Chủ Nhật, 29/3/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Quan hệ phối hợp giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra với Viện Kiểm sát nhân dân trong điều tra, truy tố các vụ án về ma túy trên địa bàn tỉnh Kiên Giang
Công an và Viện Kiểm sát huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang thường xuyên phối hợp nâng cao chất lượng công tác.

Đáng chú ý là, trong việc điều tra, truy tố các vụ án về ma túy nói trên, sự phối hợp giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra (CQCSĐT) với Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) vẫn chưa thực sự nhịp nhàng, hiệu quả. Quan hệ phối hợp giữa CQCSĐT với VKSND là mối quan hệ hàng đầu trong điều tra, kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy, là mối quan hệ xuyên suốt từ khi tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm đến truy tố người phạm tội. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay ở Kiên Giang, quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm phối hợp giữa hai cơ quan này chưa cụ thể, rõ ràng. Việc phối hợp trong xử lý các tố giác, tin báo về tội phạm ma túy ở một số địa bàn còn chưa chặt chẽ, nên có một số tố giác, tin báo xử lý còn chậm. Quan hệ phối hợp giữa điều tra viên (ĐTV) và kiểm sát viên (KSV) trong quá trình giải quyết vụ án có lúc còn chưa chủ động trong hoạt động điều tra, những vấn đề mới phát sinh, nên nhiều vụ phải trả hồ sơ điều tra bổ sung. Trong 5 năm từ 2008-2012, VKSND trả hồ sơ cho CQCSĐT để điều tra bổ sung 02 vụ 03 bị can vi phạm Điều 194 BLHS, vì thiếu chứng cứ theo khoản 1 Điều 168 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Công tác phối hợp có lúc chưa được thường xuyên, liên tục và trong suốt quá trình điều tra vụ án, thường chỉ tập trung vào giai đoạn trước khi khởi tố vụ án và trước khi kết thúc điều tra và tập trung chủ yếu vào các căn cứ buộc tội hơn là gỡ tội. Trong quá trình phối hợp, có lúc chưa vận dụng đồng bộ, linh hoạt các hình thức phối hợp. Có khi quá chú trọng vào quan điểm của liên ngành hoặc thiên về văn bản mà xem nhẹ các biện pháp phối hợp trực tiếp giữa ĐTV và KSV trong quá trình điều tra, thu thập chứng cứ.

Thực trạng trên do một số nguyên nhân cụ thể. Thứ nhất, tình hình tội phạm nói chung, tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Kiên Giang nói riêng những năm gần đây gia tăng, trong khi số lượng ĐTV, KSV trực tiếp thực hiện công tác điều tra và kiểm sát điều tra án ma túy không được bổ sung thêm kịp thời, nên tình trạng quá tải đối với công việc là không tránh khỏi. Điều kiện làm việc và trang thiết bị phục vụ cho công tác bắt giữ, xử lý tội phạm về ma túy còn thiếu, nhất là đối với CQCSĐT và VKSND cấp huyện trong tỉnh. Thứ hai, công tác quản lí, chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn và kiểm tra trong điều tra, truy tố các vụ án về ma túy chưa thường xuyên, liên tục. Đôi khi ở cả hai cơ quan này vẫn chưa thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo khi có vụ án phức tạp xảy ra, nên trong chỉ đạo của cấp trên đối với cấp dưới còn thiếu kịp thời. Văn bản pháp luật hướng dẫn xử lí tội phạm về ma túy có những quy định chưa thật phù hợp, chưa đáp ứng được tình hình thực tế nên phần nào cũng làm giảm hiệu quả của công tác đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy. Thứ ba, do chưa có quy chế phối hợp giữa CQCSĐT với VKSND trong giải quyết các vụ án về ma túy, cho nên trên thực tế quan hệ phối hợp giữa hai ngành chủ yếu phụ thuộc vào quan hệ, uy tín của những người tiến hành tố tụng mà chưa thật sự là những quy định mang tính bắt buộc để cả hai cơ quan cùng dựa vào đó làm căn cứ để thực hiện. Thứ tư, ý thức, trách nhiệm của một số ĐTV chưa cao, còn cẩu thả khi thực hiện nhiệm vụ; năng lực, trình độ của một số ĐTV, KSV chưa đáp ứng được yêu cầu công việc. Khi thực hiện nhiệm vụ còn thiếu trách nhiệm, không tiến hành thận trọng, chặt chẽ nên dẫn đến việc áp dụng pháp luật không chính xác, việc xử lí thiếu chính xác phải trao đổi phối hợp liên ngành mất nhiều thời gian. Có một số KSV còn yếu về trình độ chuyên môn, nên đánh giá chứng cứ, tham mưu đề xuất đường lối truy tố chưa chính xác. Quá trình giải quyết án chưa nghiên cứu một cách toàn diện, đánh giá một cách khách quan các tình tiết buộc tội, gỡ tội mà chỉ dựa vào bản kết luận điều tra của CQCSĐT.

Để nâng cao hiệu quả mối quan hệ phối hợp giữa CQCSĐT với VKSND trong điều tra và truy tố các vụ án về ma túy trên địa bàn tỉnh Kiên Giang trong thời gian tới, theo chúng tôi cần chú trọng một số vấn đề sau:

Một là, xây dựng quy chế phối hợp giữa CQCSĐT với VKSND tỉnh Kiên Giang trong điều tra, truy tố các vụ án về ma túy. Căn cứ Quy chế phối hợp giải quyết án hình sự giữa Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án ma túy VKSND tối cao với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Bộ Công an, CQCSĐT và VKSND tỉnh Kiên Giang cần xây dựng quy chế phối hợp trong điều tra, truy tố các vụ án về ma túy một cách cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế của hai ngành. Trong đó, quy định cụ thể về trách nhiệm của CQCSĐT với VKSND trong đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy; các nội dung và hình thức phối hợp trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy như: Phối hợp trong phòng ngừa và trong đấu tranh chống tội phạm về ma túy trong từng hoạt động tố tụng cụ thể...; chế tài cụ thể đối với các chủ thể thực hiện quan hệ phối hợp nếu không tuân thủ các quy định về quan hệ phối hợp trong quá trình điều tra, kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy.

Hai là, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo theo ngành dọc của từng cơ quan và đẩy mạnh công tác thông tin chỉ huy giữa hai cơ quan với nhau nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả quan hệ phối hợp. Lãnh đạo CQCSĐT và VKSND cấp tỉnh, cấp huyện cần nắm chắc các vụ án về ma túy, từ đó đưa ra những chỉ đạo đúng đắn, kịp thời cho cán bộ trong công tác phối hợp liên ngành. Đồng thời, lãnh đạo hai cơ quan tăng cường trao đổi thông tin, kịp thời định hướng, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình phối hợp, nhất là những vụ án trọng điểm, vụ án phức tạp. VKSND thông qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy có văn bản kiến nghị với CQCSĐT yêu cầu khắc phục vi phạm tố tụng, đề nghị các cơ quan có liên quan rút kinh nghiệm trong công tác quản lí và phòng ngừa tội phạm về ma túy và ngược lại.

Ba là, nâng cao nhận thức của ĐTV, KSV về ý nghĩa và tầm quan trọng của quan hệ phối hợp giữa CQCSĐT với VKSND trong điều tra, truy tố các vụ án về ma túy. Các ĐTV và KSV của hai ngành cần nhận thức rõ rằng quan hệ giữa CQCSĐT với VKSND phải trên cơ sở tôn trọng chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ quan theo quy định của pháp luật. Trong mối quan hệ phối hợp cần chú ý khắc phục hai thái cực hoặc là quá nhấn mạnh quan hệ phối hợp mà hạn chế tính độc lập trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mỗi ngành hoặc là không chú trọng quan hệ phối hợp, chỉ nhấn mạnh quyền hạn trách nhiệm của mỗi một bên.

Bốn là, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ ĐTV, KSV nhất là đội ngũ ĐTV và KSV cấp huyện trong điều tra, truy tố các vụ án về ma túy. Bên cạnh việc nghiên cứu, nắm chắc các quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự cũng như các văn bản hướng dẫn xử lí tội phạm, đội ngũ ĐTV, KSV, nhất là ĐTV và KSV trực tiếp làm công tác điều tra và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy của cấp huyện cần được đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp cho theo hướng chuyên sâu. Các chuyên đề cần tập trung vào công tác điều tra, kiểm sát điều tra, truy tố các vụ án về ma túy, như trình tự tiến hành công tác điều tra, truy tố các vụ án ma túy, yêu cầu đạt được của từng giai đoạn, cách thức thực hiện mối quan hệ phối hợp khi có những vướng mắc phát sinh…

Ngoài ra, cần chú trọng công tác tổ chức hội nghị, tập huấn, tổng kết, rút kinh nghiệm cho đội ngũ ĐTV, KSV làm công tác điều tra, truy tố đối với các vụ án về ma túy lớn, phức tạp, có nhiều vướng mắc trong quá trình giải quyết. Những vấn đề này cần được tổ chức theo hình thức hội thảo, nói chuyện trực tiếp trong lãnh đạo và cán bộ hai ngành nhằm trang bị nhận thức thống nhất trong các vấn đề về quan hệ phối hợp, về công tác điều tra, thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, tạo sự phối hợp đồng bộ. Thông qua công tác tổng kết, rút kinh nghiệm và bồi dưỡng chuyên đề, ĐTV, KSV phải đạt được sự thống nhất trong nhận thức về tội phạm ma túy và đường lối xử lí, về quan hệ phối hợp trong điều tra, truy tố... Đây là một yêu cầu quan trọng, nhằm tránh được những mâu thuẫn không đáng có trong giải quyết từng vụ án ma túy.

CQCSĐT và VKSND thông qua công tác giải quyết án tập hợp các kinh nghiệm, những vướng mắc để ra các thông báo rút kinh nghiệm về nghiệp vụ. Phổ biến những vụ án cụ thể có sự phối hợp tốt để các đơn vị học tập, rút kinh nghiệm những sai sót, vi phạm từ những vụ án chưa có sự phối hợp chặt chẽ để các đơn vị khác tránh không mắc phải./.

 

Phạm Văn Trung - An Thanh Tùng

Nguồn: Tạp chí Phòng chống ma túy

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi