Thứ Sáu, 10/7/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Một số giải pháp góp phần bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa hiện nay

Trong những năm trở lại đây giao thông ĐTNDđã được khai thác tích cực. Hằng năm vận tải ĐTNĐ đóng góp hơn 25% khối lượng hàng hóa vận chuyển của cả nước. Tuy nhiên giao thông ĐTNĐ cũng đang đứng trước những khó khăn, bất cập. 
Trước hết, giao thông ĐTNĐ chịu nhiều tác động từ điều kiện tự nhiên như thời tiết, khí hậu, thủy triều; lũ lụt, mưa bão; khan cạn do suy kiệt dòng chảy vào mùa khô hạn. Điều này ảnh hưởng đến sự ổn định, mức độ an toàn giao thông của tuyến luồng, phương tiện. Giao thông ĐTNĐ đến nay vẫn mang tính tự phát, việc sử dụng phương tiện, khai thác vận tải phụ thuộc nhiều vào thói quen, tập quán. Phương tiện tham gia giao thông nhiều chủng loại, nhiều kiểu dáng nên việc áp dụng, đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn theo quy chuẩn kỹ thuật và những yêu cầu quản lý vận tải rất hạn chế. Các tuyến ĐTNĐ ở nước ta chủ yếu đi qua những địa bàn hẻo lánh, các tuyến trọng điểm đều là ranh giới hành chính giữa các địa phương nên thường xảy ra hiện tượng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm quản lý, làm cho trật tự an toàn giao thông (TTATGT) trên các tuyến ĐTNĐ nảy sinh nhiều phức tạp.
Mặt khác, công tác quản lý Nhà nước về giao thông ĐTNĐ của các ngành, chính quyền các cấp thời gian qua tuy đã đạt được một số kết quả nhất định nhưng còn bị buông lỏng. Số tuyến ĐTNĐ được đưa vào quản lý, bảo trì, đáp ứng các yêu cầu về tổ chức giao thông, độ sâu luồng chưa nhiều, công tác quản lý phương tiện, người điều khiển phương tiện gặp nhiều khó khăn,... đã dẫn đến tình hình TTATGT đường thủy diễn biến rất phức tạp. Tình trạng mở bến, bãi không phép, cắm đăng đáy, nuôi cá lồng, họp chợ, xây dựng trái phép, vi phạm lấn chiếm hành lang bảo vệ luồng giao thông đường thuỷ; khai thác cát, sỏi và sử dụng chất nổ, xung điện đánh bắt thuỷ sản trái phép, gây sạt lở đất, hư hỏng đê, kè, nhà ở, trụ sở, công trình phúc lợi xã hội, huỷ hoại môi sinh, ô nhiễm môi trường; phương tiện không đăng kiểm, không đăng ký, không đảm bảo điều kiện an toàn kỹ thuật; thuyền viên, người lái phương tiện không có bằng, chứng chỉ chuyên môn.... xảy ra phổ biến trên các tuyến giao thông đường thuỷ, chứa đựng nhiều nguy cơ tiềm ẩn gây mất TTATGT đường thủy. 
Để xảy ra tình trạng trên, có nhiều nguyên nhân, cả chủ quan và khách quan, nhưng chủ yếu là những nguyên nhân sau: 
Do tác động của tốc độ tăng trưởng kinh tế, xã hội đối với phát triển giao thông vận tải và TTATGT đường thủy chưa theo kịp yêu cầu của nền kinh tế thị trường. 
Thứ nhất, kết cấu hạ tầng GTĐT chậm được cải thiện, hệ thống luồng, tuyến giao thông chủ yếu vẫn ở dạng tự nhiên ít được cải tạo, trong khi nhu cầu vận chuyển, số phương tiện thủy tham gia giao thông tăng nhanh và có tính phức tạp. Bên cạnh đó giao thông ĐTNĐ chủ yếu dựa vào tự nhiên, phụ thuộc nhiều vào điều kiện thủy văn và đặc điểm của tuyến luồng, làm cho luồng, tuyến giao thông trên cùng một địa bàn không thuần nhất, ngay trên cùng một đoạn sông, kênh trong ngày cũng có những thông số luồng, tuyến khác nhau, chỉ một số loại phương tiện đủ điều kiện hoạt động. 
Thứ hai, việc khai thác, sử dụng tuyến ĐTNĐ của người dân chủ yếu vẫn dựa vào tập quán, truyền thống, nên việc tuyên truyền, hỗ trợ để họ nắm vững được đặc điểm địa bàn, luồng tuyến, thông thạo tình hình thủy văn, thủy chí, tạo được mối quan hệ gắn kết giữa người dân với các lực lượng làm nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, TTXH còn hết sức khó khăn. Do hoạt động theo tập quán nên phương tiện tham gia giao thông ĐTNĐ vẫn rất thô sơ, đa dạng về chủng loại, kiểu dáng, chưa đáp ứng các yêu cầu, tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và những quy định về quản lý vận tải còn tương đối hạn chế. 
Thứ ba, do trong sử dụng, khai thác ĐTNĐ không chỉ được khai thác hoạt động vận tải mà còn phục vụ cho các ngành thuỷ lợi, thuỷ sản, xây dựng, bảo vệ thiên nhiên môi trường, du lịch.... Đặc biệt trong thời gian qua hoạt động khai thác cát sỏi, sa khoáng phục vụ xây dựng, lập đăng đáy cá, nuôi trồng, đánh bắt thuỷ sản trên đường thủy diễn biến hết sức phức tạp. Vấn đề này đặt ra cho công tác bảo đảm TTATGT đường thủy phải được tiến hành đồng thời với sự phối hợp của các ngành chức năng và chính quyền địa phương, đặc biệt là ở cấp cơ sở. Trong khi đó sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong đảm bảo TTATGT đường thủy nội địa có lúc thiếu chủ động, có những vấn đề đã được đưa vào quy chế phối hợp liên ngành nhưng sự phối hợp trong triển khai thực hiện ở một số địa phương chưa nhịp nhàng. 
Thứ tư, sau khi Luật Giao thông ĐTNĐ có hiệu lực, mặc dù các ngành chức năng và các cấp chính quyền đã quan tâm triển khai theo chức năng, nhiệm vụ được giao nhưng việc triển khai ch¬ưa quyết liệt. Đặc biệt một số địa phương chư¬a có sự tổ chức, chỉ đạo th¬ường xuyên đối với các Sở, Ban, Ngành trực thuộc và Ủy ban nhân dân cấp huyện, xã trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông ĐTNĐ, chống lấn chiếm hành lang bảo vệ luồng, thực hiện các nhiệm vụ nhằm bảo đảm TTATGT đường thủy. Công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm hành chính trong những năm gần đây dù đã được các lực lượng chức năng (Cảnh sát đường thủy, Thanh tra giao thông ĐTNĐ, Cảng vụ ĐTNĐ,…) quan tâm, tăng cường nhưng chưa phát huy được hiệu quả như mong muốn, chưa thể hiện được tính nghiêm minh của pháp luật, do không tổ chức được nơi tạm giữ phương tiện, hạ tải hàng hóa nên đến nay các chế tài nghiêm khắc như tạm giữ phương tiện vi phạm, đình chỉ hoạt động cảng, bến vẫn chỉ là chế tài “treo”.
Để tình hình giao thông ĐTNĐ được ổn định, đảm bảo trật tự, an toàn, thông suốt, góp phần thực hiện Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 04/9/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông, theo chúng tôi cần tổ chức thực hiện đồng bộ một số giải pháp cơ bản sau: 
Một là, cần xác định công tác bảo đảm TTATGT đường thủy là trách nhiệm của toàn xã hội, của chính quyền các cấp, của tổ chức, cá nhân quản lý hoặc trực tiếp tham gia giao thông, trong đó Ủy ban nhân dân các cấp, các cơ quan quản lý chuyên ngành là nòng cốt. Do đó, cần tăng cường trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành, chính quyền các địa phương trong việc thực hiện nghiêm túc những nội dung mà Luật Giao thông ĐTNĐ đã quy định.
Hai là, Bộ Giao thông vận tải và các địa phương khẩn trương quy hoạch, tổ chức quản lý mạng lưới vận tải thủy, phương tiện ở tuyến Trung ương quản lý và ở địa phương. Với các địa phương chưa có quy hoạch tổng thể phát triển giao thông, trong đó có giao thông ĐTNĐ, cần sớm xây dựng quy hoạch. Trên cơ sở quy hoạch để đầu tư, tổ chức quản lý luồng tuyến, xây dựng cảng, bến thủy nội địa, phát triển đội tàu vận tải, từ đó có kế hoạch đào tạo người điều khiển phương tiện đáp ứng nhu cầu vận tải, phù hợp với quy định của pháp luật. Đồng thời, đề nghị Ủy ban nhân dân các địa phương nghiên cứu, sớm có quy định về việc quản lý đối với loại phương tiện nhỏ được quy định tại Khoản 4 Điều 24 Luật Giao thông ĐTNĐ; quan tâm mở rộng quy mô đào tạo, đầu tư phương tiện, trang thiết bị thực hành và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên cho các cơ sở đào tạo chuyên ngành ĐTNĐ; nâng cao chất lượng đội ngũ thuyền viên, người điều khiển phương tiện; điều chỉnh, sửa đổi quy chế thi cấp, đổi bằng, chứng chỉ chuyên môn và chương trình đào tạo thuyền viên, người điều khiển phương tiện cho phù hợp, chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có thể tham gia học, thi, lấy bằng, chứng chỉ chuyên môn. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tăng cường công tác đào tạo cấp bằng, chứng chỉ chuyên môn và đăng ký, đăng kiểm phương tiện thủy nội địa theo quy định. Ngoài ra, cần quy định tiêu chí xác định “điểm đen” về TNGT đường thủy để các ngành chức năng và chính quyền các cấp phối hợp giải quyết.
Ba là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến và hướng dẫn việc thực hiện những quy định của pháp luật về giao thông ĐTNĐ, trong đó trọng tâm là tổ chức tốt việc triển khai thực hiện Luật Giao thông ĐTNĐ và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật bằng nhiều hình thức, biện pháp sát thực, cụ thể, phù hợp với từng đối tượng tham gia giao thông và tình hình kinh tế, dân trí từng khu vực. Công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật về giao thông ĐTNĐ cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và lâu dài.
Hướng tới mục tiêu giảm thiểu TNGT đường thủy, vì an toàn của mỗi người dân, vì lợi ích của toàn xã hội, các cơ quan truyền thông cần quan tâm hơn nữa tới hoạt động tuyên truyền giao thông ĐTNĐ. Việc tuyên truyền phải khách quan, tránh thông tin một chiều, gây phân tâm và khó khăn, trở ngại cho công tác bảo đảm TTATGT đường thủy nội địa. Bên cạnh việc phản ánh tình trạng vi phạm, cần có tin, bài nêu gương tốt, tích cực để đánh giá đúng thực trạng, làm rõ nguyên nhân để các cấp quản lý có giải pháp khắc phục kịp thời. Trong các phong trào thi đua cần đề cao tuyên truyền, xây dựng và nhân rộng những điển hình tiên tiến trong hoạt động giao thông ĐTNĐ nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong công tác bảo đảm TTATGT đường thủy nội địa. 
Bốn là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định của Luật Giao thông ĐTNĐ đối với những tổ chức, cá nhân tham gia giao thông trên các tuyến ĐTNĐ. Bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ theo quy định, các lực lượng chức năng liên quan cần phối hợp chặt chẽ trong việc xử lý những vi phạm có tính chất phức tạp để giải quyết có hiệu quả. Việc kiểm tra và xử lý vi phạm phải được thực hiện quyết liệt, triệt để; cần áp dụng các biện pháp mạnh có tính răn đe, giáo dục, đặc biệt đối với những nguyên nhân trực tiếp gây TNGT. Trước tình hình phức tạp trong hoạt động khai thác giao thông ĐTNĐ hiện nay, công tác thanh, kiểm tra và xử lý vi phạm có vai trò quan trọng, nếu không nói là yếu tố quyết định, trong việc thiết lập và duy trì TTATGT, kiềm chế TNGT trên các tuyến ĐTNĐ. Vì vậy, đề nghị Chính phủ, các bộ, Ủy ban nhân dân các địa phương quan tâm về tổ chức, biên chế và trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật để các lực lượng chức năng có thể thực hiện tốt nhiệm vụ.
Ngoài ra, cần có biện pháp cụ thể bảo đảm TTATGT đường thủy nội địa tại những vị trí trọng yếu có nguy cơ cao xảy ra TNGT trên các tuyến sông, thông qua hình thức tăng cường duy trì các chốt điều tiết hướng dẫn giao thông qua các cầu trọng yếu trong mùa mưa lũ và thực hiện điều tiết hướng dẫn giao thông phục vụ thi công các cầu mới đang xây dựng; tăng cường báo hiệu hướng dẫn giao thông tại những vị trí nguy hiểm, khó đi, như: luồng cong, bãi cạn, đá ngầm, chướng ngại; triển khai thực hiện việc thanh thải chướng ngại vật trên các tuyến sông.

 

Nguyễn Thành Công
Phòng 13 - Cục CSGT

 

 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác