Thứ Năm, 13/12/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Phát triển nguồn nhân lực đội ngũ cán bộ thư viện của Thư viện nghiệp vụ Cảnh sát nhân dân trong giai đoạn hiện nay

Sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin và truyền thông, đặc biệt là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin hiện đại vào hoạt động Thư viện - Thông tin đã làm thay đổi hình ảnh của các cơ quan Thư viện - Thông tin từ khâu tổ chức, quản lý đến hoạt động nghiệp vụ và gây ảnh hưởng không nhỏ tới công việc của người làm thư viện. Những thành tựu này đã làm chuyển đổi căn bản các phương thức truyền tin, thay đổi đáng kể trong cấu trúc hoạt động của thư viện truyền thống. Vai trò của người làm thư viện trong các cơ quan Thư viện - Thông tin lúc này phải là các chuyên gia thông tin có kỹ năng tìm kiếm, khai thác, phân tích, xử lý, đánh giá nguồn tài nguyên thông tin, liên kết tới các nguồn tin trong và ngoài nước để đáp ứng tối đa nhu cầu thông tin cho người dùng tin và làm tốt hơn nữa công tác phục vụ người dùng tin. Vậy đứng trước những yêu cầu mới đang đặt ra trong kỷ nguyên thông tin, nguồn nhân lực trong các Thư viện cần làm gì để có thể phục vụ và đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu thông tin cho người dùng tin trong giai đoạn hiện nay?

Nhiều tài liệu quý, sách chuyên khảo phong phú phục vụ cho học viên nghiên cứu và học tập

Vào tháng 12/2011, được sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước và Bộ Công an, Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND) đã khởi công xây dựng Thư viện nghiệp vụ Cảnh sát 12 tầng với các trang thiết bị hiện đại nhằm cung cấp, cập nhật hệ thống tri thức khoa học đầy đủ, phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu. Hiện nay, tổng diện tích sử dụng của Thư viện là 5.000 m2 được bố trí mỗi tầng 1.000 m2, phân bổ thành: Khu vực thư viện truyền thống và Khu vực thư viện điện tử. Thư viện hiện đang quản lý 78.849 đầu, 368.930 bản ấn phẩm; 3.091 cuốn luận văn Thạc sĩ; 494 luận án Tiến sĩ và 689 đề tài nghiên cứu khoa học; 3.145 khóa luận tốt nghiệp; ngoài ra còn có hơn 70 đầu báo, tạp chí phục vụ công tác giảng dạy, học tập, nghiên cứu của cán bộ, giảng viên và học viên trong Học viện.

Năm học 2014, Học viện CSND đã xây dựng và triển khai Đề án “Phát triển Thư viện Nghiệp vụ CSND giai đoạn 2014 - 2020” với mục tiêu đưa Thư viện Nghiệp vụ Cảnh sát trở thành trung tâm thông tin đầu ngành Công an nhân dân với tổng số vốn tài liệu lên 10 vạn đầu, trong đó có 1 vạn đầu là tài liệu ngoại văn.

Không gian cho học viên tự nghiên cứu

Để làm được điều đó, Học viện đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó đặc biệt chú trọng đến công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đến nay, Thư viện nghiệp vụ Cảnh sát có 23 cán bộ, trong đó 18% cán bộ có trình độ Thạc sĩ; 64% có trình độ Đại học; trình độ Cao đẳng, trung cấp là 18%... Phần lớn đội ngũ cán bộ có tuổi đời còn rất trẻ, đây là nguồn nhân lực nòng cốt để đầu tư đào tạo cho hiện tại và tương lai. Có được điểm nhấn trên, một phần là do Ban Giám đốc Học viện đã quan tâm đầu tư cho sự phát triển của Thư viện và Ban lãnh đạo Trung tâm đã nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ, chủ động có kế hoạch ngắn hạn và dài hạn để xây dựng phát triển nguồn nhân lực của Trung tâm, cũng như có những hoạch định và hướng đi mới trong công tác tham mưu tuyển dụng cán bộ, sớm xây dựng được một đội ngũ cán bộ kế cận hợp lý, có trình độ, phẩm chất, năng lực, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tính đến thời điểm hiện nay, số cán bộ được đào tạo chuyên ngành Thông tin - Thư viện chiếm tỷ lệ 86%, số cán bộ này đã được bồi dưỡng nghiệp vụ Công an có thể đáp ứng được nhu cầu phục vụ tài liệu chuyên ngành cho cán bộ, học viện. Đặc biệt, hầu hết cán bộ của Thư viện đều có trình độ ngoại ngữ (chủ yếu là tiếng Anh); kỹ năng tin học văn phòng và tin học chuyên ngành phục vụ cho công tác chuyên môn.

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm nêu trên thì nguồn nhân lực vẫn còn những hạn chế nhất định như: Phần lớn cán bộ của Thư viện là cán bộ được tuyển dụng từ bên ngoài, do đó, nghiệp vụ Công an vẫn còn những hạn chế nhất định, ảnh hướng đến hiệu quả công việc; một số công tác xử lý tài liệu, kỹ năng phục vụ người dùng tin, công tác tuyên truyền giới thiệu tài liệu, tổ chức bộ máy tra cứu tin, marketing các sản phẩm, dịch vụ Thư viện - Thông tin vẫn còn hạn chế; trình độ ngoại ngữ và trình độ tin học văn phòng của cán bộ phần lớn ở mức độ trung bình...

Phòng trưng bày văn hóa Hàn Quốc

Trong khi đó, để Thư viện hoạt động hiệu quả cần có đội ngũ cán bộ thư viện thực sự đủ mạnh cả về chất và lượng; bởi cán bộ thư viện là những người trực tiếp đảm nhiệm các công việc chuyên môn trong Thư viện, làm chủ các nguồn tin, có nhiệm vụ thu thập, xử lý, sắp xếp, bảo quản tài liệu và các nguồn tin theo một trật tự nhất định; tạo lập các sản phẩm và dịch vụ thông tin, tổ chức khai thác, tuyên truyền và giới thiệu đến người dùng tin. Cán bộ thư viện cũng chính là người nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, cải tiến nghiệp vụ, vận hành, sử dụng các phương tiện, kỹ thuật trong hoạt động Thư viện - Thông tin. Trong thời đại công nghệ, họ còn là người giám sát, điều khiển và hoàn thiện quá trình tự động hóa, là cầu nối giữa Thư viện và công nghệ thông tin.

Do đó, để phát triển nguồn nhân lực đội ngũ cán bộ của Thư viện nghiệp vụ Cảnh sát nhân dân, góp phần đưa Thư viện trở thành Thư viện đầu ngành trong lực lượng Công an nhân dân, tác giả bài viết xin đề xuất một số giải pháp, khuyến nghị sau:

Một là, xây dựng đội ngũ cán bộ thư viện có có khả năng tạo ra các sản phẩm và dịch vụ thông tin có chất lượng để đáp ứng tối đa nhu cầu thông tin của người dùng

Nếu như trước đây, tài liệu của Thư viện chủ yếu là các tài liệu truyền thống thì ngày nay, Thư viện xuất hiện nhiều loại tài liệu hiện đại được thu thập, bổ sung từ nhiều nguồn khác nhau. Điều này đòi hỏi người cán bộ thư viện không chỉ cần kiến thức chuyên môn, mà phải có khả năng am hiểu kiến thức về nhiều lĩnh vực, có kiến thức và kỹ năng làm việc với các vật mang tin khác nhau (giấy, vi phim, vi phiếu, băng từ, tài liệu điện tử…); cần phải biết thu thập, xử lý, tổ chức, bảo quản nguồn tài liệu và nguồn tài nguyên thông tin, biết sàng lọc, đánh giá thông tin, có phản ứng nhanh nhạy với các nguồn thông tin khác nhau, biết tinh luyện, chế biến nguồn tài liệu, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ thông tin có chất lượng, làm gia tăng giá trị sử dụng của thông tin tài liệu cả về mặt nội dung lẫn hình thức, phù hợp với thói quen sử dụng của người dùng tin.

Hai là, đẩy mạnh công tác đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực là một trong bốn yếu tố cấu thành Thư viện, hoạt động của Thư viện có hiệu quả hay không thì yếu tố con người giữ vai trò chủ đạo. Do đó, trong công tác tuyển dụng nhân sự, Học viện CSND nói chung, Trung tâm Lưu trữ và Thư viện nói riêng cần tuyển dụng nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu thực tiễn; bảo đảm các tiêu chí tuyển dụng để lựa chọn được những cán bộ có trình độ tốt về chuyên môn, giỏi về tin học và ngoại ngữ; có cơ chế đãi ngộ và chính sách hợp lý. Đặc biệt, cần có sự phân công lao động phù hợp với trình độ của mỗi người để công việc thu được kết quả tốt nhất.

Đồng thời, cần chú trọng hơn nữa vào việc nâng cao trình độ về chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ của Thư viện. Trung tâm Lưu trữ và Thư viện có thể phối hợp với các cơ sở đào tạo tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, Đại học Văn hóa Hà Nội... phối hợp với Vụ Thư viện, Thư viện Quốc gia Việt Nam, Liên hiệp thư viện để tổ chức các khóa tập huấn, hội thảo, tọa đàm… nâng cao trình độ cho viên chức ngay tại Thư viện mình. Bên cạnh đó, cần tiếp tục cử cán bộ tham gia các khóa tập huấn, bồi dưỡng về nghiệp vụ Công an để có thể phát huy tốt khả năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.

Ba là, cán bộ thư viện cần biết định hướng, tư vấn thông tin cho người dùng tin

Trong thời đại bùng nổ thông tin, cán bộ thư viện đáp ứng điều này, cán bộ thư viện phải có khả năng giao tiếp với nhiều nhóm người dùng tin, thực sự hiểu được bản chất cũng như yêu cầu tin của người sử dụng. Cán bộ thư viện không chỉ là người vào kho lấy tài liệu phục vụ theo yêu cầu và nhận tài liệu trả từ bạn đọc mà còn là người hướng dẫn cách tra cứu cũng như việc định hướng tạo lập cho người sử dụng những nhu cầu thông tin mới, giúp họ có kỹ năng xác định đúng nhu cầu về thông tin của mình.

Bốn là, có khả năng sử dụng thông thạo ít nhất một ngoại ngữ và am hiểu pháp luật

Nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước đối với hoạt động Thư viện - Thông tin. Trong “cơn bão” thông tin như hiện nay, đứng trước nguồn tài liệu khổng lồ, để khai thác được các tài liệu, thông tin có nguồn gốc, xuất xứ cũng như không vi phạm pháp luật, người cán bộ của Thư viện nghiệp vụ Cảnh sát cần thông thạo ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh để phục vụ cho việc khai thác, xử lý nguồn tin bằng tiếng nước ngoài một cách hiệu quả; đồng thời phải am hiểu Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Bản quyền tác giả, vấn đề bảo mật thông tin và các vấn đề pháp lý khác trong môi trường thông tin điện tử;

Năm là, cán bộ làm công tác thư viện phải có lòng yêu nghề

Một yêu cầu cuối cùng không thể thiếu đối với mỗi cán bộ thư viện là lòng yêu nghề. Phục vụ nhiều đối tượng người dùng tin như hiện nay là một công việc khó khăn, phức tạp và âm thầm. Yêu cầu đối với công việc cao nhưng sự đãi ngộ về vật chất, tinh thần ở Việt Nam đối với cán bộ thư viện nói chung chưa được tương xứng. Bên cạnh đó, sự nhận thức của nhiều người về các thành quả do ngành Thông tin - Thư viện mang lại còn hạn chế. Có thể thấy, trong bối cảnh ngành Thư viện - Thông tin đang từng bước tiếp cận các thành tựu hiện đại của thế giới, mỗi cán bộ thư viện - thông tin cần phải thường xuyên cập nhật kiến thức, trình độ chuyên môn cũng như các kỹ năng cần thiết trong nghề nghiệp, sẵn sàng đối mặt với mọi khó khăn, thách thức trong công việc... Để làm được như vậy, tất cả đều xuất phát từ lòng yêu nghề. Lòng yêu nghề trong mỗi cán bộ thư viện là một nhân tố quan trọng tạo nên chất lượng hoạt động Thông tin - Thư viện.

Đại úy Phạm Thị Hiền

Trung tâm Lưu trữ và Thư viện, Học viện CSND

 Thượng úy Nguyễn Thúy Hằng

                  Trung tâm Lưu trữ và Thư viện, Học viện CSND

Tài liệu tham khảo:

1. Đoàn Tiến Lộc, Nguồn nhân lực trong hoạt động thư viện, Tạp chí Thư viện Việt Nam-2016, số 1.

2. Dương Thị Thúy Vân, Phương pháp luận phát triển nguồn nhân lực thư viện, Tạp chí Thư viện Việt Nam - 2017, số 8.

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi