Thứ Bảy, 14/12/2019
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Nguyên nhân của tội phạm buôn lậu và một số giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm buôn lậu của lực lượng Cảnh sát kinh tế

Tình trạng buôn lậu ở nước ta thời gian qua có những diễn biến phức tạp. Qua nghiên cứu cho thấy, thực trạng này xuất phát từ những nguyên nhân cơ bản sau:

Thứ nhất, do nhu cầu sử dụng hàng hóa của người dân ngày càng cao, nhưng nền sản xuất của nước ta còn mất cân đối, chất lượng sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng. Trong khi đó, hàng hóa tại thị trường các nước khác như Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Nhật Bản... rất đa dạng, phong phú về chủng loại, luôn thay đổi về hình thức, mẫu mã, chất lượng khá tốt, giá cả thị trường thấp hơn hoặc chỉ ngang bằng hàng hoá cùng loại sản xuất trong nước nên hàng nhập lậu có giá thấp hơn hàng hóa sản xuất trong nước. Mặt khác, nhu cầu tiêu dùng của xã hội ngày càng có sự thay đổi, yêu cầu của người tiêu dùng tăng cả về số lượng và chất lượng cũng như hình thức, mẫu mã cảu sản phẩm hàng hóa. Xuất phát từ nhu cầu đó, hàng hóa do nước ngoài sản xuất có xu hướng cạnh tranh và tìm cách xâm nhập vào thị trường nước ta bằng con đường buôn lậu.

Thứ hai, xuất phát từ lợi nhuận do buôn lậu mang lại. Thực tế cho thấy tình hình buôn lậu ngày càng gia tăng do chính lợi nhuận mà hàng lậu mang lại. Trên thị trường có rất nhiều mặt hàng lậu khác nhau, có những mặt hàng hóa tiêu dùng thông thường có giá trị nhỏ, nhưng cũng có những mặt hàng có giá trị rất cao như: rượu ngoại, điện thoại, máy tính, thuốc tân dược nhập ngoại, đặc biệt là các loại đá quý như kim cương đá  vàng và ngoại tệ.... Theo đánh giá của một số chuyên gia trong Hiệp hội thuốc lá thì buôn lậu thuốc lá tại Việt Nam đang thu siêu lợi nhuận chỉ sau buôn ma túy. Cụ thể, thuốc lá nhãn hiệu Hero chênh lệch từ 8.000-10.000 đồng/bao; Jet 10.000-12.000 đồng/bao; Esse 3.500-4.000 đồng/bao. Vì siêu lợi nhuận nên các đối tượng xấu tìm mọi cách, thủ đoạn tinh vi để nhập lậu thuốc lá. Hay như mặt hàng điện thoại Iphone 7, nếu mua ở nước ngoài thì một chiếc có giá 600USD (khoảng 15 triệu đồng) thì về đến Việt Nam, giá thị trường lên đến 25 triệu đồng; tương tự, một chiếc Iphone 7 Plus giá 800USD (19 triệu đồng) thì về Việt Nam giá 30 triệu đồng. Chính tính lợi nhuận cao do các mặt hàng lậu đem lại đã kích thích các đối tượng sử dụng mọi thủ đoạn, tìm mọi cách để thực hiện hành vi buôn lậu.

Thứ ba, việc thực thi các quy định của pháp luật liên quan đến công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu còn nhiều bất cập, kém hiệu quả như: Kết quả khởi tố, điều tra các vụ án buôn lậu còn thấp; đối tượng chủ mưu, đầu nậu lớn bị phát hiện, bắt giữ còn chiếm tỷ lệ ít; số vụ việc được phát hiện chủ yếu xử lý hành chính nên chúng có điều kiện phạm tội trở lại.

Thứ tư, công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống tội phạm buôn lậu trong các ngành, các cấp và trong quần chúng nhân dân chưa có chiều sâu, chưa phát huy hết vai trò giúp người dân có nhận thức đúng đắn về hậu quả hoạt động buôn lậu, nên chưa tích cực tham gia vào phong trào đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu.

Thứ năm, công tác đấu tranh phòng chống nói chung và phòng ngừa nói riêng đối với tội phạm buôn lậu của các lực lượng chức năng còn một số hạn chế, thiếu sót. Việc kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng như lực lượng Quản lý thị trường, Hải quan, Cảnh sát kinh tế chưa được thống nhất, thường xuyên, tích cực, tạo nhiều kẽ hở cho các đối tượng buôn lậu hoạt động. Việc xử lý các đối tượng buôn lậu còn thiên về xử lý hành chính, chưa có tác dụng giáo dục, răn đe đối tượng. Lực lượng trực tiếp làm công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu trên địa bàn thành phố trong đó có lực lượng Cảnh sát kinh tế còn mỏng, trình độ nghiệp vụ không đồng đều, một số cán bộ chiến sỹ vẫn còn biểu hiện lơ là, mất cảnh giác, hoặc có biểu hiện ngại va chạm; có nơi, có lúc còn biểu hiện buông lỏng quản lý, chưa có phương án phòng, chống thường xuyên để chủ động phòng ngừa, kiềm chế hành vi buôn lậu. Bên cạnh đó một bộ phận cán bộ làm công tác quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa còn nhiều sơ hở, tiếp tay cho hoạt động buôn lậu; một bộ phận cán bộ, chiến sỹ, công chức các lực lượng chức năng còn thiếu tinh thần trách nhiệm, có biểu hiện tha hóa, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bảo kê, tiếp tay cho các đối tượng buôn lậu.

Thứ sáu, trang thiết bị, kinh phí phục vụ công tác này còn hạn hẹp, do vậy trên từng mặt chưa đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu trong tình hình mới. Để thực hiện hành vi buôn lậu, các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi khác nhau, như lợi dụng các khoang rỗng sẵn có hoặc tạo ra các khoang rỗng trên các phương tiện giao thông, trong hành lý, đồ dùng cá nhân như chế tạo các va li hai đáy, ngăn bình chứa xăng thành hai đáy, đóng thêm tầng nóc trên ôt ô để cất giấu hàng lậu, trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng khi làm thủ tục nhập cảnh, do đó trong nhiều trường hợp khi soi chiếu qua cổng từ, máy soi tia X cũng khó phát hiện được hàng lậu. Hoặc các đối tượng sử dụng các phương tiện có vận tốc cao để vận chuyển hàng lậu. Trong khi đó, các máy móc, phương tiện hỗ trợ việc kiểm tra, phát hiện hàng hóa của các lực lượng chức năng, trong đó có lực lượng Cảnh sát kinh tế, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về buôn lậu còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu trong tình hình hiện nay.

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm buôn lậu, lực lượng Cảnh sát kinh tế và lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm buôn lậu (ở cấp cục) cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, hoàn thiện cơ sở pháp lý liên quan đến công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu. Cụ thể là: Hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự có liên quan, kiện toàn lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về buôn lậu ở cấp Phòng theo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015.

Hai là, thực hiện có trọng tâm các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản, tăng cường công tác nắm tình hình, kiểm tra, kiểm soát thường xuyên tại các đầu mối giao thông, các tuyến đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường biển và hàng không; đặc biệt là tại các địa bàn trọng điểm để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi buôn lậu.

Ba là, đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục chính sách pháp luật cho mọi đối tượng, biến nhận thức về chống buôn lậu thành ý thức tự giác và hành động cụ thể của mọi cấp, mọi ngành, mọi doanh nghiệp và mọi người dân.

Bốn là, tổ chức tốt mối quan hệ phối hợp với các lực lượng có liên quan:Hải quan, Bộ đội Biên phòng, cơ quan quản lý cảng biển, hàng không, An ninh hàng không, … phối hợp chặt chẽ trong công tác kiểm soát chống buôn lậu qua cửa khẩu, đồng thời xây dựng hệ thống thông tin quản lý và kết nối mạng giữa các đơn vị này và coi đây là trách nhiệm chung phải thực hiện nhằm tăng cường quản lý, chống buôn lậu, gian lận thương mại, chống thất thu thuế và tăng cường hiệu quả quản lý.

Năm là, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý triệt phá các đường dây, ổ nhóm, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán hàng hoá nhập lậu, đặc biệt tập trung vào các mặt hàng thuốc lá, rượu, bia, hàng điện tử…, xử lý kịp thời và nghiêm những trường hợp thiếu tinh thần trách nhiệm, làm ngơ, thông đồng, bảo kê, tiếp tay cho buôn lậu.

Sáu là, hoàn thiện đội ngũ cán bộ chiến sỹ trực tiếp thực hiện công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu.

Thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn phổ biến các quy định của Bộ Công an, của Cục Cảnh sát kinh tế, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về buôn lậu về các biện pháp nghiệp vụ của ngành Công an; về các quy định về công tác nghiệp vụ cơ bản đặc biệt là quy định về công tác xây dựng, sử dụng cộng tác viên bí mật; về những vấn đề liên quan đến công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu để mỗi cán bộ, chiến sỹ trực tiếp thực hiện công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu có điều kiện học tập, nâng cao trình độ nghiệp vụ, pháp luật.

Bố trí cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tiến hành công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu tham dự các buổi hội thảo, tập huấn, tọa đàm, sơ kết, tổng kết về kết quả thực hiện công tác nghiệp vụ cơ bản, kết quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu, đặc biệt là tổng kết các chuyên án lớn đấu tranh với tội phạm buôn lậu do Bộ Công an, Cục Cảnh sát kinh tế, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về buôn lậu tổ chức. Qua đó, nhằm giúp các cán bộ, chiến sỹ nâng cao nhận thức cũng như tiếp thu được những kinh nghiệm trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu.

 Nguyễn Xuân Hải-  Phạm Hữu Hoàn

Học viên Cao học - T32

 


 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác