Thứ Hai, 22/1/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số nguyên nhân dẫn đến những vụ giết nhiều người trong thời gian qua

Năm 2015, chỉ trong vòng 40 ngày, 3 vụ thảm án xảy ra ở Nghệ An, Bình Phước, Yên Bái khiến dư luận hoang mang. Ngày 2/7, vụ trọng án xảy ra ở bản Phồng, xã Tam Hợp, Tương Dương (Nghệ An) , 4 nạn nhân trong gia đình anh Lô Văn Thọ (SN 1987) bị sát hại, trong đó có cả con trai 1 tuổi của anh. Tại hiện trường, anh Lô Văn Thọ chết ở gần lán trại với 2 vết chém. Cách đó không xa là thi thể bà Viêng Thị Chương (SN 1945 - mẹ anh Thọ) với vết chém ở bụng. Thi thể chị Lê Thị Yến và con trai khoảng 1 tuổi (vợ và con anh Thọ) được phát hiện dưới suối, cách thi thể bà Viêng khoảng 20m, trên thi thể có nhiều vết chém. Sau 18 ngày tích cực điều tra, băng rừng lội suối truy tìm dấu vết và hung thủ gây án, ngày 19/7, cơ quan điều tra cho biết đã bắt giữ Vi Văn Hai (SN 1995) trú tại bản Phồng, xã Tam Hợp, huyện Tương Dương (Nghệ An), nghi phạm gây ra vụ thảm sát kinh hoàng trên.

Ngày 7/7/2015, dư luận bàng hoàng với thông tin 6 người bị sát hại tại căn biệt thự, đồng thời là trụ sở công ty TNHH khai thác chế biến - xuất khẩu gỗ Quốc Anh (tổ 3, ấp 2, xã Minh Hưng, Chơn Thành, Bình Phước). May mắn 1 cháu bé 18 tháng tuổi còn sống. Các nạn nhân bị trói quặt tay chân, miệng nhét giẻ và bị cứa cổ. Danh tính các nạn nhân được xác định gồm: Lê Văn Mỹ (48 tuổi, chủ nhà), Nguyễn Lê Thị Ánh Ngọc (42 tuổi), Lê Thị Ánh Linh (20 tuổi), Lê Quốc Anh (15 tuổi) và 2 cháu gọi bà Nga bằng dì là Dư Ngọc Tố Như (18 tuổi), Dư Minh Vỹ (14 tuổi). Em bé 18 tháng tuổi còn sống được xác định là con út của ông Mỹ và bà Nga. Người phát hiện ra sự việc là người giúp việc trong gia đình ông Mỹ. Tại hiện trường, ông Mỹ, bà Ngọc, Quốc Anh, Ánh Linh, Tố Như bị trói tay, giết chết trong nhà. Cháu Dư Minh Vỹ bị sát hại cắt cổ ngay sát cổng sân nhà. Được biết gia đình ông Mỹ nổi tiếng giàu có trong vùng và là một trong những người có công ty sản xuất, chế biến gỗ lớn ở Bình Phước. Xưởng gỗ của ông Mỹ có khoảng 100 công nhân làm việc. Cho tới ngày 10/7, nghi phạm gây ra vụ thảm sát là Nguyễn Hải Dương (24 tuổi, quê An Giang) cùng Vũ Văn Tiến (24 tuổi) bị lực lượng chức năng bắt giữ.

Ngày 12/8/2015, vụ thảm án giết 4 người trong một gia đình xảy ra cũng nơi vùng núi cao heo hút ở thôn 16, xã Lâm Giang, Văn Yên, Yên Bái. Các nạn nhân là người trong một gia đình, cụ thể là 4 người trong gia đình anh Trần Văn Long, Phạm Thị Hoa. Nguyên nhân ban đầu được xác định có thể là do nghi can và vợ chồng anh Long - chị Hoa có mâu thuẫn trong việc sử dụng một mảnh nương. Do tức giận, nghi can đã dùng dao chém chết hai vợ chồng anh Long. Trên đường bỏ đi, gặp Trần Văn Truyền (con của anh Long, chị Hoa), nghi can đã chém chết cháu bé. Đi được một đoạn, nghi can tiếp tục gặp và chém chết chị Phạm Thị Hà (dì của cháu bé). Vào thời điểm xảy ra vụ án mạng, một nạn nhân đã điện thoại được về cho gia đình nên cơ quan công an đã cơ bản xác định được nghi phạm để tiến hành truy bắt. Theo đó, nghi phạm là Đặng Văn H. (27 tuổi), người dân tộc Dao Tuyển, trú cùng thôn 16. Sau khi gây án, nghi phạm đã cùng người yêu bỏ trốn lên rừng. 

Năm 2016, dư luận tiếp tục bàng hoàng bởi 3 vụ thảm sát chấn động, với tính chất vô cùng nguy hiểm.

Ngày 9/8/2016, Công an huyện Bát Xát, Lào Cai phát hiện vụ thảm sát gồm 4 nạn nhân gồm 2 con, vợ và cháu vợ anh Nải là chị Tẩn Tả Mẩy (22 tuổi), con gái chị Mẩy là Tẩn Mai Phương (2 tuổi), con gái thứ 2 mới 20 ngày tuổi chưa đặt tên và cháu ruột là Tẩn Thùy Chi, (6 tuổi) chết dưới lòng suối có nhiều đá đè lên người. Đến ngày 10/8, công an đã bắt được kẻ gây án là Tẩn Láo Lở (24 tuổỉ). Theo thông tin ban đầu, Tẩn Láo Lở có khai, khoảng 14h-15h chiều 9/8, biết cả gia đình chị Tẩn Tả Mẩy đi làm nương vắng, Tẩn Láo Lở mò lên nhà chị Mẩy. Tại đây, Lở định giở trò nhưng bị nạn nhân phản ứng mạnh. Chị Mẩy và Lở xảy ra cãi nhau. Tức giận, Tẩn Láo Lở ra tay sát hại nạn nhân. Thấy chị Mẩy còn thoi thóp, nghi phạm lôi ra ao gần nhà dìm chết nạn nhân. Sau đó, để bịt đầu mối và tránh bị trả thù, Tẩn Lảo Lở lần lượt giết chết 3 đứa trẻ rồi đem dìm xuống suối và chèn đá lên trên để phi tang, cháu bé mới gần 1 tháng tuổi bị hắn giết sau cùng.

Khoảng 7h sáng 24/9/2016, chị Vũ Thị Thanh ở khu Hợp Thành, phường Phương Nam, TP Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh sau khi làm ca đêm về mở cửa thì phát hiện mẹ đẻ, 2 con và 1 cháu bị giết hại dã man trong nhà. Danh tính các nạn nhân được xác định là bà Nguyễn Thị Hát (SN 1955, mẹ đẻ chị Thanh). Cháu Phạm Đình Hưng (SN 2007, con trai chị Thanh). Cháu Phạm Thu Hà (SN 2008, con gái chị Thanh). Cháu Vũ Khánh Huyền (SN 2013, cháu gái chị Thanh). Tối ngày 26/9, sau gần 2 ngày truy lùng, các lực lượng tham gia phá án thuộc Bộ Công an, Công an tỉnh Quảng Ninh và Công an TP Hải Phòng phối hợp với Công an huyện Thủy Nguyên đã bắt giữ Doãn Trung Dũng (sinh năm 1971, trú tại tổ 07, khu 1, phường Trưng Vương, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh) tại khu vực chân cầu Bính, thuộc thôn 5, xã Tân Dương, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Làm việc với cơ quan điều tra, Doãn Trung Dũng đã thừa nhận là thủ phạm duy nhất gây ra vụ án kinh hoàng.

Ngày 1/12/2016 xảy ra vụ thảm sát kinh hoàng, 4 người trong gia đình tử vong tại thôn Tả Ngảo, xã Tân Trịnh, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang. Đối tượng gây án được xác định là Phù Minh Tuấn (SN 1984), từng được cải tạo tại trại giam huyện Quang Bình. Các nạn nhân trong vụ án xảy ra là Phù Láo Tả (SN 1957), Tải Lở Mở ( SN 1965), Phù Văn Thịnh (SN 1993), Phù Ánh Tuyết (2014) và Phù Láo Sán (SN 1990).Theo thông tin ban đầu, vào thời điểm trên, đối tượng Tuấn cầm dao phát sang nhà chém ông Tả và cháu Nguyệt. Tiếp đó, Tuấn cầm dao xuống nhà chém bà Mở và anh Sán. Sau khi vụ việc được phát hiện, anh Phù Văn Thịnh hiện là dân quân thôn được điều động đến hiện trường để ngăn cản hành vi phạm tội của Tuấn thì cũng bị Tuấn cầm dao chém.

Đó là những vụ án tiêu biểu trong số các vụ giết người dã man đã xảy ra trong thời gian qua. Đáng chú ý là những kẻ gây án trên đều có tuổi đời từ 20 đến trên 40 tuổi và đều tự mình gây án. Mỗi vụ án có tính chất, mức độ và hậu quả khác nhau, xuất phát từ động cơ, mục đích gây án của đối tượng. Nhưng nhìn chung, chúng đều liều lĩnh, manh động và có tính toán kỹ lưỡng; thể hiện sự lạnh lùng, quyết tâm thực hiện phạm tội đến cùng, phương thức che giấu tội phạm hết sức tinh vi. Từ các kết quả điều tra ban đầu cho thấy, nguyên nhân của các vụ thảm sát đều xuất phát từ những mâu thuẫn hay xung đột rất bình thường, có thể giải quyết bằng nhiều cách, nhưng kẻ thủ ác đã lựa chọn cách tàn bạo nhất.

Động cơ gây án của các đối tượng trong các vụ giết người man rợ vừa qua  xuất phát từ những mâu thuẫn cá nhân nhỏ nhặt trong lối sống, cách ứng xử, mâu thuẫn tình ái, hoặc mục đích cướp tài sản. Đó là điều đáng báo động về văn hóa, cách ứng xử giữa con người với nhau trong xã hội hiện nay đang xuống cấp nghiêm trọng. Hành vi bạo lực, và dùng bạo lực để giải quyết vấn đề không còn là hiện tượng đơn lẻ, bùng phát trong những môi trường xã hội đặc biệt. Nó như một xu hướng hành động đã lan ra nhiều nhóm xã hội (kể cả thành niên và vị thành niên, nam giới hay nữ giới). Khi con người xem thường giá trị của lòng nhân ái, ranh giới giữa hành vi lệch lạc và tội ác chỉ là hình thức... Từ đó, tội ác đã xảy ra ở cả những nơi được coi là môi trường lý tưởng cho sự hình thành nhân cách của con người là gia đình và nhà trường, trong nhóm bạn bè từng thân thiết, gắn bó.

Sự thiếu hiểu biết về pháp luật, thiếu tu dưỡng, rèn luyện nhân cách đạo đức, không có sự định hướng, giáo dục đúng đắn từ gia đình cũng là nguyên nhân khiến các đối tượng có hành vi giết người bằng thủ đoạn tàn khốc như vậy. Các nghi phạm gây ra 3 vụ án nghiêm trọng ở Bình Phước, Nghệ An và Yên Bái đều còn rất trẻ, hầu hết đều không có công ăn việc làm ổn định, học thức hạn chế. Các đối tượng này ra tay tàn độc, man rợ, đơn giản để thỏa mãn nhu cầu của bản thân một cách bản năng mà không suy nghĩ đến những hậu quả đối với nạn nhân, xã hội và ngay chính đối tượng cùng gia đình mình. 

Một nguyên nhân khác đến từ những thiếu sót không thể phủ nhận từ hệ thống giáo dục nước ta, mặc dù đã qua nhiều lần cải cách giáo dục vẫn còn nặng về lý thuyết, nhẹ về thực hành, chạy theo thành tích mà coi nhẹ giáo dục đạo đức, tâm lý, giới tính, kỹ năng sống cho các em khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Kỹ năng sống của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ hiện nay còn nhiều hạn chế. Họ không làm chủ được hành vi của mình nên khi gặp tình huống bất lợi thường không có kỹ năng phản ứng mà sử dụng bản năng, theo sự thúc đẩy từ nội tâm bên trong bằng những yêu cầu tự thân hơn là sự chi phối của nhận thức.

Những tác động lệch chuẩn xuất phát từ sự bùng nổ công nghệ thông tin hiện nay đã và đang có tác động mạnh mẽ đến giới trẻ. Những hình ảnh bạo lực, phim xã hội đen; lối sống nặng về tranh đoạt vật chất, ăn chơi sa đọa, lười biếng, thích hưởng thụ, chạy theo đồng tiền bằng mọi giá... lan tràn trên sách báo, phim ảnh, internet, game online, mạng xã hội đang hàng ngày hàng giờ tác động vào nhận thức, lối sống, hành vi của không ít người, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên. Ở độ tuổi chưa ổn định về nhân cách, lối sống, thích khám phá, thể hiện, dễ bắt chước, thích thể hiện mình, các em dễ dàng bị cuốn hút, chạy theo những giá trị ảo, dễ dẫn đến những hành động bồng bột, gây hậu quả đau lòng. Những thông tin gây chấn động dư luận như cháu giết bà, con giết mẹ để lấy tiền đi chơi game đã nhiều lần xuất hiện trên các phương tiên truyền thông khiến dư luận bàng hoàng và bức xúc.

Bên cạnh đó, mặt trái của nền kinh tế thị trường đã tác động rất lớn đến văn hóa, giáo dục và tạo ra lối sống thực dụng, ích kỷ, thờ ơ trong một bộ phận người trẻ hiện nay. Cùng với đó là sự tha hóa trong đạo đức con người, sự mai một của những giá trị truyền thống trong xã hội như nền tảng gia đình, sự tôn trọng giữa người với người dẫn đến tình trạng những mâu thuẫn rất nhỏ có thể gây ra hậu quả rất thảm khốc. Nhìn vào những vụ thảm sát vừa qua có thể thấy cách thức, hành vi gây án của tội phạm ngày càng manh động và hết sức man rợ. Nó không chỉ là nỗi lo chung của toàn xã hội mà còn là một vấn đề nhức nhối, tiềm ẩn nguy cơ lớn về sự suy đồi nghiêm trọng của các giá trị đạo đức.

Một vấn nạn xã hội rất lớn hiện nay là khủng hoảng giáo dục từ gia đình. Bởi trách nhiệm giáo dục con người trước hết từ gia đình. Giáo dục gia đình là môi trường xây dựng con người vật chất cũng như nhân phẩm, các tổ chức khác chỉ giữ vai trò hỗ trợ. Sẽ không có thầy cô nào dạy được một đứa trẻ trong lúc gia đình coi thường việc giáo dục. Thực tế hiện nay, phần lớn thanh thiếu niên phạm tội là những người được sinh ra, lớn lên trong môi trường gia đình có nhiều điều bất ổn. Đó là những gia đình xung đột, bất ổn, li tán, mâu thuẫn, có cha mẹ làm ăn trái phép, sa vào tệ nạn xã hội, thậm chí, phạm tội hoặc thiếu gương mẫu trong việc chấp hành quy định của làng xã, nơi sinh sống... Có những gia đình quá chiều chuộng con cái dẫn đến không thể kiểm soát được hoặc có những hành vi giáo dục không phù hợp như bạo lực, đánh đập gây tổn thương tâm lý và thân thể cho các em. Từ việc bị bạo hành trong tuổi thiếu niên có thể tạo nên tâm lý bất ổn, thái độ thù hằn, tiêu cực ở các em, có khả năng dẫn đến việc chính các em sẽ thực hiện những hành vi bạo lực với người khác khi sống trong xã hội.

Trong mỗi con người đều trường tồn một phần nào đó của góc tối, của cái ác và đến khi có điều kiện, nó sẽ được chuyển từ ý thức sang hành động. Vì vậy, trước những cám dỗ trong cuộc sống, bản thân mỗi người cần có bản lĩnh vững vàng, dựa trên nền tảng đạo đức và hiểu biết pháp luật. Trong mọi trường hợp, cái ác không thể bị đổ lổi hoàn toàn do hoàn cảnh bức bách, do bạn bè xấu xúi giục, bởi mỗi người sống trong xã hội đều có quyền lựa chọn hành vi, lối sống của mình, phải tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Việc để bản thân bị ảnh hưởng bởi những tác động xấu từ môi trường xã hội và thực hiện những hành vi gây nguy hiểm, thiệt hại cho tính mạng, sức khỏe của người khác phải bị pháp luật trừng trị một cách nghiêm minh.

Từ phân tích một số nguyên nhân dẫn đến các vụ án giết nhiều người trong thời gian qua, tác giả trao đổi một số giải pháp nhằm hạn chế tội phạm này trong thời gian tới, cụ thể như sau:

- Tăng cường giáo dục của gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình, nhà trường và xã hội giữ vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con người. Bởi vậy, việc phòng ngừa phải là sự vào cuộc của toàn xã hội, ngay từ mỗi gia đình bằng cách tăng cường quản lý con em mình và sâu xa hơn là giáo dục đạo đức, lối sống, nhất là kiềm chế khí chất nóng nảy trong tính cách cá nhân, không để gây ra hậu quả đáng tiếc. Giáo dục cần lấy người học làm trung tâm, quan tâm bồi dưỡng kỹ năng sống, phẩm chất đạo đức cho các em, còn gia đình phải đảm bảo được những giá trị cốt lõi của gia đình Việt Nam, nơi cha mẹ là tấm gương cho con cái, định hướng cho con cái những hành vi đúng đắn theo chuẩn mực xã hội.

- Các phương tiện truyền thông, các tổ chức ban ngành hoạt động trong lĩnh vực văn hóa xã hội như báo chí, truyền hình, các tổ chức vì lợi ích cộng đồng cần có trách nhiệm hơn trong hoạt động đưa tin cũng như tổ chức các chương trình xã hội để chấn hưng nền văn hóa nước nhà, nâng cao đạo đức lối sống của cộng đồng để thực sự loại bỏ nguyên nhân sâu xa của các vụ án kinh hoàng, chấn động dư luận. Tránh tình trạng như một số tờ báo mạng cũng như báo giấy đưa thông tin về các vụ thảm sát, các vụ trọng án một cách chụp giật, thiếu chính xác nhằm câu khách, gây hoang mang trong dư luận xã hội hoặc nguy hại hơn vô tình cổ súy cho tư duy lệch lạc, thích bạo lực trong một bộ phận quần chúng, nhất là tầng lớp thanh thiếu niên hư.

- Chính quyền, phường, xã, các tổ chức đoàn thể ở cơ sở như Đoàn thanh niên, Hội cựu chiến binh, Hội liên hiệp phụ nữ, tổ dân phố... cần phát huy vai trò gần dân, sát dân, xây dựng mối quan hệ cộng đồng gắn kết để loại trừ nguyên nhân xã hội của những vụ thảm sát. Mỗi ban ngành cần làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình trong việc tuyên truyền, nâng cao ý thức về chấp hành pháp luật, giữ gìn đạo đức xã hội của mỗi người. Mỗi người cán bộ, công chức phải thực sự gần dân, do dân vì dân, đó là hình ảnh đẹp nhất để nâng cao giá trị đạo đức cuộc sống. Ngoài ra, phải nắm được tình hình an ninh trật tự, quan tâm đến từng hộ dân trên địa bàn quản lý, có biện pháp ngăn chặn bạo lực gia đình, hoặc phối hợp với gia đình giáo dục, khuyên nhủ thanh thiếu niên hư, phát hiện, giải quyết những mâu thuẫn trong nội bộ quần chúng trên từng thôn xóm, phường xã, giữ gìn tinh thần đoàn kết, ngăn chặn kịp thời hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

- Về phía lực lượng Công an nhân dân, Công an các đơn vị, địa phương cần tăng cường các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ kết hợp với phòng ngừa xã hội nhằm hạn chế nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, trong đó có các biện pháp chuyên đề phòng ngừa tội phạm giết người. Công tác phòng ngừa của lực lượng Công an nhân dân cần được chú trọng từ ở tất cả các cấp bao gồm việc tuyên truyền phổ biến pháp luật qua hệ thống loa đài trên từng đường phố, thôn xóm đến các phương tiện thông tin đại chúng cũng như công tác rà soát địa bàn, phối hợp với chính quyền địa phương quản lý nghiệp vụ với các đối tượng thanh thiếu niên hư, đối tượng côn đồ, cộm cán. Việc nhanh chóng truy bắt, điều tra làm rõ và trừng trị nghiêm minh những kẻ phạm tội cũng là biện pháp quan trọng trong phòng ngừa, răn đe  giảm thiểu tội phạm, củng cố lòng tin của quần chúng nhân dân vào pháp luật và chính quyền.

 

Đại úy Hoàng Đình Dương - Phòng Tổ chức cán bộ T32            

Trung úy Nguyễn Anh Tuấn - Phòng Tổ chức cán bộ T32

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi