Thứ Bảy, 23/6/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Công tác xây dựng mô hình và nhân rộng điển hình trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc trên đường thủy nội địa
Bờ biển dài 3.260 km chạy suốt chiều dài đất nước qua 28 tỉnh, thành phố ven biển (gồm 128 đơn vị hành chính cấp huyện, 12 huyện đảo). Ven biển có 2.779 đảo lớn nhỏ với tổng diện tích 1.636 km2, chủ yếu tập trung khu vực vịnh Bắc Bộ và ven biển Nam Bộ. Hệ thống ĐTNĐ rộng, đa dạng thường xa trung tâm hành chính, đô thị, ít được sự điều chỉnh, giám sát thường xuyên của các cơ quan quản lý nhà nước và rất phức tạp về phân bổ dân cư. Luồng, tuyến, cảng, bến, khu vực vận tải hàng hóa; khai thác, nuôi trồng thủy sản thường trùng với ranh giới hành chính là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp tới tình trạng phức tạp về TTATXH, nhất là nơi giáp ranh, khu vực biên giới trên đất liền, trên biển.
Đối tượng vận động xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc của lực lượng Cảnh sát đường thủy là người dân có hoạt động trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến địa bàn ĐTNĐ. Thực trạng hiện nay cho thấy các địa phương có hệ thống ĐTNĐ trên cả nước đều có một số bộ phận quần chúng nhân dân sống tập trung hình thành các làng chài, vạn chài, xóm ven sông, ven biển, lấy phương tiện thủy làm nơi sinh sống hoặc tuy có nhà ở trên bờ nhưng thường xuyên sinh hoạt trên phương tiện, sống lưu động theo yêu cầu khai thác, đánh bắt thủy hải sản. Về cơ bản, nhân dân sống trên đường thủy có dân trí thấp, ít hiểu biết về đời sống xã hội, khả năng kinh tế thường không đồng đều, cơ bản là dân nghèo nên chưa đáp ứng kịp theo yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Công tác đăng ký và quản lý cư trú đối với những đối tượng hoạt động trên đường thủy tại địa bàn cơ sở thường gặp nhiều vướng mắc… Theo thống kê chưa đầy đủ, tính riêng số lượng nhân khẩu trên ĐTNĐ có khoảng 34.000 hộ với trên 165.800 nhân khẩu (trên 55.100 khẩu có độ tuổi từ 15 tuổi trở lên). Có khoảng 25.250 hộ, 116.430 nhân khẩu có nhà trên đất liền nhưng thường xuyên làm ăn, sinh sống trên mặt nước; trên 30.000 hộ với 142.600 nhân khẩu không có nhà trên đất liền đã đăng ký thường trú; trên 4.500 hộ, 18.000 nhân khẩu đăng ký tạm trú.

Lực lượng Cảnh sát đường thủy tuyên truyền pháp luật đến người dân

Do địa bàn ĐTNĐ còn nhiều yếu tố phức tạp nên bọn tội phạm thường lợi dụng ẩn náu và hoạt động phạm pháp. Các loại tội phạm hình sự, kinh tế, ma túy, môi trường và tệ nạn xã hội diễn biến ngày càng phức tạp, hình thành các băng, ổ nhóm do các đối tượng có tiền án, tiền sự cầm đầu, hoạt động có tổ chức chặt chẽ, tinh vi diễn ra ở hầu hết các địa phương, đặc biệt là trên các tuyến ĐTNĐ, địa bàn giáp ranh, khu vực biên giới và ven biển. Tội phạm hình sự thường thực hiện là các hành vi như cố ý gây thương tích, cờ bạc, trộm cắp v.v... Tội phạm kinh tế nổi lên các hoạt động mua bán, kinh doanh vận chuyển trái phép sắt thép, xăng dầu, thuốc lá, than, quặng, gỗ, pháo nổ... diễn ra phức tạp ở cả các tỉnh phía Nam và phía Bắc. Tội phạm buôn bán ma túy, thuốc phiện, cần sa sử dụng địa bàn đường thủy để có thể nhanh chóng giao nhận và tẩu thoát khi bị phát hiện nổi lên ở địa bàn các tỉnh miền núi phía Bắc như Sơn La, Hòa Bình, Lai Châu... Đặc biệt trong thời gian gần đây tình hình vi phạm pháp luật về môi trường nổi lên nhiều điểm nóng như tình trạng khai thác, buôn bán cát, quặng trái phép, dùng hóa chất, vật liệu nổ đánh bắt thủy hải sản...
Trong những năm vừa qua, lực lượng Cảnh sát đường thủy đã phối hợp với các lực lượng và trực tiếp tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng Công an các cấp xây dựng, hướng dẫn và duy trì hoạt động trên 2.200 tổ, nhóm tự quản về TTATXH như: “Tổ nhóm tự quản về an ninh trật tự”, “Tổ an ninh nhân dân”, “Đoạn, tuyến cửa sông an toàn”, “Cảng, bến sông an toàn”, “Làng chài tự quản, làng chài bình yên” v.v... với hàng vạn quần chúng tham gia. Trong đó, việc xây dựng mô hình tự quản của Cảnh sát đường thủy tập trung lựa chọn những nhóm quần chúng mang tính chất tự phát có cùng mục đích về kinh tế, xã hội để vận động, hướng dẫn. Quá trình chỉ đạo xây dựng từng loại mô hình trên đường thủy, lực lượng Cảnh sát đường thủy đã đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng các mô hình thí điểm để nghiên cứu đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm từ thực tiễn để có hình thức nhân rộng. Điển hình như: Cục CSGT phối hợp với Phòng Cảnh sát đường thủy Hải Phòng, Hải Dương để tham mưu cho UBND các cấp của Hải phòng, Hải Dương ra quyết định thành lập 5 tổ tự quản TTATXH có Công an xã làm nòng cốt trong lập lại TTATXH trên tuyến sông Hàn, sông Phi Liệt; Cục CSGT đã phối hợp Công an, Ban ATGT tỉnh Vĩnh Long nghiên cứu, xây dựng thí điểm cụm mô hình “Đội dân phòng đảm bảo trật tự an toàn giao thông - trật tự xã hội”; “Cụm dân cư văn hóa” và “Bến đò tự quản phòng chống đuối nước trẻ em” tại xã Lục Sĩ Thành - thị trấn Trà Ôn, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long. Đối với công tác xây dựng phong trào trong cơ quan xí nghiệp, Cục CSGT đã phối hợp chỉ đạo và hướng dẫn các Tổng công ty vận tải thủy, Tổng Công ty đường sông miền Nam và các công ty thành viên xây dựng phong trào, bảo vệ nội bộ ở các đơn vị cấp cơ sở. Hiện nay lực lượng Cảnh sát đường thủy một số địa phương như Phòng Cảnh sát đường thủy Công an TP. Hồ Chí Minh, Bạc Liêu, Quảng Ninh, Hải Phòng, Phú Thọ v.v... đã trực tiếp xây dựng và duy trì hoạt động nhiều mô hình tự quản về an ninh trật tự mà nòng cốt là lực lượng Công an xã có trách nhiệm thường xuyên phối hợp, tham mưu cho các cơ quan chức năng và trực tiếp tổ chức các hoạt động để giải quyết các vấn đề về TTATXH. Thực tế đã chứng minh, đại đa số mô hình điển hình sau khi được thành lập đã phát huy hiệu quả, chủ động sáng tạo trong thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao, từng bước đảm bảo an ninh trật tự. 
Lực lượng Cảnh sát đường thủy được Bộ Công an giao trọng trách giữ vai trò nòng cốt trong công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên ĐTNĐ. Đây là nhiệm vụ hết sức nặng nề, thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện còn nhiều khó khăn, địa bàn rộng, phức tạp, đòi hỏi có sự phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong và ngoài ngành Công an. Trong đó, có thể khái quát thuận lợi và khó khăn sau:
Thuận lợi: Thứ nhất, lực lượng Cảnh sát đường thủy có hệ thống ngành dọc rộng khắp trên toàn quốc nên triển khai các chủ trương, đường lối của Đảng, Chính phủ, Bộ Công an và các văn bản phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài ngành được thực hiện thống nhất, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Thứ hai, diện đối tượng vận động và nội dung, mục đích xây dựng phong trào của Cảnh sát đường thủy là bảo đảm TTATXH trên ĐTNĐ có nhiều nét tương đồng với công tác xây dựng phong trào của nhiều lực lượng trong và ngoài ngành nên công tác phối hợp xây dựng phong trào có nhiều thuận lợi đến địa bàn cơ sở. Thứ ba, biên chế tổ chức và cơ sở vật chất phục vụ công tác của lực lượng Cảnh sát đường thủy luôn được Chính phủ, Bộ Công an quan tâm, đang chỉ đạo dần từng bước đi vào chính quy, hiện đại, phù hợp xu thế, tình hình chính trị, phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.
Khó khăn: Một là, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các Bộ, Ban, ngành, các lực lượng trong phối hợp xây dựng phong trào chưa được quan tâm đúng mức, việc cụ thể hóa các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước thành các kế hoạch chưa được sâu sát với thực tế ở cơ sở, triển khai công tác phối hợp còn chậm, chưa chặt chẽ. Hai là, lực lượng Cảnh sát đường thủy chưa phát huy được vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác xây dựng phong trào. Ba là, những hạt nhân, điển hình, lực lượng nòng cốt còn bộc lộ nhiều hạn chế cả về số lượng, kém về chất lượng, chưa thể hiện được vai trò chủ đạo trong bảo vệ TTATXH. Bốn là, Cảnh sát đường thủy chưa điều tra nghiên cứu kỹ tình hình dân cư, địa bàn nên trong công tác phối hợp còn lúng túng, sử dụng những nội dung, hình thức, phương pháp của phong trào chưa phong phú, đôi khi còn thể hiện dập khuôn, máy móc.
Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả của công tác xây dựng mô hình và nhân rộng điển hình trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” trên ĐTNĐ, lực lượng Cảnh sát đường thủy chú ý các vấn đề sau:
Một là, trong công tác phối hợp, phải đặc biệt quan tâm đến việc điều tra nghiên cứu chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng để tham mưu cho lãnh đạo chỉ huy quyết định hình thức, phương pháp, cách thức phối hợp trong tổ chức vận động quần chúng cho phù hợp. Phải xây dựng quy chế, phân công nhiệm vụ cụ thể đối với từng lực lượng ở từng cấp, địa bàn cơ sở. Trong công tác phối hợp các ban, ngành, đoàn thể quần chúng, Cảnh sát đường thủy phải là trung tâm trong sự phối kết hợp chặt chẽ giữa Công an cấp huyện, xã, phường; Bộ đội Biên phòng; lực lượng Thanh tra; Cảng vụ ĐTNĐ v.v... với các mô hình tự quản trong thống nhất các phương án, hình thức, biện pháp tuyên truyền, vận động. 
Hai là, phải xác định rõ cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp xã, phường có vai trò đặc biệt quan trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp về mọi mặt đối với hoạt động của các mô hình tự quản. Các hình thức mô hình tự quản về an ninh trật tự chỉ thành công khi được sự thường xuyên quan tâm, hỗ trợ thích hợp về điều kiện, cơ sở vật chất, xăng dầu, phương tiện, công cụ hỗ trợ cho các mô hình tự quản hoạt động và gắn liền mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của chính quyền địa phương.
Ba là, trên địa bàn ĐTNĐ, Công an cấp huyện phụ trách xã và Công an xã là lực lượng có vai trò đặc biệt quan trọng trong giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở, do đó cần tham mưu cho cấp ủy, chính quyền ban hành văn bản quy định cụ thể chỉ đạo phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài ngành Công an tại địa phương, tạo điều kiện triển khai thực hiện Pháp lệnh Công an xã đúng với tình hình thực tiễn. Thường xuyên giao ban, nắm tình hình TTATGT - TTXH trên địa bàn để lực lượng Công an xã thể hiện thực sự là cầu nối giữa lực lượng Cảnh sát đường thủy với quần chúng nhân dân trên các tuyến ĐTNĐ.
Bốn là, mô hình tự quản về an ninh trật tự phải được nghiên cứu và tổ chức xây dựng phù hợp với mục đích và nội dung vận động quần chúng tham gia đảm bảo TTATGT, TTXH trên tuyến đường thủy tại địa phương. Và được xây dựng trên cơ sở có quyết định thành lập của cơ quan chức năng, có nội quy, quy chế hoạt động chặt chẽ, đúng pháp luật. Các thành viên trong mô hình tự quản phải được xác định rõ bằng văn bản vai trò, trách nhiệm, quyền lợi trong hoạt động. Phải điều tra nghiên cứu, xây dựng thành viên tự quản đảm bảo một số yêu cầu về nhân thân, tinh thần tự giác, tự nguyện, có kinh nghiệm, có uy tín trên địa bàn và có hiểu biết nhất định về pháp luật. Căn cứ vào yêu cầu thực tế các tuyến, địa bàn trọng điểm: các làng, xã, xóm vạn chài trên và ven sông, biển v.v... để bố trí cán bộ có đủ điều kiện về tư cách đạo đức, khả năng giao tiếp, bản lĩnh nghiệp vụ làm công tác vận động quần chúng, đáp ứng lòng tin của quần chúng đối với lực lượng Công an.
Năm là, thường xuyên tổ chức sơ, tổng kết, kiểm điểm, đánh giá kết quả hoạt động xây dựng điển hình, phổ biến kinh nghiệm, động viên các cá nhân, tập thể trong phong trào thi đua với điển hình. Qua đó lấy những điển hình tiêu biểu làm mục tiêu thi đua của phong trào. Đây chính là con đường ngắn nhất để đưa phong trào phát triển với nhân tố mới, chất lượng mới nhằm hiện thực hóa phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trên tuyến ĐTNĐ có hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

 

Thiếu tá, TS. Nguyễn Hữu Hoan
Phó Trưởng Bộ môn NVCB - Học viện CSND

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi