Thứ Sáu, 14/8/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Chiến thắng 30/ 04/ 1975 - Ngày non sông thống nhất

30/04/1975 - Ngày thống nhất đất nước

Với mỗi người Việt Nam, ngày 30/4/1975 là một ngày lịch sử trọng đại. Đó là ngày mà chiến tranh đi vào dĩ vãng, đất nước sạch bóng quân thù xâm lược, hoà bình trở lại trên toàn đất nước ta. Đó là ngày đoàn tụ: Non sông thu về một mối, Bắc - Nam liền một dải; toàn dân tộc chung tay xây dựng đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội, hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Hiệp định Pa-ri về Việt Nam được ký kết ngày 27/1/1973 là một thắng lợi to lớn của quân và dân ta, đồng thời là một thất bại nặng nề của đế quốc Mỹ và chính quyền nguỵ Sài Gòn. Theo Hiệp định, Mỹ phải cam kết tôn trọng độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, chấm dứt dính líu về quân sự, rút hết quân Mỹ và quân chư hầu ra khỏi miền Nam, "đánh cho Mỹ cút"… Tuy nhiên, với bản chất ngoan cố, đế quốc Mỹ chưa chịu từ bỏ âm mưu duy trì chế độ thực dân kiểu mới, chia cắt lâu dài đất nước ta. Trong quá trình rút quân, đế quốc Mỹ vẫn để lại nhiều sĩ quan mặc áo dân sự và giao lại cho quân đội nguỵ Sài Gòn toàn bộ cơ sở vật chất, vũ khí, phương tiện chiến tranh. Dựa vào viện trợ Mỹ, chính quyền tay sai Nguyễn Văn Thiệu ra sức củng cố ngụy quân, ngụy quyền, liên tiếp mở các cuộc hành quân “tràn ngập lãnh thổ” lấn chiếm vùng giải phóng của ta.

Trong hai năm 1973 - 1974, quân và dân ta liên tiếp giành được những thắng lợi quan trọng, làm cho cục diện chiến trường tiếp tục thay đổi có lợi cho ta. Hội nghị Bộ Chính trị, tháng 10/1974 và đầu năm 1975 đã kịp thời đánh giá đúng tương quan lực lượng giữa ta và địch trong tình hình mới, chỉ rõ sự xuất hiện thời cơ lịch sử và nêu quyết tâm chiến lược, giải phóng miền Nam, đánh bại hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ bằng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, ngày 4/3/1975, bộ đội ta mở chiến dịch Tây Nguyên, mở đầu cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975. Sau một số trận đánh tạo thế và nghi binh chiến dịch, ngày 10 và 11/3/1975, quân ta tiến công bằng sức mạnh binh chủng hợp thành, giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột. Đây là trận đánh then chốt quyết định của chiến dịch, một trận điểm đúng huyệt, tiêu diệt nhiều lực lượng tinh nhuệ và khí tài chiến tranh của địch, làm rối loạn sự chỉ đạo chiến lược và đảo lộn thế phòng thủ của địch ở chiến trường Tây Nguyên. Tiếp đó, từ ngày 14/03 đến ngày 03/04/1975, quân ta tiến công tiêu diệt nhiều vị trí quân địch, giải phóng hoàn toàn tỉnh Kon Tum, Gia Lai và toàn bộ Tây Nguyên.

Sau khi chiến dịch Tây Nguyên nổ ra được một ngày, ngày 05/03/1975, quân ta mở chiến dịch Trị - Thiên - Huế, giải phóng tỉnh Quảng Trị (19/3); từ ngày 21 đến 26/3/1975, quân ta tiến công giải phóng thành phố Huế và tỉnh Thừa Thiên, tiêu diệt và làm tan rã toàn bộ quân địch trên chiến trường Trị - Thiên.

Phát huy thắng lợi, từ ngày 26 đến ngày 29/3/1975, quân ta mở chiến dịch Đà Nẵng giải phóng hoàn toàn Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà và thị xã Hội An (29/3), làm thay đổi hẳn cục diện và so sánh thế trận, lực lượng ngày càng có lợi cho ta. Phối hợp với lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương, bộ đội ta tiến công giải phóng các tỉnh Bình Định, Phú Yên (1/4), Khánh Hòa (3/4), nối liền Tây Nguyên, Trị - Thiên và các tỉnh Trung Bộ. 

Trên cơ sở những thắng lợi quyết định, ngày 14/4/1975, Bộ Chính trị đồng ý Chiến dịch giải phóng Sài Gòn lấy tên Chiến dịch Hồ Chí Minh. Thực hiện tư tưởng chỉ đạo: “Thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng”, ngày 26/4, quân ta bắt đầu nổ súng tấn công đồng loạt vào các mục tiêu, phá vỡ tuyến phòng thủ vòng ngoài của địch. Ngày 28/4, một biên đội máy bay A-37 (phi đội Quyết Thắng của Không quân nhân dân Việt Nam) đã ném bom sân bay Tân Sơn Nhất, làm quân địch càng thêm hoảng loạn, việc di tản bằng máy bay của chúng bị ngừng trệ. Ngày 29/4, quân ta tiến công tiêu diệt và làm tan rã các sư đoàn chủ lực số 5, 7, 25, 18 và 22 của quân đội nguỵ Sài Gòn. Các binh đoàn thọc sâu tiến vào cách trung tâm thành phố Sài Gòn từ 10 đến 20 km. Đại sứ Mỹ và các nhân viên quân sự, binh lính cuối cùng của Mỹ lên máy bay trực thăng tháo chạy khỏi Sài Gòn (sáng 30/4). 5 giờ sáng ngày 30/4, quân ta mở đợt tấn công cuối cùng. Vào 10 giờ 45 phút, phân đội xe tăng thọc sâu của Quân đoàn 2 tiến vào Dinh Độc Lập. Quân ta bắt toàn bộ nội các của chính quyền nguỵ Sài Gòn, buộc Tổng thống Dương Văn Minh phải tuyên bố đầu hàng không điều kiện. Cờ Tổ quốc tung bay trước tòa nhà chính của Dinh Độc Lập lúc 11 giờ 30 phút. Trong hai ngày (30/4 và 1/5), bộ đội chủ lực và lực lượng vũ trang các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, các Quân khu 8 và 9 nắm thời cơ, phát động quần chúng nổi dậy, tiêu diệt và làm tan rã hàng ngũ địch, giải phóng hoàn toàn các tỉnh đồng bằng Nam Bộ, vùng biển và các đảo ở Tây Nam của Tổ quốc. Hơn 1 triệu quân của quân đội nguỵ Sài Gòn và cả bộ máy chính quyền địch bị đập tan, chế độ thực dân kiểu mới được Mỹ dốc sức xây dựng trong hơn 20 năm với 5 đời tổng thống đã hoàn toàn sụp đổ. Chiến dịch Hồ Chí Minh đã toàn thắng, miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Kỷ niệm 45 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là dịp để ôn lại những trang lịch sử chói lọi của dân tộc trong quá trình dựng nước và giữ nước, và đặc biệt là vai trò, ý nghĩa to lớn của Chiến thắng 30/4/1975. Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (12/1976) đã khẳng định: “Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc”.

30/04/1975 - Chiến thắng chấn động địa cầu

Chiến thắng 30/04/1975 là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là chiến thắng làm chấn động địa cầu. Thời điểm đó và những năm sau này, các tác giả nước ngoài đã dành nhiều bình luận về chiến thắng 30/04/1975.

Hãng thông tấn AFP ngày 1/5/1975 viết: “Sự kiện 30/4 tại Việt Nam chính là sự kiện nổi bật nhất năm 1975. Không còn nghi ngờ gì nữa, sự kiện này sẽ có tác động lớn đối với khu vực và toàn thế giới trong tương lai gần”. AFP cho rằng, chiến thắng năm 1975 của Việt Nam là dấu hiệu cho thấy nhân loại sẽ phải làm tất cả những gì có thể để ngăn chặn chiến tranh. Cùng ngày, tờ báo Asashi Shimbun của Nhật Bản đăng bài xã luận của Tổng biên tập viết: “Chiến tranh Việt Nam đã kết thúc và phần thắng thuộc về lực lượng giải phóng. Điều này có nghĩa là thời kỳ các nước mạnh dùng vũ lực để giết chết tinh thần dân tộc đã chấm dứt”.

Hiển nhiên, báo chí Hoa Kỳ cũng quan tâm đặc biệt đến sự kiện này. Báo Chicago Tribune (Hoa Kỳ) số ra ngày 30/4/1975 đưa chiến thắng này lên trang nhất với tiêu đề “Saigon surrenders”. Tờ báo này viết: Vào ngày thứ 4, chính quyền Sài Gòn đã đầu hàng quân giải phóng, kết thúc 30 năm chiến tranh. Nhà báo Ronald Yates và Philip Caputo mô tả: “Những chiếc xe tăng và xe jeep tiến vào Dinh Tổng thống được đám đông hò reo chào đón. Người dân ùa ra đường, vẫy chào những đoàn quân mặc quân phục xanh. Bộ đội Việt Nam cười tươi vẫy tay chào lại. Trước đó, đoàn xe tăng đã bắn pháo chỉ thiên để bày tỏ niềm vui chiến thắng”.

Tờ New York Times số ra ngày 1/5/1975 đăng loạt bài và ảnh về sự sụp đổ của chính quyền ngụy Sài Gòn và chiến thắng của Quân giải phóng Việt Nam. Tối hôm đó, hầu hết các chương trình trên 3 kênh truyền hình chính của Mỹ phát sóng những hình ảnh cảnh người Mỹ di tản khỏi Sài Gòn, những giờ khắc cuối cùng của chế độ cũ…

Ngày 07/05/1975, Báo Egypt Today (Ai Cập) viết: “Không một ai trên trái đất này, dù chính kiến hay màu da của họ như thế nào đi nữa, lại không kính trọng và tự hào về dân tộc Việt Nam, một dân tộc đã giương cao ngọn cờ chiến thắng trên phần đất cuối cùng của Tổ quốc mình vào ngày 30/4/1975. Sau 30 năm trường chiến đấu liên tục, không một phút nghỉ ngơi, dân tộc ấy đã đánh bại 3 tên đế quốc lớn mạnh nhất thế giới là Nhật, Pháp và Mỹ, cuối cùng bằng máu và lửa, đã chứng minh cho cả loài người thấy rằng, những dân tộc đã chiến đấu thì không bao giờ chịu khuất phục và ý chí của họ là vô địch”.

Tháng 10/1975, tạp chí châu Âu (Pháp) bình luận: “Sau 30 năm chiến đấu - những cuộc chiến đấu lạ lùng - từ mùa xuân này, hòa bình đã trở lại trên toàn nước Việt Nam. Hòa bình trong độc lập. Chắc chắn đây là thắng lợi trọn vẹn nhất mà một dân tộc có thể giành được với một đế quốc hùng cường vào bậc nhất. Phải hàng năm, hàng chục năm nữa mới có thể lường hết được tầm quan trọng của thắng lợi này”.

Từ đó đến nay đã 45 năm, số lượng các bài báo, ảnh, phim tài liệu… về chiến thắng lịch sử năm nào gần như không thể đếm hết. Nhiều bài báo bình luận, trong đó nhấn mạnh: “Việt Nam kiên cường, anh dũng…”. Trong cuốn sách “Lịch sử là một vũ khí - Lịch sử nhân dân Mỹ” xuất bản vào năm 1980, sử gia kiêm nhà khoa học chính trị Mỹ Howard Zinn đã dành một chương trọn vẹn chỉ để nói về sự kiện này. Mở đầu chương sách, tác giả viết: “Từ năm 1964-1972, quốc gia thịnh vượng và hùng mạnh nhất trong lịch sử thế giới đã dồn tối đa các nỗ lực quân sự - với tất cả mọi thứ chỉ trừ mỗi bom nguyên tử - để đến chống lại phong trào cách mạnh dân tộc ở một đất nước nông nghiệp bé nhỏ, để rồi thất bại.”. Trong một bài báo kỷ niệm 40 năm Ngày Chiến thắng (30/4/1975 - 30/4/2015) đăng trên tờ The Guardian (Anh), nhà báo Nick Davies ghi lại những tâm sự của Trung tướng Lê Nam Phong, nguyên Sư trưởng Sư đoàn 7, Quân đoàn 4, Tư lệnh Quân đoàn 1, Tham mưu trưởng Quân đoàn 4 - người đã góp phần quan trọng trong đòn giáng cuối cùng xuống cỗ máy chiến tranh của Mỹ: “Mục đích của tất cả những chiến đấu là xây dựng một xã hội chủ nghĩa, là có tự do, độc lập và hạnh phúc. Ngay từ những ngày đầu tiên chống lại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, chúng tôi đã tâm niệm về một xã hội mà chúng tôi muốn tạo ra: một xã hội công bằng, độc lập và bình đẳng”.

Phạm Thúy Nga

Khoa Ngoại ngữ - Học viện CSND

Tài liệu tham khảo:

1. Larry Berman, Điệp viên hoàn hảo, NXB Thông Tấn, Hà Nội, 2012

2. Văn Tiến Dũng, Đại thắng Mùa Xuân, 5-1976

3. Trần Mai Hạnh, Biên bản chiến tranh 1.2.3.4.75, NXB Chính trị Quốc gia- Sự Thật, Hà Nội, 2014.

4. Nguyễn Hữu Thái Hòa, 30.4.1975 Saigon, NXB Thế Giới, TP. Hồ Chí Minh, 2015.

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác