Thứ Sáu, 10/7/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Phát huy vai trò của các nhà khoa học trong công tác giáo dục, đào tạo Công an nhân dân
Thiếu tướng, PGS, TS. Bùi Minh Giám, Cục trưởng Cục Đào tạo - Bộ Công an

Ở nước ta, qua gần 30 năm đổi mới, sự nghiệp giáo dục và đào tạo đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Làm nên thành công đó, không thể không kể đến vai trò của các nhà khoa học. Các nhà khoa học, với sự đóng góp của mình, giữ một vị trí vô cùng quan trọng, là những hạt nhân tích cực trong sự nghiệp đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nước nhà.

Song hành với những thành công của sự nghiệp giáo dục và đào tạo nói chung, công tác giáo dục, đào tạo Công an nhân dân (CAND) trong thời gian qua đã tạo nhiều bước đột phá, thành công lớn. Đó là sự phát triển và gia tăng về quy mô, ngành nghề đào tạo, là sự đổi mới, nâng cao về chất lượng đào tạo, đáp ứng ngày càng tốt hơn nguồn nhân lực cho sự nghiệp phòng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Các nhà khoa học trong và ngoài lực lượng CAND, với vị trí, vai trò của mình đã chung tay, góp sức, tạo nên sự chuyển mình mạnh mẽ vào những thành công của công tác giáo dục trong CAND.

Nhà khoa học, theo nghĩa rộng, là người tham gia vào những hoạt động mang tính hệ thống nhằm thu được tri thức trong một lĩnh vực nhất định. Theo nghĩa hẹp hơn, các nhà khoa học là người thực hiện các nghiên cứu, nhằm hiểu biết đầy đủ hơn về sự vận hành của các quy luật tự nhiên, xã hội và dựa vào những nguyên lý đó để ứng dụng cho cuộc sống con người. Như vậy, nhà khoa học có thể coi là một chuyên gia trong một lĩnh vực khoa học và là người áp dụng các phương pháp khoa học trong nghề nghiệp của họ.

Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo CAND, nhà khoa học cùng với tri thức và kinh nghiệm của mình, thể hiện ở các vị trí, vai trò sau:

Thứ nhất, nhà khoa học làm công tác lãnh đạo, quản lý trong các đơn vị giáo dục, đào tạo CAND

Lãnh đạo, quản lý chính là công việc đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức điều khiển các công việc vì mục đích đã đặt ra, đảm bảo theo đúng chủ trương, đường lối. Như vậy, với vai trò là nhà lãnh đạo, quản lý thì các nhà khoa học có ảnh hưởng rất lớn, quyết định đến định hướng phát triển công tác giáo dục, đào tạo CAND.

Hiện nay, trong môi trường giáo dục, đào tạo CAND, phần lớn các đồng chí lãnh đạo, quản lý đều là các nhà khoa học. Có thể nói, đây là một trong những thế mạnh của giáo dục, đào tạo CAND. Với các ngành và bậc học khác nhau, song khi tham gia với vai trò quản lý, lãnh đạo, các nhà khoa học đã và đang phát huy yếu tố nội lực mạnh mẽ là trí tuệ vào sự đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo CAND. Trong hệ thống giáo dục, đào tạo CAND hiện nay, các nhà khoa học đảm nhiệm cương vị lãnh đạo, quản lý với nhiều cấp độ khác nhau, ở cương vị cao nhất là đồng chí Bộ trưởng, Thứ trưởng phụ trách công tác xây dựng lực lượng, giáo dục, đào tạo, Cục trưởng Cục Đào tạo, Giám đốc các Học viện, Hiệu trưởng trường trung cấp, cao đẳng CAND và các cấp lãnh đạo, chỉ huy, quản lý khác... Khi ở vị trí lãnh đạo, quản lý, các nhà khoa học sẽ là người định hướng cho mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục, đào tạo lực lượng CAND, sẽ là người quyết định xây dựng con người với những phẩm chất và năng lực đặc trưng đảm bảo xứng tầm với yêu cầu, nhiệm vụ của cuộc đấu tranh với tội phạm, bảo vệ và giữ gìn an ninh, trật tự của đất nước. Trong tình hình hiện tại, các loại tội phạm luôn có diễn biến theo chiều hướng phức tạp, khó lường, gây nhiều tổn hại đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội. Nhiệm vụ của lực lượng CAND đầy vinh quang song cũng rất nặng nề. Để thành công trên mặt trận đó, yếu tố nguồn lực con người được đào tạo chính quy, tinh nhuệ giữ vai trò quyết định. Với lẽ đó, mục tiêu, nội dung, chương trình đào tạo cần đảm bảo đạt chuẩn, thể hiện tính phù hợp và thức thời. Và chính những nhà khoa học - những người lãnh đạo, quản lý với tầm nhìn, tri thức và kinh nghiệm sẽ có những định hướng đúng đắn, phù hợp nhất để dẫn dắt sự nghiệp giáo dục, đào tạo lực lượng CAND đến thành công.

Thứ hai, nhà khoa học với vai trò là người giảng viên các trường CAND

Các nhà khoa học khi tham gia công tác giảng dạy, dù là giảng viên chuyên trách hoặc ở vị trí kiêm nhiệm, báo cáo viên, là giảng viên trong ngành hay ngoài ngành, giảng viên người Việt hay giảng viên người nước ngoài thì khi tham gia, cộng tác giảng dạy trong các nhà trường CAND, các nhà khoa học phải luôn được trọng dụng và ưu đãi như một lực lượng giảng viên nòng cốt. Sự kết hợp giữa nguồn nội lực trí tuệ với tư duy khoa học nhạy bén, đổi mới, các nhà khoa học sẽ mang đến những giờ giảng hiệu quả, bổ ích và đem lại sự hứng thú cao độ cho người học. Thầy giỏi mới sinh ra trò giỏi, thầy tốt mới có trò tốt và đây chính là đáp án của bài toán nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo trong lực lượng CAND. Thiết nghĩ, nếu các nhà trường CAND biết chú trọng, phát huy hơn nữa vai trò của các nhà khoa học trong công tác giảng dạy thì sẽ tạo nên nhiều bước đột phá trong công tác giáo dục, đào tạo của đơn vị mình. Xu hướng liên kết, hợp tác là xu hướng phổ biến của thế giới hiện tại. Vì vậy, các nhà trường CAND cần tạo nên những bước đột phá trong công tác giáo dục, đào tạo của đơn vị mình bằng cách liên kết, hợp tác với các  trường bạn, trong và ngoài ngành, trong và ngoài nước để tận dụng những ưu việt của giáo dục, đào tạo các ngành, các nước. Từ đó đổi mới và phát triển công tác giáo dục, đào tạo của đơn vị mình, nhằm đảm bảo chất lượng của đầu ra, đó là những thế hệ cán bộ An ninh, Cảnh sát xứng tầm yêu cầu phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

Thứ ba, nhà khoa học là thành viên các Hội đồng khoa học, giáo dục CAND

Hội đồng khoa học là tập thể những con người được chỉ định hoặc bầu ra để họp bàn và quyết định những công việc khoa học như: Hội đồng nghiệm thu giáo trình, Hội đồng thẩm định luật, Hội đồng bảo vệ Luận văn Thạc sĩ, Luận án Tiến sĩ...

Mỗi nhà khoa học là chuyên gia trong một lĩnh vực nhất định. Do đó, trong các hội đồng khoa học, giáo dục, việc tham vấn và xin ý kiến góp ý của các nhà khoa học nhằm nâng cao chất lượng các phần việc phục vụ cho công tác giáo dục, đào tạo là một yêu cầu tất yếu. Từ việc hoàn thiện một văn bản quy chế giáo dục đến văn bản quy phạm pháp luật đều cần ý kiến đóng góp, nhận xét của các nhà khoa học. Với sự uyên thâm của tri thức, bề dày kinh nghiệm được tích lũy lâu năm, cách đánh giá nhìn nhận vấn đề sâu sắc, nhiều chiều sẽ làm sáng rõ hơn nhiều vấn đề khoa học đang được nghiên cứu. Và chính từ những Hội đồng khoa học, giáo dục như vậy, nhiều vấn đề lớn sẽ được quyết định như chủ trương, quan điểm về mục tiêu hay con đường phát triển giáo dục CAND đảm bảo yêu cầu phòng, chống tội phạm nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Thứ tư, nhà khoa học là người nghiên cứu, sáng tạo, ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ vào quá trình phát triển, đổi mới hoạt động giáo dục đào tạo CAND

Ngày nay, việc ứng dụng thành tựu của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học là xu thế phát triển tất yếu của nền giáo dục hiện đại. Công nghệ thông tin và truyền thông      (Information and Communication Technology - gọi tắt là ICT) là một thành tựu lớn của cuộc cách mạng khoa học, kỹ thuật hiện nay. Chúng ta thấy, khi ứng dụng thành tựu của công nghệ thông tin và truyền thông vào trong công tác giáo dục, đào tạo CAND thì hiệu quả rõ rệt là chất lượng giáo dục tăng lên cả về mặt lý luận và thực tế. Điều đó tạo nên sự thay đổi căn bản nền giáo dục CAND hiện nay. Trong thời gian vừa qua, có thể thấy, ngành giáo dục đã ứng dụng rất nhiều phần mềm tin học vào trong công tác quản lý giáo dục, tổ chức đào tạo cho học sinh, sinh viên. Theo chủ trương đó, các đơn vị giáo dục CAND đã huy động các chuyên gia là những nhà khoa học trong và ngoài ngành nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng các phần mềm chuyên biệt, phù hợp đặc trưng của Ngành vào công tác giáo dục, đào tạo Công an. Có thể thấy, phần mềm quản lý điểm trực tuyến, chương trình E-learning, thư viện điện tử, phần mềm quản lý học viên... đều là sản phẩm trí tuệ, là sáng kiến của các nhà khoa học phục vụ cho công tác giáo dục, đào tạo cán bộ Công an. Với thành công và hiệu quả từ những sản phẩm của khoa học công nghệ đã ngày càng rút ngắn khoảng cách về chất lượng giáo dục của các trường CAND so với các trường đào tạo trong nước, trong khu vực cũng như trên thế giới.

Có thể thấy, trong nhiều vai trò khác nhau, các nhà khoa học giữ vị trí vô cùng quan trọng đối với sự nghiệp giáo dục, đào tạo CAND. Để phát huy hơn nữa vai trò của các nhà khoa học đối với sự nghiệp giáo dục, đào tạo CAND, cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp, trong đó lưu ý một số giải pháp sau:

Một là, quán triệt chủ trương của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Bộ Công an đối với các nhà khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học phục vụ cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo CAND. Trên cơ sở đó, các đơn vị chủ quản cần có cơ chế tuyên truyền nâng cao nhận thức của cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng CAND về vai trò của các nhà khoa học, từ đó hình thành nên niềm tin yêu, sự kính trọng đối với các nhà khoa học. Các lực lượng CAND, đặc biệt là các đơn vị giáo dục đào tạo cần nhận thức sâu sắc về sức mạnh trí tuệ và sự cần thiết tham gia, góp sức của các nhà khoa học đối với công tác giáo dục, đào tạo CAND. Có thể bằng nhiều hình thức nhằm tôn vinh vị thế của các nhà khoa học trong đào tạo CAND như: Tổ chức lễ vinh danh các nhà khoa học có những đóng góp, sáng tạo trong công tác giáo dục, đào tạo; tổ chức cuộc thi tìm hiểu về công lao của các nhà khoa học, qua các thế hệ giáo dục, đào tạo CAND; tổ chức hội thảo, hội nghị về phát huy vai trò của các nhà khoa học trong công tác giáo dục CAND; tổ chức các buổi giới thiệu sản phẩm khoa học...

Hai là, các đơn vị chủ quản cần có chính sách sử dụng, đãi ngộ, đảm bảo các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để các nhà khoa học được làm việc và cống hiến, phát huy những ưu thế trong điều kiện, môi trường phù hợp và tốt nhất. Mỗi nhà khoa học đều có những thế mạnh riêng trong lĩnh vực nghiên cứu của mình. Do đó, điều trước tiên là các cơ sở giáo dục đào tạo CAND cần phải có sự sắp xếp công việc, nhiệm vụ đảm bảo sự phù hợp năng lực, chuyên môn của các nhà khoa học. Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo cần nhận thức được rằng, trí tuệ của các nhà khoa học cùng với phẩm chất, năng lực của họ là những viên ngọc quý, do đó, cần có chế độ đãi ngộ, chính sách thu hút để các nhà khoa học tích cực cộng tác vì sự phát triển của sự nghiệp giáo dục đào tạo cán bộ Công an.

Ba là, đào tạo và hình thành một nhà khoa học cần cả một quá trình, vì vậy, bên cạnh việc phát huy năng lực của các nhà khoa học sẵn có, các đơn vị đào tạo cần có kế hoạch, chiến lược xây dựng và phát triển đội ngũ các nhà khoa học trong tương lai. Ngành Công an cần có chiến lược huy động nguồn lực cả trong và ngoài ngành, trong nước cũng như ngoài nước để đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ các nhà khoa học kế cận.

Bốn là, các cơ sở giáo dục, đào tạo CAND cần xây dựng cơ chế liên kết, trao đổi hợp tác giữa các nhà khoa học CAND với các nhà khoa học ngoài ngành và các nhà khoa học nước ngoài. Công tác Công an là một công tác đặc thù, có nhiều đặc trưng riêng biệt bởi tính nghiệp vụ cao. Song trong bối cảnh hiện tại, xu thế hội nhập và phát triển là xu thế chung của toàn cầu, các nhà khoa học CAND nói chung và các nhà khoa học CAND làm việc trong các đơn vị giáo dục của Ngành cũng cần có sự giao lưu, chia sẻ, cộng tác, trao đổi kinh nghiệm, tri thức khoa học với các nhà khoa học ngoài ngành và các nhà khoa học, chuyên gia nước ngoài.

Năm là, Bộ Công an cần có chủ trương, chính sách cụ thể, phù hợp đối với các thế hệ nhà khoa học khác nhau: Đối với những nhà khoa học còn đang ở độ tuổi làm việc cần có chế độ đãi ngộ và bố trí, sắp xếp vào những công việc phát huy năng lực, chuyên môn của họ; đối với những nhà khoa học đến tuổi nghỉ chế độ thì cần bố trí sắp xếp vào những công việc như chuyên viên, nhà cố vấn... Vốn tri thức và kinh nghiệm của các nhà khoa học là vô cùng quý báu và đang ở độ "chín". Vì vậy, cần sớm ban hành quy chế chung để các cơ sở giáo dục, đào tạo CAND có thể thu hút và tranh thủ tri thức và kinh nghiệm của các nhà khoa học, phục vụ cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo CAND, góp phần xây dựng lực lượng CAND ngày càng chính quy, vững mạnh.

 

Thiếu tướng, PGS, TS. BÙI MINH GIÁM - Cục trưởng Cục Đào tạo - Bộ Công an

Tạp chí Cảnh sát nhân dân số 4/2015

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác