Thứ Tư, 1/12/2021
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán - Góc nhìn từ công tác đấu tranh chống tội phạm
Hội thảo nâng cao nhận thức về việc tuân thủ các quy định phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng trong nước và quốc tế do Citi Việt Nam tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh

1. Các yếu tố rủi ro về rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán

... Theo đó phòng, chống rửa tiền không chỉ là trách nhiệm của một quốc gia mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng quốc tế. Do vậy, đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền là nhiệm vụ mang tính toàn cầu. Nước ta đang trong tiến trình hội nhập quốc tế, những thành tựu, thời cơ cho sự phát triển mọi mặt của đất nước rất lớn, thu hút số lượng vốn đầu tư nước ngoài cao. Từ khi chính thức trở thành thành viên của Tổ chức thương mại thế giới (WTO), các giao dịch về thương mại, tài chính, xuất nhập khẩu; kiều hối của Việt kiều và người Việt Nam lao động ở nước ngoài chuyển về nước được khuyến khích, nên ngày càng nhiều về số vụ và số lượng. Cùng với nhiều khoản “tiền sạch” cũng không loại trừ có cả các khoản “tiền bẩn” đã bị thẩm lậu vào trong nước. Cùng với đó, trong những năm qua tình hình tội phạm ở Việt Nam diễn biến khá phức tạp, nhiều loại tội phạm phát triển đã tạo ra một lượng tiền do phạm tội mà có lớn như: tội phạm về ma túy; tội phạm về kinh tế, tham nhũng, nhất là tội phạm trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, chứng khoán v.v… Để che đậy nguồn thu nhập bất hợp pháp đó buộc các đối tượng phạm tội phải tạo ra những vỏ bọc hợp pháp dưới các hình thức kinh doanh, đầu tư, buôn bán bất động sản, kinh doanh vàng bạc, đá quý, lập trang trại, đầu tư vào thị trường chứng khoán (TTCK)… Các hành vi đó được pháp luật quốc tế và pháp luật trong nước xác định là hành vi rửa tiền.

Tội phạm rửa tiền được quốc tế ghi nhận là một loại tội phạm phi truyền thống, gắn với những lĩnh vực kinh tế - xã hội mới, phương thức thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, triệt để lợi dụng sự phát triển của khoa học công nghệ, mạng interne và lỗ hổng kiểm soát pháp luật... Trong phạm vi nghiên cứu này, tác giả chỉ đề cập đến sự tác động của rửa tiền lên TTCK, các yếu tố rủi ro của rửa tiền đến TTCK nhìn từ góc độ của của các nhà nghiên cứu tội phạm học.

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào hoạt động từ tháng 7 năm 2000 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trải qua 14 năm phát triển, TTCK đã đạt được những thành tựu nhất định (Đến cuối năm 2013, mức vốn hóa TTCK vào khoảng 964 nghìn tỷ đồng, tương đương 31%GDP. Trên hai sở chứng khoán có 680 cổ phiếu và chứng chỉ ký quỹ niêm yết với tổng giá trị niêm yết theo mệnh giá là 361 nghìn tỷ đồng, 517 mã trái phiếu niêm yết với giá trị niêm yết là 521 nghìn tỷ đồng. Số lượng tài khoản nhà đầu tư cả trong nước và ngoài nước đạt 1,27 triệu tài khoản)[2]. Song, nó cũng chứa đựng những rủi ro và tiềm ẩn những yếu tố vi phạm pháp luật, tội phạm, có khả năng ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội. Thị trường chứng khoán cũng có thể trở thành mảnh đất màu mỡ để nảy sinh các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, đồng thời là nơi tội phạm rửa tiền hướng đến nhằm “tẩy trắng” các đồng “tiền bẩn” có được từ hoạt động phạm tội. Từ thực tiễn công tác đấu tranh chống tội phạm, qua công tác khảo sát nghiên cứu có thể rút ra một số yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro về rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán như sau:

Thứ nhất, Các hành vi phạm tội trong lĩnh vực chứng khoán

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 1999 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoa XII, kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 19/6/2009 có hiệu lực từ ngày 01/01/2010 đã bổ sung 03 điều luật quan trọng trong lĩnh vực chứng khoán: Điều 181a quy định về tội công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán, Điều 181b quy định về tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán và Điều 181c quy định về tội thao túng giá chứng khoán. Việc quy định 03 tội danh trong lĩnh vực chứng khoán vào BLHS sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong công tác đấu tranh chống tội phạm ở lĩnh vực này, tạo sự lành mạnh trong hoạt động đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, các điều luật này còn có những hạn chế, vướng mắc nhất định mà trong quá trình phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm gặp phải. (Tìm đọc: Hoàn thiện các quy định của Bộ luật hình sự về tội phạm thuộc chứng khoán trong điều kiện nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay của PGS,TS. Nguyễn Minh Đức - Kỷ yếu Hội thảo khoa học Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với phòng chống tội phạm góp phần đảm bảo an ninh trật tự ở Việt Nam)

Thứ hai: Thị trường chứng khoán là nơi để tội phạm rửa tiền “tẩy trắng” các khoản “tiền bẩn”

Trong thời gian qua, tình hình tội phạm xâm phạm trật tự, an toàn xã hội diễn biến khá phức tạp, nổi lên là sự hoạt động của các băng nhóm tội phạm có tổ chức, sử dụng vũ khí nóng để gây án nghiêm trọng, thực hiện các hành vi cho vay nặng lãi, siết nợ, đòi nợ thuê, đâm chém thanh toán lẫn nhau, bảo kê cho các hoạt động cờ bạc, cá độ bóng đá; tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp cả về số vụ và số đối tượng; tình trạng buôn bán phụ nữ, trẻ em gia tăng; tình hình tài chính, TTCK, bất động sản, thị trường vàng, ngoại tệ diễn biến rất phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguyên nhân, điều kiện phát sinh hoạt động rửa tiền và tội phạm rửa tiền.

Theo nhận định của UNODC, Việt Nam dễ bị tội phạm rửa tiền quốc tế tìm đến, vì ở đây có thị trường bất động sản và thị trường chứng khoán là hai thị trường mà tốc độ phát triển rất khó dự đoán, dễ đi từ sự phát triển quá nóng sang đóng băng. Có một luồng tiền rất lớn đổ sang thị trường này. Nhưng việc kiểm tra nguồn gốc của lượng tiền này không được quan tâm đúng mức. Các chuyên gia của Cục Cảnh sát kinh tế - Bộ Công an cũng cho rằng, việc rửa tiền qua chứng khoán là việc rất dễ dàng, do đặc thù của chứng khoán là mọi người đều có quyền mua đi bán lại cổ phiếu và tái đầu tư trong khi giá cổ phiếu lại lên xuống thất thường[3].

Thứ ba: Tội phạm nguồn phát triển trở thành áp lực rủi ro về rửa tiền cho thị trường chứng khoán

Tội phạm nguồn phát triển sẽ kéo theo hệ quả là nguồn “tiền bẩn” gia tăng, một tất yếu là tội phạm sẽ phải tìm ra kênh để tẩy trắng các khoản “tiền bẩn”đó. TTCK luôn được coi là mảnh đất màu mỡ để đối tượng phạm tội thực hiện. Theo báo cáo của cơ quan Công an, bình quân mỗi năm có khoảng 90 nghìn vụ phạm tội xâm phạm lĩnh vực trật tự xã hội, trong đó có trên 50 nghìn vụ phạm tội hình sự, 15 nghìn vụ phạm tội kinh tế, gần 20 nghìn vụ phạm tội về ma túy, ngoài ra là các tội phạm khác. Trong số các vụ phạm tội đã xảy ra thì các loại tội phạm như: tội phạm tham nhũng, tội phạm kinh tế trong lĩnh vực ngân hàng, tội phạm mua bán người, buôn lậu, ma túy... là những tội phạm mang lại nhiều “lợi nhuận” cho kẻ phạm tội nhất. Theo số liệu từ ngành Công an, tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng chiếm khoảng 0,22% trong tổng số vụ phạm tội, song mức độ thiệt hại của tội phạm trong lĩnh vực ngân hàng chiếm tới 60%. Trong năm 2013, lực lượng Cảnh sát Kinh tế phát hiện điều tra 51 vụ, thiệt hại lên tới 5.500 tỷ đồng. Nhiều vụ mở rộng điều tra tài sản đặc biệt lớn như vụ Nguyễn Thị Bích Lương thiệt hại 3.900 tỷ, Vụ Công ty Thái Sơn thiệt hại 1.700 tỷ, vụ Huỳnh Thị Huyền Như lừa đảo trong lĩnh vực ngân hàng thiệt hại 4.600 tỷ đồng, ngoài ra còn nhiều vụ án khác[4]. Lĩnh vực tội phạm ma túy cũng tạo ra nguồn siêu lợi nhuận, điển hình như: Vụ án Trịnh Nguyên Thủy và đồng bọn phạm tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy. Từ khoản lợi nhuận khổng lồ do buôn bán ma túy, Trịnh Nguyên Thủy đã đầu tư vào lĩnh vực trang trại, du lịch sinh thái, kinh doanh nhà hàng nhằm hợp pháp hóa các khoản tiền do phạm tội ma túy mà có; vụ án Tráng A Tàng buôn bán hàng nghìn bánh heroine, chúng đầu tư mua nhà KengNam, xây khách sạn ở Sơn La; lĩnh vực tội phạm hình sự như Vụ án Trương Văm Cam (Năm Cam) sử dụng tiền phạm tội mà có để mở nhà hàng, vũ trường....

Thứ tư: Vi phạm pháp luật và tội phạm trong lĩnh vực thị trường chứng khoán cũng tạo ra nguồn tiền bẩn và trở thành đối tượng “tự rửa tiền” trong lĩnh vực chứng khoán

Hoạt động rửa tiền trong lĩnh vực TTCK đã được nhiều chuyên gia cảnh báo có thể sẽ bắt nguồn từ chính tiền phạm tội trong lĩnh vực chứng khoán và đối tượng rửa tiền cũng chính là nhân viên làm việc trong lĩnh vực chứng khoán. Theo thống kê, trong năm 2012, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành 180 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân với tổng số tiền phạt là 11 tỷ đồng. Còn tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2013, UBCKNN đã ban hành 40 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền phạt là 2,9 tỷ đồng. Mặc dù Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ Luật Hình sự có hiệu lực từ ngày 1-1-2010, đã bổ sung 3 tội danh trong lĩnh vực chứng khoán. Song tính cho đến trước khi thời điểm Thông tư 10 được ban hành, chỉ có duy nhất 1 vụ án được đưa ra xử lý hình sự liên quan đến Lê Văn Dũng - Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Dược Viễn Đông cùng đồng bọn bị cơ quan chức năng khởi tố và đưa ra xét xử về tội thao túng giá chứng khoán[5]. Mặc dù số vụ vi phạm pháp luật và tội phạm trong lĩnh vực TTCK phát hiện chưa nhiều, song nó cũng là một trong những nguồn tạo ra các khoản tiền bẩn gây ảnh hưởng đến hoạt động rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán.

2. Một số thủ đoạn rửa tiền có thể xuất hiện trong lĩnh vực chứng khoán

Thị trường chứng khoán và trái phiếu chính phủ cũng là nơi bọn tội phạm chú ý lợi dụng để rửa tiền, nhất là thị trường chứng khoán ở những nước chưa có quy định chặt chẽ về kiểm soát nguồn gốc tài chính và chưa có pháp luật về rửa tiền. Bọn tội phạm đưa tiền mặt bất hợp pháp đến các trung tâm giao dịch chứng khoán để mua cổ phiếu chứng khoán, trái phiếu của chính phủ. Hành vi này cũng tương tự thủ đoạn chia nhỏ đồng tiền bằng cách mua nhiều cổ phiếu, sau đó gom các cổ phiếu lại để thành một khoản lớn. Đôi khi chúng còn mua cả cổ phần giả tạo do chính các công ty bình phong phát hành. Hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp mà bọn tội phạm lựa chọn đầu tư, vì trên thị trường chứng khoán không phải là mối quan tâm chính. Vì vậy, chúng mua cổ phần chứng khoán bằng mọi giá. Đối với thị trường chứng khoán liên quốc gia, số cổ phiếu này sau đó có thể được bán ở nước khác để lấy ra đồng tiền hợp pháp, hoặc lợi tức rút ra cũng được xem là một đầu tư hiệu quả và hợp pháp.

3. Nguyên nhân của tội phạm rửa tiền nói chung và trong lĩnh vực chứng khoán nói riêng

-  Do nhu cầu hợp pháp hóa tiền, tài sản do phạm tội mà có

Bọn tội phạm sau khi thu được các khoản tiền và tài sản có giá trị chúng sẽ có nhu cầu đưa vào sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu cá nhân. Bên cạnh đó chúng luôn phải tìm cách để che giấu tiền, tài sản không chỉ với cơ quan bảo vệ pháp luật mà còn phải che giấu cả những người xung quanh. Do đó, nhu cầu về tẩy rửa tiền là rất lớn, người ta ước tính hàng năm nhu cầu tẩy rửa tiền trên thế giới vào khoảng 1.000 đến 1.500 tỷ USD. Sau khi có tiền từ hoạt động phạm tội chúng phải đầu tư ngay vào các lĩnh vực kinh doanh, tài chính ngân hàng, chứng khoán... sai đó tìm cách thu về những khoản tiền có thể là nhỏ hơn những khoản tiền mà chúng đã phải bỏ ra nhưng đó là những đồng “tiền sạch”. Càng ngày tội phạm càng hoạt động tinh vi, xảo quyệt, lợi nhuận từ phạm tội khổng lồ tạo ra một nhu cầu tẩy rửa tiền trên thế giới là rất lớn.

- Do chính sách pháp luật về phòng, chống rửa tiền của Việt Nam còn hạn chế, chưa hoàn thiện

Mặc dù các quốc gia trên thế giới đã nỗ lực rất nhiều trong đấu tranh chống TPRT, song “pháp luật luôn lạc hậu” so với thực tiễn đấu tranh chống tội phạm. Chính sách pháp luật phòng, chống rửa tiền của nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam còn hạn chế chưa đáp ứng được thực tiễn đấu tranh chống tội phạm này.

- Sự hiểu biết về tội phạm rửa tiền của nhân viên thực thi pháp luật như; Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán còn hạn chế. Trong khi đó hoạt động đào tạo về mặt này chưa được đặt ra một cách chủ động, còn manh mún và thụ động, trông chờ vào trợ giúp quốc tế.

- Khả năng thi hành pháp luật còn yếu, cơ quan thi hành pháp luật rất lúng túng khi đối phó với tội phạm rửa tiền. Cho đến nay, hiệu quả phát hiện và điều tra, truy tố, xét xử đối với các vụ án rửa tiền rất hạn chế.

- Chưa hình thành tổ chức bộ máy chuyên trách về phòng, chống rửa tiền như lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền của nhiều nước trên thế giới.

- Chúng ta còn thiếu các chính sách và thủ tục tài chính hiệu quả về chống rửa tiền. Theo đó, một số nguyên tắc như hiểu rõ khách hàng trong giao dịch tài chính chưa trở thành nguyên tắc chi phối trong các ngân hàng.

- Do công tác quản lý tiền tệ của các định chế tài chính và các cơ quan quản lý nhà nước còn thiếu chặt chẽ

Việt Nam có một lượng lớn kiều dân sống và làm việc ở nhiều nơi trên thế giới. Ba cộng đồng người Việt lớn nhất là ở Mỹ, Canada và Australia. Các cộng đồng này đã chuyển khoảng 1 tỷ USD mỗi năm về Việt Nam thông qua hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng vẫn còn hạn chế, trong khi các hệ thống chuyển tiền khác lại được sử dụng rộng rãi, vì vậy có một lượng tiền lớn hơn đã được chuyển về Việt Nam thông qua các hệ thống ngân hàng ngầm này. Tương tự như vậy, trong khi vẫn còn tồn tại những quy định về quản lý ngoại hối (các quy định này đang dần được dỡ bỏ), thì cũng có một số lượng lớn ngoại tệ khác đang được chuyển ra khỏi Việt Nam thông qua những hệ thống này. Thực sự việc tồn tại nhu cầu chuyển tiền ra và vào Việt Nam đã tạo ra nhu cầu đối với hệ thống ngân hàng ngầm.

Hệ thống pháp luật, tổ chức bộ máy, cơ chế hoạt động, chất lượng cán bộ thực thi pháp luật đối với hoạt động phòng, chống rửa tiền ở nước ta còn thiếu và yếu. Mặt khác, hiện nay rửa tiền được các đối tượng phạm tội thực hiện một cách khá tinh vi, hiện đại, chủ yếu rửa tiền thông qua hoạt động ngân hàng, chứng khoán. Trong khi đó công tác quản lý đối với các hoạt động giao dịch, mua bán chứng khoán còn chưa chú trọng đến nguồn gốc đồng tiền của các nhà đầu tư. Nhiều định chế tài chính “ngại” tiến hành áp dụng các biện pháp phòng, chống rửa tiền.

Bên cạnh đó “tiền bẩn” còn được tẩy rửa thông qua kênh đầu tư bất động sản. Hiện nay việc giao dịch ma bán bất động sản ở Việt Nam khá dễ dàng, người dân có tiền là có thể mua được nhà, đất mà không buộc phải khai báo với bất cứ cơ quan chức năng nào về nguồn gốc tiền, tài sản của mình. Nhiều giao dịch bất động sản trị giá hàng chục tỷ đồng nhưng không thông qua ngân hàng, mà giao dịch chủ yếu bằng tiền mặt tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng bạc....

Các đối tượng phạm tội sau khi chiếm đoạt được tiền, tài sản đã đầu tư vào các sòng bạc, cá độ bóng đá. Tuy chúng ta chưa công nhận tiền có được từ hoạt động đánh bạc tại các casino, cá độ bóng đá là tiền sạch - tiền hợp pháp, nhưng các đối tượng phạm tội đã lao vào các hoạt động này. Chỉ khi cơ quan điều tra vào cuộc mới phát hiện ra các hành vi phạm tội trước đó nhằm chiếm đoạt tiền, tài sản.

- Các cơ quan bảo vệ pháp luật còn chưa phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hoạt động phạm tội rửa tiền

Trong những năm qua tình hình kinh tế - xã hội nước ta tiếp tục gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới, thiên tai, dịch bệnh. Trước tình hình đó, Chính phủ đã triển khai thực hiện gói kích cầu trị giá hàng tỷ USD nhằm hỗ trợ vốn cho sản xuất, kinh doanh, bước đầu đem lại kết quả rất quan trọng. Từ những biến động về tình hình kinh tế - xã hội, vi phạm, tội phạm trong các lĩnh vực hình sự, kinh tế, ma túy diễn biến phức tạp ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự, an toàn xã hội.

Mặc dù được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trong những năm qua đã thu được nhiều thắng lợi, song còn nhiều vụ việc phạm tội chưa được phát hiện, chậm phát hiện dẫn đến việc đấu tranh còn có những hạn chế, thiếu sót nhất định. Nhiều tiền, tài sản bị thất thoát do tội phạm gây ra không thu hồi được đã gây thiệt hại lớn cho Nhà nước và công dân. Tiền, tài sản do phạm tội mà có bị các đối tượng đầu tư vào nền kinh tế, tiến hành các hoạt động kinh doanh tạo ra môi trường kinh doanh thiếu lành mạnh. Điển hình như vụ Trịnh Nguyên Thủy, sau khi thu được những khoản tiền từ hoạt động phạm tội về ma túy đã đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn, vui chơi giải trí....

Nghiên cứu quá trình điều tra các vụ án trong lĩnh vực này cho thấy, phần lớn có sự tiếp tay trực tiếp hoặc gián tiếp của cán bộ trong các cơ quan tài chính, ngân hàng tạo điều kiện cho tội phạm thực hiện hành vi phạm tội như: lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, lợi dụng sơ hở trong việc quản lý hệ thống máy tính, giả mạo chữ ký của lãnh đạo ngân hàng và của khách hàng, thông đồng với đối tượng của ngân hàng khác hoặc ngoài xã hội. Điển hình như: vụ Đặng Thành Nam, cán bộ chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Đắc Lắc với thủ đoạn trên đã chiếm đoạt 9 tỷ đồng; Nguyễn Văn Phú và Nguyễn Thị Thanh Mai ở Bắc Ninh lừa đảo của Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Việt và Liên Việt 39,6 tỷ đồng... Gần đây, xuất hiện tình trạng cán bộ ngân hàng câu kết với một số đối tượng ngoài xã hội tạo thành đường dây, tổ chức để thực hiện hành vi phạm tội; doanh nghiệp hoặc cá nhân muốn vay được vốn của ngân hàng phải thông qua tổ chức này để chúng hưởng phần trăm các món vay của khách hàng.

4. Một số giải pháp, kiến nghị nhằm hạn chế, ngăn chặn rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán

- Xây dựng và hoàn thiện pháp luật về phòng, chống tội phạm rửa tiền ở Việt Nam. Hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự và luật chuyên ngành là một yêu cầu mang tính thời sự. Cần nghiên cứu bổ sung và hoàn thiện quy định của Bộ luật hình sự về các tội danh trong lĩnh vực chứng khoán, tiếp tục nghiên cứu, tham mưu cho Nhà nước tội phạm hóa các hành vi nguy hiểm cho xã hội phát sinh trong lĩnh vực chứng khoán. Nghiên cứu ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thống nhất để có thể xử lý nghiêm minh các hành vi rửa tiền nói chung và rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán nói riêng.

- Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, đào tạo nâng cao nhận thức về phòng ngừa tội phạm rửa tiền cho các lực lượng thực thi pháp luật và cán bộ, nhân viên công tác trong lĩnh vực chứng khoán. Giúp mọi người nắm được các rủi ro trong lĩnh vực chứng khoán như: rủi ro lừa đảo, rủi ro tuân thủ, rủi ro thị trường... các quy định của pháp luật về rửa tiền, nâng cao nhận thức pháp luật, đạo đức kinh doanh, trình độ năng lực chuyên môn.

- Đẩy mạnh hoạt động phát hiện, xử lý tội phạm rửa tiền và tổng kết thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền. Lực lượng Công an nhân dân đẩy mạnh phát hiện, điều tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên TTCK, các hành vi rửa tiền, tội phạm rửa tiền. Đề nghị phối hợp với bộ phận pháp chế, kiểm soát nội bộ để thu thập các thông tin, tài liệu về các hành vi vi phạm pháp luật của các cá nhân, tổ chức có liên quan.

- Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa lực lượng Công an với các lực lượng khác trong phòng ngừa tội phạm rửa tiền. Đối với các Công ty chứng khoán, lực lượng Công an cần phổ biến, cung cấp các phương thức thủ đoạn hoạt động phạm tội của các đối tượng phạm tội để các công ty chứng khoán có biện pháp nhận biết khách hàng của mình. Đồng thời, các định chế tài chính đó cũng phải thường xuyên cung cấp các thông tin, tài liệu nghi vấn liên quan đến hoạt động phạm tội rửa tiền để lực lượng Công an có phương hướng, biện pháp xác minh và điều tra khám phá khi có dấu hiệu tội phạm.

+ Từ thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, lực lượng Công an tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng chống rửa tiền cho các định chế tài chính, công ty chứng khoán các bộ phận kiểm soát nội bộ của các công ty chứng khoán nhận diện được tội phạm rửa tiền, các thủ đoạn mà tội phạm lợi dụng. Từ đó, xây dựng các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn theo chuyên môn nghiệp vụ của mình.

+ Các công ty chứng khoán trong quá trình hoạt động nếu phát hiện những dấu hiệu nghi vấn, kịp thời thông tin cho các cơ quan chức năng có thẩm quyền để áp dụng các biện pháp xác minh, khi có dấu hiệu của tội phạm sẽ báo cáo cho cơ quan Công an để xử lý.

 

Thiếu tá, TS. NGUYỄN MINH HIỂN, Phó Trưởng Khoa - Học viện Cảnh sát nhân dân

 



[1]. Nguyễn Hòa Bình (2004), Đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền ở Việt Nam, NXB Công an nhân dân, Hà Nội.

[2]. TS Vũ Bằng: Vi phạm pháp luật trên TTCK Việt Nam và giải pháp phòng, chống - Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế vớp phòng chống tội phạm góp phần đảm bảo an ninh trật tự ở Việt Nam”.

[3]. Luận án tiến sĩ “Phòng ngừa tội phạm rửa tiền ở Việt Nam” của Tiến sĩ Nguyễn Minh Hiển, năm 2012.

[4]. ThS. Ngô Văn Vinh: Nhận diện phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm trong lĩnh vực tài chính ngân hàng và giải pháp phòng, chống - Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế vớp phòng chống tội phạm góp phần đảm bảo an ninh trật tự ở Việt Nam”.

[5]. Xem Nhận diện tội phạm chứng khoán tại http://www.anninhthudo.vn/phap-luat/nhan-dien-toi-pham-chung-khoan/512151.antd - Truy cập ngày 8/10/2014.

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác