Chủ Nhật, 22/7/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa tội phạm cướp ngân hàng

Cướp tài sản là một trong các tội xâm phạm sở hữu được quy định trong Bộ luật hình sự (BLHS). Đây là những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm đến quan hệ sở hữu  của cơ quan, tổ chức và của công dân (Điều 168 BLHS 2015). Cướp tài sản là dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể tự vệ được nhằm chiếm đoạt tài sản.

Tội phạm cướp ngân hàng là tội phạm đặc biệt nguy hiểm, đe doạ trực tiếp đến tính mạng, thân thể của các nhân viên ngân hàng, của khách hàng cũng như người dân xung quanh. Thông thường, số lượng tài sản bị chiếm đoạt rất là lớn, các đối tượng thì thường là liều lĩnh, dùng những hung khí nguy hiểm và có độ sát thương cao, kể cả vũ khí quân dụng hay vật liệu nổ thật hoặc là giả có thể gây nguy hiểm cho nhiều người và bọn tội phạm sẵn sàng chống trả hoặc bắn, giết nạn nhân nhằm mục đích tẩu thoát và chiếm đoạt số tiền. Các vụ cướp ngân hàng luôn là tâm điểm gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động bình thường của các ngân hàng.

Theo đánh giá của Cục Cảnh sát hình sự, thời gian gần đây, tội phạm cướp ngân hàng có chiều hướng ngày càng manh động, liều lĩnh, thủ đoạn tinh vi và số tiền chúng chiếm đoạt lớn hơn so với trước. Để đạt được mục đích, chúng thường dùng thủ đoạn cướp táo tợn với ý thức chiếm đoạt bằng được tài sản đó và có thể gây nguy hiểm cho nhiều người. Trước đây tội phạm chủ yếu nhằm vào các tiệm vàng nhưng hiện nay, do các phòng giao dịch tập trung đông khách hàng với số lượng giao dịch tiền mặt lớn đã trở thành mục tiêu của các đối tượng tội phạm. Có thể kể đến một số vụ việc điển hình gần đây như:

Ngày 6/12/2016, Nguyễn Hoàng Tâm (29 tuổi, trú ở quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng) đội mũ bảo hiểm, bịt mặt cầm khẩu súng xông vào đe dọa nhân viên phòng giao dịch Thành nội thuộc chi nhánh ngân hàng BIDV ở số 29 Mai Thúc Loan (thành phố Huế) cướp đi 725 triệu đồng, thời gian ra tay của tên cướp chỉ 12 giây. Khám nhà Tâm và nhà bố vợ ở huyện Phú Vang (Thừa Thiên - Huế) đã thu một khẩu súng gas bắn bi, một băng đạn bi, 2 xấp tiền, cùng chiếc balô màu đen. Tâm khai đi cướp do "túng tiền" vì không có công việc ổn định.

Ngày 2/3/2017, Phan Văn Hoàng (25 tuổi, trú phường Nại Hiên Đông, quận Sơn Trà, Đà Nẵng) cầm một con dao ngang nhiên xông vào chi nhánh ngân hàng trên đường Ngô Quyền, quận Sơn Trà, Đà Nẵng uy hiếp nhân viên ngân hàng, lấy đi 50 triệu đồng. Nghi phạm bị bắt sau 8 phút gây án.

Gần đây nhất, ngày 26/4/2017, đối tượng Lê Lâm Hưng đã mua súng bắn bi giả với giá 500.000 đồng cùng khẩu trang và 2 túi xách, viện lý do đi kiểm tra công trình để mượn xe máy của bạn, đối tượng tháo biển số, mặc áo khoác có mũ trùm đầu, bịt mặt, kẻ này phóng xe tới chi nhánh Vietcombank tại thị xã Duyên Hải (Trà Vinh). Hưng cầm súng xông vào và chỉ trong 90 giây đã ép các nhân viên ngân hàng nhét nhiều cọc tiền vào hai túi xách, tổng cộng 1,580 tỷ đồng và 35.900 USD. 10 ngày sau, ngày 06/5/2017, Hưng bị bắt tại nơi làm việc.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hành vi liều lĩnh, manh động của các tội phạm cướp ngân hàng như: Do đối tượng túng thiếu, nợ nần, thua lỗ trong làm ăn, cần một khoản tiền lớn để trả nợ và trang trải cuộc sống; do ảnh hưởng của phim hành động làm các đối tượng nghiên cứu, “bắt chước” nhằm đạt mục đích cướp tài sản; do ý thức cảnh giác chưa cao của các nhân viên ngân hàng cũng như là sự chủ quan của toàn dân trong phòng ngừa đối với loại tội phạm này. Đặc biệt, hệ thống an ninh và công tác bảo vệ các ngân hàng hiện nay còn nhiều kẽ hở.

Các cơ sở giao dịch của ngân hàng được mặc định là nơi chứa nhiều tiền mặt và người dân đến ngân hàng giao dịch cũng là người mang đến hoặc mang đi một lượng tiền mặt nhất định, có thể là số tiền rất lớn nên họ cũng là mục tiêu được đối tượng cướp giật nhắm vào. Tội phạm khi có ý định gây án ở ngân hàng thường có vũ khí nóng, tuy nhiên, hiện nay công tác bảo vệ tại các cơ sở giao dịch của ngân hàng còn chưa đáp ứng được yêu cầu. So với trước đây, công tác bảo vệ ngân hàng đã có chú trọng hơn nhiều, tuy nhiên so với tính chất của loại tội phạm cướp ngân hàng thì vẫn còn nhiều ngân hàng chưa đáp ứng được những yêu cầu này. Các ngân hàng chưa có thông báo, nhắc nhở cho khách hàng nâng cao tinh thần cảnh giác khi kết thúc một phiên giao dịch; nhiều ngân hàng không bố trí bảo vệ bên trong và ngoài cửa để đảm bảo cho việc nhân viên bảo vệ là người phát hiện vụ việc ngay lập tức và có phương án để đối phó. Hệ thống báo động và phát tín hiệu thì còn thiếu, nhiều khi còn bị trục trặc; nhân viên bảo vệ ít và kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.

Nhân viên ngân hàng còn thiếu nhiều kỹ năng để xử lý những tình huống như tình huống khi đối tượng thực hiện hành vi cướp tài sản. Chưa nghiên cứu về phương thức, thủ đoạn của các đối tượng phạm tội và tập huấn các thao tác xử lý cơ bản khi có hành vi phạm tội xảy ra. Nhiều điểm giao dịch sát với đường giao thông, thuận lợi để cho các đối tượng thực hiện hành vi cướp và tẩu thoát.

Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng, trong đó có lực lượng Công an chưa thường xuyên tuyên truyền về phòng, chống tội phạm cướp ngân hàng cho nhân viên ngân hàng tại các điểm giao dịch cũng như tuyên truyền phòng, chống tội phạm này trong nhân dân.

Để góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm trên, trong thời gian tới, cần thực hiện một số giải pháp chủ yếu sau đây:

Một là, mỗi ngân hàng cần đầu tư hệ thống an ninh bảo đảm, đặc biệt là hệ thống camera, báo động và phát tín hiệu cần được trang bị đầy đủ, hiện đại. Xây dựng đội ngũ nhân viên bảo vệ đủ về số lượng, có sức khỏe, nhanh nhạy, bố trí bảo vệ bên trong và ngoài cửa để đảm bảo cho việc nhân viên bảo vệ là người phát hiện vụ việc ngay lập tức và có phương án để đối phó. Trang bị vũ khí được pháp luật cho phép sử dụng để đội ngũ nhân viên bảo vệ có khả năng phòng vệ, ngăn chặn các vụ cướp.

Hai là, thường xuyên tập huấn cho nhân viên ngân hàng kỹ năng cần thiết để đối phó với các vụ cướp ngân hàng xảy ra. Nội dung tập huấn bao gồm các kỹ năng xử lý tình huống xảy ra khi xuất hiện đối tượng cướp tài sản, cụ thể như: Chủ động, bình tĩnh làm theo yêu cầu của đối tượng, đặc biệt là đối tượng có sử dụng vũ khí nóng. Cố gắng ghi nhớ đặc điểm nhận dạng của đối tượng để cung cấp cho lực lượng chức năng. Nếu có khách hàng tại nơi diễn ra vụ cướp, có thể khách hàng hoảng sợ nguy cơ dẫn tới những hành động sai lầm thì nhân viên ngân hàng cần phải có sự hướng dẫn cho khách hàng nhằm bảo vệ an toàn và quyền lợi cho họ.

Ba là, lực lượng Công an thường xuyên cập nhật, thông báo, tuyên truyền về phương thức, thủ đoạn của tội phạm cướp ngân hàng đang diễn ra phổ biến cũng như các phương thức thủ đoạn phạm tội mới cho nhân viên thuộc các hệ thống ngân hàng toàn quốc và trong quần chúng nhân dân. Phối hợp với các cơ quan thông tin truyền thông để tuyên truyền các vụ cướp ngân hàng đã xảy ra, giúp người dân nâng cao được ý thức cảnh giác cũng như làm công tác phòng ngừa.

Bốn là, lực lượng Công an cần chú trọng thực hiện các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ, rà soát, quản lý các đối tượng sưu tra, có tiền án, tiền sự về tội cướp, cướp giật tại các địa phương. Đồng thời cũng triển khai các hoạt động tuyên truyền, tập huấn các kỹ năng, xử lý các tình huống cho các ngân hàng trên địa bàn. Cần đưa nội dung phòng chống tội phạm cướp ngân hàng vào các chuyên đề lớn trong chương trình công tác phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự nói chung.

Năm là, lực lượng Công an cần tích cực, nhanh chóng triển khai các biện pháp công tác nhằm truy tìm đối tượng, tiến hành điều tra các vụ án cướp ngân hàng xảy ra để nhanh chóng xét xử, nhằm trừng phạt, răn đe, cảnh báo các đối tượng, đem lại sự bình yên cho xã hội, cho nhân dân và hệ thống ngân hàng.

Tạ Thanh Hương - Tạp chí CSND - T32

Nguyễn Văn Lâm - Khoa Cảnh sát vũ trang - T32

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi