Thứ Ba, 16/10/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Phát huy vai trò của quần chúng nhân dân - Yếu tố quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội

Bảo đảm trật tự, an toàn xã hội bao gồm những nội dung chủ yếu như đấu tranh phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và các hành vi vi phạm pháp luật khác; Tổ chức tiến hành các hoạt động quản lý hành chính về trật tự xã hội; Quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân, học sinh trường giáo dưỡng, trung tâm cai nghiện và các cơ sở chữa bệnh bắt buộc; bảo đảm trật tự an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, cứu hộ, cứu nạn, bảo vệ môi trường, phòng chống các sự cố về môi trường.

Để phát huy vai trò quần chúng nhân dân, cán bộ Công an cần nhận thức một cách toàn diện những tác động tích cực và tiêu cực của kinh tế thị trường đến suy nghĩ và hành động của con người. Mặt tích cực của kinh tế thị trường có thể là động lực to lớn để phát huy tinh thần cách mạng, sáng tạo, năng động, sự đoàn kết, đồng thuận của quần chúng nhân dân hướng tới mục tiêu giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Song cũng chính từ những mặt trái vốn có của kinh tế thị trường, hoặc những yếu tố tiêu cực, nảy sinh từ quá trình vận động của nền kinh tế thị trường mà chậm được giải quyết thì nó sẽ tác động nghiêm trọng làm suy giảm vai trò chủ thể của quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng chống tội phạm. Thậm chí, chính một bộ phận quần chúng nhân dân có thể sẽ gây mất an ninh trật tự do sự tác động của những mặt trái ấy phát sinh từ thực thể nền kinh tế thị trường.

Thực tế cho thấy, việc phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm hiện nay có nhiều khó khăn, trở ngại. Không thể không phủ nhận rằng, suy nghĩ và hành động của nhân dân sau hơn 30 năm phát triển kinh tế thị trường đã đã có nhiều thay đổi so với thời kỳ kinh tế bao cấp. Kinh tế thị trường làm cho mỗi người dân quan tâm nhiều hơn đến lợi ích cá nhân, cái tôi được chú ý nhiều hơn, suy nghĩ, tình cảm, triết lý sống của nhân dân cũng trở nên thực tế hơn. Thực tế lịch sử của những năm tháng chiến tranh vệ quốc và mô hình kinh tế bao cấp, tuy rất khó khăn, thậm chí thiếu thốn trăm bề nhưng chúng ta vẫn phát huy cao độ vai trò quần chúng nhân dân. Khi đó, sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, tinh thần cách mạng, ý chí chiến đấu, hy sinh vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội của quần chúng nhân dân trở thành nhân tố quyết định trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc. Vậy tại sao trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường và hội nhập hiện nay, cuộc sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng lên, xã hội giàu có hơn, nhưng tính tích cực cách mạng của người dân chưa được nâng cao như chúng ta mong đợi. Phải chăng những tác động của mặt trái kinh tế thị trường như: Chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, sự phân hóa giàu nghèo, những bất bình đẳng trong xã hội còn tồn tại, sự tha hóa, biến chất, suy thoái của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên, âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, lối sống phương tây trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc tác động tiêu cực đến mục tiêu phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong giai đoạn hiện nay.

Do đó, phát triển kinh tế thị trường vừa tạo ra cơ hội cũng đồng thời nảy sinh nhiều khó khăn thách thức đối với việc phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Sau 30 năm đổi mới, Đảng ta đã tổng kết “Nhìn tổng thể, qua 30 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đừng xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đồng thời cũng còn nhiều vấn đề lớn, phức tạp, nhiều hạn chế, yếu kém cần phải tập trung giải quyết, khắc phục để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững”[1]. Vì vậy, để phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm bảo đảm trật tự an toàn ở nước ta trong giai đoạn hiện nay, lực lượng Công an nhân dân cần tập trung vào một số nội dung sau:

Một là, làm tốt công tác tuyên truyền để quần chúng nhân dân nâng cao tinh thần cảnh giác, ý thức chủ động, tích cực đấu tranh phòng, chống tội phạm. Cần lưu ý rằng, công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường khó khăn hơn nhiều sơ với thời kỳ kinh tế bao cấp. Do đó phải kiên trì, bền bỉ tuyên truyền vận động quần chúng với nhiều hình thức và nội dung đa dạng nhằm chuyển biến nhận thức và hành động của quần chúng nhân dân về chủ trương, đường lối bảo vệ an ninh trật tự, phổ biến các văn bản quy định về phòng ngừa và tấn công, trấn áp tội phạm. Trấn áp tội phạm để tạo dựng một xã hội bình yên, hạnh phúc cho nhân dân, tất yếu sẽ thu hút được sức mạnh ủng hộ của mọi tầng lớp nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh “Lực lượng toàn dân là lượng lượng vĩ đại hơn ai hết, không ai chiến thắng được lực lượng đó” [2] Và Người căn dặn ngành Công an “khi dân giúp đỡ ta nhiều thì ta thành công nhiều, giúp đỡ ta ít thì ta thành công ít, giúp đỡ ta hoàn toàn thì ta thành công hoàn toàn”[3]. Thực tiễn cho thấy, khi nào dân ủng hộ Công an? khi quyền lợi chính đáng của dân được bảo vệ, khi sự công bằng, tính thượng tôn pháp luật được giữ vững. Địa phương nào, địa bàn nào mà tội phạm hoành hành, cái xấu, cái ác lấn át thì ở đó nhân dân sẽ quay lưng lại với phong trào đấu tranh phòng chống tội phạm, và ngược lại. Để phát huy được vai trò quần chúng nhân dân thì trước tiên an ninh trật tự phải vì dân. Quyền và lợi ích hợp pháp của người dân phải được tôn trọng và bảo vệ. Công an nhân dân phải trên tinh thần “Dĩ công vi thượng” tất cả vì nước, vì dân, đặt lợi ích của nhân dân, của Đảng, của đất nước lên trên hết là cơ sở để xây dựng và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân, bảo đảm sự gắn kết giữa Công an với nhân dân; giữa các dân tộc, các tôn giáo, các giai tầng xã hội khác nhau; không kể già, trẻ, gái, trai, không phân biệt bất kỳ tầng lớp nào; giữa quốc gia và quốc tế, trên tinh thần “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/ Thành công, thành công, đại thành công” như sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định.

Hai là, phải làm cho dân tin, dân yêu, dân ủng hộ. Muốn vậy, vấn đề có tính cốt lõi là phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân; giải quyết tốt quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội; kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và toàn xã hội. Có như vậy, chúng ta mới tổ chức và động viên, quy tụ nhân dân phát huy cao độ tính tích cực, tự giác trong đấu tranh phòng chống tội phạm. Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Trách nhiệm lớn lao này là của cả hệ thống chính trị, trong đó Công an nhân dân được giao trọng trách bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Bản chất của Công an Việt Nam là Công an nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ, dựa vào dân mà làm việc. Hoạt động của Công an nhân dân phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, chịu sự giám sát của nhân dân, bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân. Khi dân tin, quần chúng nhân dân sẽ hết lòng, hết hết sức ủng hộ và là cơ sở xã hội tin cậy, nền tảng của hoạt động công tác Công an. Để hoàn thành nhiệm vụ phòng chống tội phạm, phải dựa vào dân, muốn vậy dân phải tin, dân phải ủng hộ Bác Hồ từng nói Công an nhân dân “phải làm cho dân tin, dân yêu, dân ủng hộ. Có dựa vào nhân dân thì Công an mới hoàn thành được tốt nhiệm vụ của mình”[4]. Trong 7 biện pháp công tác của Công an nhân dân, biện pháp phát động quần chúng là biện pháp cơ bản, hàng đầu, có vai trò quyết định đến chất lượng, hiệu quả các mặt công tác nghiệp vụ của Công an nhân dân. Để giữ vững an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự an toàn xã hội việc huy động và phát huy vai trò quần chúng nhân dân, xây dựng lực lượng Công an nhân dân gắn bó mật thiết với nhân dân là một trong những mục tiêu, yêu cầu và quan điểm chỉ đạo của Đảng ta.

Ba là, để phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng chống tội phạm cần làm tốt công tác nghiên cứu, nắm tình hình, nắm rõ tâm tư và nguyện vọng của quần chúng, từ đó đề ra nội dung, yêu cầu phù hợp phát động phong trào quần chúng đấu tranh phòng chống tội phạm. Thực tiễn cho thấy, nếu cán bộ làm công tác dân vận mà sa vào suy thoái, cửa quyền, hách dịch, ngại khó, ngại khổ, thiếu gương mẫu, thiếu tính tiên phong thì không thể phát huy được sức mạnh của phong trào quần chúng. Để phát huy vai trò của quần chúng nhân dân cần phải quán triệt rõ thẩm quyền, trách nhiệm và phân công, phân cấp thực hiện các biện pháp vận động quần chúng trong phòng chống tội phạm. Bộ Công an là cơ quan giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Tổng cục Chính trị Công an nhân dân là cơ quan chủ quản xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; Tổng cục Cảnh sát là cơ quan chủ quản chịu trách nhiệm chỉ đạo các cục nghiệp vụ trong tổ chức, thực hiện phong trào Toàn dân tham gia đấu tranh phòng chống tội phạm bảo đảm trật tự an toàn xã hội; Tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện biện pháp vận động quần chúng nhân dân; chỉ đạo, hướng dẫn lực lượng Công an; Công an cấp tỉnh và thành phố có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo các biện pháp vận động quần chúng… Ở đây vai trò của Công an cấp quận, huyện, và đặc biệt Công an cơ sở có tầm quan trọng đặc biệt trong việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, phát hiện những mâu thuẫn và kịp thời tham mưu với chính quyền và Công an cấp trên nhằm phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Bốn là, xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác vận động quần chúng, xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Lực lượng này phải bảo đảm có lập trường, quan điểm quần chúng đúng đắn, vì nhân dân phục vụ, tất cả vì lợi ích và hạnh phúc của nhân dân, có niềm tin vào sức mạnh to lớn và đông đảo, sự sáng tạo của nhân dân, phải lắng nghe tâm tư nguyện vọng của nhân dân, học hỏi nhân dân, sống trong lòng dân, đi sâu đi sát để cùng nhân dân giải quyết những vấn đề bức xúc trong phạm vi thẩm quyền và tham mưu cho các cấp giải quyết bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Ngoài ra cán bộ làm công tác vận động quần chúng còn cần phải có lòng nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm cao, có tác phong công tác quần chúng; Cán bộ làm công tác vận động quần chúng cần có năng lực tổ chức và nghệ thuật vận động quần chúng, phải linh hoạt, chủ động, kiên quyết, kiên trì trước những hoàn cảnh khó khăn, phức tạp để lựa chọn và đưa ra những hình thức vận động quần chúng phù hợp.

Năm là, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ của lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Phòng ngừa là hệ thống các biện pháp của nhà nước và xã hội và đặc biệt của lực lượng Công an nhân dân nhằm khắc phục nguyên nhân, điều kiện phát sinh, phát triển tội phạm và làm giảm tội phạm. Việc phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn bộ hệ thống chính trị, đẩy mạnh phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc nhằm nêu cao vai trò chủ động của các ban ngành, đoàn thể và các tầng lớp nhân dân trong đấu tranh phòng chống tội phạm. Thực tiễn cho thấy, công tác phòng ngừa xã hội được xây dựng theo chiều sâu, tổ chức quần chúng nhân dân phát huy cao độ tinh thần làm chủ, ý thức cách mạng thì sẽ giảm trừ được tội phạm một cách lâu dài bền vững. Để đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chính là cầu nối thắt chặt mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước và Công an. Đánh giá về nội dung này, Văn kiện Đại hội XII của Đảng nhấn mạnh: “Khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được mở rộng, củng cố và tăng cường trong bối cảnh đất nước có nhiều khó khăn, thách thức. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân đã đổi mới cả về nội dung và phương thức hoạt động, phát huy ngày càng tốt hơn vai trò tổng hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; cùng Đảng, Nhà nước chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, tham gia xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, quản lý xã hội; thường xuyên tổ chức các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước góp phần vào những thành tựu chung của đất nước”[5]. Lực lượng Công an nhân dân cần nắm chắc các nội dung các nghị quyết liên tịch, thông tư, kế hoạch liên ngành phối hợp ra các văn bản liên ngành về công tác vận động quần chúng xây dựng phong trào Toàn dân tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm./.

 Đại tá, PGS.TS Phạm Thái Bình

Trưởng phòng Tạp chí CSND, Học viện CSND



[1] Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, NXB CTQG, ST, HN, 2016, tr.65

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 4, NXB ST, H, 1984, tr.18

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 6, NXB ST, H, 1985, tr.299

[4] Chủ tịch Hồ Chí Minh với Công an nhân dân, NXB CAND, H,2003, tr 69

[5] Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Sđd, tr.156-157. 


 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi