Thứ Hai, 21/9/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Tăng cường hợp tác đào tạo giữa Học viện Cảnh sát nhân dân và Tổng cục Hải quan
Hình minh họa: Lớp bồi dưỡng nghiệp vụ điều tra tội phạm cho lực lượng Kiểm soát Hải quan tại Học viện Cảnh sát nhân dân

1. Một số nội dung về chức năng, nhiệm vụ và biện pháp nghiệp vụ của lực lượng kiểm soát Hải quan.

Chức năng của lực lượng kiểm soát Hải quan được quy định tại Điều 12 Luật Hải quan năm 2014, cụ thể: Hải quan Việt Nam có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; thống kê hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; kiến nghị chủ trương, biện pháp quản lý nhà nước về Hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Nhiệm vụ của lực lượng kiểm soát Hải quan được quy định tại Điều 87, cụ thể: Trong phạm vi nhiệm vụ quyền hạn của mình, cơ quan Hải quan các cấp tổ chức thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Cơ quan Hải quan các cấp được thành lập đơn vị chuyên trách để thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Trong phạm vi địa bàn hoạt động Hải quan, cơ quan Hải quan chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát, kiểm soát Hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải để chức động phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. (Điều 88, Luật Hải quan năm 2014)

Biện pháp nghiệp vụ của lực lượng kiểm soát Hải quan: Lực lượng làm công tác chống buôn lậu, sau đây gọi là lực lượng kiểm soát Hải quan được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung thống nhất từ Trung ương đến địa phương trong Tổng cục Hải quan.

Theo khoản 11, Điều 4 của Luật Hải quan năm 2014, Kiểm soát Hải quan là biện pháp tuần tra, điều tra, xác minh hoặc biện pháp nghiệp vụ khác do cơ quan Hải quan áp dụng để phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và các hành vi khác vi phạm pháp luật về Hải quan. Trong đó Cục Điều tra chống buôn lậu là cơ quan chuyên trách về phòng, chống buôn lậu ở cấp Trung ương.

Để thực hiện nhiệm vụ, trách nhiệm trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa quan biên giới Điều 89, Luật Hải quan năm 2014 quy định thẩm quyền của cơ quan Hải quan trong việc áp dụng các biện pháp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa quan biên giới:

- Tổ chức lực lượng, xây dựng cơ sở dữ liệu, áp dụng biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan, thu thập thông tin trong và ngoài nước liên quan đến hoạt động Hải quan để chủ động phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa quan biên giới...

- Khi tiến hành kiểm soát Hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải trong địa bàn hoạt động Hải quan, cơ quan Hải quan được áp dụng biện pháp tuần tra, điều tra, xác minh hoặc biện pháp nghiệp vụ khác theo quy định của luật này, pháp luật xử lý vi phạm hành chính, pháp luật tố tụng hình sự và pháp luật tổ chức điều tra hình sự.

Quyết định số 65/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy chế hoạt động của lực lượng Hải quan chuyên trách phòng, chống buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tại Điều 3, quy định: Các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan: (1) Vận động quần chúng tham gia phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; (2) Điều tra nghiên cứu nắm tình hình; (3) Tuần tra kiểm soát; (4) Các biện pháp ngăn chặn theo quy định của pháp luật để phục vụ cho việc xác minh, làm rõ và xử lý hành vi vi phạm pháp luật Hải quan; (5) Tiến hành một số hoạt động điều tra theo thẩm quyền quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự và Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự; (6) Thu thập thông tin trong nước và ngoài nước liên quan đến hoạt động Hải quan để chủ động phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, phục vụ thông quan hàng hóa và kiểm tra sau thông quan; (7) Các biện pháp trinh sát cần thiết để phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và các hành vi khác vi phạm pháp luật Hải quan.

Ngoài ra, Lực lượng kiểm soát Hải quan còn áp dụng các biện pháp nghiệp vụ trinh sát cần thiết trong hoạt động kiểm soát Hải quan...

Nhiệm vụ và quyền hạn điều tra hình sự của lực lượng kiểm soát Hải quan được quy định tại Điều 4 và Điều 20, Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự năm 2004, đó là: Cơ quan Hải quan khi thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực quản lý của mình mà phát hiện những hành vi phạm tội đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 153 (tội buôn lậu) và Điều 154 (tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới) của Bộ luật hình sự thì Cục trưởng Cục điều tra chống buôn lậu, Cục trưởng Cục kiểm tra sau thông quan, Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu có quyền: Ra quyết định khởi tố vụ án; Lấy lời khai; Thu giữ, tạm giữ và bảo quản vật chứng, tài liệu liên quan trực tiếp đến vụ án; Khám người; Khám nơi cất trữ trong khu vực kiểm soát của Hải quan; Trưng cầu giám định khi cần thiết; Khởi tố bị can; Tiến hành các biện pháp điều tra khác. Đối với tội phạm ít nghiêm trọng trong trường hợp phạm tội quả tang, chứng cứ và lai lịch người phạm tội rõ ràng thì kết thúc điều tra và chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát có thẩm quyền trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày ra quyết định khởi tố vụ án; Đối với tội phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng hoặc tội phạm ít nghiêm trọng nhưng phức tạp thì chuyển hồ sơ vụ án cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày ra quyết định khởi tố vụ án.

Về thẩm quyền áp dụng các biện pháp điều tra: Cục trưởng Cục điều tra chống buôn lậu, Cục trưởng Cục kiểm tra sau thông quan, Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu trực tiếp tổ chức và chỉ đạo các hoạt động điều tra, quyết định phân công hoặc thay đổi cấp phó trong việc điều tra vụ án hình sự, kiểm tra các hoạt động điều tra, quyết định thay đổi hoặc hủy bỏ các quyết định không có căn cứ và trái pháp luật của cấp phó, giải quyết tố cáo theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự.

Như vậy, để thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới các công chức của lực lượng Hải quan chuyên trách phòng chống buôn lậu phải được trang bị đào tạo chuyên môn về điều tra, trinh sát.

2. Thực trạng của lực lượng kiểm soát Hải quan về nghiệp vụ điều tra chống buôn lậu và nhu cầu phát triển.

Sơ lược về lực lượng kiểm soát Hải quan: Để quản lý và kiểm soát việc thu thuế có hiệu quả, từ tháng 8 năm 1945, hệ thống tổ chức kiểm nã thuộc Sở Thuế quan và Thuế gián thu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã được thành lập, đây chính là tiền thân của lực lượng kiểm soát Hải quan chống buôn lậu ngày nay.

Trải qua 68 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển, từ Ban Kiểm nã thuộc Sở Thuế quan và Thuế gián thu, đến tháng 4 năm 1955, Phòng Kiểm soát thuộc Sở Hải quan Trung ương được thành lập. Sau đó, tháng 10/1984, thành lập Cục Kiểm soát tố tụng thuộc Tổng cục Hải quan và từ tháng 3 năm 1994 được đổi tên thành Cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Tổng cục Hải quan cho đến nay. Đây là cơ quan nòng cốt của lực lượng kiểm soát Hải quan.

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác phòng, chống buôn lậu nhất là trong việc phát hiện, phòng ngừa, đấu tranh với những hành vi vi phạm hành chính, tội phạm về buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong lĩnh vực Hải quan có sự tương đồng với nhiệm vụ quản lý trật tự xã hội và phòng, chống tội phạm của ngành Công an, dẫn đến sự cần thiết phải có lực lượng được trang bị, đào tạo những kiến thức chuyên môn, lý luận về công tác điều tra, trinh sát... như của lực lượng Công an để thực hiện nhiệm vụ, nên từ khi mới được thành lập Cục Điều tra chống buôn lậu, đồng chí Nguyễn Tài (nguyên Thứ trưởng Bộ Công an) khi đó là Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan đã yêu cầu Bộ Công an giúp cho chuyển ngành các đồng chí đã được đào tạo cơ bản, đã có kinh nghiệm công tác trong ngành Công an, có chuyên môn về điều tra tội phạm sang công tác tại Cục điều tra chống buôn lậu. Trải qua quá trình công tác, phần lớn các đồng chí cán bộ nòng cốt đó đã trưởng thành giữ các chức vụ cao trong Ngành, cả trong và ngoài lực lượng kiểm soát Hải quan, nhiều đồng chí đã trở thành những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực chống buôn lậu.

Các năm sau đó, do nhu cầu về công tác phòng, chống buôn lậu của toàn ngành Hải quan, nguồn nhân lực, quân số làm công tác phòng, chống buôn lậu của Cục Điều tra chống buôn lậu và các Cục Hải quan địa phương được bổ sung và tăng rất nhanh nhưng phần lớn các công chức được tuyển dụng qua thi tuyển hoặc chuyển ngành về lực lượng kiểm soát Hải quan là những người không được đào tạo kiến thức, chuyên môn về trinh sát, điều tra viên, chuyên ngành chuyên môn điều tra, trinh sát chỉ được đào tạo tại hệ thống nhà trường của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, trong khi 02 Bộ này đào tạo phục vụ trong ngành và đào tạo theo kế hoạch. Thêm nữa, việc tuyển dụng không qua thi tuyển (chuyển ngành) đối với đối tượng này rất khó, mất rất nhiều thời gian, công đoạn nên nhiều cán bộ cũng ngại ngùng và vướng nhiều về thủ tục như: Phải xin nhận xét, đánh giá, xác nhận lý lịch của cơ quan đang công tác, trong khi không biết có chuyển ngành được không, nếu không ở lại cũng vướng mắc về việc đánh giá tư tưởng... Do vậy, không chủ động lựa chọn được cán bộ trẻ và có trình độ, năng lực theo ý muốn.

Qua thực tế hiện nay thấy rằng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của lực lượng kiểm soát Hải quan chưa cao nếu không nói là hiệu quả thấp, có tình trạng là phần lớn công chức không thực hiện được yêu cầu chuyên môn tương ứng với ngạch công chức đang giữ về lĩnh vực kiểm soát Hải quan vì họ được đào tạo ở những lĩnh vực chuyên môn khác không trực tiếp phục vụ cho công tác kiểm soát Hải quan.

Với đặc điểm về chuyên môn được đào tạo như trên nhưng do yêu cầu thực tiễn của công tác phòng, chống buôn lậu, lực lượng kiểm soát Hải quan hiện tại đã được hình thành một lực lượng, chuyên trách từ Trung ương (cấp Tổng cục) đến địa phương, hoạt động ở các địa bàn trên phạm vi cả nước. Đồng thời, ngành Hải quan cũng đã tổ chức, xây dựng được lực lượng chuyên trách làm công tác về phòng, chống, vận chuyển trái phép các chất ma túy qua biên giới.

Lực lượng kiểm soát Hải quan chuyên trách hiện tại khoảng 1700 người chiếm khoảng 15% biên chế toàn ngành Hải quan, bao gồm:

 - Cục Điều tra chống buôn lậu là cơ quan chuyên trách ở cấp Trung ương có tổng số 530 người.

- Tại các địa phương trên cả nước có 34 Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó 12 Cục Hải quan có 01 Đội Kiểm soát Hải quan và 22 Cục Hải quan bao gồm cả 01 Phòng tham mưu chống buôn lậu và xử lý và 01 Đội Kiểm soát Hải quan có tổng số khoảng: 1200 người.

Theo mục tiêu và giải pháp của Đề án Nâng cao năng lực cho lực lượng Hải quan chuyên trách chống buôn lậu đến năm 2020 thì: “Xác định số lượng lực lượng chuyên trách chống buôn lậu toàn Ngành trong từng giai đoạn như sau: Đến năm 2015 chiếm 25% quân số toàn Ngành; Đến năm 2020 chiếm 30% quân số toàn Ngành.” Như vậy, quân số của lực lượng kiểm soát Hải quan đến năm 2030 khoảng 3600 người nghĩa là tăng rất nhanh, gấp đôi so với hiện nay.

Qua một thời gian dài vận dụng những kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, học tập kinh nghiệm của ngành Công an, hệ thống các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan đã dần hình thành, đã được các thế hệ đi trước, có kiến thức, kinh nghiệm truyền đạt lại cho các thế hệ sau thông qua hệ thống đào tạo, bồi dưỡng của ngành Hải quan. Tiếp đó, để tạo hành lang pháp lý cho việc sử dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan, Tổng cục Hải quan và Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 65/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy chế hoạt động của lực lượng Hải quan chuyên trách phòng, chống buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới quy, trong đó có quy định về các biện pháp nghiệp vụ của lực lượng kiểm soát Hải quan.

Tuy nhiên, Hệ thống các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan hiện tại vẫn chưa được hoàn chỉnh, còn nhiều chắp vá, một số được sao chép máy móc từ hệ thống kiến thức của ngành Công an mà chưa có sự điều chỉnh cho phù hợp với đặc điểm đặc thù của ngành Hải quan. Các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan do chưa hoàn thiện nên chưa có sự đồng bộ, kết hợp, bổ trợ cho nhau giữa các biện pháp nghiệp vụ dẫn đến một thực tế là lực lượng kiểm soát Hải quan chưa triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan (tính bắt buộc phải thực hiện các biện pháp nghiệp vụ chưa cao) hoặc bản thân các quy định hướng dẫn thực hiện các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan chưa đầy đủ, chưa khoa học, chưa phù hợp gây khó khăn cho việc thực hiện, dẫn đến lực lượng kiểm soát Hải quan chưa có khả năng kiểm soát được tình hình buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, hoạt động chống buôn lậu mới chỉ mang tính sự vụ, vụ việc lẻ tẻ, tin tức thu thập được đến đâu thì làm vụ ấy. Như vậy, nhiệm vụ quan trọng trước mắt là phải kết hợp giữa thực tiễn của công tác đấu tranh chống buôn lậu với hoàn thiện một cách khoa học hệ thống các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan, kết hợp với công tác đào tạo, đào tạo lại kiến thức phù hợp, cần thiết cho lực lượng kiểm soát Hải quan.

3. Thực trạng về tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới

Những năm qua, tình hình buôn lậu xảy ra trong địa bàn hoạt động của Hải quan diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng. Đối tượng của hoạt động buôn lậu đa dạng, phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi xảo quyệt, lực lượng tham gia tăng, phạm vi hoạt động rộng; diễn ra với tính chất, mức độ phức tạp. Trong đó, nổi lên những đặc điểm chủ yếu là: Phát hiện nhiều vụ vi phạm ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, an ninh kinh tế, an toàn cộng đồng; có qui mô, tính chất vi phạm nghiêm trọng hơn; Buôn lậu tập trung lợi dụng bất cập, sơ hở chính sách và hạn chế trong công tác quản lý nhà nước, gây hậu quả lớn; Hoạt động buôn lậu có tổ chức hơn, liên quan đến nhiều địa bàn, không loại trừ có sự móc nối, tiếp tay của một số cán bộ, công chức Hải quan và các ngành chức năng.

- Các vụ việc do lực lượng kiểm soát Hải quan nói chung và Cục Điều tra chống buôn lậu nói riêng bắt giữ, xử lý thường có giá trị lớn về kinh tế hoặc các mặt hàng gây nguy hại đến an ninh, sức khỏe cộng đồng (ma túy, vũ khí, chất nổ...), vụ việc phức tạp liên quan đến nhiều địa bàn, nhiều đối tượng, một số lượng lớn trong các vụ việc nêu trên là có yếu tố hình sự. Điều 153, Điều 154 Luật hình sự quy định về tội buôn lậu và tội vận chuyển trái phép hàng hóa thì hàng hóa, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý có giá trị từ một trăm triệu đồng trở lên được buôn bán trái phép hoặc vận chuyển trái phép qua biên giới là đã có dấu hiệu vi phạm phát luật hình sự. Trong khi đó các vụ việc bị bắt giữ có giá trị hàng hóa vi phạm lớn, từ hàng trăm triệu, hàng tỷ đồng trở lên, thường là có giá trị hàng hóa rất lớn, các vụ việc phức tạp, có liên quan đến nhiều địa bàn, nhiều đối tượng hoặc là hàng cấm liên quan đến an ninh quốc gia, đến chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đến an toàn, sức khỏe cộng đồng, rất nhiều các vụ việc do Cục Điều tra chống buôn lậu bắt giữ đều có yếu tố hình sự. Cụ thể: từ năm 2005 đến hết tháng 5/2013, toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý hơn 150.000 vụ vi phạm pháp luật Hải quan. Chỉ trong vòng 5 năm từ 2007 đến 2012 lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ 84.437 vụ, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 2.489 tỷ đồng, trong đó thu giữ nhiều tang vật nghiêm trọng, điển hình như đã thu giữ 110,5 kg heroin, 8,8 tấn nhựa cần sa, 1.036.000 viên thuốc gây nghiện, hướng thần, hàng trăm container phế liệu, rác thải độc hại, thực phẩm quá hạn sử dụng, 738 súng trong 93 vụ trong năm 2011... .Trong đó, số liệu khởi tố của cơ quan Hải quan theo thẩm quyền là 91 vụ, trong đó có 66 vụ về tội buôn lậu quy định tại Điều 153 và 25 vụ về tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới quy định tại Điều 154 Bộ luật Hình sự. Ngoài ra, trước khi tiến hành khởi tố vụ án, cơ quan Hải quan đã trao đổi với Viện Kiểm sát, cơ quan Cảnh sát điều tra thì theo yêu cầu cơ quan Hải quan đã chuyển cho cơ quan Công an khởi tố 599 vụ vi phạm về tội buôn lậu và tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới quy định tại Điều 153 và 154 Bộ luật Hình sự.

- Ngoài những hành vi phạm tội theo quy định tại Điều 153, Điều 154 Luật hình sự, thực tế đã xảy ra và ngày càng nhiều hơn các loại tội phạm thuộc nhiệm vụ quản lý của ngành Hải quan như: vận chuyển trái phép vũ khí, ma túy qua biên giới; trốn thuế, rửa tiền, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả. Vì vậy, ngoài thẩm quyền điều tra đối với tội buôn lậu và tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới Tổng cục Hải quan đã đang đề nghị mở rộng phạm vi được điều tra đối với 14 tội phạm xảy ra trong phạm vi địa bàn hoạt động Hải quan. Đó là những tội quy định hình phạt đối với các hành vi phạm tội thuộc chức năng quản lý nhà nước về Hải quan và có yếu tố vận chuyển trái phép qua biên giới mà các nước trên thế giới đều giao cho cơ quan Hải quan có thẩm quyền khởi tố, điều tra.

- Mặt khác, thông qua hoạt động, công tác giám sát của Quốc hội thì thực trạng của công tác điều tra, xử lý hình sự của cơ quan Hải quan ở cấp Cục, Chi cục còn nhiều bất cập, có nhiều vụ án hình sự, nhiều vụ việc, hành vi vi phạm pháp luật hình sự chưa được xử lý đúng.

4. Tăng cường hợp tác đào tạo giữa Học viện Cảnh sát nhân dân và Tổng cục Hải quan.

Trên thực tế, các biện pháp nghiệp vụ mà lực lượng kiểm soát Hải quan đang sử dụng là một phần của hệ thống các kiến thức, khoa học và lý luận về công tác nghiệp vụ của lực lượng Công an đã và đang được ngành Hải quan vận dụng, sử dụng vào công tác phòng, chống buôn lậu và đang trong quá trình hoàn thiện từ nội dung đến cơ sở pháp lý để hình thành nên hệ thống hoàn chỉnh các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan mang đặc thù của ngành Hải quan.

Từ thực tế nêu trên thì việc phối hợp, hợp tác đào tạo giữa Tổng cục Hải quan với các Học viện, nhà trường của ngành Công an là tất nhiên và cần thiết để hoàn thiện hệ thống các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát Hải quan và đào tạo, trang bị, nâng cao trình độ, kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng nghiệp vụ phục vụ cho công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa của lực lượng Hải quan chuyên trách và việc hợp tác, phối hợp đào tạo thì mới là cách thức chính, chủ yếu giúp phổ cập và từng bước nâng cao kiến thức, kỹ năng, trình độ về công tác điều tra, trinh sát của lực lượng kiểm soát Hải quan trong tình hình mới.

Thực tế hợp tác đào tạo giữa Hải quan với Học viện Cảnh sát nhân dân - Bộ Công an.

Nhận thức được vấn đề là cần phải trang bị kiến thức về điều tra, trinh sát cho lực lượng kiểm soát Hải quan toàn ngành Hải quan, Cục Điều tra chống buôn lậu đã tham mưu cho Tổng cục Hải quan phối hợp, hợp tác với Học viện Cảnh sát nhân dân - Bộ Công an xây dựng giáo trình và tổ chức đào tạo kiến thức về điều tra tội phạm cho lực lượng kiểm soát Hải quan theo hai chương trình: chương trình lớp 03 tháng cho các đối tượng là lãnh đạo các cấp của lực lượng kiểm soát Hải quan và lớp 06 tháng cho các công chức không giữ chức vụ của lực lượng kiểm soát Hải quan. Từ năm 2012 đến nay đã và đang tổ chức được 03 khóa các lớp 03 tháng và lớp 06 tháng với tổng số gần 300 cán bộ Hải quan.

Trong tình hình mới và từ thực tiễn, dự báo tình hình gia tăng trong giai đoạn sắp tới của các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực Hải quan và thực trạng đào tạo và yêu cầu phát triển của lực lượng kiểm soát Hải quan thì việc đào tạo, đào tạo lại để trang bị kiến thức về công tác điều tra, trinh sát cho công chức của lực lượng kiểm soát Hải quan là hết sức cần thiết để phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật Hải quan trong đó có cả hành vi phạm hành chính và hành vi vi phạm pháp luật hình sự, theo xu hướng phát triển của kinh tế thì số lượng, tính chất mức độ vi phạm pháp luật ngày càng gia tăng với số lượng lớn, có tổ chức chặt chẽ, nguy hiểm, manh động điều đó đòi hỏi lực lượng kiểm soát Hải quan không những được trang bị những kiến thức về pháp luật, điều tra, trinh sát mà còn phải được đào tạo chuyên sâu chuyên nghiệp, nâng cao trình độ trong lĩnh vực điều tra tội phạm. Thì việc phối hợp, hợp tác đào tạo nguồn nhân lực giữa Học viện Cảnh sát nhân dân - Bộ Công an với Tổng cục Hải quan - Bộ Tài chính là hết sức cần thiết và đúng đắn vì: các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực Hải quan thuộc loại những vi phạm trong lĩnh vực kinh tế, xâm phạm trật tự an toàn xã hội. Trong khi đó, theo Quyết định số 2007/2006/QĐ - BCA (X13) ngày 25/12/2006 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Học viện Cảnh sát nhân dân thì Học viện Cảnh sát nhân dân có nhiệm vụ ”Đào tạo cán bộ có trình độ đại học, sau đại học về các lĩnh vực khoa học: phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm trật tự xã hội; quản lý Nhà nước về trật tự an toàn xã hội; quản lý hành chính về về trật tự an toàn xã hội; quản lý và cải tạo phạm nhân; cảnh sát vũ trang và các lĩnh vực về luật học; tội phạm học về trật tự xã hội cho lực lượng Cảnh sát nhân dân theo quy chế văn bằng của Nhà nước và quy định của Bộ trưởng.”

Định hướng nội dung chương trình tăng cường hợp tác đào tạo giữa Học viện Cảnh sát nhân dân - Bộ Công an với Tổng cục Hải quan - Bộ Tài chính:

Một là, tiếp tục thực hiện các nội dung đào tạo phổ cập nghiệp vụ điều tra thông qua 2 chương trình lớp 03 tháng, 06 tháng kết hợp với việc thường xuyên cập nhật, hoàn thiện, chương trình, giáo trình đào tạo của 02 lớp trên.

Hai là, hợp tác đào tạo về võ thuật, sử dụng vũ khí công cụ hỗ trợ.

Ba là, hợp tác đào tạo nâng cao kiến thức điều tra, trinh sát lên trình độ cao đẳng, đại học, thạc sỹ, tiến sỹ cho lực lượng kiểm soát Hải quan hoặc chuyên sâu về tội phạm kinh tế, tội phạm về ma túy... để xây dựng lực lượng nòng cốt cho lực lượng kiểm soát Hải quan.

Bốn là,hợp tác đào tạo kết hợp với nghiên cứu, hội thảo khoa học để xây dựng hoàn chỉnh hệ thống các biện pháp nghiệp vụ của lực lượng kiểm soát Hải quan.

ThS. Hoàng Minh Tuấn - Phó trưởng phòng, Cục điều tra chống buôn lậu

Nguồn: Kỷ yếu Hội thảo khoa học: "Nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới trong tình hình mới"  tháng 1/2015 tại Học viện Cảnh sát nhân dân

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác