Chủ Nhật, 19/8/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Phòng, chống tội phạm về kinh tế có yếu tố nước ngoài

Theo thống kê của Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm, tội phạm về kinh tế trên địa bàn cả nước, giai đoạn 2008-2013 xảy ra 12.953 vụ/năm trên tổng số 52.410, thì vụ phạm pháp hình sự, thì trung bình hàng năm ở giai đoạn này Công an các đơn vị, địa phương đã khởi tố điều tra gần 200 vụ án về tội phạm kinh tế, liên quan đến hơn 320 đối tượng (chiếm 22% tổng số vụ), trong đó nổi lên là các hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản và lạm dụng tính nhiệm chiếm đoạt tài sản (chiếm 12% trong tổng số vụ), đặt biệt là lừa đảo chiếm đoạt thuế VAT, hoạt động tàng trữ lưu hành tiền giả, kể cả ngoại tệ giả. Ngoài ra tội phạm kinh tế có yếu tố nước ngoài đã bắt đầu xảy ra ngày càng nhiều ở các lĩnh vực khác như: Đấu thầu, lập dự án, kêu gọi vốn đầu tư nước ngoài, tư vấn thiết kế, giải trí, mua bán tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bất động sản... hậu quả xảy ra là rất lớn. 
Năm 2013, tội phạm xâm phạm về trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng xảy ra với xu hướng ngày càng gia tăng, gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quá trình tái cơ cấu và phát triển kinh tế xã hội. Tội phạm lừa đảo có tính quốc tế, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, chiếm dụng vốn lẫn nhau, chiếm đoạt tiền vốn của ngân hàng trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng cơ bản, bất động sản có xu hướng gia tăng. Hoạt động buôn lậu, trốn thuế, buôn bán, vận chuyển hàng cấm và gian lận thương mại diễn ra trên cả tuyến đường bộ, đường không và đường biển; mặt hàng buôn lậu chủ yếu là khoáng sản, xăng dầu, thuốc lá, hàng điện tử, hàng cấm. Thực hiện đợt cao điểm, lực lượng Cảnh sát kinh tế cũng đã ra quân với nhiều kế hoạch, phương án được triển khai. Kết quả đã điều tra, khám phá 1.140 vụ án kinh tế, tham nhũng, thu hồi cho Nhà nước hàng ngàn tỷ đồng. Điển hình như vụ Cục Cảnh sát kinh tế khởi tố vụ án lừa đảo, chiếm đoạt 549 tỷ đồng xảy ra tại Tổng Công ty Petec thuộc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam trong việc mua bán xăng dầu với một số doanh nghiệp tư nhân và đối tác nước ngoài. Trong khi đó, tội phạm lừa đảo xuất khẩu lao động và giả mạo chữ ký của người có thẩm quyền để làm giả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các loại giấy tờ khác nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản cũng diễn biến phức tạp, làm tăng số lượng cũng như tính chất các vụ án trong lĩnh vực kinh tế. 
2. Thủ đoạn hoạt động của tội phạm về kinh tế có yếu tố nước ngoài
Gần đây, tội phạm có yếu tố nước ngoài nhằm vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng tăng lên với nhiều phương thức mới, như: ăn cắp tiền từ tài khoản của khách hàng ở nước ngoài, rồi lợi dụng hệ thống thanh toán ship, thực hiện chuyển tiền vào tài khoản do đồng bọn mở tại Việt Nam để rút tiền; ăn cắp thông tin thẻ của ngân hàng, của các tài khoản, sau đó làm giả thẻ để rút tiền của khách. Có trường hợp đơn vị chấp nhận thẻ do hám lợi đã thông đồng, câu kết với các đối tượng tội phạm thực hiện giao dịch giả mạo và rút tiền của ngân hàng. Tội phạm đã lợi dụng các ngày lễ, Tết để thực hiện các giao dịch với nhiều thẻ khác nhau nhằm tránh sự phát hiện của ngân hàng... Vừa qua, Vietcombank đã mất cả tỉ đồng vì loại tội phạm dùng thẻ ATM giả. 
Hoạt động buôn lậu, trốn thuế, buôn bán, vận chuyển hàng cấm và gian lận thương mại diễn ra cả trên tuyến đường bộ, đường không và đường biển; mặt hàng buôn lậu chủ yếu là khoáng sản, xăng dầu, thuốc lá, hàng điện tử, hàng cấm, gỗ quý hiếm. Đáng chú ý là:
Tình trạng lợi dụng chính sách tạm nhập, tái xuất, ưu đãi đối với Việt kiều hồi hương được nhập khẩu xe ô tô để buôn lậu, trốn thuế;
Lợi dụng cơ chế kiểm soát hải quan theo các luồng xanh-vàng-đỏ, khai báo hàng thuộc luồng miễn kiểm tra hoặc lợi dụng công tác quản lý thiếu chặt chẽ đẻ nhập lậu hàng cao cấp, có giá trị cao, hàng cấm nhập vào nội địa;
Không khai hoặc khai sai về số lượng, chất lượng, chủng loại, ký mã hiệu hàng hóa; khai báo hàng hóa thuộc diện khuyến khích xuất khẩu nhưng thực chất là hàng hóa xuất khẩu có điều kiện hoặc cấm xuất khẩu; tự ý phá dỡ niêm phong lấy hàng hóa hoặc đánh tráo hàng hóa đang chịu sự giám sát hải quan; làm giả hồ sơ chứng từ như invoice, packinglist, giấy phép chuyên ngành… để đăng ký mở tờ khai hải quan.
Ngoài ra, các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại lợi dụng đến làm thủ tục vào ngày thứ bảy, hoặc vào các giờ cao điểm khi số lượng doanh nghiệp đến làm thủ tục nhiều; đối với hàng xuất khẩu thì thường đưa hàng hóa vào làm thủ tục vào ban đêm như 12h đêm hoặc 1-2h sáng…
Qua khảo sát cho thấy, hiện nay nhiều công ty nước ngoài đăng ký kinh doanh tại Việt Nam đặc biệt tại các tỉnh thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh… nhưng thực tế không thực hiện theo chức năng đã đăng ký kinh doanh mà có nhiều biểu hiện vi phạm pháp luật, đặc biệt là lừa đảo đầu tư trực tiếp và trong thực hiện hợp đồng kinh tế, thậm chí trong cả đầu tư lĩnh vực giáo dục. Thủ đoạn của tội phạm này là thành lập công ty “bình phong”, sau đó thông qua các công ty môi giới để ký hợp đồng cung cấp hàng hóa cho công ty của Việt Nam. Sau một vài hợp đồng nhỏ thực hiện tốt để lấy lòng tin của đối tác Việt Nam, công ty nước ngoài thường đề nghị thực hiện những hợp đồng kinh tế lớn (có giá trị hàng triệu USD), sau đó thực hiện hành vi lừa đảo như nhận tiền nhưng không giao hàng hoặc giao hàng không đúng chủng loại, không đảm bảo chất lượng trong hợp đồng…
Ngoài ra, trong những năm qua nổi lên tình trạng các đối tượng là người nước ngoài vào Việt Nam sử dụng thủ đoạn mua chuộc, bằng mọi cách tiếp cận với một số cán bộ trong cơ quan Nhà nước  có thẩm quyền trong việc thẩm định dự án, phối hợp thực hiện các dự án liên doanh đầu tư với nước ngoài để mua bán, chuyển nhượng giá đất đai, nhà xưởng, công trường…sai gây thất thoát tài sản của Nhà nước, ảnh hưởng đến tiến độ của nhiều dự án trọng điểm.
3. Giải pháp phòng, chống tội phạm kinh tế có yếu tố nước ngoài
Từ tình hình hoạt động của tội phạm kinh tế có yếu tố nước ngoài cho thấy, các lực lượng nghiệp vụ trước hết cần nắm chắc mọi diễn biến, các thủ đoạn hoạt động của tội phạm để có kế hoạch, biện pháp phòng ngừa từ xa. Để đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế có yếu tố nước ngoài có hiệu quả trong thời gian tới, góp phần tạo sự ổn định cho sự phát triển của các thành phần kinh tế trong cả nước, theo chúng tôi cần chú ý một số vấn đề sau: 
- Tăng cường các biện pháp phòng ngừa xã hội: bằng việc tiến hành tuyên truyền sâu rộng các phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mới trên lĩnh vực kinh tế để các chủ thể nhận thức rõ, tự tiến hành phòng ngừa, nâng cao trách nhiệm trong phối hợp đấu tranh chống tội phạm kinh tế. Thực hiện lành mạnh hóa, công khai các mối quan hệ hợp tác làm ăn, nhất là với đối tác nước ngoài, chống hiện tượng tiêu cực, “lót tay” đối với các dự án, hợp đồng mang có giá trị lớn.
- Phối hợp hoạt động trong tổ chức phòng, chống mang tính hệ thống: các cá nhân, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trên các lĩnh vực kinh tế, các cơ quan bảo vệ pháp luật cần có cơ chế phối hợp hoạt động có hiệu quả hơn trong môi trường hệ thống để có thể đối phó với sự mau lẹ của các tổ chức tội phạm hoạt động xuyên quốc gia, có tính quốc tế trên lĩnh vực kinh tế. Quản lý, phát huy tốt các nguồn lực, nhân lực phụ trách tập hợp thông tin có giá trị liên quan đến phát hiện tội phạm, tăng cường nghiệp vụ cho các tổ chức, đơn vị chuyên trách chịu trách nhiệm trong việc nghiên cứu, phân tích dự báo, cảnh báo tình hình tội phạm có yếu tố nước ngoài có thể xâm nhập, gây tác hại cho hoạt động bình thường của cá nhân, cơ quan, tổ chức doanh nghiệp.
- Tăng cường kiểm soát các hoạt động qua biên giới và hợp tác quốc tế phòng chống tội phạm: Cần kịp thời phát hiện và ngăn chặn ngay từ đầu những đối tượng, băng, nhóm có nhiều biểu hiện bất minh liên quan đến hoạt động phạm tội, làm giảm khả năng điều hành và chỉ huy trực tiếp các hoạt động của tội phạm. Cần quản lý và phối hợp quản lý chặt chẽ công tác xuất nhập cảnh, xây dựng và phổ biến tiếp cận với các cơ sở dữ liệu về quản lý hộ chiếu trong khu vực, cũng như toàn cầu.
- Tăng cường năng lực chuyên môn, trình độ ngoại ngữ cho cán bộ thực thi nhiệm vụ: Hoạt động nghiệp vụ phòng, chống tội phạm là lao động có tính nghiệp vụ chuyên biệt, được tổ chức trong khuôn khổ chặt chẽ và yêu cầu trình độ chuyên môn cao, đặt biệt là trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm kinh tế có yếu tố nước ngoài, tội phạm luôn có trình độ, hiểu biết cao, có nhiều thủ đoạn để đối phó với lực lượng chức năng. Do vậy, cán bộ thực thi nhiệm vụ không những phải có nghiệp vụ sâu, mà đòi hỏi phải có kiến thức rộng trên nhiều lĩnh vực của kinh tế, tài chính, ngân hàng…bên cạnh đó, người cán bộ phải có ngoại ngữ giỏi để có thể nhanh chóng tiếp cận, làm việc hiệu quả trong quá trình đấu tranh với các đối tượng là người nước ngoài đến Việt Nam hoạt động phạm pháp.
- Tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm kinh tế có yếu tố nước ngoài: vì lợi ích quốc gia và lợi ích chung đối với tất cả các nước trong khu vực và trên thế giới là yêu cầu cần thiết trong tình hình hiện nay. Chúng ta đã phối hợp với cảnh sát các nước trong điều tra khám phá một số vụ án nghiêm trọng về kinh tế, thực hiện việc dẫn độ tội phạm, trao đổi thông tin…Thời gian tới, Bộ Công an cần cụ thể hóa, xây dựng các văn bản mang tính quy trình liên quan đến hợp tác quốc tế trong dẫn độ tội phạm, chống tội phạm xuyên quốc gia, rửa tiền, bảo vệ nhân chứng, trao đổi thông tin tội phạm, hợp tác đào tạo bồi dưỡng, trao đổi cử sĩ quan liên lạc phòng, chống tội phạm kinh tế xuyên quốc gia, có yếu tố nước ngoài,  nhằm phát huy sức mạnh nội lực và hợp tác quốc tế có hiệu quả trong phòng, chống tội phạm.

 

Vương Tuấn Anh

Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế - ma túy - môi trường

Công an thị trấn Quảng Yên - tỉnh Quảng Ninh

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi