Thứ Bảy, 23/6/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Cần quy hoạch tổng thể kết cấu hạ tầng giao thông trên toàn tuyến quốc lộ 1A góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông

Quốc lộ 1A là tuyến đường huyết mạch xuyên suốt từ Bắc vào Nam với chiều dài 2301 km đi qua 31 tỉnh, thành phố. Điểm khởi đầu từ cửa khẩu Hữu Nghị biên giới Việt Trung thuộc xã Bảo Lâm, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, điểm cuối (km 2301 + 340m) tại thị trấn Năm Căn nằm trong địa phận huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau. QL1A là con đường chiến lược về an ninh, quốc phòng, là mạch máu giao thông đường bộ quan trọng nhất Việt Nam. Nối liền 3 miền Bắc, Trung, Nam xuyên suốt 31 tỉnh, thành phố và là trục giao thông chính cho các quốc lộ để đi đến các tỉnh Tây Bắc, Đông Bắc, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên…
Trong những năm gần đây lưu lượng phương tiện giao thông đi lại trên QL1A để lưu thông hàng hóa, chuyên trở hành khách giữa miền Bắc vào Nam và miền Nam ra miền Bắc nhanh chóng tăng nhanh. Lưu lượng vận chuyển hàng hóa, hành khách trên QL1A chiếm tới trên 60% lưu lượng hàng hóa và vận tải Nam Bắc. Đánh giá vai trò giao thông đi lại về đường bộ trên QL1A mang lại chúng ta thấy rằng QL1A có một vai trò hết sức quan trọng trong lưu thông hàng hóa hành khách góp phần vào việc thúc đẩy kinh tế, xã hội của đất nước phát triển, mở ra sự giao lưu giữa các vùng miền khá thuận lợi. Bên cạnh những lợi ích mà QL1A đem lại thì tình hình TNGT trên QL1A trong những năm gần đây cũng khá phức tạp. 
Theo thống kê của Cục CSGT của Bộ Công an từ năm 2009 đến tháng 06/2016 toàn quốc đã xảy ra 229.743 vụ TNGT, làm chết 74.793 người, bị thương 232.684 người. Từ năm 2009 đến tháng 06/2016 trên toàn quốc xảy ra UTGT 1.414 vụ. Riêng trên tuyến QL1A từ năm 2009 đến 06/2016 xảy ra 21.724 vụ TNGT làm chết 8.717 người, bị thương 23.429 người. Qua kết quả khảo sát các đoạn đường xảy ra tai nạn nhiều nhất là Hà Nội - Vinh, Nha Trang - TP Hồ Chí Minh. Các tai nạn tập trung ở đoạn qua đèo dốc chiếm 25,58% (với chiều dài 70 km), tai nạn gây ra qua khu tập trung dân cư 52% (chiều dài 143,21 km). Về UTGT tập trung bị ùn tắc vào các đoạn đường đang sửa chữa, thi công như Thanh Hoá - Vinh, Phú Yên - Nha Trang, những đoạn đường cửa ngõ vào các thành phố, thị xã trên tuyến đường 1A giờ cao điểm (buổi sáng từ 6h30 - 8h; buổi chiều từ 16h30 - 18h). Trong rất nhiều nguyên nhân gây ra TNGT như đi sai phần đường, làn đường, tránh vượt sai quy định, vi phạm tốc độ, chuyển hướng không quan sát, sử dụng rượu bia, chất kích thích… thì nguyên nhân rất quan trọng dẫn đến TNGT và UTGT trên QL1A đó là chất lượng của kết cấu hạ tầng giao thông, trên toàn tuyến QL1A hiện nay qua khảo sát đánh giá của Cục quản lí giao thông đường bộ chúng ta thấy nổi lên một số vấn đề sau: 

Thứ nhất, chất lượng đường, cầu, hầm mà phương tiện đi qua trên QL1A
Qua khảo sát thống kê đến cuối năm 2015 với tổng chiều dài 2301 km đường QL1A chạy dọc tuyến Bắc - Nam mới có gần 479 km đường đạt quy mô 4 làn xe trở lên. Nhiều đoạn đường đã xuống cấp trầm trọng chưa được đầu tư, sửa chữa kịp thời, một số do tác động của mưa bão, lụt, sự đi lại của các loại xe tải, xe container quá tải đã dẫn đến hư hỏng nặng. Sau đợt mưa lũ nhiều đoạn đã xuất hiện sạt lở, ổ gà, ổ trâu rất nguy hiểm cho người và phương tiện tham gia lưu thông. Một số đoạn đi qua các tỉnh vùng núi do mưa lớn dẫn đến sạt lở, đất, đá tràn xuống đường, cây cối gãy đổ gây khó khăn cho việc đi lại của các phương tiện. Toàn tuyến QL1A đi qua 874 cây cầu lớn nhỏ với chiều dài 43.000 m. Một số cây cầu được thi công từ thời Pháp do đó cầu đã cũ yếu, đa số các cây cầu có trọng tải nhỏ dưới 30 tấn nếu xe có trọng tải lớn hơn 30 tấn đi qua rất nguy hiểm. Trên đoạn tuyến QL1A đi qua 7 đường hầm lớn nhỏ một số hầm đang thi công (Hầm Cù Mông, hầm Hải Vân 2, hầm Đèo Ngang), các công trình này khi đưa vào sử dụng sẽ góp phần giảm tải lượng phương tiện qua QL1A cũ. Theo số liệu của báo cáo của Tổng cục Đường bộ Việt Nam thì đến nay lưu lượng giao thông trên QL1A đã xuất hiện nhiều đoạn mãn tải như đoạn Hà Nội - Vinh, Bình Thuận - Đồng Nai với lưu lượng rất lớn 18.000 PCU/1 ngày,đêm. Đoạn Phan Giếng - Phan Thiết Cần Thơ Phụng Hiệp lưu lượng 17.000 PCU/ngày, đêm. Tình trạng này dẫn đến mật độ các phương tiện lưu thông trên QL1A có đoạn có thời gian lưu thông lớn, dẫn đến sự ùn tắc và tai nạn luôn xảy ra.


Mặt đường trên Quốc lộ 1A, huyện Cam Lâm (Khánh Hòa) bong tróc

Thứ hai, hệ thống đèn tín hiệu, biển báo
Khảo sát toàn tuyến QL1A, hệ thống đèn tín hiệu, chủ yếu được lắp đặt và đang sử dụng trên đoạn quốc lộ đi qua thị xã, thành phố; ở các cửa ngõ vào thị xã, thành phố; các ngã 3, 4 trong nội thị thành phố, còn ở những đoạn đường không đi qua thị trấn, thị xã, thành phố, nơi giao nhau với đường sắt… thì việc lắp đặt hệ thống đèn tín hiệu còn thiếu đồng bộ, chưa đầy đủ. Đánh giá chất lượng đèn tín hiệu: Quá 50% cũ được lắp đặt và sử dụng quá thời hạn hỏng không được bảo trì thường xuyên, chỉ số hướng dẫn giữa 3 loại đèn, nhiều trường hợp bất hợp lí đặc biệt chỉ số hướng dẫn đi của đèn xanh đối với các hướng đi. Về hệ thống biển báo ngoài các biển báo chỉ dẫn hệ thống biển báo nguy hiểm cho các đoạn đường hẹp, một bên là vực, hoặc những đoạn đường hay sạt lở thì hệ thống biển báo còn thiếu, chủ yếu qua các đèo. Hiện nay QL1A đi qua 9 đèo chủ yếu tập trung ở các tỉnh miền Trung, những đèo này khúc cua tay áo, độ dốc lớn, chiều dài có đèo đến 11km như Đèo Ngang, Đèo Cù Mông dài 6km. Nhưng hệ thống biển báo, thanh chắn hành lang thiếu quá nhiều, đặc biệt hệ thống gương cầu rất ít, thậm chí có đèo không có, do đó người điều khiển xe khách, xe tải trọng tải lớn hoặc xe container đi qua các đèo này rất dễ gây tai nạn hoặc lật xe.
Thứ ba, hành lang giao thông và đường tránh
Hiện nay toàn tuyến QL1A đi qua đủ các loại địa hình, vùng núi đồng bằng, đô thị. Hành lang giao thông để đảm bảo an toàn cho các phương tiện hoạt động trên đường cũng là một vấn đề bức xúc. QL1A đi qua 5.666 khu công nghiệp, 2.101 khu dân cư, 1.008 trạm xăng dầu, đi qua 130 thành phố, thị xã, thị trấn, đi qua 874 chiếc cầu các loại. Theo thống kê của Cục quản lý đường bộ Việt Nam trên toàn tuyến QL1A có 1.060 điểm giao cắt giữa đường sắt với đường bộ. Trong đó có 32 điểm giao cắt khác mức, việc lắp đặt đèn tín hiệu mới đạt được khoảng 70% trên tổng số đường giao cắt.
Tình hình họp chợ ven đường hầu như tỉnh nào, huyện nào cũng có, cộng với các hàng quán kinh doanh dịch vụ, hệ thống biển quảng cáo dọc tuyến đường, lấn chiếm hành lang, vỉa hè làm ảnh hưởng lớn tới việc lưu thông của các phương tiện, nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra mà nguyên nhân chính là do vi phạm vỉa hè gây ra như họp chợ tập kết nguyên vật liệu, kinh doanh hàng quán. Đối với các mố 2 đầu cầu, hệ thống hành lang bảo vệ rất sơ sài, hệ thống biển báo trọng tải cầu không đúng thực tế, chất lượng cầu. Hành lang đi qua các khu dân cư, các đô thị đều bị lấn chiếm vỉa hè, do đó việc di chuyển của các phương tiện qua khu vực này là rất khó khăn thường gây ra ùn tắc và tai nạn. Đường tránh hiện nay qua thống kê của Tổng cục đường bộ - Bộ GTVT dọc tuyến QL1A có 14 tỉnh có QL1A đi qua có đường tránh với tổng số 23 đường tránh. Các đường tránh này có tính chất phòng ngừa nhưng đồng thời mang lại rất nhiều hiệu quả. Khi phương tiện giao thông lưu hành trên đường gặp sự cố lưu thông như đi qua các đoạn đường đang bị tai nạn, ùn tắc, sạt lở đường, các nguy cơ nguy hiểm khác như xây dựng đường tránh. Toàn tuyến QL1A hiện nay còn có 1 loạt tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và một số tỉnh Nam Trung Bộ nơi có địa bàn hiểm trở, thường xảy ra ùn tắc tai nạn nhưng việc nghiên cứu và mở ra đường tránh không có, khi gặp sự cố dễ gây ra ùn tắc và nguy hiểm. Đối với các tỉnh Tây Nam Bộ như Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau cũng cần nghiên cứu xây dựng, mở rộng các đường tránh. Việc xây dựng các đường tránh này chủ yếu giúp cho các phương tiện khi mùa mưa bão, lụt lội có các đường tránh để phương tiện không đi vào đoạn đường lũ lụt, sạt lở, nguy hiểm, đồng thời tránh cho phương tiện bị nước lũ cuốn trôi. 
Để bảo đảm TTATGT thông suốt trên toàn tuyến QL1A và hạn chế, giảm thiểu những tai nạn xảy ra. Ngoài việc phải tiến hành đồng bộ các biện pháp khắc phục những nguyên nhân gây ra ùn tắc, TNGT. Công tác xây dựng, quy hoạch kết cấu hạ tầng giao thông cần tập trung vào những nội dung sau:
- Điều tra, thống kê tổng thể thực trạng kết cấu hạ tầng giao thông từng đoạn đường, cầu cống, hệ thống biển báo, đèn tín hiệu, hành lang giao thông, đường tránh. Trên cơ sở khảo sát thực tế Bộ GTVT kết hợp với UBND các tỉnh, thành phố xây dựng, quy hoạch tổng thể toàn tuyến, báo cáo chính phủ phê duyệt.
- Đầu tư kinh phí mở rộng, nâng cấp trên toàn tuyến theo quy mô 4 làn xe như đã phê duyệt, có làn đường dành riêng cho xe máy. Sửa chữa mặt đường các chỗ sụt lún, sạt lở phải nhanh chóng khắc phục. Khảo sát thiết kế các tuyến đường tránh thành phố, thị xã, hiện nay qua khảo sát cần nhanh chóng thiết kế, đầu tư, xây dựng các đường tránh ở thành phố Phủ Lý, thành phố Biên Hòa, thị xã Cai Lậy, thị xã Long Khánh. Nghiên cứu khảo sát xây dựng hệ thống đường nhánh từ QL1A nối với các đường tỉnh, đường huyện, tạo thuận lợi hoạt động giao thông, đồng thời phải bàn giải tỏa giao thông khi xảy ra ùn tắc, chú ý những đoạn đường QL1A giao cắt với tuyến đường sắt Bắc - Nam, cần có rào chắn, barie đảm bảo sự an toàn cho tàu chạy.
- Rà soát, hệ thống cầu, cống, đập hầm mà QL1A đi qua đối với những chiếc cầu, cống đạp được xây dựng từ thời Pháp, Mỹ, Ngụy để lại và cần kiểm tra cụ thể từng cái về mức độ sử dụng như kết cấu, tải trọng, nếu những cầu, cống còn sử dụng được thì cần khắc phục, sửa chữa. Những cây cầu, cống nào xuống cấp không đảm bảo an toàn kỹ thuật có nguy cơ xảy ra tai nạn thì kiên quyết phá bỏ, xây mới.
Đối với các nút giao thông lớn, các khu công nghiệp, khu dân cư, khu thương mại, nghiên cứu, xây dựng các cầu vượt qua QL1A để hoạt động giao thông được thuận lợi.
- Rà soát, điều chỉnh hệ thống biển báo hiệu một cách hợp lý: Trên toàn tuyến qua khảo sát năm 2015 của Tổng cục đường bộ cần điều chỉnh biển tốc độ 385 cụm dân cư. Rà soát 1.488 cầu đang cắm biển hạn chế trọng tải, tháo bỏ 718 cầu, tính toán cắm lại 540 biển báo ở cầu, điều chỉnh 54 vị trí chưa phù hợp. Rà soát các biển báo tại các ngã 3, ngã 4, các khu vực dân cư, thương mại, các đoạn đường nguy hiểm cần bổ sung hoặc điều chỉnh vị trí cho phù hợp. rà soát điều chỉnh hệ thống đèn tính hiệu, chú ý đèn ở tuyến đường giao nhau, tăng cường gương cầu lồi ở các tuyến đường cua khúc khủy, rà soát lại các điểm đen có nguy cơ gây TNGT, tăng cường lắp đặt hệ thống camera giám sát giao thông ở các tuyến đường trọng điểm.
- Quy hoạch và xây dựng các điểm dừng nghỉ, đối với xe đường dài, các bến xe buýt, các trạm đưa đón khách một cách hợp lí tiện lợi, xây dựng các trạm y tế, cứu hộ phục vụ cho sự cố và bất trắc xảy ra khi các phương tiện lưu thông.
- Xây dựng hành lang giao thông an toàn, cấm tình trạng họp chợ ngoài đường, tập kết nguyên vật liệu, đỗ dừng xe thành hàng dọc đường, kinh doanh hàng quán, lắp đặt hệ thống biển báo khuất tầm nhìn và ảnh hưởng đến hoạt động giao thông trên đường.
- Tăng cường kiểm soát xe quá khổ, quá tải, ngoài việc không đảm bảo ATGT, chính loại phương tiện này là tác nhân phá hoại đường cầu cống. Tăng cường công tác quản lý các cung đường được phân công và xác định trách nhiệm của cơ quan quản lí. Tăng cường công tác thanh tra giám sát, công tác quy hoạch, xây dựng, nâng cấp QL1A cần phải được quan tâm đúng mức, không chỉ dừng ở nhận thức mà cần phải được đầu tư vốn, kỹ thuật, phải có kế hoạch, quy hoạch đồng bộ và phải được nhanh chóng tổ chức triển khai thực hiện, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Xác định việc quy hoạch xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông QL1A là trách nhiệm của Chính phủ và các Bộ có liên quan như Bộ GTVT, Bộ tài chính, Bộ Công an, đồng thời là trách nhiệm của UBND các tỉnh có QL1A đi qua. Nên xây dựng cơ chế quản lí, bảo dưỡng theo hướng xã hội hóa, tăng cường vai trò kiểm tra, quản lí của các cơ quan quản lí Nhà nước và xác định trách nhiệm người đứng đầu đối với cơ quan quản lí trong quản lí QL1A.

 

PGS, TS. Phạm Đình Xinh
Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ATGT - Học viện CSND


Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi