Thứ Tư, 21/10/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Một số trao đổi nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm xâm hại tình dục trẻ em hiện nay

Trẻ em là đối tượng cần phải được bảo vệ và chăm sóc một cách đặc biệt, đó là quan điểm thống nhất chung của tất cả các quốc gia trên thế giới. Năm 1924, khái niệm “quyền trẻ em” chính thức được đề cập trong pháp luật quốc tế, khi Tuyên ngôn Gionevo về quyền trẻ em đã được Hội Quốc liên thông qua. Ngày 20/11/1989, Công ước quốc tế về quyền trẻ em đã được thông qua và ký kết. Ngày 26/01/1990, Việt Nam đã ký Công ước về quyền trẻ em (phê chuẩn ngày 20/02/1990), là quốc gia đầu tiên ở Châu Á và là quốc gia thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước. Các quy định của pháp luật Việt Nam đều thể hiện nhất quán quan điểm của Đảng và Nhà nước về đảm bảo quyền trẻ em, trong hầu hết các văn bản của pháp luật Việt Nam đều có các quy định cụ thể liên quan đến trẻ em, từ Hiến pháp, Luật hình sự, Luật hành chính, Luật Chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em cũng như rất nhiều các văn bản quy phạm pháp luật khác. Pháp luật Việt Nam ngày càng thể chế hóa những bảo đảm của Nhà nước và xã hội trong việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em

Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, trung bình mỗi năm có khoảng 2.000 trẻ em bị bạo lực, bị xâm hại tình dục (số trẻ em bị xâm hại tình dục chiếm hơn 60%). Về loại hành vi xâm hại tình dục, hàng năm có khoảng 1.200 trường hợp trẻ bị xâm hại tình dục (chưa kể các vụ việc nạn nhân và gia đình không trình báo). Nạn nhân bao gồm cả trẻ em nam và nữ (trong đó nạn nhân là trẻ em nam chiếm 16%). Các vụ án phần nhiều xảy ra tại các vùng nông thôn. Do điều kiện kinh tế khó khăn, bố mẹ của trẻ thường tập trung lo toan công việc mưu sinh hàng ngày nên ít có thời gian quan tâm, chăm sóc con cái. Tính chất các vụ xâm hại tình dục trẻ em ngày càng báo động, có những vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, báo động sự suy đồi về đạo đức như hiếp dâm tập thể, hiếp dâm trẻ em dưới 5 tuổi, hiếp dâm rồi giết trẻ em, thầy giáo xâm hại tình dục trẻ em, thậm chí một số vụ việc mang tính chất loạn luân như cha dượng hiếp dâm con riêng của vợ, ông hiếp dâm cháu, cha đẻ hiếp dâm con gái ruột trong một thời gian dài... Các vụ việc trên đều để lại những hậu quả đau lòng dẫn đến trẻ em có thể bị trầm cảm, chấn động tâm lý, có thai, mắc các bệnh lý liên quan đến tình dục, bị thương tích hoặc thậm chí bị giết chết.

Thực tế cho thấy, trẻ em bị xâm hại tình dục bằng nhiều cách, trong đó có sự xâm hại tình dục trẻ bằng cách đụng chạm hoặc không đụng chạm: Làm tình sử dụng miệng, hôn hít hoặc ôm trẻ theo kiểu tình dục, giao hợp hoặc làm tình qua đường hậu môn, sờ mó vào bộ phận sinh dục của trẻ hoặc bắt trẻ sờ mó vào bộ phận sinh dục của người lớn hoặc của một đứa trẻ lớn hơn, ép trẻ thực hiện hành vi mại dâm (xâm hại tình dục trẻ bằng cách đụng chạm); dùng lời nói hoặc tranh, ảnh, sách, báo, phim khiêu dâm làm cho trẻ sốc, làm cho trẻ hưng phấn tình dục hoặc làm cho trẻ quen với tình dục, cho trẻ nghe hoặc nhìn những người khác làm tình, bắt trẻ đứng ngồi theo tư thế gợi dục để chụp ảnh...( xâm hại tình dục trẻ bằng cách không đụng chạm).

 

Xâm hại tình dục trẻ em là tội ác (Ảnh minh họa) 

Hiện nay, chế tài xử lý hành vi xâm hại tình dục trẻ em quy định rất cụ thể trong Bộ luật hình sự năm 1999 và Bộ luật hình sự sửa đổi năm 2015 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2016), trong đó có quy định cụ thể về các tội xâm hại tình dục với người chưa thành niên với các nhóm độ tuổi cụ thể (từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, dưới 13 tuổi) gồm: Tội hiếp dâm, tội cưỡng dâm, tội dâm ô, tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm... Đây là các tội phạm có tính nguy hiểm trong xã hội, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của các em (không phân biệt nam hay nữ), khung hình phạt đối với các tội này rất nghiêm khắc. Hiện nay, pháp luật Việt Nam xử phạt hành vi xâm hại tình dục trẻ em tương đối nặng so với các nước vì đây là nhóm tội nghiêm trọng. Mức án thấp nhất là 6 tháng và cao nhất là tử hình. Tuy nhiên, loại tội phạm này ngày càng xảy ra nhiều vì lối sống lệch lạc về tình dục ngày càng trở nên phổ biến. Nhận thức của xã hội về vấn đề này còn thấp, cả người phạm tội và người bị hại, nên loại tội phạm này còn chưa bị phát hiện nhiều. Đa số gia đình các nạn nhân bị xâm hại tình dục đều có tâm lý e ngại, sợ dư luận, mặc cảm hoặc bị đe dọa nên thường giấu giếm, lo ngại ảnh hưởng đến danh dự. Vì vậy, mặc dù luật pháp xử phạt với mức án cao nhưng thái độ của nạn nhân không quyết liệt nên không đủ cảnh báo xã hội và răn đe đối với loại tội phạm này.

Mặc dù pháp luật Việt Nam đã liên tục có những điều chỉnh phù hợp nhằm ngăn chặn tội phạm xâm hại trẻ em nói chung, xâm hại tình dục trẻ em nói riêng, song, do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, tình trạng tội phạm xâm hại tình dục trẻ em vẫn liên tục gia tăng trong thời gian qua. Qua nghiên cứu, để hạn chế tình trạng này, dưới góc độ pháp luật cần tiếp tục thực hiện một số giải pháp như:

- Tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, ban hành các văn bản hướng dẫn với các quy định mở và dễ hiểu về các hành vi xâm hại tình dục trẻ em, để thuận lợi trong việc tố tụng cũng như tuyên truyền luật. Bộ luật hình sự (BLHS) hiện hành đã quy định các tội về xâm phạm tình dục trẻ em như: Tội hiếp dâm trẻ em (Điều 112), tội giao cấu với trẻ em (Điều 114), tội cưỡng dâm trẻ em (Điều 115) và tội dâm ô trẻ em (Điều 116). Những quy định này, các cơ quan tư pháp trước nay vẫn thực hiện; tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn có những quy định mà ngay chính những người trong cơ quan tư pháp còn chưa hiểu thống nhất, có nhiều quan điểm khác nhau. Ví dụ: Về tội Dâm ô trẻ em (Điều 116), BLHS quy định là người nào đã thành niên mà có “hành vi dâm ô” thì bị phạt từ 06 tháng đến 03 năm..., quy định như vậy khiến cho các cơ quan tư pháp trong nhiều vụ cũng khó xác định được thế nào là hành vi dâm ô nên còn có những tranh cãi. Do đó cần phải có những quy định hoặc hướng dẫn cụ thể, thống nhất. Về thời hạn giám định, trong BLHS chưa quy định cụ thể thời hạn giám định các loại tội này nên đề nghị quy định thời hạn giám định cụ thể để các cơ quan tư pháp nhanh chóng giải quyết vụ việc.

- Nêu cao vai trò, trách nhiệm các cơ quan tư pháp trong điều tra, xét xử các vụ việc xâm hại tình dục trẻ em. Trong thời gian qua, các cơ quan tư pháp, Cơ quan điều tra, Kiểm sát, Toà án đã rất tích cực trong đấu tranh phòng chống tội xâm hại tình dục trẻ em. Tuy nhiên, một số địa phương còn làm chưa tốt, có nhiều vụ án để quá dài. Có những địa phương đã khởi tố vụ án nhưng 06 tháng sau khi có ý kiến của lãnh đạo Đảng, Nhà nước mới khởi tố bị can, mà loại án này yếu tố thời gian rất quan trọng.

- Thường xuyên tiến hành tuyên truyền pháp luật nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm xâm hại tình dục trẻ em với các hình thức tuyên truyền phong phú, đa dạng. Cần nâng cao nhận thức pháp luật, vai trò của gia đình, nhà trường trong phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm xâm hại tình dục trẻ em. Có thể thấy, thầy cô giáo và bố mẹ trẻ có vai trò rất quan trọng, thường xuyên giáo dục, chia sẻ, quan tâm, cảm thông với trẻ để phát hiện các biểu hiện của hành vi xâm  hại tình dục trẻ em. Hiện nay, công tác truyền thông, giáo dục, vận động xã hội về bảo vệ, chăm sóc trẻ em chưa hiệu quả. Trẻ chưa dược hướng dẫn những kiến thức, kỹ năng cần thiết để phòng tránh bị xâm hại tình dục; các em khi bị xâm hại tình dục đa phần đều có tâm lý sợ hãi, mặc cảm, tự ti, nên không dám chia sẻ, không dám tố giác kẻ phạm tội. Còn cha mẹ ít chủ động dạy con kỹ năng tự bảo vệ, và đôi khi vì e ngại ảnh hưởng đến tương lai của con em mình nên cũng không tố giác kẻ phạm tội. Việc cha mẹ sao nhãng, bỏ mặc con cái ở một số gia đình cũng khiến cũng là mầm mống nảy sinh các hành vi xâm hại tình dục đối với trẻ em. Một số gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn; cha mẹ ly hôn, ly thân; cha mẹ mắc các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật... cũng là nguyên nhân dẫn đến việc trẻ em bỏ học, lang thang kiếm sống và bị bạo lực, xâm hại tình dục. Chưa kể, sự xuất hiện của những ấn phẩm, trò chơi, thông tin trên mạng Internet, phim ảnh ngoài luồng có tính chất bạo lực, khiêu dâm cũng góp phần dẫn đến nguy cơ trẻ bị xâm hại. Bên cạnh đó, một số trường học chưa chú trọng đưa nội dung giáo dục giới tính và tuyên truyền phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em, dẫn tới trẻ có nguy cơ trở thành nạn nhân, thậm chí có hành vi xâm hại tình dục đối với trẻ em khác. Vì vậy, cần nâng cao trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục pháp luật về xâm hại tình dục trẻ em trong gia đình, nhà trường và xã hội.

Trẻ em là tương lai của đất nước. Để ngăn chặn tội ác xâm hại tình dục trẻ em cần thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó đặc biệt chú ý đến cơ chế sửa đổi, hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan đến xâm hại tình dục trẻ em. Đồng thời chú trọng tuyên truyền pháp luật, làm cho mỗi người nhận thức đầy đủ rằng bảo vệ trẻ em không thuần túy là tình thương và đạo lý mà còn là trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cộng đồng xã hội, tất cả cùng chung tay, chung sức để đem lại cho trẻ em một cuộc sống bình yên, hạnh phúc.

 

Phạm Sơn Hà - Phòng Quản lý học viên - T32

Trần Thị Long - Khoa Ngoại ngữ - T32 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác