Thứ Tư, 13/12/2017
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số ý kiến về vấn đề sử dụng còi xe của người tham gia giao thông hiện nay
Tiếng còi hơi của xe ô tô, xe tải là nỗi ám ảnh của người đi đường

Ám ảnh còi xe

Tiếng ồn do động cơ và còi xe trở thành nỗi ám ảnh với nhiều người tham gia giao thông tại Việt Nam

Theo quy định, còi xe là thiết bị bắt buộc phải lắp đặt trên các phương tiện cơ giới khi tham gia giao thông nhằm mục đích nhắc nhở và cảnh báo khi cần thiết. Tuy nhiên, không ít chủ phương tiện đang sử dụng tiếng còi một cách tùy tiện, gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe, tâm lý, thậm chí là cả tính mạng của người đi đường. Lý giải về việc này có hàng ngàn lí do được đưa ra, tuy nhiên phần lớn cho rằng, họ bấm còi vì đang có việc gấp; nhằm mục đích lấn đường; giành quyền đi trước hoặc do đèn xanh đến mà phương tiện phía trước chưa kịp đi, người điều khiển phương tiện phía trước không đi đúng quy định...

Ở các nước châu Âu, chủ phương tiện chỉ sử dụng còi xe vào mục đích cảnh báo nguy hiểm; nếu bấm còi không đúng quy định có thể bị tịch thu xe và phạt tù. Điển hình như đất nước Singapore, ngoại trừ trường hợp cần thiết để tránh va chạm, chủ phương tiện bấm còi khi xe đang dừng có thể bị phạt 70 SGD (tương ứng 1,1 triệu đồng), thậm chí có thể phải hầu tòa và đối mặt với mức án 3 tháng tù. Hay tại thủ đô Lima của Peru, những tài xế bấm còi với âm lượng như còi xe Cảnh sát hoặc xe cứu thương sẽ bị phạt 47 USD và có thể bị tịch thu xe.

Trong khi đó tại Việt Nam, mặc dù việc bấm còi đã được Luật Giao thông đường bộ đã nghiêm cấm các hành vi: Bấm còi, rú ga liên tục; bấm còi trong đô thị và khu đông dân cư trong thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ sáng ngày hôm sau, trừ các xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ theo quy định; lắp đặt, sử dụng còi không đúng thiết kế của nhà sản xuất đối với từng loại xe cơ giới, sử dụng thiết bị âm thanh gây mất trật tự, an toàn giao thông, tuy nhiên, nhiều chủ phương tiện giao thông vẫn lạm dụng còi xe quá mức cần thiết; đặc biệt tại các thành phố lớn như: Hà Nội; Thành phố Hồ Chí Minh…

Còi xe đa chủng loại được bày bán công khai tại chợ phụ tùng xe máy Tân Thành - Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh

Vào giờ tan tầm, tình trạng bấm còi xe bừa bãi xảy ra phổ biến ở hầu khắp các tuyến phố có lưu lượng người tham gia giao thông lớn, đường ùn tắc, các phương tiện tràn lên vỉa hè, nối đuôi nhau nhích từng bước nhưng người đi sau vẫn rú ga, bóp còi còi inh ỏi thúc giục người đi trước để di chuyển. Cá biệt, không chỉ trên đường phố đông đúc, tại các đoạn đường vắng, thoáng xe… nhiều người vẫn giữ thói quen bấm còi. Bấm còi và nghe tiếng còi dần trở thành thói quen của không ít người. TS Đinh Thị Thanh Bình, Viện trưởng Viện Quy hoạch và Quản lý Giao thông vận tải lại cho rằng, việc dùng còi vô tội vạ là thói quen khó bỏ của nhiều người Việt Nam. Không chỉ xe máy mà nhiều loại xe cỡ lớn cũng dùng còi xe để giành quyền đi trước và gây nguy hiểm cho những người tham gia giao thông khác.

Đặc biệt thời gian gần đây, xuất hiện tình trạng các chủ phương tiện cơ giới tham gia giao thông tự ý lắp đặt và sử dụng còi xe sai quy định bằng các loại còi giả tiếng xe cứu thương, xe Cảnh sát, tiếng động vật kêu…còi hơi, còi độc, còi kích âm lên tới 300 decibel, gấp 2,5 lần so với bình thường (trong khi theo quy định của cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải), âm lượng còi xe các phương tiện khi tham gia giao thông chỉ được phép dao động từ 90 - 115 decibel). Điều này vi phạm các quy định bị nghiêm cấm của Luật Giao thông đường bộ, gây mất trật tự, an toàn giao thông, ảnh hưởng đến người cùng tham gia giao thông.

Hậu quả khôn lường…

Các kết quả nghiên cứu về cường độ âm thanh an toàn đối với thính lực của con người giao động ở mức từ 30 - 70 dB (chỉ số tiếng ồn), nếu vượt qua ngưỡng này, người nghe có thể bị tổn hại hệ thần kinh. Tuy nhiên, ở một số thành phố lớn như: Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tiếng ồn đường phố luôn vượt mức cho phép (80 dB), trong đó có sự “đóng góp” chủ yếu của tiếng còi xe, đặc biệt là những loại còi hơi tự chế không đúng quy định. Do đó, tiếp xúc lâu ngày với tiếng ồn mạnh sẽ phá hủy các cấu trúc nhạy cảm của tế bào thu nhận sóng âm thanh ở tai trong, dẫn tới làm giảm hoặc mất hẳn thính lực; đồng thời có thể gia tăng rủi ro bệnh nhồi máu cơ tim; một người sống khoảng 5 năm trong môi trường nhiều tiếng ồn sẽ dễ mắc các bệnh về cao huyết áp, bệnh điếc không có khả năng hồi phục, hoặc khiến con người mắc chứng trầm cảm, mệt mỏi, cùng các bệnh liên quan đường tiêu hóa…

Nghiêm trọng hơn, tiếng còi xe quá to còn trở thành hung thủ gián tiếp gây giật mình, mất lái cho người đi đường, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Điển hình như vụ việc xảy ra ngày 19/8/2016 tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong khi Nguyễn Thành Duy (Sinh năm 1981, quê Hải Phòng) dừng xe tại ngã tư Nguyễn Văn Bứa - Quốc lộ 22 (huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh) do tuyến đường này bị đang bị ách tắc thì anh Bùi Liên Vũ (SN 1984) đi phía sau Duy vẫn bóp còi liên tục làm nhiều người đi đường bức xúc. Duy nhắc nhở và xảy ra mâu thuẫn với anh Vũ. Khi đường thông, Duy bỏ đi thì anh Vũ đuổi theo chặn đầu xe đánh. Quá tức giận, Duy rút dao đâm anh Vũ 4 nhát chết tại chỗ và đến cơ quan Công an đầu thú. Theo đó, Nguyễn Thành Duy nhận mức án 20 năm tù.

Hay vụ việc xảy ra tại nút giao thông Tân Vạn (đoạn giáp ranh giữa thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương và Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh) vào ngày 20/4/2017 vừa qua, theo đó, một người phụ nữ khoảng 40 tuổi trong lúc chạy xe máy trên đường ĐT 743A (hướng về tỉnh Đồng Nai) thì va chạm với xe ben lưu thông cùng chiều lúc vừa qua nút giao thông Tân Vạn khoảng 200m. Nạn nhân bị xe ben kéo lê một đoạn, tử vong tại chỗ. Nguyên nhân được xác định là do người này bị giật mình bởi tiếng còi hơi từ chiếc xe ben, sau đó loạng choạng tay lái rồi xảy ra va chạm.

Nhiều tuyến đường có biển cấm còi nhưng dường như ít ai để ý

Nhiều chuyên gia cho rằng, sở dĩ vấn nạn còi xe đến nay vẫn diễn ra nhức nhối là do chế tài xử phạt còn nhẹ, không đủ tính răn đe; các lực lượng chức năng còn gặp nhiều khó khăn trong việc xử lý vi phạm về còi xe do còn thiếu thiết bị đo âm lượng nên không thể xử phạt theo cảm quan mà phải tuân theo các chứng cứ, số liệu cụ thể. Tại nhiều khu vực có lưu lượng xe ô tô qua lại, việc xử phạt không phải đơn giản vì rất dễ xảy ra ùn tắc giao thông… Do đó, để giảm thiểu tình trạng bấm còi bừa bãi, các lực lượng chức năng cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

Thứ nhất, cần có những quy định cụ thể, chi tiết hơn về “văn hóa sử dụng còi xe” khi tham gia giao thông

Tại Nghị định 46/2016/NĐ-CP ngày 26/5/2016 quy định, đối với ô tô và các loại xe tương tự ô tô, phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với hành vi bấm còi trong đô thị và khu đông dân cư trong thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau, trừ các xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ theo quy định (điểm i, khoản 1, Điều 5 của Nghị định 46); phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với người điều khiển xe bấm còi, rú ga liên tục; bấm còi hơi, sử dụng đèn chiếu xa trong đô thị, khu đông dân cư, trừ các xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ theo quy định (điểm b, khoản 3, Điều 5 của Nghị định 46). Mặc dù đã có những quy định xử phạt như trên, tuy nhiên thực tế những năm qua cho thấy, việc xử phạt những người điều khiển giao thông vi phạm về còi xe còn nhiều khó khăn. Hơn nữa, mức phạt trên chưa đủ sức răn đe đối với những trường hợp vi phạm. Do đó, cần có những quy định cụ thể, chi tiết hơn về việc trường hợp nào được sử dụng còi, sử dụng như thế nào, mức xử phạt ra sao và đơn vị nào sẽ chịu trách nhiệm kiểm tra, xử lý. Đồng thời các cơ quan chức năng cần nghiên cứu tăng mức xử phạt đối với đồng thời chủ phương tiện tham gia giao thông sử dụng còi không đúng quy định và người bán các loại còi không đúng quy định.

Thứ hai, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng trong việc kiểm tra, xử lý các phương tiện vi phạm về còi xe

Hiện nay, quy định về tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường nêu rõ, còi phải đặt cách đầu xe 2 m, cao 1,2 m so mặt đất, chính giữa và hướng về đầu xe; số lượng cụ thể tùy từng loại phương tiện... Trên thực tế, khi đi đăng kiểm, hầu hết các phương tiện đều tuân thủ đúng tiêu chuẩn của nhà sản xuất, tuy nhiên sau khi đăng kiểm xong, nhiều chủ phương tiện xe tải, ô tô khách đã tự ý thay đổi lắp đặt nhiều loại còi hơi có âm lượng rất to. Do đó, để giải quyết dứt điểm vấn nạn này, đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng như: Cảnh sát giao thông, Thanh tra giao thông; Cục Quản lý thị trường… trong việc kiểm tra, xử lý các phương tiện vi phạm, các cơ sở xản xuất, bày bán các loại còi không đúng quy định… để tránh những trường hợp gây tai nạn đáng tiếc do tiếng còi quá lớn gây ra.

Thứ ba, tuyên truyền giáo dục nhằm nâng cao văn hóa, ý thức và trách nhiệm của người dân khi tham gia giao thông, nhất là trong việc sử dụng còi xe khi lưu thông trên đường

Cần tăng cường sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng như: Báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình; mạng xã hội; hệ thống pano, áp phích, băng rôn, khẩu hiệu… nhằm tuyên truyền, phổ biến đến người tham gia giao thông những quy định về Luật Giao thông đường bộ; những quy định về việc sử dụng còi xe khi tham gia giao thông; những tác hại đối với sức khỏe, tâm lí con người khi phải thường xuyên tiếp xúc với còi xe; văn hóa ứng xử khi tham gia giao thông; khi ùn tắc giao thông, người điều khiển phương tiện cần kiên nhẫn, không bấm còi tùy tiện để vượt lên bằng mọi cách… để mọi người thấy được việc lạm dụng bấm còi trên đường là hành vi thiếu văn hóa, gây nhiều tác hại và nguy hiểm cho xã hội, từ đó nhận thức được việc sử dụng còi xe hợp lý là một nét văn hóa và là trách nhiệm của mỗi người.

Tuy nhiên, cũng cần phải nhận thức rằng, văn hóa ứng xử nơi công cộng không thể ngày một ngày hai có thể thay đổi được. Nó phải được giáo dục, rèn giũa trong môi trường gia đình, nhà trường và xã hội. Những hành vi sai trái phải sớm được điều chỉnh và có biện pháp ngăn chặn dần sẽ tạo thành thói quen, phản xạ tốt khi ứng xử với cộng đồng. Có như vậy, ý thức bấm còi của người dân khi tham gia giao thông sẽ được nâng cao. Tiếng còi sẽ trở về đúng chức năng vốn có là cảnh báo, bảo vệ an toàn cho mọi người khi tham gia giao thông.

Thứ tư, tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật cho các lực lượng chức năng

Thực tế hiện nay, lực lượng CSGT còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát hiện, xử lí các phương tiện giao thông vi phạm quy định về còi xe do còn thiếu các thiết bị đo âm lượng. Do đó, cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất - kĩ thuật, máy đo decibel (đo âm lượng âm thanh), hệ thống biển báo… giúp cung cấp đầy đủ thông tin, những chứng cứ, số liệu cụ thể nhằm tạo cơ sở pháp lý cho lực lượng chức năng khi thi hành nhiệm vụ.

Ngoài ra, các cơ quan chức năng cũng cần nghiên cứu các quy định sử dụng còi xe tại các nước tiên tiến trên thế giới, đặc biệt là các nước có văn hóa giao thông phát triển, có những đặc điểm giống với Việt Năm như: Thái Lan, Malaysia, Lào... để đi tắt, đón đầu, từ đó áp dụng hiệu quả vào Việt Nam, tiến tới hình thành thói quen chỉ sử dụng còi khi cần thiết cho người Việt Nam.

Nguyễn Thị Hải Anh - Tạp chí CSND, T32

Trịnh Quang Đô - Văn phòng Học viện, T32

Tài liệu tham khảo:

1. Võ Hương - An Nhiên (2017), Còi xe đang bị lạm dụng vào việc... giành quyền đi trước, https://tuoitre.vn/coi-xe-dang-bi-lam-dung-vao-viec-gianh-quyen-di-truoc-1276748.htm, ngày 20/11/2017.

2. Nghị định (2016), Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt số số: 46/2016/nđ-cp ban hành ngày 26/5/2016, Hà nội.

3. Quốc hội (2008), Luật Giao thông đường bộ số: 23/2008/qh12 ban hành ngày 13/11/208, Hà nội.

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi