Chủ Nhật, 19/8/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Lịch sử công tác vận động quần chúng tham gia phòng, chống tội phạm của lực lượng Công an nhân dân - Những bài học kinh nghiệm

Vận động quần chúng tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT) là một trong những biện pháp công tác thường xuyên, quan trọng của lực lượng Công an nhân dân (CAND). Ngay từ khi mới thành lập, theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lực lượng CAND đã luôn chú trọng công tác dân vận, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp bảo đảm ANTT. Kinh nghiệm dân vận của các thế hệ CAND trong lịch sử hơn 70 năm xây dựng và trưởng thành đã trở thành những bài học vô giá trong công tác vận động quần chúng nhân dân tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội giai đoạn hiện nay.

Ra đời trong những ngày sục sôi của Cách mạng tháng Tám, tuy còn non trẻ, song lực lượng Công an đã quán triệt và vận dụng sáng tạo các quan điểm, đường lối quần chúng của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước, dựa vào Mặt trận Việt Minh và các đoàn thể cứu quốc để tuyên truyền vận động nhân dân hăng hái tham gia các tổ chức như: “Việt Dũng thanh niên đoàn”, “Việt Nữ đoàn”, “Cảnh sát danh dự không lương”... sát cánh cùng lực lượng Công an làm nhiệm vụ bảo vệ ANTT, đấu tranh quyết liệt với các thế lực thù địch, các loại phản động và tội phạm, bảo vệ an toàn Lễ Tuyên ngôn độc lập (02/9/1945), bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ trước sự đe dọa của thù trong, giặc ngoài trong tình thế đất nước “Ngàn cân treo sợi tóc”. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, lực lượng CAND đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng Quân đội nhân dân, đoàn, hội kháng chiến tham mưu cho Đảng, Chính phủ chỉ đạo, tổ chức vận động nhân dân thực hiện cuộc vận động với khẩu hiệu “Ba không”, nội dung phù hợp với đặc điểm từng vùng, miền chiến lược: Ở vùng căn cứ địa Việt Bắc và vùng tự do là: Không nghe, không biết, không thấy; ở vùng địch tạm chiếm là: Không làm việc cho địch, không bán lương thực cho địch, không chỉ đường cho địch. Ở Nam Bộ phát động nhân dân tham gia phong trào “Ngũ gia liên bảo” để bảo vệ ANTT thôn, xóm. Các cuộc vận động trên đã nâng cao cảnh giác cách mạng cho nhân dân, bưng tai bịt mắt quân thù và đã nhanh chóng phát triển ra toàn quốc thành phong trào “Phòng gian bảo mật” với nội dung cụ thể: Bảo vệ bí mật, tài sản của Đảng, Nhà nước, bảo vệ nội bộ, bảo vệ trị an xã hội. Nhân dân đã giúp đỡ lực lượng Công an đấu tranh, ngăn chặn kịp thời các hoạt động phá hoại của địch và âm mưu lập “Xứ Nùng”, “Xứ Thái”, “Xứ Mường” tự trị ở miền núi phía Bắc, âm mưu lập "Nước Tây Kỳ tự trị", "Nước Nam Kỳ tự trị" ở phía Nam... đỉnh cao là góp phần làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (ngày 07/5/1954), buộc Pháp phải ký hiệp định Giơnevơ, lập lại hòa bình ở Đông Dương.

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, miền Bắc hoàn toàn giải phóng bước vào thời kỳ khôi phục và phát triển kinh tế, miền Nam tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân: Lực lượng Công an đã tham mưu phục vụ Đảng, Chính phủ, Trung ương Cục miền Nam chỉ đạo tổ chức vận động nhân dân tích cực tham gia bảo vệ ANTT, xây dựng lực lực lượng nòng cốt bảo vệ ANTT ở cơ sở: Ở miền Bắc, Trung ương Đảng phát động phong trào “Bảo vệ trị an” ở ngoài xã hội và mở cuộc vận động “Bảo mật phòng gian” trong các cơ quan, xí nghiệp; Chính phủ ban hành thông tư về thành lập các tổ chức Bảo vệ cơ quan, xí nghiệp. Ở miền Nam, Trung ương Cục miền Nam đã chỉ đạo đẩy mạnh phong trào "Bảo mật phòng gian" ở cả 3 vùng chiến lược và thành lập “Hội đồng bảo vệ an ninh xã, ấp” Phong trào “Bảo vệ trị an”, “Bảo mật phòng gian” phát triển mạnh mẽ, gắn kết với phong trào thi đua lao động sản xuất, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam. Nhiều điển hình tiên tiến xuất hiện, như các xã: Yên Phong (Ninh Bình), Hưng Khánh (Yên Bái), Thanh Bình (Lào Cai), Quang Chiểu (Thanh Hóa); Khối 30, khu Đống Đa (Hà Nội)… Tại Hội nghị trị an dân cảnh năm 1963, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã huấn thị: “Phong trào Bảo vệ trị an đối với nhân dân phải trở thành vườn hoa, đối với địch phải trở thành hầm chông. Phải ra sức phát động quần chúng tham gia phong trào Bảo vệ trị an”.

Sau ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975) và bước vào thời kỳ đổi mới, xây dựng đất nước, lực lượng CAND đã tham mưu cho Đảng, Nhà nước thống nhất các phong trào vận động nhân dân tham gia bảo vệ ANTT toàn quốc thành phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc (ANTQ) và từ năm 2005 đổi thành Phong trào “Toàn dân bảo vệ ANTQ”. Lực lượng Công an các cấp đã phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội tham mưu phục vụ cấp ủy Đảng, chính quyền tổ chức, vận động mọi tầng lớp nhân dân tham gia phong trào này. Phong trào “Toàn dân bảo vệ ANTQ” đã có bước phát triển khá sâu rộng, với nhiều nội dung, hình thức đa dạng, phong phú; phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh, cụ thể của từng vùng, từng khu vực, từng lĩnh vực, từng địa bàn cụ thể, như: Phong trào nhân dân tự quản, tự phòng, tự bảo vệ; phong trào cảm hóa, giáo dục người lầm lỗi tại gia đình và cộng đồng dân cư; phong trào xây dựng cơ quan, doanh nghiệp, trường học an toàn; xây dựng thôn xóm bình yên, gia đình hòa thuận; xây dựng xứ họ đạo bình yên... nhiều tấm gương tiêu biểu, điển hình tiên tiến xuất sắc được nhân rộng trong toàn quốc. Phong trào đã phát huy năng lực sáng tạo của cơ sở, khơi dậy sức mạnh, tiềm lực to lớn của toàn dân trong phòng ngừa, tấn công, trấn áp tội phạm, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Trong thời kỳ mới, các thế lực thù địch ráo riết thực hiện âm mưu “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn, lật đổ nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, phá hoại chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc; lợi dụng các địa bàn trọng điểm, vùng tập trung đồng bào tôn giáo, dân tộc, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; mặt trái của nền kinh tế thị trường và những sơ hở, thiếu sót của các cơ quan nhà nước trong quản lý kinh tế, quản lý xã hội để xuyên tạc, kích động, lôi kéo quần chúng gây mất ổn định chính trị, xã hội. Cùng với việc triển khai thực hiện các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng CAND đã phối hợp với Quân đội nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên chủ động nắm bắt tình hình, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; tập hợp vận động người cao tuổi, các nhân sĩ trí thức, người có uy tín tiêu biểu trong các dân tộc, các chức sắc trong tôn giáo tham gia vào công tác mặt trận và các tổ chức quần chúng làm công tác ANTT; động viên khơi dậy truyền thống cách mạng, vận động quần chúng tham gia các hoạt động nâng cao dân trí, phát triển sản xuất, cải thiện dân sinh, nâng cao cảnh giác, tích cực tham gia đấu tranh chống lại các luận điệu tuyên truyền phản cách mạng và phòng, chống tội phạm.

Thông qua công tác xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ, quần chúng nhân dân đã cung cấp hàng chục triệu nguồn tin có liên quan đến công tác ANTT, trong đó có 60% đến 70% tin có giá trị giúp các cơ quan chức năng phát hiện, điều tra, xử lý nhiều vụ phạm tội, đặc biệt là các vụ án tham nhũng, các vụ án về ma túy, mua bán người. Phong trào “Toàn dân bảo vệ ANTQ” đã gắn kết với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” và các phong trào cách mạng khác; nhiều mô hình điển hình trong phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội, bảo vệ ANTT ở cơ sở được xây dựng và phát huy tác dụng. Lực lượng CAND đã phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên các cấp chỉ đạo xây dựng các mô hình điển hình tiên tiến, chú trọng sơ kết, tổng kết, hội thảo chuyên đề, nhân rộng các mô hình, điển hình có hiệu quả trong công tác bảo vệ ANTT. Hiện nay, cả nước có trên 700 loại mô hình, tổ chức quần chúng hoạt động trong phong trào phòng, chống tội phạm; phòng, chống tệ nạn ma túy; phòng, chống mua bán phụ nữ, trẻ em, đảm bảo trật tự, an toàn giao thông, giữ gìn ANTT. Nhiều mô hình, điển hình tiên tiến được xây dựng, phát triển trên tất cả các địa bàn, lĩnh vực đời sống xã hội, mang tính xã hội hóa cao được các địa phương thực hiện hiệu quả và nhân rộng. Nổi bật là các mô hình: “Tự phòng, tự quản, tự bảo vệ”; “Chi hội Cựu chiến binh gương mẫu”, mô hình “1+2” (một gia đình Cựu chiến binh phối hợp với 2 gia đình liền kề quản lý giáo dục con em) của Hội Cựu chiến binh; Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với nhiều mô hình, cách làm hay được xây dựng, duy trì và phát huy hiệu quả ở cơ sở, góp phần nâng cao kiến thức pháp luật, hình thành lối sống tích cực trong thanh, thiếu niên như: “Thanh, thiếu niên nói không với tội phạm ma túy”, “Chi đoàn thanh niên không có tội phạm”, “Câu lạc bộ phòng, chống ma túy”, “Tìm địa chỉ đen”, “Hòm thư tố giác”, “Hòm thư cứu bạn”, “Đội giáo dục đồng đẳng”, “Chi đoàn thanh niên tự quản”, “Thắp sáng ước mơ hoàn lương”; Hội Liên hiệp Phụ nữ quan tâm xây dựng mô hình điểm với phương châm từ điểm đến diện, hướng về cơ sở như các mô hình: “Câu lạc bộ đồng cảm”, “Quản lý, giáo dục con em trong gia đình không phạm tội và tệ nạn xã hội”, “Tổ phụ nữ không có chồng, con phạm tội, vi phạm pháp luật, nghiện ma túy”, “Tổ phụ nữ giúp đỡ phụ nữ sau cải tạo tái hòa nhập cộng đồng”; Hội Nông dân với các mô hình: “Điểm sáng phong trào bảo vệ ANTQ”, “Nông dân với pháp luật”, “Gia đình nông dân văn hóa”, “Bình yên làng nghề”, “Xóm đạo bình yên”, “Dòng tộc không có tội phạm và tệ nạn xã hội”; Liên đoàn Lao động với mô hình: “Nói không với ma túy”, “Tổ công nhân tự quản”, “Khu tập thể công nhân lao động văn minh”; Hội Người cao tuổi với mô hình: “Tuổi cao gương sáng”, “Ông, bà, cha, mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền”, “Gia đình người cao tuổi văn hóa”, “Tuổi cao trí càng cao”. Trong các cơ quan, doanh nghiệp, trường học có các mô hình: “Doanh nghiệp tự quản”, “Khu nội trú sinh viên an toàn, văn minh, không có tội phạm và tệ nạn xã hội”, “Cơ quan, doanh nghiệp, trường học an toàn - đoàn kết - văn hóa”. Các mô hình liên kết như: “Liên kết xây dựng vùng giáp ranh an toàn”, “Cụm liên kết an toàn về an ninh, trật tự”, “Xây dựng phường, xã, cơ quan, doanh nghiệp, trường học không có ma túy”, “Gia đình hòa thuận, thôn, xóm bình yên”, “Khu dân cư an toàn lành mạnh, không có tội phạm và tệ nạn ma túy”, “Cụm tàu an toàn”, “Xóm chài bình yên”, mô hình “Hiệp sỹ đường phố”, “Đội xe ôm phòng, chống cướp giật”… được các cấp, các ngành đánh giá cao, có tác dụng to lớn, phát huy được vai trò làm chủ, tính tích cực, sáng tạo của nhân dân trong công tác giữ gìn ANTT.

Phong trào “Toàn dân bảo vệ ANTQ” đ­ược gắn kết chặt chẽ với các phong trào cách mạng khác của Đảng và Nhà nư­ớc như­: Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, “Xóa đói giảm nghèo”, “Đền ơn đáp nghĩa”, đến nay được thực hiện ở hầu hết các khu dân cư trong cả nước.

Trải qua hơn 70 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác vận động quần chúng bảo vệ ANTT của lực lượng CAND đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội của đất nước. Mặc dù trong quá trình thực hiện còn bộc lộ một số hạn chế, khuyết điểm, song công tác vận động quần chúng đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm ANTT trong lịch sử đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm đối với công tác Công an hiện nay. Cụ thể:

Một là, công tác vận động quần chúng phải đặt dưới sự chỉ đạo toàn diện, trực tiếp của các cấp ủy Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Công tác Công an phải gắn chặt với đường lối chính trị của Đảng, nếu thoát ly đường lối chính trị của Đảng thì dù khéo mấy cũng không có kết quả. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước và thời kỳ hòa bình, xây dựng và phát triển đất nước, mọi hoạt động của lực lượng Công an đều đặt dưới sự chỉ đạo của Đảng, công tác vận động quần chúng đấu tranh bảo vệ ANTT cũng không nằm ngoài nguyên tắc này. Từ phong trào Ba không, Ba cùng, phong trào Bảo mật phòng gian đến phong trào Bảo vệ trị an và Phong trào Bảo vệ ANTQ của lực lượng CAND phát động trong quần chúng đều được sự chỉ đạo giám sát của Đảng. Cho đến nay, sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của Đảng vẫn là đảm bảo cao nhất, vững chắc nhất cho mọi thắng lợi của công tác Công an nói chung và công tác vận động quần chúng bảo vệ ANTT nói riêng.

Hai là, sự nghiệp bảo vệ ANTT chỉ có thể thành công khi thực sự dựa vào quần chúng, biết kết hợp chặt chẽ giữa tính tích cực của quần chúng với nghiệp vụ chuyên môn

Trải qua thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm ANTT ở các giai đoạn lịch sử, lực lượng CAND đã luôn phát huy sức mạnh của quần chúng, dựa vào quần chúng nhân dân để hoàn thành nhiệm vụ. Những kết quả của cuộc vận động tổ chức quần chúng bảo vệ ANTT qua các thời kỳ đã khẳng định chân lý: Quần chúng nhân dân là cách mạng. Khi quần chúng cách mạng được giác ngộ, có tổ chức, có sự lãnh đạo đúng đắn thì sức sáng tạo của quần chúng càng nở rộ. Lực lượng quần chúng được tổ chức là lực lượng to lớn, kết hợp với công tác chuyên môn của lực lượng CAND và các lực lượng, các biện pháp khác tạo thành nền tảng an ninh nhân dân, trên nền tảng đó mà bố trí thế trận an ninh nhân dân và triển khai các hoạt động của công tác Công an.

Phát huy tinh thần trên, trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm bảo vệ ANTT hiện nay, lực lượng CAND cần xác định biết dựa vào dân, phát huy lòng yêu nước, nhiệt tình cách mạng và tinh thần cảnh giác của nhân dân, vừa phải hướng dẫn nhân dân những hiểu biết về tình hình, âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực phản cách mạng và các loại tội phạm khác. Dựa vào quần chúng, vận động tổ chức quần chúng, phát huy tính tích cực của quần chúng kết hợp chặt chẽ với việc phát huy các biện pháp nghiệp vụ chuyên môn là vấn đề có tính nguyên tắc, phương pháp công tác, đồng thời cũng là nghệ thuật tổ chức phòng ngừa, đấu tranh bảo vệ ANTT.

Ba là, nội dung, hình thức vận động, tổ chức phong trào quần chúng bảo vệ ANTT phải phù hợp với đặc điểm, tình hình, phục vụ yêu cầu, nhiệm vụ chính trị, đáp ứng lợi ích thiết thân của nhân dân

Trải qua các thời kỳ lịch sử, mỗi hình thức, tổ chức phong trào quần chúng ra đời là một bước phát triển mới, luôn gắn với tình hình, nhiệm vụ và đặc điểm của cuộc đấu tranh trong từng giai đoạn. Từ những phong trào chung như Phòng gian bảo mật, Bảo vệ trị an... đã phát triển nhiều hình thức sinh động với những nội dung mới như: Cuộc vận động xây dựng xã, ấp, địa phương vững mạnh về ANTT, nhân điển hình tiên tiến trong bảo vệ ANTT…

Từ kinh nghiệm thực tiễn trên, trong công tác vận động quần chúng đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm ANTT hiện nay cần lưu ý: Việc bảo vệ ANTT trong tình hình khác nhau, đấu tranh với các loại đối tượng khác nhau, nhằm giải quyết các yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể khác nhau, quần chúng luôn sáng tạo ra những nội dung, những biện pháp vận động, tổ chức phong trào phù hợp. Phong trào chỉ có sức sống khi nó đáp ứng được đòi hỏi của yêu cầu nhiệm vụ chính trị, nội dung, hình thức phong trào phù hợp với đặc điểm, tình hình mà phong trào đang hoạt động, phát triển./.

TS. Tạ Thanh Hương

Phó Trưởng phòng Tạp chí CSND - Học viện CSND


 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi