Thứ Sáu, 19/10/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em theo chức năng của lực lượng Cảnh sát Hình sự, Công an thành phố Hải Phòng

Theo thống kê của phòng Cảnh sát hình sự (PC45), Công an thành phố Hải Phòng, từ năm 2013 đến năm 2017 trên địa bàn xảy ra 80 vụ xâm hại tình dục trẻ em, với 87 đối tượng. Trong đó, số vụ hiếp dâm trẻ em là 21 vụ (chiếm 26,25% so với tổng số vụ xâm hại tình dục trẻ em), với 22 đối tượng. So sánh với cùng kỳ cho thấy, tình hình tội phạm hiếp dâm trẻ em có giảm về số vụ cũng như số đối tượng phạm tội, nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Đây là loại tội phạm nghiêm trọng xâm hại đến quyền tự do thân thể, sức khỏe con người, gây tổn hại nặng nề đến cuộc sống và hằn sâu vào tương lai của các em, nó gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn xã hội trong việc chăm sóc và bảo vệ trẻ em.

Trong những năm qua, thực hiện Chương trình Quốc gia phòng, chống tội phạm nói chung và Đề án 4 “Đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em và tội phạm trong lứa tuổi vị thành niên”, với tư cách là cơ quan thường trực và là lực lượng nòng cốt thực hiện đề án, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng đã tích cực triển khai nhiều kế hoạch công tác phục vụ cho công tác phòng ngừa tội phạm xâm hại trẻ em cũng như tội phạm hiếp dâm trẻ em. Cụ thể: Tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp tiếp tục kiện toàn và nâng cao chất lượng của các ban chỉ đạo thực hiện Chương trình Quốc gia phòng chống tội phạm trong xây dựng kế hoạch và tổ chức chỉ đạo các ngành, các đoàn thể nhân dân thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa xã hội nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em, ngăn chặn các hành vi xâm hại tình dục, hiếp dâm trẻ em; Tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng tham gia phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em như: Tổ chức tuyên truyền phương thức, thủ đoạn phạm tội của các đối tượng hiếp dâm trẻ em để nâng cao tinh thần cảnh giác cho các trẻ em và gia đình của họ; Phối hợp với các cơ quan chức năng, ban ngành, đoàn thể và các tổ chức xã hội trong phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em như chủ động phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội; Sở Giáo dục - Đào tạo cùng các cơ quan, ban ngành có liên quan, những đoàn thể quần chúng, tổ chức xã hội trên địa bàn nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm xâm hại trẻ em và ngăn chặn các hành vi hiếp dâm trẻ em; Tiến hành công tác điều tra cơ bản; sưu tra, xác minh hiềm nghi; xây dựng, sử dụng cộng tác viên bí mật (CTVBM)...  nhằm ngăn chặn tội phạm hiếp dâm trẻ em; Điều tra, xử lý nghiêm khắc tội phạm hiếp dâm trẻ em để răn đe, giáo dục và góp phần tích cực phòng ngừa tội phạm.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em của lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng còn tồn tại một số yếu kém, hạn chế như: Công tác tuyên truyền, giáo dục vận động quần chúng tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm hiếp dâm dâm trẻ em chưa thường xuyên và thiếu chiều sâu, nội dung tuyên truyền còn nghèo nàn, hình thức tuyên truyền còn đơn điệu và chưa thực sự quyết liệt; công tác phối hợp với các cơ quan chức năng, ban ngành, đoàn thể và các tổ chức xã hội trong phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em nhiều nơi chưa thường xuyên và vẫn mang tính hình thức, xây dựng cơ chế phối hợp nhưng chỉ trên các văn bản kế hoạch, đề án; công tác điều tra cơ bản, nắm tình hình, sưu tra, xác minh hiềm nghi, quản lý đối tượng phục vụ cho phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em nhiều nơi, nhiều lúc chưa đạt yêu cầu, nhất là trong việc tổ chức nắm tình hình tại địa bàn dân cư, trong các gia đình và nhà trường; tổ chức điều tra, khám phá tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn đạt hiệu quả cao nhưng công tác nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân, điều  kiện, quy luật, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm này chưa thực sự được quan tâm, việc thông báo tình hình tội phạm xâm hại, hiếp dâm trẻ em, kiến nghị khắc phục những sơ hở, thiếu sót nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tội phạm này ra khỏi đời sống xã hội trong thời gian qua chưa tích cực, quyết liệt. Điều đó đã ảnh hưởng và làm hạn chế hiệu quả hoạt động phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em.

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn thành phố Hải Phòng, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần phải thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau đây:

Thứ nhất, tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp về công tác chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em

Lực lượng Cảnh sát hình sự cần tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp, làm chuyển biến nhận thức của một số cán bộ cấp ủy, chính quyền địa phương trong vấn đề chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em và công tác phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn. Tham mưu đưa nội dung công tác này vào các nghị quyết chuyên đề, chương trình kế hoạch về đảm bảo ANTT hàng năm, đồng thời đề nghị cấp ủy, lãnh đạo chính quyền thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các cấp, các ngành, phát hiện và uốn nắn những thiếu sót về nhận thức, trách nhiệm và hành động. Tham mưu cho Đảng ủy, chính quyền địa phương dùng các hình thức tuyên truyền khác nhau nhằm phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em như: Thông qua các buổi họp, tập huấn đối với các tổ chức đoàn thể và nhân dân trên địa bàn; thông qua các phương tiện thông tin đại chúng của địa phương để phổ biến về thủ đoạn gây án của tội phạm hiếp dâm trẻ em, các quy định của pháp luật đối với loại tội phạm này. Tham mưu cho chính quyền địa phương trong việc tổ chức phát động nhân dân xây dựng nếp sống văn hóa lành mạnh, nâng cao vai trò, trách nhiệm của gia đình trong việc giáo dục, dạy dỗ con cái. Tham mưu cho các cấp chính quyền địa phương ra các văn bản quy định về việc quản lý trên lĩnh vực văn hóa, phát triển văn hóa, xây dựng môi trường sống lành mạnh trong cộng đồng dân cư. Từ đó phát động nhân dân đấu tranh xóa bỏ những biểu hiện tiêu cực, nhất là các biểu hiện có liên quan đến hoạt động phạm tội hiếp dâm trẻ em.

Thứ hai, tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật sâu rộng trong quần chúng nhân dân, chú trọng giáo dục giới tính cho trẻ em nhằm phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em

Trong những năm qua, công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho nhân dân của lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng triển khai song hiệu quả còn thấp, một số nơi còn mang nặng tính hình thức. Nhất là các nội dung tuyên truyền về phòng chống tội phạm hiếp dâm trẻ em và các quy định của pháp luật về tội phạm này vẫn chưa được chú trọng. Do vậy, lực lượng Cảnh sát hình sự trên địa bàn cần tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật với tất cả các đối tượng trong nhân dân, đặc biệt là các trẻ em nữ để họ nhận thức đúng, đủ về tội phạm này trên cả hai phương diện nội dung tuyên truyền và hình thức tuyên truyền.

- Về nội dung tuyên truyền: Cần chú trọng tuyên truyền các nội dung cơ bản như: Tuyên truyền quy định trong các văn bản pháp luật có liên quan đến tội phạm hiếp dâm trẻ em; phương thức, thủ đoạn của tội phạm hiếp dâm trẻ em, các tình huống, địa bàn có thể là nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội của các đối tượng để nâng cao tinh thần cảnh giác trong nhân dân, nhất là các trẻ em gái để họ tự bảo vệ mình. Đồng thời tuyên truyền để nhân dân phát hiện ra tội phạm kịp thời, nhanh chóng trình báo với các cơ quan chức năng; Tuyên truyền giáo dục về giới tính, đặc biệt là đối tượng thanh thiếu niên, trẻ em gái để các em tự bảo vệ mình cũng như không thực hiện các hành vi phạm tội; Tuyên truyền về xây dựng lối sống văn hóa lành mạnh trong cộng đồng dân cư, bài trừ các tệ nạn xã hội, nêu cao trách nhiệm của gia đình trong việc chăm sóc, giáo dục và quản lý con cái. Nên hướng vào tuyền truyền vận động cá biệt đối với các gia đình có khiếm khuyết, cấu trúc không hoàn hảo (bố mẹ ly dị, con chung con riêng, không có bố hoặc không có mẹ ở cùng...) để họ quan tâm đến con em mình hơn và có các biện pháp kịp thời trong việc quản lý, chăm sóc, bảo vệ trẻ.

- Về hình thức tuyên truyền: Ngoài hình thức tuyên truyền, vận động cá biệt, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần tập trung sử dụng các hình thức tuyên truyền phổ biến rộng rãi, có hiệu quả như: Sử dụng các phương tiện truyền thông để tuyên truyền phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em như: đài truyền hình, đài phát thanh, báo chí...; Tổ chức các buổi nói chuyện tuyên truyền về phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em tại các điểm dân cư hoặc tại các trường học; Tổ chức, phối hợp với các đơn vị, cơ quan chức năng lồng ghép nội dung tuyên truyền phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em vào các chương trình học tập ngoại khóa, sinh hoạt thanh thiếu niên, phụ nữ các đơn vị, địa phương, trường học trên địa bàn để nâng cao tinh thần trách nhiệm của tất cả mọi người trong phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em...

Thứ ba, tăng cường quan hệ phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát hình sự với lực lượng công an cơ sở cũng như các ban ngành, đoàn thể và tổ chức xã hội khác trong phòng ngừa tội phạm hiếp dâm trẻ em

Lực lượng công an cơ sở cấp phường, thị trấn, công an phụ trách xã có vai trò rất quan trọng trong công tác phòng ngừa tội phạm nói chung và tội phạm hiếp dâm trẻ em nói riêng tại địa bàn. Do vậy, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an cơ sở tiến hành các nhiệm vụ như: Đẩy mạnh công tác quản lý các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, trong đó trọng tâm là các nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, quán trọ, dịch vụ Internet... về việc chấp hành các quy định của Nhà nước; Tăng cường công tác quản lý các đối tượng trong diện sưu tra tại địa bàn cơ sở, đặc biệt các đối tượng trong diện sưu tra về tội xâm hại trẻ em, hiếp dâm trẻ em. Thông qua công tác này chú ý các đối tượng có điều kiện, khả năng phạm tội để có biện pháp răn đe, giáo dục kịp thời; Nhắc nhở thường xuyên các gia đình trong việc quản lý con em mình. Luôn lắng nghe ý kiến phản ánh từ quần chúng để kịp thời phát hiện ra các hành vi xâm hại tình dục trẻ em, hiếp dâm trẻ em trên địa bàn để có cách xử lý kịp thời. Đồng thời thông qua các biện pháp nghiệp vụ phát hiện ra những trường hợp có nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm hiếp dâm trẻ em (trẻ em nữ lang thang, không nhà cửa; trẻ em làm nghề giúp việc, bán hàng, sống xa nhà; con em các gia đình có bố mẹ ly hôn, không hoàn thiện; các trường hợp ăn chơi, mê “chat”...), nhắc nhở, cảnh báo để họ cảnh giác và tự bảo vệ mình; Tiến hành tuần tra kiểm soát, kiểm tra thường xuyên hoặc đột xuất những nơi công cộng, khu vực vắng vẻ, ít người qua lại, các địa điểm vắng người xung quanh trường học, các nhà hàng, nhà nghỉ, khách sạn, dịch vụ Internet..., những nơi có nguy cơ cao xảy ra tội phạm hiếp dâm trẻ em nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm hiếp dâm trẻ em xảy ra.

Bên cạnh đó, Lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần phối hợp với những lực lượng khác như:

- Phối hợp với Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Hải Phòng trong việc mở các lớp tập huấn nâng cao kiến thức phòng chống xâm hại trẻ em, hiếp dâm trẻ em, đẩy mạnh hoạt động truyền thông về Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trên địa bàn.

- Phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường học trên địa bàn Hải Phòng trong việc tăng cường công tác giáo dục pháp luật cho học sinh, thông báo các thủ đoạn của hành vi xâm hại tình dục trẻ em để các em nâng cao cảnh giác tự bảo vệ mình. Tăng cường các buổi nói chuyện giáo dục pháp luật, đề nghị với ngành giáo dục tăng thêm thời lượng và nội dung giáo dục giới tính cho học sinh. Đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em, đặc biệt là kỹ năng phòng ngừa bị xâm hại tình dục vào trong nội dung giáo dục ngoại khóa tại các trường học.

- Phối hợp với các ban ngành chức năng, tổ chức đoàn thể các cấp như Hội cựu chiến binh, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ... cùng tham gia thực hiện phòng ngừa tội phạm xâm hại trẻ em, tội phạm hiếp dâm trẻ em, tạo ra khí thế toàn dân trấn áp tội phạm, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em.

- Phối hợp với các gia đình trong quản lý, bảo vệ, chăm sóc và giáo dục con cái bằng cách thông báo cho họ về các thủ đoạn của tội phạm hiếp dâm trẻ em, những nguy cơ có thể xảy ra đối với con em họ nếu không thường xuyên quản lý, giáo dục…

Thứ tư, tiến hành thường xuyên các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn tội phạm hiếp dâm trẻ em

Để công tác chỉ đạo áp dụng các biện pháp phòng ngừa phù hợp đối với tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn cần thiết phải thực hiện công tác nghiệp vụ cơ bản bao gồm các mảng công tác như: điều tra cơ bản; sưu tra, xác minh hiềm nghi; xây dựng và sử dụng CTVBM.

- Đối với công tác điều tra cơ bản: Sử dụng công tác này trong việc rà soát, nắm tình hình, tổng hợp tội phạm hiếp dâm trẻ em được thực hiện theo các nội dung chủ yếu như: Số vụ hiếp dâm trẻ em xảy ra trên địa bàn; số đối tượng gây án trong các vụ hiếp dâm trẻ em; số trẻ em là nạn nhân trong các vụ án hiếp dâm trẻ em; phân tích các đặc điểm của tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn qua các năm, từ đó rút ra quy luật chung; phân tích về đặc điểm của nạn nhân; phân tích nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội.

- Đối với công tác sưu tra, xác minh hiềm nghi: Trên cơ sở kết quả của công tác điều tra cơ bản, xác định chính xác đối tượng đưa vào diện sưu tra, lập hồ sơ quản lý đối tượng đối với tất cả những người đã có đủ tiêu chuẩn đưa vào diện sưu tra, xác minh hiềm nghi.

- Đối với công tác xây dựng và sử dụng CTVBM: Lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần lập kế hoạch xây dựng và bổ sung thường xuyên CTVBM cài cắm vào các địa điểm thường hay xảy ra án hiếp dâm trẻ em (xung quanh các khu dịch vụ, giải trí, nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, trường học). Bố trí CTVBM giám sát, phát hiện kịp thời các đối tượng xâm hại tình dục trẻ em trên địa bàn, các cơ sở nhà nghỉ, khách sạn, nhà trọ, các tụ điểm phức tạp về ANTT...

Thứ năm, nâng cao hiệu quả điều tra khám phá tội phạm hiếp dâm trẻ em, xử lý nghiêm khắc các vụ phạm tội hiếp dâm trẻ em để hỗ trợ tích cực cho công tác phòng ngừa

Qua khảo sát cho thấy hiện nay việc điều tra khám phá các án hiếp dâm trẻ em trên địa bàn Hải Phòng chiếm tỷ lệ khá cao, song đây chỉ là các vụ việc được quần chúng phản ánh hoặc do nạn nhân tố giác với các cơ quan bảo vệ và thực thi pháp luật. Còn rất nhiều vụ việc khác liên quan đến tội phạm hiếp dâm trẻ em nhưng vì nhiều nguyên nhân khác nhau, mà chủ yếu xuất phát từ tâm lý e ngại dư luận xã hội, giữ gìn danh dự cho con em mình từ phía gia đình nạn nhân nên không tố giác tội phạm. Do vậy, tỷ lệ ẩn của tội phạm hiếp dâm trẻ em trên địa bàn tương đối lớn. Có những vụ việc diễn ra trong thời gian đã lâu và tính chất khá nghiêm trọng nhưng cơ quan công an vẫn chưa phát hiện được.

Vì thế, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần chú trọng tăng cường các biện pháp nhằm phát hiện nhanh chóng các vụ việc, nâng cao hiệu quả công tác mở rộng điều tra khám phá vụ án với các nội dung chủ yếu như sau: Thường xuyên thu thập thông tin, nắm tình hình, tiếp nhận việc khai thác các tin báo tố giác liên quan đến tội phạm hiếp dâm trẻ em; Trong hoạt động lấy lời khai của người bị tạm giữ, bị can có liên quan đến vụ việc hiếp dâm trẻ em cũng như công tác quản lý, giáo dục các phạm nhân phạm tội hiếp dâm trẻ em cần khai thác triệt để các thông tin, các tình tiết có liên quan nhằm tạo cơ sở cho việc điều tra khai thác mở rộng án, làm rõ các vụ án còn tồn đọng, chưa rõ thủ phạm; Xử lý nhanh, nghiêm khắc các đối tượng phạm tội hiếp dâm trẻ em gây dư luận bất bình trong quần chúng nhân dân, qua đó trấn áp, răn đe những người có ý định phạm tội, đồng thời giáo dục những người có tiền án, tiền sự về hành vi này không tái phạm tội./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Phòng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng, Báo cáo tổng kết tình hình, kết quả công tác từ năm 2013 đến năm 2017;

2. Chương trình Quốc gia phòng chống tội phạm.

Trần Kim Tân 

Học viên Cao học khóa 25, T32

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Nghiên cứu - trao đổi