Thứ Ba, 19/6/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Giải pháp phòng ngừa tội phạm về trật tự xã hội do người nước ngoài gây ra trên lãnh thổ Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế
Hai đối tượng người Trung Quốc phạm tội giết bé trai 10 tuổi tại huyện Tràng định, tỉnh Lạng Sơn

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối, toàn diện của Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành từ Trung ương đến cơ sở, công tác đối ngoại đã đạt được những thành quả to lớn về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh. Với những kết quả to lớn đạt được sau gần 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Việt Nam đã và đang trở thành địa chỉ vàng đáng tin cậy của cộng đồng quốc tế với môi trường xã hội hòa bình, ổn định, hợp tác, thân thiện, cùng nhau phát triển. Theo đó, tình hình người nước ngoài đến Việt Nam những năm gần đây với các lý do, mục đích khác nhau luôn có xu hướng tăng nhanh. Theo thống kê của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Việt Nam, nếu năm 2005, trên địa bàn cả nước có khoảng trên 3,4 triệu người nước ngoài đến Việt Nam với các lý do khác nhau thì năm 2014 đã có trên 7,874 triệu người, tăng 231,59% so với năm 2005. Cùng với sự gia tăng về lưu lượng người nước ngoài đến Việt Nam thì tình hình tội phạm về trật tự xã hội (TTXH) do người nước ngoài gây ra ở Việt Nam trong những năm qua cũng diễn biến hết sức phức tạp về quy mô tính chất vụ việc; phương thức, thủ đoạn hoạt động phạm tội ngày một tinh vi; hậu quả thiệt hại gây ra rất nặng nề với diễn biến khó lường, gây nguy cơ mất ổn định về TTXH và luôn có xu hướng tăng lên qua các năm. Kết quả thống kê của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về (ĐTTP) về TTXH - Bộ Công an cho thấy: Từ năm 2006 đến năm 2014, trên địa bàn cả nước đã xảy ra khoảng trên 750 vụ với trên 1.800 đối tượng phạm tội về TTXH, bao gồm các tội danh khác nhau như: Giết người, cố ý gây thương tích, cưỡng đoạt, cướp tài sản, trộm cắp, lừa đảo, mại dâm, mua bán người… do người nước ngoài gây ra.

Dưới sự chỉ đạo tập trung, quyết liệt, kịp thời của Bộ Công an, của các tổng cục, cục nghiệp vụ và Công an các địa phương, công tác phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra của lực lượng Cảnh sát nhân dân đã thu được kết quả nhất định. Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả to lớn đã đạt được, công tác này còn bộc lộ những tồn tại, thiếu sót, đặc biệt là ở các địa bàn tập trung người nước ngoài sinh sống và làm việc như các đô thị, các vùng kinh tế trọng điểm, các khu du lịch… Dựa trên cơ sở kết quả khảo sát, đánh giá, tổng kết của các công trình nghiên cứu cho thấy: Hoạt động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra mới chỉ chú ý tập trung ở một số địa bàn trọng điểm. Công tác phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra còn nặng hình thức, hiệu quả thấp. Trình độ năng lực về nghiệp vụ chuyên môn, ngoại ngữ, hiểu biết về phong tục, tập quán sinh hoạt của người nước ngoài, các quy định pháp luật, trong đó có cả quy định pháp luật quốc tế có liên quan đến người nước ngoài của đội ngũ cán bộ làm công tác phòng ngừa loại tội phạm này còn non yếu, chưa được đáp ứng. Các điều kiện, phương tiện đảm bảo cho hoạt động phòng ngừa chưa theo kịp với thời đại công nghệ thông tin, khoa học kỹ thuật phát triển và tính chất, phương thức, thủ đoạn hoạt động tinh vi của đối tượng phạm tội là người nước ngoài. Các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản như công tác điều tra cơ bản, sưu tra, xác minh hiềm nghi, chuyên án, xây dựng, sử dụng cộng tác viên bí mật để phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra còn nặng về hình thức, chưa mang lại hiệu quả cao. Nhận thức về hoạt động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra của một bộ phận cán bộ chưa đầy đủ. Công tác nắm tình hình, thu thập thông tin, xử lý thông tin, xác định đối tượng cần tập trung các biện pháp phòng ngừa chưa đúng hướng, trong tổ chức chỉ đạo thực hiện còn bị động, lúng túng. Tình trạng chạy theo vụ việc, giải quyết hậu quả của hành vi phạm tội  diễn ra khá phổ biến. Cơ chế quan hệ phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát ĐTTP về TTXH đóng vai trò chủ thể trực tiếp với các lực lượng nghiệp vụ khác còn thiếu chặt chẽ, đồng bộ, đôi khi còn làm ngơ, né tránh trách nhiệm, sợ va chạm với người nước ngoài. Việc sử dụng các phương pháp, chiến thuật trinh sát trên tuyến và địa bàn trọng điểm, tập trung người nước ngoài chưa được tiến hành thường xuyên… Những tồn tại nói trên do nhiều nguyên nhân khác nhau cả về mặt chủ quan và khách quan nhưng chưa có biện pháp tháo gỡ kịp thời. Để góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra tại Việt Nam, tác giả xin đề xuất một số vấn đề cụ thể sau:

Một là, đề nghị Bộ Công an cần có văn bản chỉ đạo các tổng cục, cục nghiệp vụ có văn bản hướng dẫn cụ thể về hoạt động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam. Việc ban hành các văn bản này cần dựa trên cơ sở các quy định của pháp luật Việt Nam và các công ước, điều ước quốc tế và các quy định có liên quan đến hoạt động của người nước ngoài mà Việt Nam đã ký kết hoặc thừa nhận, trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm thực tiễn về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra ở Việt Nam trong những năm qua.

Mặt khác, cần bám sát các văn bản pháp lý có liên quan đến hoạt động của người nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam như các công ước, điều ước quốc tế, các hiệp định đa phương, song phương… mà Việt Nam đã ký kết hoặc thừa nhận. Ngoài ra cần ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về hoạt động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng ở Trung ương và các địa phương. Cơ quan tham mưu của Tổng cục Cảnh sát sớm nghiên cứu một số tình huống phạm tội về TTXH do người nước ngoài gây ra có tính phổ biến trên lãnh thổ Việt Nam. Từ đó, hướng dẫn cách phòng ngừa, giúp các lực lượng nghiệp vụ địa phương trên cả nước thực hiện hoạt động phòng ngừa loại tội phạm này có hiệu quả.

Hai là, nâng cao nhận thức đối với lực lượng Cảnh sát nhân dân nói chung và lực lượng Cảnh sát ĐTTP về TTXH nói riêng trong phòng, chống tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra. Đối với địa bàn tập trung người nước ngoài sinh sống, làm ăn, cần hướng dẫn lực lượng Cảnh sát ĐTTP về TTXH, Công an các địa phương tiến hành khảo sát, tổng hợp, phân tích chỉ rõ loại đối tượng phạm tội về TTXH, quốc tịch, tội danh, thời gian, địa điểm, phương thức, thủ đoạn gây án để xác định rõ loại đối tượng, địa bàn cần tập trung phòng ngừa và các biện pháp phòng ngừa. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, tổng hợp của các địa phương, cần tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên đề hướng dẫn hoạt động phòng ngừa đối với lực lượng Cảnh sát ĐTTP về TTXH và lực lượng Cảnh sát khu vực, Công an xây dựng phong trào và phụ trách xã về  an ninh, trật tự… ở những địa bàn tập trung người nước ngoài cư trú, sinh sống, đi lại, làm ăn để chủ động đưa ra các biện pháp phòng ngừa. Nội dung tập huấn hướng vào: Công tác nắm tình hình; xác định đối tượng cần phòng ngừa; các phương pháp, biện pháp, chiến thuật phòng ngừa; kiến thức pháp luật có liên quan đến người nước ngoài, kiến thức ngoại ngữ…

Ba là, chú trọng công tác xây dựng, tổ chức lực lượng và các điều kiện, phương tiện đảm bảo khác cho hoạt động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người  nước ngoài gây ra trên lãnh thổ Việt Nam. Về lâu dài, đối với tuyến, lĩnh vực và các địa bàn trọng điểm tập trung người nước ngoài hoạt động, cần từng bước nghiên cứu đề xuất cấp có thẩm quyền thành lập các lực lượng chuyên trách làm nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra. Bên cạnh đó, để chủ động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra có hiệu quả, cần đầu tư trang thiết bị phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ để quản lý giám sát hoạt động của người nước ngoài, đặc biệt là những địa bàn tập trung người nước ngoài thường xuyên xảy ra các vụ phạm pháp về TTXH. Đối với lực lượng Cảnh sát khu vực, Công an xây dựng phong trào và phụ trách xã về an ninh trật tự trực tiếp quản lý địa bàn trọng điểm tập trung người nước ngoài, cần xây dựng phương án, tổ chức vận động nhân dân, nhất là những cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ… có nguy cơ xảy ra các vụ phạm tội về TTXH do người nước ngoài gây ra tự trang bị những phương tiện kỹ thuật để giám sát theo dõi, chủ động phòng ngừa, không để người nước ngoài gây án.

Bốn là, tổ chức chỉ đạo thực hiện quyết liệt, có hiệu quả một số hoạt động nghiệp vụ để chủ động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra tại Việt Nam. Trước hết, cần thường xuyên tổ chức vận động quần chúng nơi tập trung người nước ngoài sinh sống, đề cao ý thức cảnh giác, chủ động phát hiện, cung cấp những thông tin có liên quan đến hoạt động phạm tội về TTXH do người nước ngoài gây ra. Các lực lượng nghiệp vụ theo chức năng, nhiệm vụ được giao hướng dẫn để quần chúng nhân dân, nắm vững phương thức, thủ đoạn hoạt động pham tội, loại tội danh và đối tượng thường gây ra để nhân dân cảnh giác, chủ động theo dõi, giám sát.

Gắn kết với việc phát động phong trào quần chúng chủ động tự phòng ngừa, lực lượng Cảnh sát khu vực, Công an xây dựng phong trào phụ trách xã về an ninh, trật tự cần nâng cao hiệu quả công tác quản lý cư trú, đi lại, hoạt động của người nước ngoài trên địa bàn quản lý. Lựa chọn những quần chúng tốt, có điều kiện thuận lợi tiếp cận với người nước ngoài, xây dựng họ thành những cơ sở bí mật để nắm tình hình, theo dõi, giám sát đối tượng là người nước ngoài có biểu hiện nghi vấn, có khả năng điều kiện phạm tội về TTXH trên địa bàn, kịp thời cung cấp thông tin phục vụ công tác phòng ngừa.

Lực lượng Cảnh sát khu vực, Công an xây dựng phong trào và phụ trách xã về an ninh, trật tự, lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về TTXH, các đơn vị Công an cơ sở thực hiện nghiêm túc các thông tư quy định về công tác điều tra cơ bản đối với đối tượng, mục tiêu, tuyến, địa bàn, lĩnh vực hoạt động tập trung người nước ngoài; Tiến hành quản lý chặt chẽ đối tượng sưu tra là người nước ngoài ...

Đối với lực lượng Cảnh sát ĐTTP về TTXH, cần thường xuyên tiến hành điều tra nghiên cứu, nắm tình hình, thu thập tài liệu, tiến hành sưu tra và quản lý đối tượng sưu tra theo danh mục sưu tra IV về hình sự là người nước ngoài quy định tại các thông tư số. Đồng thời, lựa chọn những người có đủ tiêu chuẩn, khả năng, điều kiện quan hệ tiếp xúc với người nước ngoài. Đối với đối tượng sưu tra là người nước ngoài có những biểu hiện cụ thể về khả năng điều kiện phạm tội hoặc có những biểu hiện nghi vấn phạm tội cụ thể, cần khẩn trương xác lập các chuyên án trinh sát để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn. Sử dụng linh hoạt, sáng tạo, đúng pháp luật các phương pháp, chiến thuật trinh sát như: Trinh sát nội tuyến, trinh sát ngoại tuyến, trinh sát địa bàn, trinh sát liên hoàn, trinh sát kỹ thuật… đối với đối tượng là người nước ngoài có nguy cơ phạm tội hoạt động có tính chất lưu động trên các tuyến, lĩnh vực và các địa bàn trọng điểm tập trung người nước ngoài.

Bên cạnh đó, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về TTXH cần chủ động tăng cường mối quan hệ phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng nghiệp vụ trong Công an nhân dân, các lực lượng khác có liên quan như: Lực lượng quản lý xuất nhập cảnh, văn phòng Interpol, lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về TTXH, các cơ quan thông tin đại chúng, các cơ quan trong hệ thống tư pháp, các cơ quan, tổ chức có liên quan đến người nước ngoài. Đồng thời, thực hiện có hiệu quả các quy định của pháp luật về hợp tác quốc tế trong phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài cư trú tại Việt Nam gây ra.

Với ý thức và mong muốn tìm ra giải pháp hữu hiệu nhằm chủ động phòng ngừa tội phạm về TTXH do người nước ngoài gây ra tại Việt Nam, tác giả đưa ra một số ý kiến trên, xin được trao đổi cùng bạn đọc ./.

Đại tá, TS. Phạm Trung Hòa

Chuyên viên, Học viện CSND

 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi