Thứ Năm, 23/11/2017
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số kinh nghiệm trong nhận biết nhanh các chất ma túy bằng phương pháp cảm quan
Hình minh họa

Đặc biệt là trên thị trường nước ta hiện nay ngày càng xuất hiện nhiều loại ma túy mới, có tính độc dược mạnh hơn rất nhiều lần các loại ma túy trước đây như: Methamphetamine tồn tại dưới nhiều dạng đá... Trong khi đấu tranh với tội phạm một số cán bộ điều tra khi phát hiện ra các loại ma túy này, do hạn chế về phương tiện, máy móc phát hiện nhanh ma túy, hoặc chưa có phương án xử lý khoa học, thiếu kinh nghiệm trong sử dụng phương pháp cảm quan để phát hiện ma túy nên đôi khi còn bỏ lọt tội phạm. Do vậy, đây cũng là khó khăn cho lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy nói riêng và các lực lượng khác khi đấu tranh với tội phạm ma túy nói chung, trong phát hiện tội phạm ma túy nói riêng. Trước tình hình như trên thì việc nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp nhận biết nhanh các chất ma túy bằng cảm quan là rất cần thiết. Áp dụng nhanh phương pháp này sẽ kịp thời đề ra biện pháp đấu tranh phù hợp khi bắt quả tang đối tượng phạm tội ma túy. Trong một vụ án phạm tội về ma túy, chất ma túy mà chúng ta thu được sau khi được giám định và có kết luận của cơ quan có thẩm quyền thì đó được coi là chứng cứ để buộc tội đối tượng và là chứng cứ rất cần thiết. Tuy nhiên, sử dụng phương pháp cảm quan chỉ cho ta những kết luận sơ khai ban đầu để nhận định về tội phạm ma túy. Để đạt hiệu quả và có độ chính xác cao khi sử dụng phương pháp cảm quan đòi hỏi người cán bộ đấu tranh với loại tội phạm ma túy phải kết hợp và sử dụng một số kinh nghiệm dưới đây.

Thứ nhất, chúng ta phải nắm được bản chất của phương pháp nhận biết các chất ma túy bằng cảm quan: đó là chúng ta dùng các giác quan của con người như : mắt, mũi...để trực tiếp nhận biết nhanh các chất ma túy mà không thông qua một phương tiện máy móc hoặc hóa chất nào khác. Bằng phương pháp này người ta nhận biết các chất ma túy qua mầu sắc, mùi vị, trạng thái, kích thước, ký hiệu... của chúng. Để nhận biết một chất ma túy nào đó chúng ta có thể quan sát bằng mắt thường hoặc có thể ngửi mùi. Bằng sự thụ cảm của tri giác để tìm tòi phát hiện, ‘‘bóc tách’’ dấu vết ra khỏi môi trường vật chất mà chúng tồn tại. Đối với những dấu vết chất ma túy lớn, sự hiện diện của nó tương đối dễ dàng hoặc màu sắc của nó tương phản với vật mang vết thì thông thường ta hay phát hiện bằng phương pháp này. Đối với những dấu vết chất ma túy số lượng ít, thì phương pháp cảm quan cần sự chi tiết và kỹ càng hơn.

Ví dụ: khi chúng ta nhận biết ma túy đá hay còn gọi là hàng đá, chấm đá... là tên gọi chỉ chung cho các loại ma túy tổng hợp, có chứa chất methamphetamine (meth) và amphethamine (amph) thậm chí là niketamid được phối trộn phức tạp từ nguyên liệu tự nhiên và hóa chất khác nhau. Loại ma túy này được giới sử dụng gọi là đá vì hình dạng bên ngoài trông giống đá - là tinh thể kết tinh thành những mảnh vụn li ti, gần giống với hạt mì chính (bột ngọt) và óng ánh giống đá. Ngoài dạng phổ biến trên, ma túy đá còn bán bất hợp pháp trên thị trường dưới các dạng cục, bột, viên nén . Đây là một loại ma tuý mới tồn tại dưới dạng thức tinh thể.

Ngoài phát hiện chất ma túy bằng tri giác, trong một số trường hợp đặc biệt chúng ta có thể phát hiện ma túy bằng cách ngửi mùi. Các chất ma túy đều là các chất độc, có những chất là chất độc rất mạnh, ví dụ như ma túy đá. Chính vì vậy khi phát hiện chất nghi vấn là chất ma túy chúng ta không được phép đưa trực tiếp chất ma túy lên mũi để ngửi. Bởi vì làm như vậy sẽ có thể xảy ra nguy hiểm. Ví dụ khi nhận biết Heroin (là loại ma túy phổ biến trên thị trường nước ta hiện nay) là chất bột, cục không mùi, mầu trắng (ở thị trường mua bán lẻ do có lẫn tạp chất nên nó có mầu xám, khi được chia nhỏ thành tép thường được gói bằng giấy bạc vỏ bao thuốc lá), dễ tan trong nước nóng và khó tan trong nước lạnh, có vị đắng. Khi kiểm tra chúng ta có thể xác định Heroin qua vị giác bằng cách nếm thử một ít chất này (ở ý này chúng ta cần chú ý là chỉ kiểm tra một lượng rất nhỏ). Có nhiều loại ma túy nếu chúng ta dùng khứu giác thì rất độc hại như ma túy đá, Heroin...

 Thứ hai, theo kinh nghiệm lâu năm của các cán bộ trinh sát trong đấu tranh với tội phạm về ma túy thì đó là thái độ đối tượng bị bắt giữ khi đang phạm tội có liên quan đến ma túy. Khi phát hiện đối tượng đang sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán... các chất có đặc điểm giống các chất ma túy đang tồn tại phổ biến trên thị trường như Morphine, Heroin, Ma túy đá... thì các đối tượng phạm tội thường có thái độ run, sợ, thay đổi nét mặt, toát mồ hôi, ăn nói ấp úng khi được hỏi, có hành vi không bình thường như: đưa hối lộ cho cán bộ kiểm tra, bỏ chạy, vứt, ném không nhận vật chứng, chống trả lại lực lượng đấu tranh... mà căn cứ vào đó cán bộ đấu tranh có thể đặt ra các nghi ngờ về đối tượng có liên quan đến ma túy hay không. Đối với các loại ma túy phổ biến như Thuốc phiện, Morphine, Heroin mà bằng phương pháp cảm quan chúng ta có thể nhận biết ngay được qua phương pháp cảm quan... Nhưng với nhiều loại ma túy mới, ít phổ biến, tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau, có hình dạng giống nhiều loại thuốc chữa bệnh, gia vị nấu ăn như Hồng phiến, ATS, Ma túy tổng hợp dạng hạt mì chính... khi chúng ta thu giữ được cùng đối tượng phạm tội thì căn cứ vào thái độ và phản ứng trên của đối tượng để chúng ta kiểm tra và sử dụng các phương pháp nhận biết các chất ma túy khác để có kết luận như phương pháp dùng thuốc thử, dùng máy móc hiện đại để xác định chất ma túy đó cho chính xác.

Thứ ba, dựa vào đặc điểm nhân thân của đối tượng đang hoạt động phạm tội về ma túy. Nếu như một đối tượng là đối tượng nghiện ma túy, đối tượng trong hệ, loại điều tra cơ bản về ma túy, đối tượng sưu tra về ma túy, đối tượng hiềm nghi về ma túy của lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy, lực lượng phòng chống tội phạm về ma túy của Bộ đội Biên phòng, Hải quan... lại sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán... các chất mà thông qua giác quan của mình chúng ta thấy các chất đó có đặc điểm giống như các chất ma túy thì chúng ta phải đặt ra các nghi ngờ để có biện pháp kiểm tra khác các đối tượng này và dùng giác quan để phán đoán chất ma túy đó, để chúng không có thời gian đối phó hay tiêu hủy vật chứng. Ví dụ khi chúng ta phát hiện đối tượng nghiện ma túy đang cất giấu, vận chuyển, mua bán... các chất có đặc điểm giống các chất ma túy mà chúng ta đã biết, cộng với thái độ, ứng xử của đối tượng như nói ở phần thứ hai thì gần như chắc chắn một điều là các đối tượng này đang hoạt động phạm tội liên quan đến ma túy.

Thứ tư, thông qua hành vi và thủ đoạn hoạt động phạm tội về ma túy của các đối tượng. Qua nghiên cứu nhiều vụ án phạm tội có liên quan đến tội phạm về ma túy thì hành vi và thủ đoạn hoạt động thường là bí mật, lén lút, ít người biết, tâm trí đối tương bao giờ cũng căng thẳng, tạo vỏ bọc, các đối tượng sẵn sàng chống trả. Chất ma túy thường được đóng gói: tép, viên ném, bánh... cất giấu ở nơi kín đáo trong nhà đối tượng, phương tiện giao thông... Ví dụ khi chúng ta phát hiện đối tượng có hành vi mua bán các chất được thực hiện một cách lén lút, không bình thường, hàng hóa trao đổi, mua bán... có hình thù và đặc điểm giống chất ma túy, thông qua tri giác, thái độ và nhân thân đối tượng như ở nội dung thứ nhất, thứ hai, thứ ba có thể chúng ta đưa ra kết luận về đối tượng. Nếu chưa biểu lộ, chúng ta chưa xác định được nội dung thứ hai và thứ ba mà chỉ thông qua các giác quan chứng kiến các hành vi, thủ đoạn và vật chứng như các ví dụ trên thì việc xác định các chất ma túy cũng là tương đối chính xác để chúng ta có biện pháp tiếp theo kịp thời ngăn chặn tội phạm.

Thứ năm, trong các chuyên án, vụ án về ma túy thì ngoài bốn nội dung trên việc sử dụng mạng lưới bí mật để hỗ trợ cho phương pháp này cũng rất cần thiết, và có ý nghĩa quan trọng để chúng ta đưa ra nhận định chính xác. Khi phát hiện đối tượng mà do mạng lưới bí mật (chủ yếu là đặc tình) cung cấp và qua quá trình kiểm tra bằng cảm quan về chất mà đối tương đang tàng trữ, vận chuyển, mua bán... Chất thu được có các đặc điểm giống như nội dung một, thông qua tri giác các nội dung hai, ba, bốn nêu trên, phối hợp với thông tin đặc tình cung cấp về loại ma túy đó thì lực lượng đấu tranh xác định phần lớn các chất đó là chất ma túy. Hoặc khi chúng ta sử dụng đặc tình để bắt giữ các đối tượng tàng trữ, vận chuyển, mua bán... trái phép chất ma túy thì trước khi bắt, qua công tác nắm tình hình và phương pháp cảm quan chúng ta cũng phải xác định được chất ma túy mà đối tượng liên quan. Để khi sử dụng phương pháp cảm quan kiểm tra lại thông qua màu sắc, mùi vị, đặc điểm, cách gói, cất giấu... chúng ta có thể phán đoán hành vi phạm tội của đối tượng.

Trên đây là một số kinh nghiệm dùng phương pháp cảm quan trong phát hiện nhanh ma túy để khi bắt giữ được đối tượng, thu được vật chứng là ma túy lực lượng đấu tranh cần có các biện pháp ngăn chặn kịp thời, không bỏ lọt tội phạm và bỏ lọt chất ma túy và không gây ra oan, sai khi đấu tranh. Phối kết hợp các nội dung trên sẽ giúp cho phương pháp nhận biết các chất ma túy bằng cảm quan được chính xác hơn, nhanh chóng hơn, kịp thời phát hiện tội phạm ma túy.


Ngô Đức Toàn
Tạp chí Cảnh sát nhân dân số 12/2012

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi