Thứ Năm, 23/11/2017
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số vấn đề về bài trừ tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Những năm gần đây, hoạt động văn hóa thông tin khá phát triển, đã hướng vào giáo dục truyền thống cách mạng, tôn vinh những chiến công lịch sử, khai thác, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; động viên toàn xã hội tiến hành sự nghiệp đổi mới; giao lưu văn hóa với nước ngoài được mở rộng, triển khai bằng các hiệp định văn hóa và dự án đầu tư về văn hóa thông tin. Công tác báo chí được quan tâm hơn, đang trở thành công cụ sắc bén của Đảng và Nhà nước, là diễn đàn thực sự của toàn thể nhân dân. Báo chí phản ánh trung thực tình hình thực tiễn, tuyên truyền, cổ vũ việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là diễn đàn chia sẻ của nhân dân. Mặt khác, cũng không ít những ấn phẩm phụ của báo chí, các trang báo mạng đăng tin tiêu cực, giật gân, câu khách gây phản cảm trong công chúng; nhiều sản phẩm văn hóa như băng hình, đĩa nhạc… có nội dung độc hại theo nhiều con đường mà chủ yếu là nhập lậu từ nước ngoài đang len lỏi và lưu hành trên đất nước ta. Các hoạt động và dịch vụ văn hóa cũng diễn ra nhiều hiện tượng không lành mạnh, gây tác hại xấu trong xã hội. Các tệ nạn xã hội như: Mại dâm, ma túy, cờ bác… bằng nhiều hình thức, phương thức, lúc công khai, lúc ngấm ngầm, núp bóng trá hình trong các cơ sở dịch vụ như: Khách sạn, nhà hàng, phòng trà, quán nhậu, quán karaoke… chưa được ngăn chặn kịp thời, có nơi còn tiếp tục phát triển. Tại nhiều địa phương, kể cả những vùng xã xôi, hẻo lánh, dân tộc ít người, các tệ nạn đó đã phá vỡ cuộc sống yên bình, hòa thuận của nhiều gia đình, làm tha hóa không ít người dân lương thiện. Dư luận xã hội tỏ thái độ bất bình trước những hành vi thiếu lành mạnh, phi pháp trên.

Thực tế cho thấy, văn hóa độc hại và tệ nạn xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Văn hóa độc hại song hành cùng với tệ nạn xã hội và ngược lại, chính tệ nạn xã hội tạo ra nếp văn hóa thiếu lành mạnh, gây nguy hại cho toàn xã hội. Một bộ phận thanh thiếu niên do ảnh hưởng của hình ảnh vi deo, kích động bạo lực, đã thiếu rèn luyện, không tập trung vào học hành, tụ tập bạn bè hư hỏng, tính tình trở nên côn đồ, hung hãn. Như vậy, sự hấp thụ văn hóa tốt xấu đã ảnh hưởng, tác động đến hành vi của con người. Có thể văn hóa độc hại là tác nhân, là cơ sở cho tệ nạn xã hội phát triển. Ngược lại, những hoạt động của tệ nạn xã hội cụ thể là biểu hiện hành vi tiêu cực của nếp sống thiếu văn hóa. Để loại bỏ những hành vi tiêu cực đó cần có sự điều chỉnh của các quy phạm xã hội, trong đó quy phạm pháp luật đóng vai trò rất quan trọng.

Trước nguy cơ phát triển của của văn hóa độc hại và tệ nạn xã hội, dư luận xã hội tỏ thái độ bất bình trước những hành vi vi phạm trên. Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách, biện pháp phòng, chống văn hóa độc hại và tệ nạn xã hội trên quy mô toàn quốc và có sự tham gia của các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể xã hội và của toàn dân. Từ các chính sách và biện pháp đó, bài trừ các loại văn hóa bạo lực trong các hoạt động của cơ sở sinh hoạt văn hóa và dịch vụ văn hóa như: Rạp hát, vũ trường, karaoke, khách sạn,  nhà hàng... thiết lập trật tự, kỷ cương đúng với thể chế văn hóa và pháp luật Nhà nước. Bài trừ các tệ nạn mại dâm, ma túy, cờ bạc dưới bất cứ hình thức nào. Phát hiện, nghiêm trị các chủ chứa, môi giới, xử lý nghiêm khắc các hành vi vi phạm trong hoạt động văn hóa, xã hội.

Văn hóa độc hại thường đi liền với tện nạn xã hội; chính vì vậy, phòng chống văn hóa độc hại phải đi đôi với phòng chống tệ nạn xã hội. Đây thực sự là cuộc đấu tranh khó khăn, phức tạp vừa mang tính cấp bách vừa mang tính lâu dài. Để thực hiện được điều đó, trước hết phải có nhận thức đúng đắn về văn hóa độc hại và tệ nạn xã hội, đó cùng là những hiện tượng tiêu cực có quan hệ mật thiết và cùng là đối tượng điều chỉnh của pháp luật. Nghiên cứu đổi mới pháp luật phòng, chống văn hóa độc hại cần đi đôi với đổi mới pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội. Cần kiên quyết bài trừ tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, xây dựng nền văn hóa mới, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng lối sống cộng đồng lành mạnh, văn minh và phát triển.

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, truyền thống yêu nước và đại đoàn kết dân tộc là một yêu cầu cần thiết trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Phương hướng phát triển này vừa giữ gìn và phát huy được bản sắc và bản lĩnh văn hóa dân tộc, vừa tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để phát triển không ngừng, đạt tới trình độ tiên tiến của các nước trong khu vực và thế giới.

Để xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc cần phải tập trung sức mạnh của toàn Đảng, của cả bộ máy Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội và toàn thể các tầng lớp nhân dân, làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống, hoạt động của cá nhân và cộng đồng, xây dựng đời sống tinh thần cao đẹp, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực cho sự  nghiệp đổi mới đất nước, làm cho văn hóa thực sự trở thành môi trường nhân văn, thành động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.        Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII đã chỉ rõ “Nền văn hóa mà Đảng ta lãnh đạo toàn dân xây dựng là nền văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc”.  Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIII đã ra nghị quyết riêng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng tiếp tục khẳng định “Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội”

Trước hết, nền văn hóa tiên tiến là nền văn hóa yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập và chủ nghĩa xã hội, dựa trên chủ nghĩa Mác - Lên nin và tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự phát triển phong phú, tự do và toàn diện của con người trong mối quan hệ hài hòa giữa tự nhiên với cá nhân và cộng đồng, giữa tự nhiên với xã hội.

Nền văn hóa tiên tiến phản ánh trình độ phát triển cao mang tính hiện đại, cập nhật với thành tựu chung của nền văn hóa khu vực và cộng đồng quốc tế. Bên cạnh hệ tư tưởng tiên tiến là chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, các thành tố khác của nền văn hóa Việt Nam cũng phải được hiện đại hóa. Cần phát triển giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, nâng cao trình độ dân trí, khả năng chiếm lĩnh và sử dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nền văn hóa mới phải tập trung xây dựng những phẩm chất mới, xây dựng đạo đức, lối sống của con người của con người Việt Nam hiện đại ngang tầm với công cuộc đổi mới. Mặt khác, nền văn hóa Việt Nam phải tham gia cùng cộng đồng quốc tế giải quyết những vấn đề đặt ra trong xu thế toàn cầu hóa, khẳng định bản lĩnh và bản sắc dân tộc trong giao lưu, hợp tác và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, trình độ của nền văn hóa tiên tiến không mâu thuẫn với bản sắc văn hóa dân tộc mà có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau. Xây dựng nền văn hóa tiên tiến cần song song với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Bản sắc văn hóa dân tộc thể hiện tập trung trong truyền thống văn hóa dân tộc. Đó là các giá trị do lịch sử truyền lại, được các thế hệ sau kế thừa, gìn giữ và phát huy, tạo nên dòng chảy liên tục của lịch sử văn hóa. Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam là những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước. Bản sắc văn hóa dân tộc là cơ sở để liên kết xã hội và liên kết các thế hệ, tạo nên sức mạnh tinh thần của dân tộc.

Từ những phân tích trên, để bài trừ tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, xây dựng hền văn hóa tiên tiến, đậm đà đà bản sắc dân tộc cần thực hiện một số giải pháp cụ thể sau:

Một là, cần thực hiện tốt công tác tuyên truyền giáo dục quần chúng nhân dân để mọi người nhận thức rõ quy luật hoạt động và tác hại của các tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại từ đó có ý thức tham gia tích cực vào phòng, chống; xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Trong quá trình thực hiện công tác tuyên truyền phải gắn liền với thực tiễn của từng địa bàn, bằng nhiều hình thức khác nhau như: Trên các phương tiện thông tin đại chúng, tờ rơi, áp phích… Tại các nhà trường, gia đình, nhất là thầy cô và các bậc cha mẹ phải nêu gương tốt và có trách nhiệm giáo dục, quản lý không để con em học sinh sa ngã vào các tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại. Đồng thời, tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho người dân về vị trí, vai trò, yêu cầu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đẩy mạnh các phong trào "người tốt, việc tốt", "dạy tốt, học tốt", "xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa", "xây dựng các làng bản, xã ấp, phố phường văn hóa", "xây dựng thuần phong mỹ tục"… làm cho các phong trào thi đua thực sự trở thành động lực thúc đẩy việc xây dựng đời sống văn hóa, phải thường xuyên biểu dương, cổ vũ những tấm gương đó, từ đó tạo thành những phong trào quần chúng ngày càng sâu rộng, làm cho văn hóa mới ngày càng thấm sâu vào đời sống của nhân dân.

Hai là, tăng cường sự lãnh đạo của Đáng, phát huy vai trò quản lý của Nhà nước, phát huy vai trò của các đoàn thể nhân dân, kiên quyết bài trừ tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Các cấp ủy đảng phải thường xuyên nắm bắt tình hình tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại đang diễn ra trên địa bàn, từ đó dự báo tình hình để có biện pháp chỉ đạo thích hợp. Các cấp cơ sở thường xuyên thông tin, báo cáo, dự báo và tham mưu đề xuất các biện pháp phòng, chống tện nạn xã hội, văn hóa độc hại. Trong công tác phòng và chống tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại phải lấy phòng là chính, chống phải tích cực, triệt để và hiệu quả.

Phát huy vai trò quản lý của Nhà nước, tập trung được nguồn đầu tư đúng hướng đi liền với tăng cường quản lý, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, phát huy vai trò của các đoàn thể nhân dân, phát huy cao nhất tiềm năng, sức mạnh của các đoàn thể, của cá nhân, cộng đồng và của toàn xã hội vào việc đầu tư, lưu giữ, củng cố các giá trị truyền thống văn hóa vào giải quyết các vấn đề xã hội.

Ba là, các cơ quan tư pháp cần có sự phối hợp chặt chẽ và thường xuyên trong công tác đấu tranh phòng, chống tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại.

Để thực hiện tốt điều này trước hết, phải có sự nhất quán về quan điểm xử lý, bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật và công bằng xã hội. Bên cạnh đó, khi phát hiện được những hành vi vi phạm pháp luật, những điều pháp luật cấm, cần có sự phối hợp và xử lý kịp thời nhằm ngăn chặn có hiệu quả các tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại để chúng không lây lan, gây những hậu quả xấu cho xã hội và nhân dân.

Bốn là, công tác phòng, chống tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại phải được tiến hành đồng bộ, liên tục và triệt để; cần tiến hành song song với việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, lành mạnh, đậm đà bản sắc dân tộc.

  Cần phải có những chính sách đổi mới như: Chính sách lao động và việc làm, đời sống phù hợp với nền kinh tế thị trường, tạo điều kiện cho người lao động có việc làm, ổn định cuộc sống; chính sách văn hóa, giáo dục góp phần nâng cao dân trí, xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật cho công dân; chính sách y tế, bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần phòng, chống tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, tạo điều kiện cho người dân được sống trong môi trường xã hội lành mạnh, văn minh, cùng nhau chung tay xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Năm là, bài trừ tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, chủ động giữ vững và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế.

Hội nhập về kinh tế, giao lưu về văn hóa giữa các nước đang diễn ra hết sức sôi động. Tình hình đó đang mở ra thời cơ lớn để chúng ta có cơ hội tiếp thu những tinh hoa văn hóa, văn minh nhân loại, làm phong phú thêm cho văn hóa dân tộc, rút ngắn khoảng cách của chúng ta với thế giới. Tuy nhiên, quá trình đó không chỉ tạo ra những thuận lợi mà bên cạnh đó là những thách thức, khó khăn, nếu không có một bản lĩnh vững vàng, một chiến lược phát triển văn hóa đúng đắn thì việc mở cửa giao lưu sẽ dẫn đến nguy cơ sùng ngoại, đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong lãnh đạo, xây dựng phát triển văn hóa, Đảng ta nhấn mạnh: Phải lấy bản sắc văn hóa dân tộc làm nền tảng, làm bản lĩnh, nền tảng, bản lĩnh có vững vàng thì mới tiếp thu được những tinh hoa văn hóa nhân loại đúng đắn. Cần quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh: Cái gì cũ mà tốt thì phải phát triển thêm, cũ mà xấu thì phải bỏ; mới mà hay thì phải làm; mới mà dở, hoặc không phù hợp với con người Việt Nam thì không tiếp nhận.

Ngăn chặn có hiệu quả việc lợi dụng văn hóa đại chúng, văn hóa nghe - nhìn của phương Tây hòng làm cho thế hệ trẻ ngày càng rời xa cốt cách, tâm hồn dân tộc, chạy theo các phản giá trị, để tự diễn biến về văn hóa đi đến tự diễn biến về chính trị; ngăn chặn việc lợi dụng văn hóa phẩm độc hại như: Sách, báo lậu, phim ảnh, video "đen", các cuộc giao lưu trực tuyến để khơi dậy, lôi kéo con người chạy theo lạc thú, dẫn đến các tệ nạn nghiện ngập, mại dâm, trác táng, bạo lực... từng bước huỷ hoại nhân cách con người, làm tan vỡ hạnh phúc gia đình và băng hoại đạo đức xã hội.

Tóm lại, trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay, bài trừ các tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa tiêu biểu, truyền thống lịch sử tốt đẹp của dân tộc, bổ sung vào đó những nội dung mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh là yêu cầu hàng đầu đối với việc xây dựng nền văn hóa hiện nay.

Bài trừ tện nạn xã hội, văn hóa độc hại, xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một yêu cầu cần thiết trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Để bài trừ tệ nạn xã hội, văn hóa độc hại, xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc cần phải tập trung sức mạnh của toàn Đảng, của bộ máy Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội và toàn thể các tầng lớp nhân dân, đấu tranh loại bỏ những cái xấu, tiêu cực; xây dựng đời sống tinh thần cao đẹp, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp đổi mới đất nước, hội nhập quốc tế và khu vực.

Hồ Hiền - Tạp chí CSND

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Nghiên cứu - trao đổi