Thứ Bảy, 21/4/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Công tác bảo đảm trật tự công cộng tại các khu di tích quốc gia đặc biệt mùa lễ hội

Vào dịp lễ hội, tại các khu Di tích quốc gia đặc biệt đón nhiều lượt khách cả trong và ngoài nước đến tham quan, du lịch, nghiên cứu. Thời điểm này, tình hình trật tự công cộng (TTCC) trên địa bàn diễn biến phức tạp, công tác giữ gìn trật tự, an toàn, vệ sinh, mỹ quan công cộng không được đảm bảo, thường dễ hình thành các vụ gây rối TTCC và các loại tội phạm, tệ nạn xã hội như: trộm cắp, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cố ý gây thương tích, cờ bạc, bói toán… Do vậy, lực lượng chức năng cần tăng cường quản lý và tổ chức giữ gìn TTCC tại các địa bàn này.
Trách nhiệm tổ chức giữ gìn TTCC trên địa bàn này gồm: các đơn vị thuộc Bộ Văn hóa thể thao, du lịch, Bộ Công an, Bộ GTVT, UBND cấp Tỉnh. Về phía lực lượng Công an: Cảnh sát trật tự, CSGT, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát điều tra tội phạm về TTXH, Cảnh sát khu vực, Công an xã… là lực lượng trực tiếp tham gia tổ chức giữ gìn TTCC và đảm bảo tình hình ANTT tại các khu Di tích quốc gia đặc biệt, ngoài ra còn phải phối hợp và huy động các lực lượng quần chúng nòng cốt khác như: Ban bảo vệ khu di tích, Bảo vệ dân phố, Dân phòng, lực lượng tự quản, tình nguyện viên và quần chúng nhân dân trên địa bàn.
Trong những năm gần đây, công tác tổ chức giữ gìn TTCC tại các khu Di tích quốc gia đặc biệt vào dịp lễ hội đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần tạo không khí lễ hội thêm vui tươi, đảm bảo an toàn về người, tài sản và các hoạt động lễ hội diễn ra bình thường. Qua khảo sát một số khu di tích quốc gia đặc biệt mùa lễ hội năm nay như tại Khu di tích Yên Tử (Quảng Ninh), khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Dương), khu di tích Đền Trần (Nam Định), Khu di tích Đền Hùng (Phú Thọ)… cho thấy, một số hoạt động đảm bảo TTCC đã được kiểm soát tốt như:
- Tình trạng ép giá du khách đã được kiểm soát, không còn bị đội giá như mọi năm, tình trạng “phe vé” cáp treo Yên Tử, “phe ấn” ở Đền Trần đã được quản lý chặt chẽ, một số du khách thông báo mất đồ đã được lực lượng chức năng tìm lại;
- Một số dịch vụ, hàng quán đã được quy hoạch, sắp xếp lại thành khu vực ổn định, không còn rải rác tại nhiều nơi trong khu di tích;
- Các khu di tích đã tăng cường công tác vệ sinh, môi trường, tiêu biểu như tại khu di tích Yên Tử, Ban Quản lý di tích đã tăng cường hơn 30 công nhân dọn vệ sinh môi trường, vận chuyển rác thải trong ngày ra khỏi khu di tích. Tiền, vàng, hương, hoa, đồ lễ mang đến sau khi lễ bái được yêu cầu mang đến nơi hỏa thiêu theo qui định tạo mỹ quan tốt cho các khu di tích quốc gia đặc biệt này;
- Hoạt động đổi tiền lẻ đã được quản lý nghiêm ngặt, nếu những năm trước tại khu vực trước cổng khu di tích luôn có hàng chục người mời chào, chèo kéo du khách đổi tiền lẻ gây lộn xộn, thiếu mỹ quan thì Ban quản lý di tích và Cảnh sát trật tự sẽ xử phạt vi phạm đối với những trường hợp này;
- Vấn nạn ăn xin, chèo kéo khách đã giảm hẳn, không còn cảnh ăn xin, bán hàng rong chèo kéo khách;
- Ban quản lý đã kiểm soát tốt việc đi lại của du khách, quy định rõ lối vào, ra; lên, xuống tại các khu di tích, hoạt động dừng, đỗ, gửi các phương tiện được bố trí hợp lý, đảm bảo lưu lượng phương tiện.
Tuy nhiên, tại các khu di tích quốc gia đặc biệt mùa lễ hội còn một số phức tạp, bất ổn về TTCC đòi hỏi các lực lượng chức năng cần tập trung giải quyết như: 
- Tình trạng chen lấn, xô đẩy nhau vẫn diễn ra ở một số khu di tích như: tại dưới chân các nhà ga cáp treo Yên Tử; tại sân Đền Trần trước giờ khai ấn hay tại đường lên Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng khu di tích Đền Hùng…
- Tình trạng rải tiền lẻ bừa bãi tuy đã giảm thiểu xong vẫn chưa chấm dứt hẳn, cụ thể như: du khách dùng tiền để thoa lên đại hồng chuông và khánh đồng tại khu di tích Yên Tử; để tiền lên các tượng phật, linh vật ở Đền Trần, Đền Hùng… làm mất mỹ quan khu Di tích.
- Tình trạng xả rác thải bừa bãi vẫn diễn ra, điển hình. Tuy nhiên, do số lượng người tăng nhanh, các thùng rác công cộng tại khu vực Hoa Yên, nhà ga cáp treo, chùa Đồng chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng, cộng thêm việc nhiều du khách không có thói quen bảo vệ môi trường làm đường lên Yên Tử nhiều nơi ngập tràn rác thải.
- Tình trạng một số đối tượng hoạt động bói toán, mê tín di đoan như bói dạo, xem tay, xem tướng, cúng thuê… trong khu di tích vẫn tồn tại cũng gây ảnh hưởng đến mỹ quan, an toàn cho du khách.
Để khắc phục tình trạng trên, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức giữ gìn TTCC tại các khu Di tích quốc gia đặc biệt mùa lễ hội trong thời gian tới như sau:
Một là, về công tác giữ gìn trật tự chung.
Trước khi tổ chức hoạt động tại khu di tích này, Công an địa phương phải tăng cường trao đổi, làm việc và thống nhất với UBND, Ban quản lý di tích, Ban bảo vệ di tích về phương án tổ chức giữ gìn trật tự trong quá trình diễn ra các hoạt động: lựa chọn khu vực, địa điểm tổ chức các sự kiện; xác định các khu vực để xe, phương tiện của khách thăm quan; lối ra, vào lễ hội; khu vực bán hàng, quán, đồ lưu niệm; loại hình vui chơi, giải trí diễn ra trong lễ hội… Trong điều kiện cho phép, Chính quyền địa phương có thể phối hợp với Công an cấp trên để tổ chức tập huấn, diễn tập xây dựng phương án xử lý các tình huống phức tạp, gây rối xảy ra trên địa bàn.
Chính quyền địa phương, Công an cơ sở và cán bộ văn hóa, cán bộ Ban quản lý di tích cần đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, vận động, hướng dẫn quần chúng nhân dân trên địa bàn trong việc thực hiện nội quy, quy định tại khu di tích thông qua các hình thức, các hoạt động khác nhau như: Ban quản quản lý tiến hành gặp gỡ các hộ kinh doanh, yêu cầu làm bản cam kết, thành lập các tổ, đội làm công tác tuyên truyền đến tận các hộ dân; niêm yết các nội quy tại các khu vực công cộng; thông qua hệ thống loa phát thanh, phát động các phong trào giữ gìn trật tự, vệ sinh, văn hóa trong dịp lễ hội...
Trong quá trình diễn ra lễ hội, lực lượng CSGT, Cảnh sát trật tự phối hợp với bảo vệ dân phố, dân phòng thường trực trên địa bàn 24/24h làm nhiệm vụ hướng dẫn, phân luồng các phương tiện ra, vào lễ hội và đi lại trên các tuyến đường. Lực lượng Cảnh sát trật tự trực tiếp nhắc nhở, hướng dẫn du khách và người dân trên địa bàn trong hoạt động dừng đỗ các phương tiện không đúng nơi quy định, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi gây rối, các vụ xô xát, cãi cọ lẫn nhau, xử lý hành chính các trường hợp vi phạm... đảm bảo cho việc thực hiện nghi lễ, đi lại, thăm quan, ngắm cảnh và các hoạt động vui chơi của du khách tại khu di tích, giải quyết nhanh chóng, kịp thời sự việc xảy ra.
Để tránh tình trạng chen lấn, tắc nghẽn tại khu di tích, CSGT cần tham mưu cho Ban Quản lý di tích và Chính quyền địa phương xây dựng các phương án phân luồng, chia nhỏ dòng người hạn chế tình trạng chen lấn, xô đẩy lẫn nhau, quy định rõ đường lên, xuống tách biệt nhau.
Hai là, về công tác đảm bảo an toàn chung.
Thời gian qua, công tác đảm bảo an toàn về người, tài sản, phương tiện và các tín vật, đồ vật tại các khu di tích đều được Ban quản lý di tích và lực lượng Công an chú trọng, phương châm là bảo vệ an toàn cho người và tài sản khu di tích. Tuy nhiên, một số tình trạng mất an toàn vẫn xẩy ra, phổ biến là tình trạng trộm cắp, móc túi của du khách. Để ngăn chặn tình trạng trên, Ban quản lý di tích cần thực hiện tốt công tác tuyên truyền, cảnh báo cho người dân và du khách trên địa bàn thường xuyên chú ý bảo quản tài sản, đề phòng các đối tượng xấu lợi dụng; thường xuyên niêm yết các thông báo, cảnh báo về các hành vi, phương thức thủ đoạn của các đối tượng xấu trên hệ thống loa truyền thanh, hình ảnh minh họa; tích cực nhắc nhở, giúp đỡ nhân dân bảo quản tài sản. Trên một số khu vực thường xảy ra hiện tượng trộm cắp, móc túi, Chính quyền địa phương và Ban quản lý di tích có thể bố trí lắp đặt hệ thống camera để ghi lại những hình ảnh, hành vi của các đối tượng xấu kịp thời bắt giữ, xử lý nghiêm với các đối tượng vi phạm qua đó cũng có tính răn đe với các đối tượng khác.
Một số đối tượng còn lợi dụng lòng tin, sự tín ngưỡng của các du khách để dụ dỗ, lừa đảo du khách bằng các hành vi “cầu khấn thuê”; “gieo quẻ”; “xem bói”… để lấy tiền. Để hạn chế tình trạng trên, Ban quản lý lễ hội và lực lượng Công an ngoài việc thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo các hành vi vi phạm của các đối tượng xấu cần tập trung các biện pháp để xử lý nghiêm một số đối tượng. Kịp thời quan sát ngăn chặn các đối tượng, không để đối tượng có cơ hội tiếp cận du khách, nhắc nhở du khách cảnh giác với các đối tượng này.
Khi có sự việc gây rối xảy ra, lực lượng chức năng (Cảnh sát cơ động, CS113, CSGT, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát hình sự) có mặt trên địa bàn gần khu vực xảy ra sự việc phải kịp thời tiếp cận, cách ly các đối tượng trong vụ gây rối không để vụ việc kéo dài phức tạp thêm, bằng các biện pháp nghiệp vụ tập trung lực lượng chia cắt đám đông và các đối tượng gây rối. Đưa các đối tượng về trụ sở, nơi làm việc để giải quyết.
Ba là, về công tác giữ gìn yên tĩnh chung.
Tập chung chủ yếu tại các khu vực linh thiêng như cung cấm, khu vực làm lễ vào những khoảng thời gian đã được ấn định. Lực lượng chức năng phải thường xuyên nhắc nhở việc giữ gìn yên tĩnh, đảm bảo sự tôn nghiêm nơi thờ, cúng. Quy định vào các giờ giới nghiêm mọi hoạt động phải im lặng, không gây ồn ào, náo nhiệt làm ảnh hưởng đến các hoạt động chung. Cảnh sát trật tự và Ban bảo vệ di tích cần kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm với các hành vi lôi kéo, kích động, la hét, tranh cãi trong quá trình tổ chức hoạt động tại khu di tích.
Bốn là, về công tác giữ gìn vệ sinh chung.
Hiện nay, một số du khách và người dân trên địa bàn còn chưa có ý thức tốt trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường, cảnh quan khu di tích, có các hành vi như: vứt rác không đúng nơi quy định; đổ rác thải, chất thải bừa bãi gây ô nhiễm môi trường hay vấn đề không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Trước tình hình này, lực lượng chức năng cần tiến hành kết hợp giữa hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn và xác định các khu vực, địa điểm đổ rác, chất thải với việc phát hiện và xử lý điểm các trường hợp vi phạm. Phát huy vai trò của quần chúng trên địa bàn trực tiếp nhắc nhở du khách ngay khi họ không tuân thủ đúng quy định. Để tránh tình trạng du khách dâng tiền không đúng nơi quy định cần bố trí thêm các hòm tiền công đức và hướng dẫn du khách để tiền đúng nơi quy định.
Năm là, về công tác giữ gìn mỹ quan chung.
Cảnh quan khu di tích là yếu tố quan trọng trong việc đánh giá nét đẹp truyền thống và các giá trị văn hóa của di tích. Thông qua đó còn góp phần đánh giá khả năng tổ chức, bố trí, sắp xếp các hoạt động của ban tổ chức, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng… Do vậy, để đảm bảo giữ gìn TTCC trên địa bàn, lực lượng chức năng cần chú trọng công tác giữ gìn cảnh quan khu di tích. Treo các băng rôn, biểu mẫu, khẩu hiệu cũng như các vật dụng như: tượng phật, bia tưởng niệm, cờ, đèn, hoa,… trên địa bàn cần được bố trí, sắp xếp hợp lý, khoa học đảm bảo giữ đúng vị trí. Nghiêm cấm các hành vi viết, vẽ bậy lên tường, băng rôn làm mất mỹ quan. Lực lượng chức năng cần bố trí, phân công cán bộ làm nhiệm vụ bảo vệ, trông giữ các phương tiện, vật dụng phục vụ các hoạt động tại khu di tích, nhắc nhở và xử lý kịp thời với những trường hợp, đối tượng cố tình vi phạm.

CSGT Phú Thọ đảm bảo giao thông trên đại lộ Hùng Vương, lối vào trung tâm lễ hội 

Để thực hiện tốt các giải pháp trên, tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị với các cơ quan, đơn vị và các lực lượng chức năng như sau:
Thứ nhất, kiến nghị với Nhà nước và chính quyền địa phương, mở rộng qui mô các khu di tích, nâng cấp công trình công cộng tại khu di tích như cầu thang, hành lang, lối đi, tránh gây ách tắc, chen lấn… tổ chức họp bàn, thống nhất nội dung, hình thức các nghi thức, hoạt động diễn ra tại khu di tích đảm bảo gìn giữ, bảo tồn các giá trị truyền thống đồng thời phù hợp với đời sống nhân dân.
Thứ hai, kiến nghị với UBND, Ban quản lý khu di tích, Ban tổ chức lễ hội tại khu di tích về việc tổ chức các hoạt động tại khu di tích, cần xây dựng nội quy, quy định khu di tích: tùy thuộc tính chất, đặc điểm khu di tích và các khu vực riêng trong quần thể khu di tích, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần thống nhất xây dựng nội quy, quy định phù hợp với địa bàn, đảm bảo cụ thể, rõ ràng, ngắn gọn có thể khái quát hóa bằng những hình ảnh mô phỏng… Chính quyền địa phương và Công an cơ sở cần thống nhất và thực hiện nghiêm túc các quy định về công tác thiết kế, tổ chức xây dựng các chương trình và bố trí, sắp xếp các hoạt động diễn ra tại khu di tích.
Thứ ba, kiến nghị với Bộ Công an, UBND các cấp, Ban Quản lý khu di tích, Ban bảo vệ tăng cường trang bị công cụ, phương tiện phục vụ công tác tổ chức giữ gìn TTCC tại khu di tích. Lực lượng chức năng làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự công cộng trên địa bàn cần được trang bị đầy đủ công cụ hỗ trợ như: trang phục, băng đỏ, còi, gậy cao su, dùi cui điện… nhất là trang bị bộ đàm để kịp thời thông tin khi cần thiết.
Thứ tư, kiến nghị về thực hiện quan hệ phối hợp và phân công trách nhiệm giữa các lực lượng, nhất là mối quan hệ giữa Chính quyền địa phương, Ban quản lý di tích và lực lượng Công an. Cần phân công rõ nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi lực lượng và cách thức phối hợp xử lý tình huống đột xuất xảy ra, tránh ùn đẩy, chồng chéo chức năng, nhiệm vụ giữa các lực lượng.


Đại úy, TS Nguyễn Đức Tuấn
Giảng viên Học viện Cảnh sát nhân dân

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi