Thứ Bảy, 25/1/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Vai trò của lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy trong công tác phòng, chống nghiện ma túy

 Lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy là lực lượng chuyên trách trong phòng, chống tội phạm về ma túy của Công an nhân dân, có chức năng hướng dẫn, chỉ đạo và trực tiếp tiến hành các biện pháp nghiệp vụ để phòng ngừa, phát hiện, điều tra, xử lý các loại tội phạm về ma túy, trực tiếp điều tra những vụ án về ma túy theo quy định của pháp luật. Tội phạm về ma túy và nghiện ma túy có mối quan hệ mật thiết với nhau, có thể nói đây là mối quan hệ cung – cầu, người nghiện ma túy gia tăng kéo theo tội phạm về ma túy gia tăng và ngược lại, trong đó các đối tượng phạm tội về ma túy là nguồn cung cấp trái phép chất ma túy, còn nghiện ma túy là nhu cầu sử dụng ma túy. Vì vậy quá trình tiến hành các hoạt động theo chức năng của mình, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy có những đóng góp rất quan trọng để phục vụ công tác phòng, chống nghiện ma túy, vai trò này được thể hiện như sau:

Thứ nhất, phối hợp tham mưu cho chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống nghiện ma túy

Để công tác phòng, chống nghiện ma túy có hiệu quả thì việc tuyên truyền, giáo dục giữ vai trò rất quan trọng. Tuyên truyền, giáo dục phòng, chống nghiện ma túy phải được tiến hành từ Chính quyền cơ sở tại địa phương, trong đó lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy với chuyên môn của mình sẽ có trách nhiệm phối hợp tham mưu trong nội dung tuyên tuyền, đặc biệt là những hành vi bị cấm trong luật hình sự liên quan đến ma túy, sử dụng ma túy; trách nhiệm của các tổ chức, cơ quan, gia đình, nhà trường và xã hội trong phòng, chống ma túy (PCMT) nói chung, phòng, chống nghiện ma túy nói riêng.

Thứ hai, trực tiếp phát hiện những người nghiện ma túy.

Qua công tác quản lý địa bàn bằng các biện pháp nghiệp vụ, qua quá trình điều tra, xử lý các vụ án về ma túy, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy trực tiếp phát hiện được các hành vi sử dụng trái phép hoặc dấu hiệu nghiện ma túy của người vi phạm. Thực tế cho thấy rằng, những người nghiện ma túy và gia đình người nghiện không phải lúc nào cũng đến trình báo cơ quan chức năng để tự nguyện cai nghiện ma túy theo quy định của pháp luật. Lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy là lực lượng chủ công, nòng cốt tiến hành các biện pháp nghiệp vụ phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các hành vi phạm pháp về ma túy. Do đó, qua những hoạt động của mình, lực lượng này phát hiện những hành vi sử dụng trái phép và dấu hiệu nghiện ma túy để chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng tiến hành công tác cai nghiện cho người nghiện ma túy.

 Thứ ba, trực tiếp thu thập những thông tin, tài liệu liên quan đến người nghiện bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

Tại Khoản 2, Điều 8 Nghị định 221/2013/NĐ-CP ngày 30/12/2013 quy định Chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc quy định: “Trong quá trình điều tra, thu lý các vụ vi phạm pháp luật, cơ quan Công an cấp huyện hoặc cơ quan Công an cấp tỉnh phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy hoặc dấu hiệu  nghiện ma túy của người vi phạm thì tiến hành lập biên bản, xác minh, thu thập tài liệu và lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với người đó…”. Như vậy khi phát hiện người nghiện ma túy, lực lượng Công an lập biên bản, xác minh các thông tin, thu thập tài liệu và tiến hành lập hồ sơ. Sau đó đề nghị cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc với người nghiện ma túy, phối hợp với cơ quan tư pháp cấp huyện, Toàn án nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp huyện, phòng Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ – TB & XH), các cơ sở y tế có thẩm quyền xác định người nghiện ma túy.

Trong trường hợp không đủ điều kiện đưa đối tượng vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy tiến hành chuyển giao toàn bộ hồ sơ, tài liệu về đối tương cho Công an cấp xã để lập hồ sơ áp dụng hình thức cai nghiện ma túy tại cộng đồng.

 Thứ tư, phối hợp quản lý người nghiện ma túy cai nghiện ma túy tại gia đình, cai nghiện ma túy tại cộng đồng, quản lý người nghiện sau cai và phòng ngừa tái nghiện

Qua sử dụng các biện pháp nghiệp vụ để quản lý địa bàn, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy phát hiện những người nghiện ma túy không thực hiện nghiêm túc các quy định cai nghiện ma túy của địa phương nơi cư trú, từ đó phối hợp với Công an cấp xã, cán bộ LĐ – TB & XH có biện pháp đối với những người này.

Sau khi người nghiện ma túy hòa nhập với cộng đồng, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy cần phải thực hiện vai trò của mình đó là sử dụng các biện pháp nghiệp vụ làm trong sạch địa bàn, tránh để người sau khi cai nghiện tiếp xúc với những người nghiện ma túy, tránh để những đối tượng lôi kéo tái sử dụng ma túy. Ngoài ra, lực lượng Cảnh sát  ĐTTP về ma túy phối hợp với Ủy ban nhân dân, cán bộ LĐ – TB & XH, tạo dựng cho người sau khi cai hoạt động, giao tiếp với một môi trường lành mạnh không còn nguyên nhân, điều kiện để có thể tiếp xúc hay thực hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.

Với những đóng góp của lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy trong công tác phòng, chống nghiện ma túy như phân tích ở trên, để thể hiện tốt hơn vai trò của mình trong công tác này, chúng tôi đề xuất một số vấn đề sau:

Một là, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy cần sử dụng có hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ để quản lý chặt chẽ những người nghiện trong diện cai nghiện ma túy tại gia đình, cai nghiện ma túy tại cộng đồng; đồng thời quản lý chặt chẽ những người nghiện đã hòa nhập cộng đồng sau khi bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Từ việc quản lý chặt chẽ những người nghiện ma túy, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy phát hiện những nguyên nhân, điều kiện họ có khả năng tiếp tục sử dụng ma túy để từ đó tham mưu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến công tác phòng, chống nghiện ma túy.

Hai là, tăng cường các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản, các hoạt động nghiệp vụ trinh sát để phát hiện những người nghiện ma túy còn chưa được quản lý, chưa được lập hồ sơ tiến hành cai nghiện, từ đó phối hợp với các lực lượng Công an xã, cán bộ LĐ – TB & XH địa phương để tiến hành vận động người nghiện và gia đình tự nguyện đến cơ quan chức năng cai nghiện theo quy định của pháp luật.

Ba là, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy cần tiến hành có hiệu quả các hoạt động điều tra, khám phá tội phạm ma túy, tập trung vào những đối tượng sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy để giảm nguồn cung cấp trái phép chất ma túy, ngăn ngừa việc người nghiện ma túy mua, tàng trữ ma túy, và cũng như không bị những đối tượng lôi kéo, dụ dỗ tiếp tục sử dụng ma túy. Giữa những đối tượng phạm tội và người nghiện ma túy có mối quan hệ cung và cầu, đây là những đối tượng trực tiếp bán ma túy cho người nghiện. Cảnh sát ĐTTP về ma túy là lực lượng chủ công, nòng cốt được sử dụng các biện pháp trinh sát trong việc phát hiện những đối tượng phạm tội ma túy, xử lý triệt để những đối tượng này thì sẽ không còn nguồn cung cấp ma túy. Bên cạnh việc không còn những đối tượng cung cấp ma túy, công tác cai nghiện và sau cai nghiện được thực hiện tốt thì tất yếu sẽ không còn người nghiện ma túy.

Bốn là, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy cần chủ động phối hợp và hướng dẫn các quy định của pháp luật về công tác cai nghiện cho lực lượng Công an cấp xã. Là lực lượng chuyên trách trong phòng, chống tội phạm ma túy, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy nắm vững các kiến thức pháp luật về phòng chống ma túy nói chung và công tác cai nghiện ma túy nói riêng. Qua quá trình nghiên cứu và áp dụng những quy định của pháp luật, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy cần chủ động hướng dẫn lực lượng Công an xã thực hiện các quy định về các biện pháp cai nghiện ma túy, hình thức cai nghiện ma túy, cách thức thực hiện, quy trình từ khi phát hiện người nghiện ma túy đến việc quản lý người nghiện và quản lý sau cai nghiện theo quy định.

Tóm lại, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy giữ vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống nghiện ma túy. Từ tham mưu, hướng dẫn trong công tác tuyên truyền phòng, chống nghiện ma túy, đến phát hiện người nghiện ma túy, thu thập thông tin, tài liệu lập hồ sơ đề nghị áp dụng các biện pháp cai nghiện, và tham gia quản lý người nghiện sau cai và phòng, chống tái nghiện. Vì vậy, mỗi cán bộ, chiến sỹ thuộc lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy phải luôn nâng cao vai trò, trách nhiệm của mình trong công tác này để đóng góp hơn vào sự thành công trong công tác PCMT nói chung./. 

Hoàng Hữu Toản - Phạm Trung Kiên
Nguồn:Tạp chí Phòng chống ma túy

 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác