Chủ Nhật, 12/7/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng gắn giảng dạy lý thuyết với báo cáo thực tế nhằm nâng cao chất lượng đào tạo học viên chuyên ngành Cảnh sát môi trường

 Đổi mới phương pháp dạy học phải được thực hiện trên cơ sở, nền móng những phương pháp đã và đang được thực hiện, đó là việc bổ sung và sử dụng nhiều phương pháp khác nhau nhằm khắc phục những mặt còn hạn chế của phương pháp cũ, phát hiện, đưa vào sử dụng những phương pháp mới phù hợp và hoàn thiện hơn. Đổi mới phương pháp dạy học dù được tiến hành ở cấp độ nào cũng đều phải hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học theo phương châm học đi đôi với hành và lý luận phải gắn với thực tiễn, đồng thời phải xác định rõ và hướng đến việc: lấy người học làm trung tâm.

Thực tế cho thấy, tình trạng chung ở các trường đại học của nước ta hiện nay xét ở góc độ phương pháp dạy học đang tồn tại những hạn chế, yếu kém đó là: phương pháp giảng dạy chủ yếu là thuyết trình, ít sử dụng các kỹ năng học tích cực, hệ quả của phương pháp này là có rất ít sự tương tác giữa học viên và giảng viên. Trong khi đó, trên giảng đường, giảng viên mới chỉ tập trung nhấn mạnh vào việc ghi nhớ kiến thức theo kiểu học thuộc các khái niệm và bản chất nên người học thì học hời hợt, không chuyên sâu, tiếp thu một cách thụ động; đến kỳ thi thì cố gắng nhớ lại những gì đã học thuộc lòng để làm bài; giảng viên cũng không cần phải đào sâu suy nghĩ, tìm tòi phương pháp mới. Tình trạng trên kéo dài dẫn đến hậu quả là chất lượng đào tạo chưa đáp ứng với thực tế đòi hỏi. Đó chính là hệ quả tất yếu của phương pháp giảng dạy không phù hợp, không gắn lý luận với thực tiễn, lý luận không được đánh giá, kiểm chứng bằng thực tiễn.

Khoa Nghiệp vụ Cảnh sát môi trường là một đơn vị thuộc Học viện Cảnh sát nhân dân, có chức năng chính là giảng dạy kiến thức chuyên môn về phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm và các VPPL về môi trường.

Với mục tiêu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo cho học viên chuyên ngành, Khoa Cảnh sát môi trường chủ trương đổi mới  phương pháp dạy học bắt đầu từ việc hệ thống hóa kiến thức chuyên ngành. Lãnh đạo Khoa yêu cầu tất cả các giảng viên trong đơn vị phải giảng lần lượt cho các đồng chí lãnh đạo và tập thể Khoa nghe để góp ý, chỉnh sửa và bổ sung cho từng giảng viên. Thông qua đó, giúp cho từng giảng viên có sự đổi mới trong cách xác định mục tiêu của bài học theo hướng cô đọng hơn, không ôm đồm kiến thức và dàn trải nhằm hạn chế và khắc phục tình trạng giảng viên sử dụng giáo án chỉ để thuyết giảng theo cách thầy giảng, trò lắng nghe, ghi chép một chiều như trước đây. Quá trình giảng dạy lý thuyết trên giảng đường phải được xác định là hoạt động tương tác giữa giảng viên và học viên, buộc người học tự tiếp thu kiến thức một cách chủ động và luôn sẵn sàng hội thoại với giảng viên và các học viên khác nhằm giải quyết tốt vấn đề thuộc về lý luận mà giảng viên đang đề cập đến. Để khắc phục tình trạng giảng chay, chuyển tải lý thuyết một chiều gây sự nhàm chán cho người nghe, giảng viên Khoa Cảnh sát môi trường chịu khó sưu tầm tài liệu phục vụ bài giảng nhất là những tình huống cụ thể xảy ra trong công tác phòng, chống tội phạm và các VPPL về môi trường trong thực tế.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Khoa cho rà soát lại toàn bộ hệ thống câu hỏi và đề thi, xây dựng ngân hàng đề thi hết môn bao gồm các môn thi tự luận và vấn đáp. Tập trung đổi mới phương pháp làm đề thi theo hướng gắn lý luận với những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn để học viên phải động não mới có thể giải quyết được, hạn chế những đề thi, câu hỏi thi chỉ đơn thuần là tái hiện những kiến thức sự kiện…

Một trong những phương pháp giảng dạy kiến thức nghiệp vụ chuyên ngành mà Khoa sử dụng có hiệu quả trong thời gian qua đó là việc kết hợp giữa giảng lý thuyết với nghe báo cáo thực tế. Để thực hiện được phương pháp này, khoa Cảnh sát môi trường xây dựng kế hoạch báo cáo thực tế cho từng môn học, xác định rõ những bài nào, môn nào cần phải mời báo cáo viên. Từ đó, lãnh đạo Khoa chủ động liên lạc và đặt lịch trước. Những báo cáo viên mà Khoa lựa chọn mời phải là những đồng chí lãnh đạo C49; các đồng chí trưởng, phó phòng nghiệp vụ thuộc C49 và PC49, Công an các tỉnh, thành phố; những trinh sát có bề dày kinh nghiệm trong hoạt động điều tra trinh sát. Giảng viên trực tiếp giảng dạy môn học chủ động trao đổi và thống nhất với Báo cáo viên về nội dung cần báo cáo, tập trung vào một hoặc một vài chuyên đề mang tính chuyên sâu và phải gắn với phần lý thuyết đang giảng dạy trên lớp.

Qua theo dõi chúng tôi nhận thấy đây là phương pháp mang lại hiệu quả rất cao trong học tập nghiệp vụ của học viên về chuyên ngành. Phương pháp này tạo được hứng thú trong học tập, học viên tiếp thu và có điều kiện đánh giá, so sánh giữa lý luận với thực tiễn công tác. Những tình huống nghiệp vụ cụ thể mà các báo cáo viên và trinh sát phải đối mặt trong từng chuyên án, kể cả thành công hay thất bại… sẽ là những bài học được rút ra đối với học viên chuyên ngành ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường. Đối với học viên các lớp chuyên ngành, sau khi nghe báo cáo thực tế, chúng tôi dành một khoảng thời gian nhất định để học viên nêu những câu hỏi và đặt ra các tình huống cụ thể gắn với chủ đề mà báo cáo viên vừa trình bày. Những giải đáp của các báo cáo viên thực sự có ích cho học viên, thậm chí gây bất ngờ và hứng thú. Đây sẽ là những kinh nghiệm hay mà học viên được tiếp thu nhằm bổ sung cho phần lý luận vừa được trang bị.

Tuy nhiên, khi thực hiện phương pháp kết hợp giảng dạy với báo cáo thực tế, chúng tôi cũng nhận thấy có một số hạn chế nhất định, đó là việc mời được các báo cáo viên có kinh nghiệm hoặc các đồng chí là lãnh đạo các đơn vị không phải lúc nào cũng thuận lợi, bởi vì do đặc thù công tác của các đồng chí lãnh đạo và các trinh sát thường bận nhiều công việc trong thực tiễn. Trong khi đó, lịch báo cáo tại Học viện phải chính xác theo giờ lên lớp. Mặt khác, chế độ thanh toán cho các báo cáo viên như hiện nay là chưa đáp ứng được với tình hình thực tế. Theo hướng dẫn thì lãnh đạo cấp Phòng trở lên mới được vận dụng thanh toán đến 120.000 đồng/giờ giảng; Lãnh đạo cấp đội là 60.000 đồng/giờ giảng. Phần lớn khi thanh toán thù lao cho báo cáo viên, Khoa phải tự ứng trước và trả thêm cho các báo cáo viên. Vì vậy, để nâng cao chất lượng và hiệu quả các báo cáo thực tế trong thời gian tới chúng tôi đề nghị:

Thứ nhất, Học viện tiếp tục thực hiện chủ trương mở rộng, lập hồ sơ đề nghị giảng viên kiêm nhiệm đối với các đồng chí là lãnh đạo các cấp ở C49 và Công an các địa phương làm cơ sở pháp lý khi huy động giảng viên kiêm nhiệm và tạo điều kiện về thời gian cho các báo cáo viên tham gia giảng dạy tại Học viện.

Thứ hai, với mức thù lao như nêu ở trên theo chúng tôi là chưa hợp lý. Vì vậy, cần nghiên cứu và vận dụng linh hoạt tăng thêm kinh phí cho các báo cáo viên, đồng thời cho phép các Khoa tạm ứng trước một lượng kinh phí nhất định theo năm học hoặc một học kỳ để các khoa chủ động chi trả và cuối năm hoàn ứng.

Thứ ba, Học viện cần nghiên cứu, tạo cơ chế thông thoáng trong việc bố trí xe đưa đón các báo cáo viên một cách nhanh chóng, tạo điều kiện tốt nhất có thể nhằm giúp các khoa mời được các báo cáo viên có tâm huyết và trình độ chuyên môn cao. Đồng thời, Học viện cũng cần dành một hoặc một số phòng khách để cho các báo cáo viên có nhu cầu nghỉ ngơi vào giờ nghỉ trưa.

Thời gian tới, Khoa Nghiệp vụ Cảnh sát môi trường tiếp tục phối hợp chặt chẽ với C49, PC49 Công an các địa phương để tổ chức thực hiện phương pháp giảng dạy gắn lý thuyết với báo cáo thực tế nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho học viên các lớp thuộc chuyên ngành Cảnh sát môi trường.

TS. Nguyễn Duy Đài - Phó trưởng khoa Nghiệp vụ Cảnh sát môi trường

Tạp chí Cảnh sát nhân dân số 3/2015

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác