Thứ Năm, 13/12/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Vai trò của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù tái hòa nhập cộng đồng

Thực tiễn công tác tổ chức tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù cho thấy, bản thân người chấp hành xong án phạt tù khi trở về địa phương đối mặt với rất nhiều khó khăn về tư tưởng, đời sống kinh tế, việc làm, sự mặc cảm với quá khứ tội lỗi, sự xa lánh của cộng đồng dân cư. Những khó khăn này đã tác động trực tiếp đến quá trình tái hòa nhập cộng đồng của người chấp hành xong án phạt tù. Theo báo cáo kết quả điều tra, khảo sát tình hình người chấp hành xong án phạt tù của Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp trên địa bàn 5 tỉnh, thành phố Hải Phòng, Tuyên Quang, Ninh Bình, Khánh Hòa và Tiền Giang cho thấy: từ năm 2002 đến 2012 tổng số người chấp hành xong án phạt tù trở về là 21.040 người, trong đó số người chưa có việc làm 5.644 người; số người có việc làm là 15.396 nhưng chủ yếu là lao động phổ thông, trồng trọt, chăn nuôi (8.567/13.396 = 62,6%). Số người cần sự hỗ trợ, tìm kiếm việc làm là 18.556 người, trong đó số người cần được hỗ trợ vay vốn là 6.583 người (chiếm 35,4%); cần được đào tạo nghề 3.641 người, chiếm 19,6%; cần được bố trí việc làm 3.478 người, chiếm 18,7%; cần được xóa bỏ phân biệt đối xử là 1.012 người, chiếm 5,45%; số người cần được tạo điều kiện thuận lợi để sản xuất là 2.612, chiếm 14,1%; số người cần sự trợ giúp khác là 1.228, chiếm 6,6%. Qua số liệu khảo sát cho thấy, số người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương có nhu cầu cần sự trợ giúp, hỗ trợ tìm kiếm và bố trí việc làm chiếm số lượng lớn. Việc tái hòa nhập cộng đồng thành công hay không thành công một phần phụ thuộc rất lớn vào việc người chấp hành xong hình phạt tù có tìm kiếm được việc làm hay không. Vì vậy, sự chung tay giúp sức của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong việc định hướng nghề nghiệp, dạy nghề và tiếp nhận người chấp hành xong hình phạt tù vào làm việc trong các cơ sở kinh doanh, sản xuất đóng vai trò quan trọng giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù ổn định cuộc sống. Nhận thức đúng đắn vai trò của công tác tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù đối với công tác phòng ngừa tái phạm tội, đảm bảo an ninh trật tự nơi người chấp hành xong hình phạt tù về sinh sống, cấp ủy Đảng và chính quyền các địa phương đã có nhiều chủ trương, chính sách động viên, khuyến khích sự tham gia của các cơ quan, tổ chức xã hội, các doanh nghiệp, cộng đồng trong công tác giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương.

Trong những năm qua, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đã góp phần đáng kể vào công tác giúp đỡ cho người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng, đặc biệt là việc định hướng, đào tạo nghề nghiệp và bố trí việc làm, hỗ trợ vay vốn, trợ giúp pháp lý cho người chấp hành xong án phạt tù. Sự trợ giúp của cộng đồng, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đã tạo những điều kiện thuận lợi giúp người chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương vượt qua những khó khăn về tinh thần, vật chất, việc làm, sớm ổn định cuộc sống, tham gia tích cực vào hoạt động của cộng đồng dân cư, góp phần ổn định an ninh trật tự. Một số mô hình trợ giúp đã cho những kết quả có tính thực tiễn, như mô hình “Doanh nhân với an ninh trật tự” của huyện Nga Sơn, Thanh Hóa. Mô hình được thành lập năm 2008, xây dựng trên cơ sở sự đóng góp của các doanh nghiệp trên địa bàn huyện nhằm trợ giúp cho người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương sinh sống. Mô hình “Doanh nghiệp với An ninh trật tự” đã huy động được trên 300 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tham gia góp vốn xây dựng quỹ hỗ trợ, với tổng trị giá 606 triệu đồng. Quỹ hỗ trợ đã giúp 71 người được vay vốn, 8 người được tiếp nhận vào làm việc tại các doanh nghiệp, có mức thu nhập ổn định từ 1,8 triệu đến 2 triệu đồng/1 tháng. “Quỹ hỗ trợ cho vay vốn của Thành phố Đà Nẵng” thành lập năm 2002, đối tượng là người đã chấp hành xong hình phạt tù về cư trú tại thành phố Đà Nẵng, từ khi thành lập Quỹ đã duyệt cho vay 75 lượt cho 1004 người, với tổng số tiền 3.162.000.000 VND. Ngoài ra có thể kể đến một số mô hình khác trợ giúp cho người chấp hành xong hình phạt tù như “Câu lạc bộ doanh nhân Ý Yên, Nam Định” tại Hà Nội; quỹ “Doanh nhân với An ninh trật tự” tỉnh Đồng Nai; “Quỹ hoàn lương thành phố Hồ Chí Minh” được thành lập năm 2010, tư vấn tạo việc làm, hướng nghiệp dạy nghề, tư vấn pháp lý miễn phí cho người chấp hành xong hình phạt tù, tính đến nay Quỹ đã đón tiếp 72 người chấp hành xong hình phạt tù đến để tư vấn pháp lý miễn phí, hướng nghiệp, dạy nghề và giới thiệu việc làm. Kết quả bước đầu đã có 37 lượt người được tư vấn pháp lý; 10 lượt người được hướng nghiệp, học nghề; 09 người đã được trợ giúp tìm được việc làm ổn định... Như vậy, với việc thành lập mô hình trợ giúp người chấp hành xong hình phạt tù ở nhiều địa phương đã khẳng định vai trò quan trọng của các cơ quan, doanh nghiệp trong việc hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương tái lập cuộc sống, góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm và tái phạm tội.

Bên cạnh những kết quả đạt được trong những năm qua, thực tế công tác tổ chức tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù cho thấy vẫn còn tình trạng các cơ quan, tổ chức xã hội, người dân chưa nhận thức đúng đắn về người chấp hành xong hình phạt tù, định kiến của cộng đồng xã hội đối với người chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương còn khắc nghiệt, xa lánh, kỳ thị. Về khía cạnh pháp lý, mặc dù ngày 16 tháng 9 năm 2011 Chính phủ ban hành Nghị định số 80/NĐ-CP quy định các biện pháp đảm bảo tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong hình phạt tù, song hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh công tác này còn hạn chế, thiếu đồng bộ và chưa có giá trị pháp lý cao, chưa tạo ra được hành lang pháp lý để các cơ quan, tổ chức xã hội và mọi người dân phát huy vai trò, trách nhiệm, chung tay phối hợp giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương tái lập cuộc sống. Về chủ trương, chính sách, chưa có cơ chế chính sách khuyến khích sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong công tác hướng nghiệp, dạy nghề, đào tạo nghề và bố trí việc làm giúp đỡ người tù trở về địa bàn cư trú. Theo báo cáo kết quả thống kê của Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, số người chấp hành xong hình phạt tù được các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, đoàn thể xã hội, các doanh nghiệp giới thiệu, tạo việc làm chỉ chiếm tỷ lệ 3,4%, được vay vốn ngân hàng chính sách hoặc các quỹ hỗ trợ khác là 3,5%. Số liệu báo cáo cho thấy, mặc dù người chấp hành xong hình phạt tù có nhu cầu trợ giúp tìm kiếm việc làm cao xong sự giúp đỡ của các cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể xã hội, cũng như các doanh nghiệp còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra. Để nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù tái hòa nhập cộng đồng, theo chúng tôi cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

Thứ nhất, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác tổ chức tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù, đặc biệt là Luật Thi hành án hình sự, Nghị định 80/NĐ-CP của Chính phủ; các mô hình thành công trong việc giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương của các cơ quan, tổ chức xã hội và các doanh nghiệp.

Thứ hai, xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật hướng dẫn về công tác tổ chức tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù. Thực tiễn công tác tổ chức tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù cho thấy, hệ thống văn bản pháp luật điều chỉnh lĩnh vực công tác này vẫn còn hạn chế, chưa có hiệu lực pháp lý cao, dẫn đến việc chưa huy động được sự tham gia, phối hợp của các cơ quan, tổ chức xã hội, các doanh nghiệp, cũng như mọi người dân vào công tác tổ chức cho người chấp hành xong hình phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Vì vậy, xây dựng và hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực hiện công tác tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù sẽ là hành lang pháp lý quan trọng để các cơ quan, tổ chức xã hội nói chung, doanh nghiệp nói riêng chung tay, góp sức giúp người chấp hành xong án phạt tù chuẩn bị những điều kiện cần thiết để họ tái hòa nhập với cộng đồng thành công.

Ba là, xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa cơ quan Công an với các cơ quan, tổ chức xã hội, các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất trong xây dựng các mô hình giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương tái hòa nhập cộng đồng. Mặc dù trong những năm qua, bước đầu ghi nhận sự hình thành và hoạt động có hiệu quả của một số mô hình trợ giúp người chấp hành xong hình phạt tù do các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đứng ra thành lập, song vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu trợ giúp của người chấp hành xong hình phạt tù trên thực tế, chưa thiết lập được cơ chế phối hợp giữa cơ quan Công an, chính quyền địa phương với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả của các mô hình trợ giúp này.

Thứ tư, cần có cơ chế, chính sách phù hợp để động viên, khích lệ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tham gia giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Bên cạnh việc tạo hành lang pháp lý cho sự tham gia của các cơ quan tổ chức, doanh nghiệp vào công tác tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong hình phạt tù, thì một cơ chế chính sách ưu đãi về nguồn vốn, mặt bằng sản xuất… sẽ động viên, khuyến khích sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù tái hòa nhập cộng đồng.

 

Đại tá, ThS. VŨ VĂN HÒA - Trưởng khoa, Học viện Cảnh sát nhân dân

Tạp chí Cảnh sát nhân dân số 12/2012

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi