Thứ Tư, 21/10/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ qua hệ thống phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ

Vấn đề sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để phát hiện, truy tìm và xử lý đối tượng VPHC trong lĩnh vực GTĐB đã được nhiều nước trên thế giới thực hiện từ lâu như ở Nhật Bản, Anh, Mỹ... Phương pháp này thể hiện trình độ văn minh giao thông rất cao vì nó nhanh chóng phát hiện và xác định chính xác đối tượng vi phạm; giảm thiểu nguồn nhân lực CSGT có mặt trên đường cùng với những thiệt hại, rủi ro có thể mang đến cho chính họ; hạn chế đến mức thấp nhất tiêu cực trong quá trình xử lý vi phạm của cá nhân, tổ chức vi phạm và cả phía những nhân viên thừa hành nhiệm vụ. Tác nghiệp phương tiện, thiết bị kỹ thuật không những thể hiện tính hơn hẳn trong giám sát dòng giao thông hiện đại với các thông số kỹ thuật hoàn hảo; chủ động phòng ngừa, phát hiện các hành vi vi phạm và tội phạm hoạt động trên mặt đường mà còn nâng cao tính vũ trang, biểu dương lực lượng, thể hiện quyền uy của nhân viên công quyền trong bảo vệ chính thể quốc gia. Chính vì vậy, nó đã và đang trở thành xu thế tất yếu khách quan trong quản lý TTATGT của nhân loại.

Camera giao thông

Trong thời gian qua, thực hiện kế hoạch của lãnh đạo Bộ Công an, Cục CSGT đã chỉ đạo lực lượng CSGT các địa phương tăng cường hoạt động sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm về TTATGT đường bộ của người tham gia giao thông, đặc biệt là hoạt động phát hiện và xử lý qua hệ thống giám sát, xử lý vi phạm TTATGT. Thực hiện chỉ đạo đó, nhiều địa phương đã triển khai và áp dụng có hiệu quả; điển hình như Công an thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh. Theo báo cáo 6 tháng đầu năm 2016, Phòng CSGT Đường bộ-đường sắt Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai lực lượng sử dụng phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ xử phạt 17.824 trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực TTATGT trên địa bàn thành phố, đã có 4.598 trường hợp thực hiện quyết định xử phạt, nộp Kho bạc Nhà nước 6.150.963.250 VNĐ. Phòng CSGT Đường bộ-đường sắt Công an thành phố Hà Nội xử phạt 4.436 trường hợp vi phạm, nộp Kho bạc nhà nước 5.867.000.000 VNĐ.
Nhìn chung hình thức “xử phạt nguội” mới đang được thí điểm song đã đem lại hiệu quả cao trong công tác giữ gìn TTATGT, góp phần nâng cao ý thức của người tham gia giao thông. Qua quá trình triển khai hình thức xử phạt này thấy nổi lên một số tồn tại, khó khăn như:
- Nhận thức về hình thức “xử phạt nguội” của người dân hiện nay còn hạn chế, chưa đầy đủ nên chưa tạo ra sự đồng thuận cao khi triển khai trên thực tế;
- Việc xác minh chính xác người điều khiển phương tiện vi phạm rất khó khăn. Do thực tế hiện nay ở Việt Nam, tình trạng mua bán phương tiện giao thông cơ giới, chủ phương tiện chỉ làm thủ tục mua bán mà không làm thủ tục sang tên, di chuyển xe theo quy định hiện hành vẫn còn khá phổ biến gây khó khăn cho hoạt động quản lý của cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, có trường hợp xe chính chủ nhưng thường xuyên thay đổi địa điểm, nơi ở, nơi làm việc mà chưa thay đổi thông tin trong đăng ký cũng là một trong những khó khăn để truy nguyên người điều khiển phương tiện vi phạm;
- Vấn đề trang bị, lắp đặt hệ thống giám sát giao thông chưa được đồng bộ, nhiều tuyến đường trọng điểm, nhiều tuyến phố tập trung nhiều hành vi vi phạm Luật GTĐB chưa được lắp đặt; hoặc đã lắp đặt những kỹ thuật máy móc do nhiều nước, nhiều cơ sở sản xuất không đồng bộ, do các tác động của thời tiết như: mưa, nắng, bão… dẫn đến hỏng hóc nhiều; chế độ bảo trì, bảo dưỡng hệ thống chưa được thường xuyên; đường truyền bị gián đoạn ảnh hưởng tới quá trình giám sát;
- Cơ chế khai thác và xử lý vi phạm qua hệ thống giám sát giao thông hiện nay chưa rõ ràng và triệt để dẫn đến việc nhiều hành vi vi phạm được hệ thống phát hiện và ghi nhận nhưng kết quả xử lý thực tế chưa cao. Vấn đề cưỡng chế trong xử lý VPHC về TTATGT qua hệ thống giám sát giao thông còn khó khăn do các chủ phương tiện cơ giới đường bộ không có tài khoản giao thông như các nước phát triển trên thế giới nên không thể thực hiện các chế tài cưỡng chế được.
Để có thể nghiên cứu triển khai áp dụng trên phạm vi toàn quốc hình thức xử phạt VPHC trong lĩnh vực GTĐ bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, tác giả mạnh dạn đề xuất:
+ Tăng cường công tác tuyên truyền nhằm tạo sự đồng thuận của toàn xã hội đối với việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong bảo đảm TTATGT của lực lượng CSGT.
Quản lý TTATGT là một lĩnh vực mang tính xã hội rất sâu sắc. Quá trình tổ chức thực hiện các mặt công tác cơ bản của lực lượng CSGT đều tác động trực tiếp tới tâm tư, tình cảm và các quyền, lợi ích cơ bản của công dân (quyền tự do đi lại, quyền sở hữu tài sản, lợi ích kinh tế). Chính vì vậy, người tham gia giao thông thường có tâm lý “ngại” tiếp xúc với lực lượng chức năng. Nhiều trường hợp, người tham gia giao thông thừa nhận vi phạm của mình nhưng ở góc độ tâm lý cá nhân lại không muốn bị xử lý. Thậm chí, không ít người còn có suy nghĩ lệch lạc, cho rằng CSGT “cố tình” phạt tiền họ là để “tăng thêm thu nhập” hoặc gây khó khăn, làm mất thì giờ của họ... từ đó có ấn tượng và thái độ không tốt về lực lượng CSGT. Đây là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến hình thành tâm thế phản ứng, không chấp hành sự kiểm tra, kiểm soát và ý thức chống đối lực lượng CSGT hiện nay. Bên cạnh đó, hình thức “xử phạt nguội” là hình thức xử phạt còn khá mới mẻ tại nước ta nên hiểu biết của người dân về vấn đề này còn hạn chế, cần được tuyên truyền, phổ biến rộng rãi trong quần chúng nhân dân.
Vì lẽ đó, Cục CSGT và Công an các địa phương trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình cần chủ động phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình tuyên truyền nội dung quy định về việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong bảo đảm TTATGT. Cần làm cho người dân hiểu rõ và nắm chắc những quy định của pháp luật về vấn đề này, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội; tin cậy vào sự chính xác, khách quan của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phát hiện vi phạm. Từ đó sẽ làm cho đông đảo người tham gia giao thông nghiêm chỉnh chấp hành, đồng tình ủng hộ lực lượng cảnh sát và giám sát chặt chẽ việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ bảo đảm TTATGT của nhân viên thi hành công vụ.
+ Trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ bảo đảm TTATGT phải được tiến hành đồng thời với việc nâng cao kỹ năng sử dụng, quy chế quản lý của cán bộ, chiến sĩ CSGT.
Sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ luôn đồng nghĩa với việc tiếp cận khoa học công nghệ hiện đại. Hiểu biết đặc tính kỹ thuật, nguyên lý cấu tạo và tính năng tác dụng của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ là yêu cầu cực kỳ quan trọng đối với người sử dụng. Làm thế nào để phát huy hết tính năng tác dụng của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ được trang bị vào việc phát hiện, truy tìm và xử lý đối tượng VPHC về TTATGT? Đây là vấn đề không dễ đối với cán bộ, chiến sĩ CSGT. Thực tế đã cho thấy, việc sử dụng sai quy trình, thao tác, tính năng của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ không những làm hạn chế hiệu quả khai thác và yêu cầu nghiệp vụ đề ra; gây lãng phí thời gian, công suất và giá trị sử dụng; giảm tuổi thọ thiết bị kỹ thuật... mà thậm chí còn ảnh hưởng đến cả sức khỏe, tâm sinh lý của chính bản thân người sử dụng nó.
Do vậy, cán bộ chiến CSGT được giao sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phải được huấn luyện thành thạo; thực hiện nghiêm túc quy trình thao tác, sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng, kiểm tra thường xuyên chất lượng sử dụng; bảo đảm an toàn đối với phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và phải chịu trách nhiệm nếu không thực hiện đúng chế độ quy định. Người sử dụng cần được tổ chức hướng dẫn, kiểm tra và thường xuyên tập huấn, cập nhật kiến thức mới về phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ được trang cấp; nắm vững các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; nắm vững quy trình, thao tác sử dụng nó. 
Các đơn vị, cá nhân được giao quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ không được tự ý cho mượn, đổi hoặc sử dụng trái quy định hiện hành. Những trường hợp sử dụng sai mục đích hoặc vi phạm quy định quản lý, sử dụng cần phải được xử lý nghiêm; trường hợp làm mất hoặc hư hỏng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật. 
+ Quan tâm đầu tư phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cho các trường đào tạo cán bộ CSGT của ngành Công an.
Những năm trước đây, việc đầu tư phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ bảo đảm TTATGT của lực lượng CSGT còn chưa thực sự chú trọng tới công tác đào tạo trong các trường CSND. Vấn đề này có những lý do khách quan như nguồn tài chính của ngành còn hạn hẹp, chưa đáp ứng thỏa đáng yêu cầu bức xúc của thực tiễn bảo đảm TTATGT quốc gia trong tình hình mới; việc tổ chức thực hiện các dự án đầu tư, mua sắm phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phải trải qua những công đoạn nhất định về thủ tục pháp lý, lựa chọn đối tác, thực hiện các hợp đồng mời thầu, tổ chức đấu thầu... Song, vẫn có những tư duy và định hướng ưu tiên đầu tư phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cho lực lượng trực tiếp chiến đấu; các cơ sở đào tạo CSGT chỉ cần một số lượng hạn chế (thậm chí đã cũ, lỗi thời) để làm giáo cụ trực quan phục vụ giảng dạy. Rõ ràng, quan niệm như vậy là chưa thật khách quan. Phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cần phải được chú trọng đầu tư trước hết ở các cơ sở đào tạo cán bộ CSGT - nơi cung cấp sản phẩm cuối cùng cho thực tiễn công tác bảo đảm TTATGT đất nước. Do đó, để có sản phẩm tốt, có cán bộ nắm vững các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình, thao tác sử dụng nó thì trước hết các cơ sở đào tạo phải được đầu tư trang bị những phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ mới nhất, hiện đại nhất. 
Vừa qua, chỉ riêng dự án tăng cường đầu tư biên chế và đào tạo cán bộ CSGT đường bộ (dự án thành phần số 2) của Tổng cục Chính trị CAND đã dự tính nhu cầu kinh phí đào tạo trong các trường CSND hơn 60 tỷ đồng (trong đó, kinh phí mua sắm phương tiện, thiết bị lên tới 58,484 tỷ đồng).
Đề nghị Bộ Công an chỉ đạo các Tổng cục, Cục nghiệp vụ xác định các trường đào tạo cán  bộ CSGT là đầu mối như Công an cấp tỉnh trong việc trang bị phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ hàng năm; quan tâm giúp đỡ xây dựng cơ sở vật chất phục vụ công tác đào tạo, nhằm từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu ra của cán bộ CSGT.
+ Tăng cường hợp tác quốc tế trong sản xuất, lắp ráp chuyển giao công nghệ phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và tập huấn nâng cao kỹ năng sử dụng cho cán bộ CSGT.
Việt Nam là quốc gia đã và đang chịu sự chi phối, ảnh hưởng sâu sắc các thành tựu khoa học công nghệ về bảo đảm TTATGT của nhân loại. Không chỉ riêng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ CSGT mà hầu hết các phương tiện giao thông, phương tiện sử dụng trong chỉ huy điều khiển giao thông, các nguyên tắc cơ bản trong quản lý, điều hành hoạt động GTVT ở Việt Nam đều được nhập từ nước ngoài hoặc kế thừa khai thác, sử dụng kinh nghiệm của các nước tiên tiến. Do đó, về lâu dài cần tăng cường hợp tác quốc tế trong sản xuất, lắp ráp và chuyển giao công nghệ phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ CSGT. Tranh thủ và mở rộng hơn nữa các nguồn tài trợ từ ngoài nước dưới những hình thức, phương pháp khác nhau để tập trung đầu tư mua sắm phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ. 
Mặt khác, cần chú trọng hợp tác tập huấn nâng cao trình độ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cho cán bộ CSGT. Thực trạng trình độ chuyên môn thấp của không ít cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý TTATGT hiện nay đã và đang gây ra sự lãng phí không nhỏ trong việc sử dụng, vận hành hệ thống trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác chuyên môn mà ta chưa sản xuất, lắp đặt được, phải nhập khẩu bằng một lượng ngoại tệ không nhỏ. Chính vì vậy, cần thiết phải có sự hợp tác tập huấn cho đội ngũ cán bộ giảng dạy trong các cơ sở đào tạo CSGT và cán bộ hoạt động thực tiễn với các quốc gia có nền GTVT tiên tiến. Hình thức cần đa dạng hoá như tập huấn ngắn hạn (đối với số cán bộ lãnh đạo, chỉ huy CSGT đã được đào tạo cơ bản trong nước), thường xuyên tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ trực tiếp công tác (các khoá học ngắn hạn, các hội nghị quốc tế về GTVT; các chuyên đề giới thiệu công nghệ mới, vật liệu mới...). Bên cạnh đó, cần khẩn trương xúc tiến thực hiện các dự án, ưu tiên giải quyết những vấn đề bức xúc, nổi cộm về TTATGT; mời chuyên gia đầu ngành về lĩnh vực quan tâm sang Việt Nam giảng dạy, huấn luyện, tập huấn cán bộ CSGT. 
Trong thời gian tới lực lượng CSGT tham mưu cho lãnh đạo Bộ Công an báo cáo Chính phủ lộ trình áp dụng, mở rộng và triển khai mô hình “xử phạt nguội”, quy trình hóa hoạt động xử phạt; đưa quy định bắt buộc các chủ phương tiện phải mở và duy trì một “tài khoản giao thông” khi đăng ký xe để trong trường hợp có vi phạm Luật GTĐB, lực lượng chức năng căn cứ theo tài khoản ra quyết định xử phạt khấu trừ vào tài khoản giao thông của chủ phương tiện. Tăng cường công tác tuyên truyền về quy định bắt buộc chủ phương tiện giao thông cơ giới khi mua bán, cho tặng… phải sang tên chính chủ sở hữu phương tiện và phải được quản lý nghiêm túc chặt chẽ. Nếu các trường hợp vi phạm xác minh phương tiện chưa sang tên chính chủ áp dụng hình thức xử phạt cao theo hình thức tăng nặng nhằm có sức răn đe.

 

Đại úy Trương Diệu Loan
Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An toàn giao thông






Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác