Chủ Nhật, 22/9/2019
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Nội dung, chương trình đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe trong Công an nhân dân - Thực trạng và giải pháp
Để các giải pháp đảm bảo trật tự an toàn giao thông đem lại hiệu quả thiết thực, bên cạnh sự quyết tâm của các cấp, các ngành và mọi người dân, cần phải xác định đúng nguyên nhân gây ra vấn nạn trên. Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 24/08/2011 của Chính phủ về tăng cường thực hiện các giải pháp trọng tâm bảo đảm trật tự an toàn giao thông đã xác định nguyên nhân chính là do sự lơi lỏng trong công tác quản lý nhà nước, chỉ đạo, điều hành thực hiện các giải pháp trọng tâm bảo đảm trật tự an toàn giao thông chưa thường xuyên, liên tục và mạnh mẽ; ý thức tự giác chấp hành pháp luật giao thông còn rất yếu kém. Chính phủ đã đề ra 9 giải pháp trọng tâm, trong đó có giải pháp đẩy mạnh thực hiện các biện pháp để nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe; tiếp tục hoàn thiện giáo trình đào tạo, quy trình sát hạch lái xe; tăng cường công tác giám sát các kỳ sát hạch lái xe. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi xin làm rõ một số vấn đề liên quan đến thực trạng thực hiện chương trình đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe trong Công an nhân dân và những kiến nghị, đề xuất nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác này góp phần giảm thiểu tai nạn và ùn tắc giao thông ở nước ta.
1. Những quy định của Bộ Công an về nội dung, chương trình đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe trong Công an nhân dân
Thực hiện Luật Giao thông đường bộ, ngày 29/06/2001 và sau đó là Luật Giao thông đường bộ ngày 13/11/2008, Bộ Công an đã chủ động xây dựng và không ngừng hoàn thiện các văn bản quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe trong CAND cụ thể gồm: Quyết định số 1305/2002/QĐ-BCA(C11-C26) ngày 27/12/2002 quy định về việc tổ chức đào tạo, sát hạch và cấp, đổi giấy phép lái xe của lực lượng CAND; Thông tư số 15/2009/TT-BCA(C11) ngày 31/03/2009 quy định về cơ sở đào tạo, tổ chức đào tạo, sát hạch và cấp đổi, thu hồi giấy phép lái xe của lực lượng CAND, Thông tư số 28/2012/TT-BCA ngày 18/05/2012 quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe trong CAND. Nhìn chung, các văn bản nói trên đã quy định rất cụ thể, đầy đủ về nội dung chương trình đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe trong CAND, giúp các cơ sở đào tạo, sát hạch và các đơn vị quản lý triển khai thực hiện một cách thống nhất và đạt hiệu quả cao.
1.1.  Nội dung, chương trình đào tạo lái xe trong Công an nhân dân 
Nội dung, chương trình đào tạo lái xe trong Công an nhân dân được được quy định tại Điều 9 Thông tư 28/2012 gồm:
- Chương trình đào tạo cấp mới giấy phép lái xe môtô, ôtô:

TT

Môn học

Số giờ/ học viên theo hạng xe

A1

A2

A3,A4

B1

B2

C

1

Luật GTĐB

6

12

32

80

80

80

2

Cấu tạo sửa chữa thông thường

-

-

12

20

28

28

3

Kỹ thuật lái xe

2

4

4

24

24

24

4

Thực hành lái xe

2

12

12

96

96

100

Số ngày/khóa học

2

4

14,5

92,5

93,5

140,5

- Chương trình đào tạo nâng hạng lái xe ôtô:

 

TT

 

Môn học

Số giờ/ học viên theo số bậc nâng

B1 lên B2

Nâng 01 hạng

Nâng lên F

Nâng 02 hạng

1

Luật GTĐB

16

16

16

20

2

Kiến thức mới về xe nâng hạng

8

8

8

8

3

Thực hành lái xe

60

160

160

320

Số ngày/khóa học

14,5

29

29

53,5

 

Như vậy, theo quy định trên, nội dung chương trình đào tạo lái xe cơ giới có hai phần chính, đó là phần lý thuyết về Luật Giao thông cùng các môn học bổ trợ như: cấu tạo sửa chữa thông thường, kỹ thuật lái xe, kiến thức mới về xe nâng hạng và phần thực hành lái xe. Tùy từng hạng giấy phép khác nhau mà thời gian đào tạo cũng như khối lượng kiến thức giữa lý thuyết và thực hành lái xe có khác nhau. Tuy nhiên, kiến thức cốt lõi của chương trình đào tạo lái xe trong CAND là Luật Giao thông và thực hành lái xe.
1.2. Thẩm quyền và nội dung sát hạch lái xe trong Công an nhân dân
Điều 12 của Thông tư 28/2012 quy định thẩm quyền quản lý, sát hạch lái xe như sau: Cục CSGT đường bộ-đường sắt thực hiện việc sát hạch cấp giấy phép lái xe cho cán bộ, chiến sĩ được đào tạo tại các cơ sở đào tạo lái xe do Bộ Công an quản lý. Phòng Cảnh sát giao thông công an cấp tỉnh thực hiện việc sát hạch cấp giấy phép lái xe cho cán bộ, chiến sĩ được đào tạo tại các cơ sở đào tạo lái xe do công an địa phương quản lý. Nội dung, trình tự sát hạch lái xe ô tô được quy định tại Điều 17 của Thông tư 28/2012 gồm: phần thi lý thuyết Luật Giao thông đường bộ trên máy tính, thi thực hành kỹ năng lái xe trong hình thực hiện trên sân sát hạch có thiết bị chấm điểm tự động và phần thi thực hành kỹ năng lái xe trên đường giao thông công cộng.
1.3. Công tác cấp giấy phép lái xe trong Công an nhân dân
Điều 21 - Thông tư 28 quy định việc cấp mới, cấp giấy phép lái xe nâng hạng, cấp lại, gia hạn, đổi giấy phép lái xe. Theo đó, cơ quan có thẩm quyền sát hạch chính là cơ quan cấp giấy phép lái xe cho người trúng tuyển, cũng như cấp lại, gia hạn, đổi giấy phép lái xe. Người có giấy phép lái xe hết hạn từ 30 đến 90 ngày phải kiểm tra lại Luật Giao thông đường bộ, giấy phép lái xe hết hạn trên 90 ngày ôn luyện và sát hạch lại Luật Giao thông đường bộ và thực hành kỹ năng lái xe. Quy định cho phép đổi giấy phép lái xe do ngành Giao thông vận tải, Quân đội và do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp sang giấy phép lái xe do Công an cấp. Thời hạn cấp mới giấy phép lái xe là 30 ngày kể từ ngày người sát hạch lái xe trúng tuyển. Điều 19 của Thông tư 28 quy định giấy phép hạng A1, A2, A3 có giá trị không thời hạn, các giấy phép còn lại đều có thời hạn là 05 năm. Cán bộ, chiến sĩ được điều động công tác sang địa phương khác phải làm thủ tục di chuyển hồ sơ và giấy phép lái xe theo quy định tại Điều 24 của Thông tư 28.
2. Thực trạng công tác tổ chức thực hiện nội dung chương trình đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe trong Công an nhân dân thời gian qua
2.1. Đối với Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắ
Để triển khai Thông tư 28/2012 của Bộ Công an, Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (C67) đã tổ chức hướng dẫn, thống nhất việc áp dụng Thông tư cho tất cả các cơ sở đào tạo, sát hạch trong CAND ngay khi thông tư có hiệu lực thi hành. Tiếp đó, trong năm 2013, Cục đã tổ chức tập huấn, kiểm tra và cấp giấy chứng nhận cho đội ngũ giáo viên dạy lái xe trong CAND, thành lập các đoàn kiểm tra tổ chức kiểm tra toàn diện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, phương tiện dạy học, xe tập lái, kiểm tra việc thực hiện nội dung chương trình đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe của các cơ sở đào tạo. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, Cục đã có quyết định công nhận năng lực đào tạo lái xe của từng cơ sở. Nhìn chung, Cục đã thực hiện hiệu quả công tác hướng dẫn thực hiện các quy định mới về đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe trong CAND tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở đào tạo triển khai thực hiện tại đơn vị mình.
2.2. Đối với các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe
Thời gian qua, các cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe trong CAND đã tích cực, chủ động thực hiện các mặt công tác theo chức năng, đảm bảo quy định của Bộ Công an và hướng dẫn của Cục C67. Các cơ sở đào tạo đã tập trung đầu tư đảm bảo các điều kiện về phương tiện dạy học, phòng học, phòng học vi tính, xưởng thực tập, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đầu tư xe tập lái đời mới, sân tập đủ tiêu chuẩn theo quy định để thực hiện tốt chương trình đào tạo, đồng thời, chủ động lựa chọn, sử dụng các giáo trình phù hợp phục vụ công tác giảng dạy. Công tác chiêu sinh mở lớp đào tạo lái xe đảm bảo đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn theo quy định. Trước khi khai giảng khóa học 15 ngày, các cơ sở đều có văn bản báo cáo kèm theo kế hoạch đào tạo và danh sách học viên gửi Cục để quyết định mở lớp. Công tác xây dựng giáo án lý thuyết, giáo án thực hành để tổ chức giảng dạy, xây dựng hồ sơ quản lý khóa học được các cơ sở thực hiện nghiêm túc theo đúng quy định. Các cơ sở đã linh hoạt bố trí thời gian học vào các buổi chiều tối, ngày thứ bảy, chủ nhật để tạo điều kiện cho học viên tham gia học tập đầy đủ, không ảnh hưởng đến công tác chuyên môn. Công tác kiểm tra hết môn, kiểm tra kết thúc khóa học, xét cấp chứng chỉ sơ cấp nghề được các cơ sở thực hiện nghiêm túc.
Việc sát hạch lái xe được thực hiện tại các trung tâm sát hạch trong CAND đúng nội dung và trình tự quy định. Trước khi kết thúc khóa học 15 ngày, cơ sở báo cáo kết quả đào tạo và đề nghị Cục tổ chức sát hạch cấp giấy phép lái xe cho học viên. Căn cứ đề nghị của các cơ sở, trên cơ sở kế hoạch, lịch trình công tác, Cục C67 thành lập hội đồng sát hạch, ấn định thời gian và thực hiện việc sát hạch cho học viên. Thời gian sát hạch thường được tổ chức vào các ngày thứ bảy, chủ nhật, các ngày lễ để không ảnh hưởng đến công tác của cán bộ, chiến sĩ. Sau khi kết thúc đợt sát hạch, các cơ sở đào tạo hoàn tất hồ sơ, thủ tục, thực hiện việc in giấy phép lái xe, dán ảnh, ghép hồ sơ và chuyển đến cơ quan thẩm quyền ký giấy phép lái xe. Thời gian chờ Cục C67 hoàn thành việc ký giấy phép lái xe của các kỳ sát hạch thường phải từ 2 đến 3 tháng sau khi kỳ sát hạch kết thúc.
2.3. Kết quả đào tạo, sát hạch lái xe trong Công an nhân dân
Theo số liệu của Cục CSGT đường bộ-đường sắt, tính đến tháng 9/2013 tổng số cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe trong CAND là 14 cơ sở. Ngoài Trung tâm sát hạch của Cục vừa đưa vào sử dụng trong quý III năm 2013, 13 cơ sở còn lại đều thuộc các học viện, trường CAND, do Cục C67 trực tiếp quản lý. Trong đó, phía Nam có 05 cơ sở và phía Bắc có 08 cơ sở. Hiện tại không có cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe nào trực thuộc công an địa phương. Trong năm 2012 và 6 tháng đầu năm 2013 các cơ sở đã tổ chức đào tạo và phối hợp với Cục C67 sát hạch cấp hơn 20.000 giấy phép lái xe ôtô, gần 14.000 giấy phép lái xe môtô các hạng cho cán bộ, chiến sĩ công an các Học viện, trường CAND và công an các đơn vị, địa phương.
3.  Những vướng mắc trong thực hiện chương trình đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe trong Công an nhân dân
3.1. Về nội dung chương trình đào tạo
Theo quy định, chương trình đào tạo lái xe ôtô trong CAND hạng B2 có 76,5 ngày thực học, hạng C có 116,5 ngày thực học. Trong khi đó, việc học và thi lấy giấy phép lái xe ôtô là nhu cầu riêng của cán bộ, chiến sĩ, người học phải tự sắp xếp thời gian để vừa đảm bảo công tác vừa thực hiện chương trình khóa học. Do vậy, các học viên khó có thể tham gia liên tục và đầy đủ toàn bộ nội dung chương trình huấn luyện của khóa học, dẫn đến yêu cầu về rèn luyện kỹ năng, tay nghề cho học viên của các cơ sở đào tạo không được thực hiện đầy đủ. Nhiều học viên chỉ tập trung vào giai đoạn rèn luyện kỹ năng lái xe trong hình để phục vụ cho kỳ sát hạch. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến kỹ năng điều khiển ôtô tham gia giao thông của người học sau khi được cấp giấy phép lái xe. Chương trình đào tạo quy định thời gian học giấy phép lái xe hạng B2 là 93,5 ngày và hạng C là 140,5 ngày. Tuy nhiên, với cơ chế quản lý đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe như hiện nay thì thời gian thực hiện một khóa học lái xe hạng B2 (kể từ ngày khai giảng đến khi nhận giấy phép lái xe) thường phải mất từ 6 đến 7 tháng và hạng C là từ 7 đến 8 tháng. Thời gian gián đoạn khá nhiều giữa các giai đoạn đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của các kỳ sát hạch cũng như việc vận dụng kỹ năng, tay nghề lái xe của học viên.
3.2. Về nội dung sát hạch thực hành kỹ năng lái xe
Sát hạch thực hành lái xe trong hình được thực hiện bằng hình thức người dự sát hạch điều khiển xe qua các bài sát hạch theo đúng trình tự quy định tại sân sát hạch như: xuất phát, dừng xe nhường đường cho người đi bộ, dừng và khởi hành xe ngang dốc, qua vệt bánh xe đường và vuông góc, qua ngã tư có đèn tín hiệu giao thông, qua đường vòng quanh co, ghép xe vào nơi đỗ, tạm dừng ở chỗ có đường sắt chạy qua, thao tác khi gặp tình huống nguy hiểm, thay đổi số trên đường bằng và kết thúc. Thực tế cho thấy nội dung sát hạch lái xe trong hình như trên chưa thực sự gắn kết với mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Với nội dung sát hạch này người học có thể tham gia toàn bộ hoặc chỉ tham gia một phần chương trình đào tạo đều có thể vượt qua. Điều này dẫn đến tình trạng học tủ, học lệch, học đối phó với kỳ thi sát hạch mà không quan tâm đến rèn luyện kỹ năng tay nghề cần thiết của người lái xe. Nội dung các bài sát hạch lái xe trong hình có các bài: dừng xe nhường đường cho người đi bộ, dừng và khởi hành xe ngang dốc, dừng trước ngã tư có đèn tín hiệu giao thông và tạm dừng ở chỗ có đường sắt chạy qua, áp dụng cách tính điểm chung cho các loại xe ôtô là không hợp lý. Do kết cấu của xe ôtô du lịch (xe thi giấy phép lái xe hạng B2) không giống với các loại xe thi các hạng giấy phép khác nên tầm nhìn của người điều khiển xe du lịch bị che khuất nhiều hơn bởi chính các bộ phận của xe (điểm mù). Khoảng bị che khuất đó đối với xe du lịch (từ 4 đến 9 chỗ) là một vùng nhất định ở cả phía trước và sau xe, nhưng với xe tải và xe khách từ 10 chỗ ngồi chở lên thì khoảng che khuất chỉ ở phía sau xe. Vì vậy, việc thực hiện yêu cầu dừng xe như quy định hiện nay đối với xe du lịch là khó khăn hơn nhiều so với các hạng xe khác. Cho nên, dù có đầu tư huấn luyện cho người học lái xe hạng B2 nhiều hơn thì kết quả sát hạch vẫn thấp hơn so với các hạng xe khác.
Việc ứng dụng CNTT vào sát hạch lái xe là một bước tiến vượt bậc, tuy nhiên để thực hiện được phần thi này, người học phải bỏ ra một khoản chi phí khá lớn cho việc tập luyện trên sân thi. Thi sát hạch thực hành lái xe trên đường được thực hiện thông qua người dự sát hạch điều khiển xe sát hạch, xử lý các tình huống trên đường giao thông công cộng và thực hiện hiệu lệnh của sát hạch viên. Đây là một nội dung quan trọng để đánh giá khả năng điều khiển của học viên. Tuy nhiên, thực tế hiện nay các trung tâm sát hạch lựa chưa có đoạn đường giao thông phù hợp hội tụ đủ các yếu tố quy định để các sát hạch viên có thể yêu cầu học viên thực hiện các kỹ thuật cần thiết nhằm đánh giá đúng kỹ năng lái xe của học viên. Đây cũng là một nguyên nhân làm cho người học chưa thực sự coi trọng việc rèn luyện kỹ năng lái xe trên đường trong quá trình đào tạo.
3.3. Về công tác cấp giấy phép lái xe
Theo quy định tại Thông tư 28/2012, Hội đồng sát hạch Cục C67 thực hiện việc sát hạch cấp giấy phép lái xe cho cán bộ, chiến sĩ được đào tạo tại cơ sở đào tạo lái xe do Bộ Công an quản lý. Hội đồng sát hạch của phòng Cảnh sát giao thông công an tỉnh thực hiện việc sát hạch cấp giấy phép lái xe cho cán bộ, chiến sĩ được đào tạo tại các cơ sở đào tạo lái xe do công an địa phương quản lý. Thực tế thời gian qua việc sát hạch lái xe chủ yếu tập trung vào hội đồng sát hạch của Cục C67. Do Cục C67 vừa làm công tác quản lý vừa trực tiếp làm công tác sát hạch, cấp giấy phép lái xe trên địa bàn cả nước, dẫn đến tình trạng một số bất cập nảy sinh. Bất cập dễ nhận thấy nhất là thời gian chờ Cục C67 hoàn thành việc ký giấy phép lái xe của học viên sau các kỳ sát hạch thường phải mất từ 2 đến 3 tháng. Vì vậy, sau quá trình đào tạo, sát hạch đến lúc được phép điều khiển xe, các kỹ năng được hình thành trong quá trình học đã phai nhạt, thậm chí mất đi dẫn đến kỹ năng điều khiển phương tiện tham gia giao thông không đạt yêu cầu như mong muốn.
4. Một số kiến nghị đề xuất
4.1. Cần thiết kế một chương trình đào tạo sát hạch giấy phép lái xe cho cán bộ, chiến sĩ công an phù hợp hơn theo hướng giảm thời gian thực hành so với chương trình hiện tại. Thực tế cho thấy để một học viên học lái xe có kỹ năng lái xe tốt (sự kết hợp vận dụng luật Giao thông với kỹ thuật sử dụng các bộ phận trong buồng lái và tình trạng mặt đường) học viên phải được thực hành lái xe liên tục trong một thời gian nhất định. Với nội dung chương trình đào tạo kéo dài như hiện nay, học viên có tâm lý còn nhiều thời gian, không sắp xếp công việc để tham gia học liên tục dẫn đến kỹ năng lái xe không đạt yêu cầu. Đồng thời, phải thiết kế một nội dung sát hạch lái xe trong hình theo hướng đặt ra các yêu cầu cao hơn về kỹ năng lái xe và phù hợp hơn với từng loại xe, hạng xe tham gia sát hạch.
4.2. Nghiên cứu đổi mới cơ chế quản lý đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe trong CAND theo hướng trao quyền chủ động cho cơ sở đào tạo và công an địa phương. Đơn vị quản lý ở cấp Bộ chỉ nên thực hiện công tác quản lý, hướng dẫn, kiểm tra, không trực tiếp thực hiện công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép. Cơ sở đào tạo cần được quyết định việc mở lớp và chỉ báo cáo đơn vị quản lý biết để theo dõi, kiểm tra. Hội đồng sát hạch của Công an địa phương được quyền liên kết với các cơ sở đào tạo sát hạch lái xe trong CAND để tổ chức đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cho cán bộ, chiến sĩ địa phương mình cũng như cán bộ, chiến sĩ thuộc cơ quan Bộ đóng trên địa bàn. Đây cũng chính là giải pháp để khắc phục triệt để việc kéo dài thời gian trong đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe trong CAND hiện nay.
4.3. Cần xây dựng cơ chế quản lý thống nhất, đảm bảo tính liên thông trong toàn ngành về thông tin giấy phép lái xe của cán bộ, chiến sĩ, tiến tới mở rộng thẩm quyền cấp, đổi giấy phép lái xe đến tất cả công an tỉnh và loại bỏ thủ tục di chuyển lái xe hiện đang bộc lộ nhiều bất cập hiện nay.

 

Thiếu tá Đặng Thanh Tùng
Trung tâm DN và ĐTLX - T48

(Trích Kỷ yếu Hội thảo: “Nâng cao chất lượng đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe góp phần giảm thiểu tai nạn và ùn tắc giao thông”)

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác