Thứ Ba, 11/12/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nâng cao hiệu quả điều tra các vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ góp phần bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn Hà Nội

Cùng với sự phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, đời sống vật chất của nhân dân cũng từng bước được nâng cao rõ rệt, các loại phương tiện giao thông phục vụ sinh hoạt đi lại ngày càng phong phú, đa dạng với nhiều chủng loại, nhất là xe ô tô và mô tô tăng lên rất nhanh, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải cũng tham gia rất đông đảo vào thị trường vận tải hàng hoá và hành khách. Trong khi đó cơ sở hạ tầng kỹ thuật giao thông đường bộ đã không đáp ứng được sự phát triển nhanh chóng của phương tiện tham gia giao thông. Do vậy, đã phát sinh hàng loạt các vấn đề mới nổi bật là tình hình TNGT và tội phạm Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ (PTGTĐB) diễn biến hết sức phức tạp, trở thành vấn đề nhức nhối trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển kinh tế và TTATXH. Vấn đề này luôn là vấn đề nghị sự nóng bỏng trong các kỳ họp của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp. Cũng không nằm ngoài bối cảnh chung trên, tình hình TNGT nói chung và tội phạm Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ nói riêng trên địa bàn TP.Hà Nội đang diễn ra rất phức tạp và nghiêm trọng bởi TP.Hà Nội là thủ đô của cả nước, là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, là đầu mối giao thông đường bộ của cả nước với nhiều tuyến đường vành đai, quốc lộ toả đi nhiều địa phương trong cả nước.. 
Nhận thức được những hậu quả về kinh tế - xã hội do TNGT đường bộ và tội phạm Vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB gây ra, Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà nội đã rất quan tâm đến công tác bảo đảm TTATGT nói chung và công tác giải quyết các vụ án Vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB nói riêng. Các cơ quan bảo vệ pháp luật trong đó có lực lượng công an TP.Hà Nội đã tổ chức nhiều hoạt động nhằm mục đích kiềm chế TNGT, nâng cao hiệu quả của hoạt động giải quyết vụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB góp phần bảo đảm TTATGT đường bộ trên địa bàn TP.Hà Nội. Sự cố gắng này bước đầu đã thu được một số kết quả đáng khích lệ, đã giải quyết, xử lý đuợc nhiều vụ án Vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB nghiêm trọng. Cụ thể, theo số liệu thống kê của Phòng CSGT Công an TP.Hà Nội, năm 2015 (tính từ ngày 21/11/2014 đến 20/11/2015) trên địa bàn thành phố xảy ra 1.743 vụ TNGT, làm chết 562 người, bị thương 1.412 người. So với cùng kỳ năm 2014 giảm 230 vụ = 12,7%, giảm 08 người chết = 1,4%, giảm 373 người bị thương = 22,1%.Trong đó, các đối tượng vi phạm bị xử lí gồm: Xe khách 9.488 trường hợp; xe tải 30.925 trường hợp; xe buýt 39 trường hợp; xe taxi 8.136 trường hợp; môtô 278.796 trường hợp; Rơ mooc, Sơmi rơ mooc 163 trường hợp; xe ba bánh 644 trường hợp; xích lô 52 trường hợp; bộ hành 96 trường hợp; phương tiện khác 1.211 trường hợp. Tuy nhiên, những kết quả đạt được chưa tương xứng với yêu cầu, đòi hỏi của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong giai đoạn hiện nay. Hoạt động điều tra vụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB còn bộc lộ những hạn chế, thiếu sót nhất định. Sự thiếu hiệu quả của hoạt động này trong thời gian qua vừa có nguyên nhân khách quan vừa có nguyên nhân chủ quan; vừa do còn vướng mắc ở vấn đề pháp luật và áp dụng thực tiễn. 

Khám nghiệm hiện trường một vụ TNGT. Ảnh minh họa

Để để góp phần bảo đảm TTATGT đường bộ; kiềm chế, kéo giảm TNGT đường bộ trên cả ba tiêu chí là số vụ, số người chết và số người bị thương trên địa bàn thành phố Hà Nội chúng tôi xin nêu một số vấn đề về hoạt động điều tra vụ án Vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB như sau: 
Một là, lực lượng Cảnh sát giao thông cần tiếp tục tham mưu cho các cấp ủy đảng, chính quyền trong việc triển khai chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Bộ Công an và thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố để chỉ đạo kịp thời công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội
Lực lượng CSGT cần chủ động tham mưu tốt cho Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an thành phố tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP và Nghị quyết số 88/2011/NQ-CP của Chính phủ về tăng cường thực hiện các giải pháp trọng tâm đảm bảo TTATGT, trong đó có nội dung tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về TTATGT; Tham mưu cho Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an thành phố xây dựng kế hoạch tiếp tục triển khai Chỉ thị số 18- CT/TW ngày 04/9/2012 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đảm bảo TTATGT đường bộ, đường sắt, đường thủy và khắc phục UTGT, trong đó đặc biệt chú trọng công tác TTKS, xử lý vi phạm và công tác tuyên truyền, giáo dục về TTATGT. Tham mưu cho Ban Giám đốc Công an thành phố các kế hoạch đảm bảo TTATGT hàng năm, bám sát tình hình thực tế để đảm bảo tính khả thi; tiếp tục tham mưu cho Ban Giám đốc Công an thành phố kế hoạch mở các đợt cao điểm đảm bảo TTATGT; kế hoạch tổng kiểm tra, rà soát xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện, xe đạp điện tham gia giao thông, vì hiện nay trên địa bàn thành phố, các phương tiện này gia tăng với số lượng lớn, trong đó rất nhiều phương tiện không đăng ký quản lý, gây nhiều tai nạn và vi phạm TTATGT khó xử lý; lực lượng CSGT Công an thành phố cần chủ động tham mưu cho Ban Giám đốc Công an thành phố xây dựng các kế hoạch liên ngành giữa Sở GTVT và Sở Công an phối hợp kiểm soát, xử lý vi phạm đối với ô tô chở khách trong các dịp cao điểm, lễ tết, các ngày hội trên địa bàn thành phố; xây dựng kế hoạch tăng cường TTKS và xử lý hành vi vi phạm chở hàng quá tải trên các tuyến đường bộ; tiếp tục xây dựng các phương án phân làn, phân luồng giao thông, phương án đón, dẫn các đoàn lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước về làm việc, thăm quan tại địa bàn thành phố đảm bảo an toàn. Trong đó đặc biệt quan tâm xây dựng thành phố huống nghiệp vụ, hướng giải quyết và diễn tập cho CBCS thành thạo giải quyết tình huống khi xảy ra.
Hai là, cần nâng cao chất lượng tiếp nhận và xử lý tố giác, tin báo về vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội
Bước khởi đầu của công tác điều tra tội phạm là việc tiếp nhận và xử lý tố giác, tin báo về tội phạm; do vậy, làm công tác này một cách kịp thời, đúng đắn sẽ góp phần quan trọng trong công tác điều tra tội phạm nói chung và vụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB. Thực tế trên địa bàn các huyện Thanh Oai, Chương Mỹ, Từ Liêm, Gia Lâm, Đông anh trong những năm qua, hầu hết các tố giác, tin báo vụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB xảy ra đều do nhân dân cung cấp cho trực ban của Công an xã, phường, thị trấn; Công an huyện, thành phố, Cảnh sát 113. Mặc dù lực lượng Công an các cấp đã được tập huấn về quy trình tiếp nhận tố giác, tin báo tội phạm nhưng khi sự việc xảy ra nhiều nơi còn lúng túng, không thực hiện đúng theo quy định, nên cần phải nâng cao chất lượng công tác này theo những hướng sau: Cần quán triệt những nguyên tắc cơbản, đó là mọi tố giác, tin báo về tội phạm phải được tiếp nhận kịp thời, đầy đủ;  xử lý đúng quy định của pháp luật và của ngành Công an; khai thác tối đa mọi hiểu biết đối với chủ thể của tố giác, tin báo; ưu tiên cho việc tiến hành các biện pháp cấp bách; chấp hành nghiêm túc những yêu cầu của pháp luật về trình tự, thủ tục tiếp nhận quyền và nghĩa vụ của những người có tố giác, tin báo.
Cần tổ chức hợp lý quy trình tiếp nhận và xử lý tố giác, tin báovụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB theo hướng sau: Phải nghiên cứu hoàn thiện chế độ tiếp nhận tố giác, tin báovụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB, tạo điều kiện và cơ chế tốt nhất để tiếp nhận mọi nguồn tin từ phía nhân dân và từ chính hoạt động của lực lượng Canh sát; đồng thời thực hiện tốt chế độ báo cáo thông tin được tiếp nhận theo đúng quy định của pháp luật.
Đối với tố giác, tin báovụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB là loại tin báo khẩn cấp, quan trọng do nhân dân cung cấp, do đó cán bộ trực ban khi tiếp nhận phải chú ý lắng nghe với thái độ lịch sự, khách quan, tác phong chỉnh tề để ghi nhận một cách đầy đủ, chính xác nhất và triệt để khai thác mọi sự hiểu biết của chủ thể tố giác, tin báo về những tình tiết có liên quan đến vụ án, đồng thời phải đảm bảo đúng pháp luật để phục vụ công tác điều tra.Cán bộ trực ban tiếp nhận xong tố giác, tin báo tội phạm thì phải báo cáo ngay cho cơ quan CSĐTTP về TTXH và cấp lãnh đạo có thẩm quyền biết để định hướng công tác chỉ đạo, xử lý .
Đối với vụ án vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB, đồng thời với báo cáo lãnh đạo cùng cấp hoặc cấp trên thì đơn vị tiếp nhận tố giác, tin báo phải tiến hành khẩn trương công tác thẩm tra xác minh lại nguồn tin. Bởi lẽ, đặc tính của tố giác, tin báo là mang tính thời sự và thường không đầy đủ, thiếu chính xác. Do đó, cần xác minh và thu thập bổ sung những tài liệu phản ánh dấu hiệu cơ bản của tội cướp tài sản đã, đang xảy ra hay không hoặc ở giai đoạn chuẩn bị để làm cơ sở xác định một số biện pháp cấp bách và những tình tiết loại trừ hoạt động điều tra theo luật định.
Ba là, nâng cao hiệu quả công tác khám nghiệm và điều tra tại hiện trường vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộtrên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đặc trưng  hiện trường củavụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ trên địa bàn TP.Hà Nội luôn bị ảnh hưởng, tác động rất nhiều từ nguyên nhân khách quan. Hầu hết hiện trường của vụ án đều ở tại các trục đường giao thông như đường vành đai, cầu vượt, đường nội thị, có mật độ và lưu lượng người và phương tiện tham gia giao thông rất đông, hiện trường rất dễ bị xáo trộn, mất dấu vết trước khi lực lượng chức năng đến để  bảo vệ hiện trường. Điều này ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động khám nghiệm hiện trường của lực lượng điều tra, một mặt phải nhanh chóng giải quyết công tác hiện trường để giải phóng giao thông, tránh gây ùn tắc cục bộ, mặt khác vẫn cần đảm bảo thực hiện khám nghiệm hiện trường chính xác, đầy đủ và khách quan. Vì vậy, trong công tác khám nghiệm hiện trường không tránh khỏi những sai sót như thu thập thiếu, bỏ sót dấu vết, phản ánh, mô tả không chính xác vị trí của nạn nhân hoặc phương tiện liên quan,… Để nâng cao hơn nữa hiệu quả của hoạt động thu thập chứng cứ trong điều tra vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ cần tổ chức thu thập đầy đủ, kịp thời các thông tin tại hiện trường vụ án, cụ thể:
- Tổ chức khám nghiệm hiện trường vụ án ngay sau khi tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. 
- Giải quyết ngay các vấn đề cấp bách tại hiện trường
- Tổ chức điều tra tại hiện trường phải hết sức chú ý đến công tác phát hiện, thu thập các lời khai từ người bị nạn, người biết sự việc, người có mặt gần hiện trường, người báo tin hoặc đối tượng bị bắt giữ tại hiện trường.
Những nội dung trên đây của hoạt động thu thập thông tin là những nội dung hết sức cơ bản mà mỗi cán bộ làm công tác thực tiễn cần nắm vững và thực hiện tốt. Tuy không phải là những nội dung mới, phương pháp mới nhưng việc thực hiện đầy đủ, chính xác và khách quan những nội dung này cũng đã góp phần rất lớn trong việc nâng cao hiệu quả của hoạt động thu thập thông tin trong điều tra vụ án Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.
Bốn là, khắc phục tình trạng tranh chấp, phân định lỗi trong vụ án Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ từ đó làm rõ trách nhiệm của những người liên quan trong vụ án
Vấn đề xác định, phân định và kết luận lỗi trong điều tra giải quyết TNGT nói chung và trong điều tra vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ là vấn đề phức tạp và quan trọng, đòi hỏi cần làm rõ trong quá trình giải quyết vụ án.
TNGT xảy ra là kết quả của sự va chạm (đâm, va, quệt) giữa hai bên tham gia giao thông. Nó sự va chạm này có thể chủ động tác động từ một phía (người điều khiển xe mô tô đâm vào xe ô tô đang đỗ ven đường) hoặc có thể từ cả hai phía (hai xe mô tô đâm vào nhau). Vì vậy, vấn đề đặt ra cho công tác điều tra đó là xác định ai là người có lỗi gây ra tai nạn và phân định lỗi, lỗi hoàn toàn do ngừơi phạm tội hay trong đó có một phần lỗi của ngừơi bị hại. Đây là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong điều tra vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ  vì nó liên quan đến việc xác định chính xác trách nhiệm hình sự, trách nhiệm dân sự của người phạm tội và những người có liên quan trong vụ án.
Trong một vụ TNGT xảy ra không chỉ đơn thuần có lỗi một bên mà trong nhiều trường hợp ngay cả người bị thiệt hại nặng trong vụ tai nạn lại chính là người có lỗi, là chủ thể gây ra vụ tai nạn hoặc do lỗi hỗn hợp của cả hai bên, lỗi của bên này là điều kiện cho hành vi phạm tội của bên kia, gây ra những thiệt hại nhất định. Giải quyết tranh chấp và phân định lỗi của những người có liên quan là cơ sở xác định trách nhiệm của họ nhằm đảm bảo giải quyết chính xác vụ án.Khắc phục tình trạng này cần:
- Làm tốt công tác khám nghiệm hiện trường và khám nghiệm phương tiện nhằm phát hiện và xác định rõ dấu vết để lại tại hiện trường, dấu vết va chạm trên các phương tiện và cơ chế hình thành các dấu vết .
- Bên cạnh đó cần áp dụng tốt các chiến thuật điều tra trong hỏi cung bị can để xác định tính khách quan của hành vi mà bị can gây ra. 
- Ngoài ra cần nâng cao hiệu quả hoạt động lấy lời khai người làm chứng, người liên quan, người có mặt gần hiện trường, người báo tin,… từ đó làm rõ diễn biến vụ án. 
Năm là, nâng cao hiệu quan hệ phối hợp giữa lược lượng điều tra với lực lượng Cảnh sát giao thông trong điều tra vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.
Để phát huy sức mạnh của lực lượng CSND đồng thời nâng cao hiệu quả điều tra vụ án Vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB, quan hệ phối hợp giữa lực lượng điều tra và CSGT có vai trò rất quan trọng. Thực hiện tốt mối quan hệ phối hợp này sẽ đảm bảo khai thác được khả năng, cơ sở kỹ thuật và thế mạnh của mỗi lực lượng. Bởi, lực lượng CSGT có nhiều điều kiện trong việc tiếp nhận tin báo tai nạn, bảo vệ và khám nghiệm hiện trường, phát hiện và nghiên cứu các loại dấu vết của các vụ TNGT đường bộ và truy đuổi người điều khiển phương tiện gây tai nạn bỏ chạy. Trong khi đó, lực lượng điều tra có nhiều kinh nghiệm trong tổ chức và tiến hành các hoạt động điều tra vụ án.
Trong điều tra tội phạm Vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB, mối quan hệ phối hợp giữa hai lực lượng này thường xuyên diễn ra và chế ước lẫn nhau. Theo quan điểm của tôi để nâng cao hiệu quả quan hệ phối hợp giữa hai lực lượng này cần tập trung vào các nội dung sau:
- Về tổ chức lực lượng, phân công, phân cấp: Cần triển khai nghiêm túc các văn bản hướng dẫn của Bộ Công an về công tác tổ chức lực lượng, phân công, phân cấp trong điều tra án TNGT đường bộ gồm  Quyết định số 768/2006/QĐ-BCA(C11) ngày 20 /6 / c2006 của Bộ trưởng Bộ Công An và Thông báo 768 ngày 15/7/2006 của Giám đốc Công an thành phố Hà Nội;
- Tăng cường trao đổi thông tin về các vụ tội phạm vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB.
- Nâng cao hiệu quả quan hệ phối hợp trong hoạt động khám nghiệm, điều tra tại hiện trường vụ án.
- Nâng cao hiệu quả quan hệ phối hợp trong xác định và lấy lời khai của người làm chứng;
- Tăng cường quan hệ phối hợp trong việc áp dụng biện pháp tạm giữ người và tạm giữ phương tiện liên quan đến vụ án.
- Phối hợp trong giao nhận hồ sơ vụ án Vi phạm quy định về điều khiển PTGTĐB.

 

Thiếu tá Nguyễn Trọng Bằng
Trưởng Công an phường Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi