Thứ Ba, 26/9/2017
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên đường bộ cao tốc của lực lượng Cảnh sát giao thông. Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp

Đến nay cả nước đã có 06 tuyến đường cao tốc được đưa vào khai thác, sử dụng là: Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình, TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương, TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, Hà Nội - Thái Nguyên, Nội Bài- Lào Cai và Hà Nội- Hải Phòng với tổng chiều dài là trên 600km. Theo quy hoạch, đến năm 2020, toàn quốc sẽ có trên 5.000 km đường bộ với tiêu chuẩn đường cao tốc được đưa vào khai thác, sử dụng.

Cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình

Việc xây dựng, hoàn thành và đưa vào khai thác sử dụng đường cao tốc đã làm thay đổi đáng kể bộ mặt hoạt động vận tải đường dài trên lĩnh vực giao thông đường bộ, có tác dụng tích cực trong thúc đẩy hoạt động giao thông, có nhiều ưu thế về thời gian, cước phí vận tải cũng như các chi phí cơ hội khác, góp phần tích cực vào việc hạ giá thành sản phẩm, đáp ứng yêu cầu giao thông thông suốt, thông thương các vùng miền và phát triển kinh tế xã hội, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.
Một ý nghĩa quan trọng trong công tác bảo đảm TTATGT là hoạt động giao thông trên đường cao tốc sẽ hạn chế được nhiều vụ TNGT cũng như UTGT; đồng thời cũng đặt ra cho công tác bảo đảm TTATGT những khó khăn, thách thức mới. Hiện nay, theo quy định của pháp luật thì công tác bảo đảm TTATGT trên các tuyến cao tốc được giao cho nhiều Bộ, ban, ngành tổ chức thực hiện, như: Bộ Công an, Bộ GTVT, chính quyền địa phương và đơn vị trực tiếp quản lý đường cao tốc….
Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, lực lượng CSGT, trực tiếp là Cục CSGT được Bộ Công an giao thực hiện các nhiệm vụ TTKS, xử lý vi phạm TTATGT trên tất cả các tuyến đường cao tốc; đối với công tác điều tra, giải quyết TNGT, giải quyết UTGT và giải quyết các vụ việc khác có liên quan trên các tuyến đường cao tốc, căn cứ vào vụ việc cụ thể, tình hình cụ thể, Cục CSGT đề nghị và phối hợp với Công an địa phương sở tại cùng giải quyết theo thẩm quyền.
Trong suốt thời gian qua, kể từ khi tuyến đường cao tốc đầu tiên được đưa vào khai thác, sử dụng (năm 2010, sau 6 năm kể từ khi khởi công xây dựng, tuyến TP.Hồ Chí Minh - Trung Lương với chiều dài toàn tuyến là 61,9km, là tuyến cao tốc đầu tiên ở Việt Nam được đưa vào khai thác, sử dụng) đến nay với trên 600km đường cao tốc trên toàn quốc, công tác bảo đảm TTATGT luôn luôn được chú trọng thực hiện. Tình hình TTATGT trên các tuyến cao tốc được đảm bảo: TNGT ít xảy ra, tình hình vi phạm TTATGT được phát hiện và xử lý kịp thời, không xảy ra UTGT cũng như các vụ việc nghiêm trọng trên tuyến giao thông; công tác phối hợp giữa các ngành, các cấp trong thực hiện nhiệm vụ bảo đảm TTATGT được thực hiện tốt, có hiệu quả... Đồng thời, giảm thiểu được lưu lượng phương tiện lưu thông trên các tuyến quốc lộ, hạn chế tình hình phức tạp trên các tuyến giao thông, giảm TNGT, nhất là các địa phương có tuyến đường cao tốc đi qua, góp phần tích cực giảm TNGT trên toàn quốc.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Cục CSGT, tính riêng trong năm 2015, các đơn vị trực thuộc đã phát hiện, xử lý 18.121 trường hợp vi phạm, kho bạc nhà nước thu 19,8 tỷ đồng, tạm giữ 33 phương tiện, tước giấy phép lái xe 2.426 trường hợp. Vi phạm chủ yếu là: Quá tốc độ quy định 6.171 trường hợp (34%), dừng đỗ không đúng quy định 3.305 trường hợp (18,2%); xe mô tô đi vào đường cao tốc 1.408 trường hợp (7,7%)…. Riêng xử lý vi phạm về quá tải trọng theo chủ trương của Chính phủ, lực lượng CSGT đã chủ trì, phối hợp với đơn vị quản lý đường cao tốc tổ chức kiểm tra trọng tải xe tại các điểm đầu, cuối và nút giao ra, vào đường cao tốc; kết quả: đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 996 trường hợp (chiếm 5,4%), vi phạm chở hàng quá trọng tải, nộp kho bạc nhà nước trên 2 tỷ đồng, hạ tải đối với 820 trường hợp với 2.417 tấn hàng. 
Lực lượng CSGT đã chủ động phối hợp chặt chẽ, thường xuyên với các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình và các ngành, chính quyền các cấp, các tổ chức chính trị, xã hội... để tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ, bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú và phù hợp từng vùng, miền, đối tượng tham gia giao thông đường bộ, như: mở chuyên mục an toàn giao thông, xây dựng các phóng sự, phim tài tài liệu, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu Luật giao thông đường bộ, hội nghị chuyên đề về công tác đảm bảo TTATGT, đã góp phần đem lại hiệu quả rất thiết thực, sự hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật về giao thông đường bộ của người tham gia giao thông đã được nâng lên đáng kể; tạo được sự đồng thuận và sự ủng hộ của các cấp, các ngành và nhân dân tham gia giao thông trên các tuyến cao tốc.
Công tác điều tra, giải quyết TNGT trên các tuyến cao tốc, đã được lực lượng CSGT phối hợp thực hiện một cách nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, tình hình TTATGT trên các tuyến cao tốc còn nhiều phức tạp, người điều khiển phương tiện vi phạm pháp luật về giao thông trên đường cao tốc vẫn xảy ra thường xuyên, liên tục, tập trung vào các lỗi chủ yếu là: vi phạm tốc độ, tránh vượt sai quy định, đi không đúng phần đường, làn đường, điều khiển xe sau khi sử dụng rượu bia, chở quá tải, quá số người quy định, cá biệt, có nhiều trường hợp người điều khiển mô tô, xe máy vi phạm đi vào đường cao tốc không đúng quy định; dừng đỗ, đón trả khách không đúng nơi quy định, chở quá tải, quá số người quy định, người đi bộ, khách dừng bắt xe không đúng quy định dọc một số tuyến đường cao tốc; tình trạng người dân cố tình phá hàng rào bảo vệ, hộ lan tôn lượn sóng, mở quán kinh doanh buôn bán ở hai ven đường cao tốc, dùng đất đá ném vào các phương tiện vẫn còn xảy ra... Đây là những nguyên nhân trực tiếp gây ra TNGT hoặc làm tăng mức độ nghiêm trọng khi xảy ra TNGT, đã xảy ra nhiều vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng làm chết nhiều người, gây thiệt hại lớn tài sản của nhà nước và nhân dân. Năm 2015, trên các tuyến cao tốc xảy ra: 52 vụ TNGT, chết 28 người, bị thương 65 người; 32 vụ va chạm, 26 vụ sự cố (tự gây, lật xe, nổ lốp); hư hỏng 91 phương tiện. Trong đó, có những vụ đặc biệt nghiêm trọng, như: vụ tai nạn xảy ra ngày 8/8/2015 trên tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên làm chết 03 người; vụ tai nạn xảy ra ngày 16/4/2014 trên tuyến cao tốc TP.Hồ Chí Minh- Trung Lương làm chết 07 người, vụ tai nạn xảy ra ngày 17/7/2014 trên tuyến cao tốc TP.Hồ Chí Minh - Trung Lương làm chết 04 người....
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật chưa được thực hiện một cách đầy đủ về chiều rộng lẫn chiều sâu và phù hợp với từng đối tượng, vùng, miền… Việc phát động phong trào quần chúng tham gia công tác bảo đảm TTATGT và phòng chống tội phạm trên các tuyến đường bộ cao tốc và cơ quan, doanh nghiệp vận tải… còn hạn chế do thiếu kinh phí và chưa có cơ chế tổ chức thực hiện.
Do đặc thù đường cao tốc, khi tai nạn giao thông xảy ra, công tác cứu hộ, cứu nạn TNGT xảy ra trên các tuyến cao tốc gặp nhiều khó khăn; việc đi lại tiếp cận hiện trường tai nạn có nhiều vướng mắc do phương tiện chỉ có thể ra, vào ở những điểm nhất định (có những điểm phương tiện ra vào không thuộc địa bàn xảy ra TNGT); do đó, công tác phối hợp điều tra, giải quyết TNGT, khắc phục sự cố của lực lượng CSGT làm nhiệm vụ bảo đảm TTATGT trên đường cao tốc với lực lượng Công an cấp huyện nơi địa bàn xảy ra tai nạn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và chưa đáp ứng kịp thời. 
Công tác TTKS, xử lý vi phạm và giám sát việc chấp hành pháp luật về giao thông đường bộ đối với người tham gia giao thông đường bộ cao tốc thực tế hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu, cả về mặt pháp lý cũng như về cơ sở vật chất, trang thiết bị tổ chức thực hiện. Việc bố trí lực lượng CSGT trên các tuyến đường cao tốc hiện nay vẫn thực hiện theo Kế hoạch của Bộ Công an, chưa có văn bản quy phạm pháp luật chính thức quy định; quy trình về giải quyết các vụ việc xảy ra trên đường cao tốc... vì đường cao tốc có những tính chất đặc thù riêng nên không thể lấy các quy trình quy định chung để áp dụng. Việc tổ chức TTKS hầu như vẫn được thực hiện thủ công, tuần tra cơ động trên tuyến; chưa hoàn thiện và ứng dụng được các hệ thống giám sát, phát hiện vi phạm TTATGT...

Nguyên nhân của những tồn tại, vướng mắc
- Do một số tuyến cao tốc hiện nay được xây dựng và đưa vào sử dụng nhưng chưa đạt được yêu cầu của đường cao tốc, chưa bố trí đầy đủ trang thiết bị phục vụ, bảo đảm giao thông liên tục, an toàn (điển hình như cao tốc Hà Nội - Lào Cai, đoạn từ Yên Bái đi Lào Cai, quy định là đường cao tốc, thu phí theo phí đường cao tốc nhưng thực tế đường không có dải phân cách cứng, nhiều yếu tố không đáp ứng tiêu chuẩn đường cao tốc); trình độ hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông còn rất hạn chế, lo đối phó với hoạt động của lực lượng chức năng hơn là tự giác tuân thủ pháp luật. 
- Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy định về bảo đảm TTATGT trên đường cao tốc hầu như chưa hoàn thiện; khó khăn trong phân công cũng như bố trí lực lượng tổ chức thực hiện. Chức năng, nhiệm vụ, phân công, phân cấp địa bàn, nhiệm vụ bảo đảm TTATGT giữa lực lượng CSGT của Cục CSGT với Công an cấp tỉnh, cấp huyện trên địa bàn đường cao tốc đi qua chưa rành mạch, cụ thể nên trong công tác phối hợp kiểm soát và giải quyết các vụ việc xảy ra trên đường cao tốc có lúc, có nơi chưa chặt chẽ, kém hiệu quả và chưa đạt yêu cầu.
- Công tác bảo đảm TTATGT đường bộ cao tốc thuộc trách nhiệm của nhiều ngành có liên quan như: Thanh tra giao thông, Quản lý Đường bộ, đơn vị quản lý đường cao tốc và lực lượng CAND trong đó có CSGT đều có chức năng thực thi pháp luật trên đường bộ cao tốc, nhưng sự phối hợp giữa các ngành chưa chặt chẽ; phân công, phân cấp nhiệm vụ chưa rõ ràng nên hiệu quả công tác chưa cao. 
- Các tuyến cao tốc hoàn thiện đưa vào khai thác sử dụng thường dài và phức tạp, nhưng lực lượng CSGT mỏng, hệ thống tổ chức lực lượng CSGT thực hiện công tác TTKS, bảo đảm TTATGT trên tuyến cao tốc chưa đồng bộ; trang thiết bị còn thiếu, chưa hiện đại và thực tế chưa đáp ứng yêu cầu.
Trong những năm tới đây, nước ta sẽ đưa vào khai thác và sử dụng nhiều tuyến đường cao tốc, tương lai đường cao tốc sẽ có tính chủ đạo trong hoạt động GTVT đường bộ, do đó, yêu cầu bức thiết đặt ra là công tác bảo đảm TTATGT đường cao tốc trong thời gian tới phải đáp ứng được yêu cầu, khắc phục được những tồn tại, vướng mắc trong thời gian qua và nâng cao hiệu quả thực hiện. Để nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm TTATGT đường bộ cao tốc, cần thực hiện có hiệu quả một số giải pháp sau:
- Nghiên cứu ban hành hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật quy định về quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo đảm TTATGT trên đường cao tốc; phân công, phân cấp rõ ràng về trách nhiệm của các bộ, ban, ngành và các cấp trong công tác xây dựng, quản lý, bảo trì, bảo dưỡng và thực hiện các chức năng quản lý nhà nước về TTATGT trên đường cao tốc.
- Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, phù hợp giữa các bộ, ban, ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương trong quản lý nhà nước về TTATGT trên đường cao tốc; phải phối hợp chặt chẽ với các ngành GTVT, Công an và chính quyền địa phương... trong việc thực thi luật và thực hiện các biện pháp công tác đảm bảo TTATGT đường bộ cao tốc bằng các quy chế phối hợp liên ngành mới bảo đảm được thường xuyên, thống nhất, đồng bộ, có hiệu quả.
- Đối với lực lượng CSGT làm nhiệm vụ bảo đảm TTATGT trên đường cao tốc: Bộ Công an các ban hành Thông tư quy định rõ về phân công trách nhiệm, phân cấp thực hiện nhiệm vụ bảo đảm TTATGT trên các tuyến đường cao tốc, phân định rõ chức năng, trách nhiệm và thẩm quyền của CSGT các cấp trong tổ chức lực lượng thực hiện. Trên cơ sở đó, ban hành đầy đủ các Thông tư quy định về quy trình công tác, quy định về quan hệ phối hợp phân công nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, làm cơ sở pháp lý chặt chẽ cho lực lượng CSGT thực hiện.
- Xây dựng và trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt Đề án tổ chức lực lượng làm nhiệm vụ bảo đảm TTATGT trên đường cao tốc; tổ chức triển khai thực hiện để sớm kiện toàn hệ thống tổ chức, phân công, phân cấp nhiệm vụ, tăng cường biên chế, trang thiết bị, đào tạo, chế độ chính sách cho lực lượng CSGT mà trực tiếp là lực lượng làm nhiệm vụ TTKS trên các tuyến đường cao tốc.
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao thông, bằng những nội dung, hình thức phong phú, biện pháp phải phù hợp với từng loại đối tượng, vùng miền; hướng dẫn cho người tham gia giao thông quen với hoạt động giao thông trên đường cao tốc, nhất là những đối tượng ven tuyến giao thông, nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật về giao thông của người tham gia giao thông.
- Thực hiện nghiêm túc công tác điều tra, giải quyết tai nạn giao thông trên các tuyến cao tốc theo đúng quy định của pháp luật; đề nghị truy tố, xử lý nghiêm trước pháp luật đối với những tổ chức, cá nhân vi phạm nghiêm trọng các quy định về bảo đảm TTATGT gây TNGT nghiêm trọng để giáo dục, răn đe đối tượng khác.
- Lực lượng CSGT tăng cường các hoạt động tuần tra, xử lý vi phạm trên tuyến giao thông cao tốc, nhất là các hành vi dừng đỗ, đón trả khách không đúng nơi quy định, phương tiện hoạt động trên đường cao tốc không đúng quy định; khai thác sử dụng triệt để các trang thiết bị máy móc kỹ thuật hiện đại để phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm TTATGT.
- Phối hợp với các đơn vị, ngành có liên quan, sớm hoàn thiện và đưa vào khai thác sử dụng thống nhất đồng bộ trên tất cả các tuyến giao thông cao tốc hệ thống giám sát, phát hiện các hành vi vi phạm TTATGT trên tuyến cao tốc bằng hệ thống camera tự động. Có cơ chế xử phạt tại chỗ cũng như "xử phạt nguội" nghiêm khắc để tăng tính răn đe, giáo dục và tuyên truyền nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật về bảo đảm TTATGT của người tham gia giao thông.
- Xây dựng cơ chế xã hội hoá hoạt động bảo đảm TTATGT trên các tuyến đường cao tốc.
- Công an địa phương có kế hoạch chỉ đạo Phòng CSGT ĐB - ĐS, Công an cấp huyện trên tuyến bố trí lực lượng, phương tiện tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, kiểm soát cân tải trọng xe, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý xe ôtô chở hàng quá khổ, quá tải; môtô, xe máy và các phương tiện khác đi vào đường cao tốc trái phép; hướng dẫn điều hòa giao thông… tại các điểm ra, vào đường cao tốc trên địa bàn theo quy chế phối hợp; tiếp nhận và xử lý các vụ việc  do lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ trên đường cao tốc bàn giao theo thẩm quyền.
- Đề nghị Bộ GTVT kiểm tra rà soát lại các quy định về tiêu chuẩn đường cao tốc hiện nay, kiên quyết không công nhận đưa vào khai thác sử dụng các tuyến đường không đạt chuẩn cao tốc khi chưa đáp ứng yêu cầu của đường cao tốc. Quản lý và nâng cao chất lượng đường cao tốc theo đúng tiêu chuẩn; phối hợp chặt chẽ với lực lượng CSGT bổ sung, hoàn thiện các yếu tố về ATGT, tổ chức giao thông trên các tuyến đường cao tốc và chủ động thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý nhà nước về TTATGT theo chức năng quyền hạn.

 

Thiếu tá Lê Quang Hòa
Phó trưởng phòng Tham mưu - Cục CSGT

 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi