Thứ Bảy, 18/8/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ trong tình hình hiện nay
Thượng tướng, TS. Lê Quý Vương phát biểu tại buổi Hội thảo: "Tình hình tai nạn giao thông đường bộ trên tuyến quốc lộ 1A - Thực trạng và giải pháp giảm thiểu tai nạn".

I. Trong những năm qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản, chỉ thị, nghị quyết về các chủ trương, giải pháp đảm bảo trật tự an toàn giao thông, kéo giảm số vụ tai nạn và khắc phục tình trạng ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn, trên các tuyến đường trọng điểm. Ban Bí thư Trung ương Đảng ra Chỉ thị số 18/CT-TW ngày 4/9/2012 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông; Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 23/6/2013 về việc tăng cường thực hiện các giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn tai nạn giao thông nghiêm trọng trong hoạt động vận tải; Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia ban hành Kế hoạch số 500/KH-UBATGTQG ngày 30/12/2013 triển khai Năm an toàn giao thông 2014 với chủ đề "Siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh vận tải"...

Thực hiện chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, lực lượng Công an nhân dân đã tích cực thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được phân công, tập trung vào công tác tuần tra kiểm soát, phối hợp xử lý phương tiện quá tải trọng; bảo đảm TTATGT công cộng, phục vụ tốt các sự kiện chính trị, lễ hội … vì vậy, 9 tháng đầu năm 2014 trật tự an toàn giao thông tiếp tục được duy trì, tai nạn giao thông đã giảm cả 3 mặt so với cùng kỳ năm 2013 (giảm 3.164 vụ = 14,47%, giảm 282 người chết = 4,01% và giảm 3.945 người bị thương = 18,11%) ([1]), đạt được mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra từ đầu năm. Bên cạnh đó, lực lượng Công an cũng đã chủ động đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm trên các tuyến giao thông, nhất là tội phạm về ma túy, buôn lậu, tàng trữ trái phép vũ khí, vật liệu nổ, chống người thi hành công vụ. Đặc biệt, lực lượng Cảnh sát giao thông và Thanh tra giao thông tại các Trạm kiểm tra tải trọng xe ô tô đã khắc phục khó khăn, chấp hành quy trình, chế độ công tác, phối hợp chặt chẽ trong việc thực hiện nhiệm vụ được phân công nên đã đạt kết quả cao. Tuy nhiên, đánh giá tổng thể thực trạng bức tranh giao thông đường bộ có thể thấy còn rất phức tạp là:

Thứ nhất, về thực trạng tình hình tai nạn giao thông hiện nay: Phân tích theo từng thời điểm cho thấy số người chết do tai nạn giao thông trước đây ở mức  khoảng 10.000 người/1 năm, nay đã và đang giảm dần, như năm 2009 có 11.091 người chết thì năm 2013 chỉ còn 9.627 người chết, 6 tháng đầu năm 2014 theo tổng hợp của Bộ Công an là 4.703 người (cùng kỳ năm 2013 là 5.107). Điều đó thể hiện mọi cố gắng, nỗ lực của chúng ta. Tuy nhiên, đây vẫn là mức cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gia tăng tai nạn giao thông: (1) Vi phạm trật tự an toàn giao thông vẫn còn diễn ra khá phổ biến; trung bình mỗi năm lực lượng Cảnh sát giao thông phát hiện xử lý trên 6 triệu lượt vi phạm; (2) Ý thức của nhiều người tham gia giao thông chưa được thay đổi tích cực, không tuân theo các quy định về trật tự an toàn giao thông (chạy quá tốc độ, chở quá tải trọng hàng hóa, tránh vượt sai quy định, uống rượu, bia, không đội mũ bảo hiểm...), vi phạm trong 6 tháng 2014: Lái xe ôtô chiếm 70,1%, ôtô chiếm 25,1%, 42,6% trên quốc lộ.

Thứ hai, vấn đề ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh...) hiện tại với các giải pháp xây các cầu vượt ở các ngã tư và các cầu vượt dành cho người đi bộ ở các tuyến đường lớn, tăng cường lực lượng Thanh tra giao thông, quản lý đô thị, lực lượng Cảnh sát giao thông chỉ huy, điều khiển giao thông,... tình trạng ùn tắc giao thông đã giảm dần. Tuy nhiên, đây vẫn là vấn đề cần được quan tâm nhất là vào các giờ cao điểm, lễ hội, thời điểm có mưa lớn kéo dài (Hà Nội còn 62 điểm ngập úng khi mưa to) hoặc triều cường (ở Tp Hồ Chí Minh)... và vấn đề tổ chức giao thông (trong đó có phân luồng xe, giao thông tĩnh, bến bãi đỗ xe).

II. Để đảm bảo trật tự an toàn giao thông, hạn chế thấp nhất tai nạn, chúng ta cần xem xét đánh giá tổng thể các yếu tố tham gia giao thông, các hệ thống quy định trong Luật giao thông, nghiên cứu kỹ thực trạng, nguyên nhân để có giải pháp trước mắt và lâu dài, tập trung trên 5 yếu tố cơ bản sau: (1) Yếu tố Con người gồm người tham gia giao thông và người thực thi công vụ về ATGT, (2) Phương tiện, (3) Hạ tầng giao thông, gồm quốc lộ, tỉnh lộ, huyện lộ và nội thị; Đường sắt, Đường thủy, Đường không... (4) Tổ chức giao thông, (5) Hệ thống pháp luật giao thông. Phân tích về nguyên nhân của các vụ tai nạn giao thông đường bộ, cho thấy:

Một là, đối với người tham gia giao thông: Có rất nhiều các lỗi của người tham gia giao thông (hay là văn hóa giao thông), nhất là người điều khiển phương tiện cơ giới. Nhiều người tham gia giao thông chưa nắm vững các quy định của Luật, ý thức tham gia giao thông chưa cao dẫn đến vi phạm về trật tự an toàn giao thông còn diễn ra phổ biến, phức tạp, như đội mũ bảo hiểm, chấp hành các quy định về tham gia giao thông, vận tải hàng hóa của một số doanh nghiệp vận tải, chủ hàng, chủ xe, lái xe chạy theo lợi nhuận, khoán sản phẩm vận chuyển cho lái xe; tự ý cải tạo, cơi nới thùng xe để chở hàng quá tải, đối phó với kiểm soát trọng tải xe...; không chấp hành việc dừng xe kiểm soát, không công nhận kết quả cân, không ký biên bản, cho xe chạy nhanh làm hư hỏng cân; chống đối lại lực lượng làm nhiệm vụ; hoặc các đơn vị quản lý Kho, Cảng, Bến bãi… chưa vào cuộc mạnh mẽ, chưa quản lý và kiểm soát chặt chẽ việc xếp hàng hóa lên xe ôtô khi xuất bến...

Một thực tế dễ nhận thấy là trong các đợt cao điểm tuần tra, kiểm soát, tháng “An toàn giao thông” thì tình trạng vi phạm giao thông, số vụ tai nạn đều giảm đáng kể so với thời điểm trước đó. Trong khi về khách quan thì vẫn là những con người, phương tiện tham gia giao thông hàng ngày trên những con đường đó. Như vậy, có thể thấy ý thức của người tham gia giao thông là yếu tố rất quan trọng, là số 1 của đảm bảo an toàn giao thông, và giải pháp tối ưu cũng vẫn là tuyên truyền giáo dục, siết chặt các quy định về đào tạo, sát hạch, cấp bằng lái, đi đôi với kiểm tra, nhắc nhở và xử phạt nghiêm, như thời gian qua đã kiểm tra gắt gao về sức khỏe, cấp bằng lái xe, tải trọng, siết chặt kinh doanh, việc kiểm tra xử phạt cũng đã có hiệu quả.

Hai là, về phương tiện giao thông: Hạ tầng giao thông chỉ có vậy và phát triển chậm, nhưng các loại phương tiện tham gia giao thông đang gia tăng nhanh về số lượng và đa dạng về chủng loại (chỉ riêng đường bộ: xe ô tô, xe vận tải siêu trọng, xe con, mô tô, xe taxi, xe buýt, xe chở khách du lịch và hiện nay sự tham gia của xe máy điện, xe đạp điện rất phong phú...). Mất cân đối giữa phương tiện và hạ tầng giao thông, từ năm 2009 đến nay, trung bình mỗi năm sự gia tăng số lượng phương tiện giao thông khoảng 8%, đặc biệt tăng nhanh tại các thành phố lớn như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng (Chỉ tính riêng năm 2013 số lượng ô tô tăng 7,1%, mô tô tăng 7,5% so với năm 2012). 9 tháng đầu năm 2014 số phương tiện đường bộ đã được đăng ký, quản lý toàn quốc đã nâng lên 2.333.724 ô tô, 40.071.388 mô tô.

Số phương tiện này, thuộc loại quản lý và cần kiểm soát, khi lưu thông là động, khi đỗ là tĩnh, đặt ra bài toán đồng bộ từ nhập khẩu, đăng ký lưu hành, kiểm tra kỹ thuật, bến bãi đỗ xe... cùng với đó cần phải xem xét chặt chẽ việc nhập khẩu một số xe ô tô vận tải siêu trường, siêu trọng vượt quá tải trọng cầu, đường hoặc cho phép đóng thùng xe quá lớn so với trọng tải cho phép của xe.

Ba là, cơ sở hạ tầng giao thông: Đáng chú ý là quy hoạch và xây dựng hạ tầng giao thông chưa được giải quyết triệt để: ở Hà Nội tỷ lệ quỹ đất dành cho giao thông mới đạt 7% - 8% diện tích đô thị (theo quy hoạch các nước tiên tiến trên thế giới là: 20 - 25%). Hệ thống bến bãi, điểm trông giữ phương tiện, điểm dừng đón trả khách cho xe taxi còn hạn chế (Hệ thống điểm đỗ mới đạt 1,2% - trong khi đó các nước tiên tiến trên thế giới là: từ 5 => 6%).

Tình trạng vi phạm các quy định của pháp luật trong lấn chiếm vỉa hè, lòng đường làm chợ kinh doanh buôn bán, họp chợ, trông giữ phương tiện còn diễn ra phổ biến ở nhiều nơi, cả quốc lộ và nội thị. Việc thực hiện bố trí các cơ quan, trường học, bến xe, nhà ga ra khỏi khu vực trung tâm các thành phố lớn còn chậm  tiến độ theo nghị quyết 16/NQ-CP. Việc xây dựng các chung cư cao tầng trong đô thị kéo theo lượng người tập trung sinh sống trong nội đô ngày càng nhiều; nhưng các điểm đỗ xe, các điểm trông giữ phương tiện còn quá thiếu, lấn chiếm hành lang và tuyến giao thông, các trường học, chợ, điểm vui chơi... sát đường giao thông gây ảnh hưởng đến trật tự giao thông.

Ngoài ra, Các nút giao cắt đồng mức, nhỏ, hẹp dẫn đến xung đột giữa các dòng phương tiện, trong giờ cao điểm lưu lượng giao thông cao gấp 6 lần so với công suất thiết kế. Điển hình là ở Hà Nội, nút giao thông Cầu Giấy trong giờ cao điểm có khoảng 10.288 lượt phương tiện lưu thông qua trong một giờ; Nút Hoàng Quốc Việt - Phạm Văn Đồng: 11.224 lượt; Nút Láng - Lê Văn Lương: 17.466 lượt; Kim Mã - Nguyễn Chí Thanh: 9.959 lượt; Trần Duy Hưng - Khuất Duy Tiến: 14.454 lượt... Cùng với đó là việc thi công các công trình giao thông kéo dài gây ảnh hưởng hoạt động giao thông: như các công trình giao thông tuyến đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông, Nhổn - Ga Hà Nội, đường Vành đai 2 (Bưởi - Nhật Tân); hay như tiếp tục mở rộng nâng cấp Quốc lộ 1, 2, 3...  

Bốn là, tổ chức giao thông: Việc ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác đảm bảo TTATGT còn hạn chế: Chủ yếu vẫn là thủ công, lấy sức người ra để phục vụ công tác đảm bảo TTATGT, (như đối với Tp Hà Nội hiện nay trung bình mỗi CBCS phải đảm nhiệm khoảng 16km đường giao thông). Hệ thống camera giám sát giao thông, camera xử phạt, camera đo đếm lưu lượng phương tiện còn thiếu. Hệ thống đèn tín hiệu giao thông còn thiếu, không đồng bộ, chất lượng hiệu quả còn hạn chế, thường xuyên bị hỏng, bị sự cố.

 Năm là, hệ thống pháp luật: Luật giao thông đường bộ có nhiều nội dung chưa rõ, chưa cụ thể trong tổ chức giao thông. Quy định Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải chịu trách nhiệm tổ chức giao thông trên hệ thống quốc lộ; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức giao thông trên các hệ thống đường bộ thuộc phạm vi quản lý; nhưng không quy định rõ trách nhiệm tham gia tổ chức giao thông cho lực lượng Cảnh sát giao thông, trong khi lực lượng Cảnh sát giao thông là lực lượng chủ yếu thực hiện tuần tra, kiểm soát, chỉ huy điều khiển giao thông và xử lý vi phạm hành chính về giao thông đường bộ. Mặt khác, qua tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm, khám nghiệm, điều tra giải quyết tai nạn giao thông, nhiều kiến nghị của lực lượng Cảnh sát giao thông chưa được các cơ quan chức năng giải quyết, khắc phục kịp thời.

Sáu là, đối với lực lượng CSGT: từ đầu năm 2014 đến nay, lực lượng Cảnh sát giao thông đã tích cực tổ chức thực hiện, đồng bộ các giải pháp bảo đảm trật tự an toàn giao thông; liên tục thực hiện các cao điểm trong khi điều kiện để tổ chức thực hiện (kinh phí, phương tiện) chế độ bồi dưỡng động viên cho cán bộ, chiến sỹ vẫn hạn chế, chưa được cải thiện so với trước đây. Tuy nhiên, về chủ quan vẫn phải chú ý:

+ So với yêu cầu và đòi hỏi của tình hình, công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông còn nhiều hạn chế, có một số nơi và một số thời điểm chưa tập trung xử lý quyết liệt hành vi là nguyên nhân gây tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, hoặc nâng cao hiệu quả tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm...

+ Tình trạng vi phạm quy trình tuần tra vẫn còn diễn ra tại một số địa phương, vi phạm chủ yếu là dừng tại một điểm để kiểm tra không đúng quy định, dừng nhiều xe cùng lúc, chưa thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra xe, chưa thông báo công khai vi phạm của lái xe cho những người trên xe biết...

+ Công tác phối hợp liên ngành trong tổ chức thực hiện một số chuyên đề xử lý vi phạm chưa đạt yêu cầu đề ra.

III. Để duy trì kết quả công tác đã đạt được, tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (nhất là giao thông đường bộ) cần tập trung các giải pháp và nhiệm vụ sau:

Một là, các cấp, các ngành, các cơ quan thông tấn báo chí tăng cường và đổi mới công tác tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức tự giác khi tham gia giao thông, thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông, công tác phòng ngừa phải được ưu tiên vào vị trí hàng đầu. Cái gì hợp lý để đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông và thuận tiện khoa học cho công tác quản lý thì phải ưu tiên thực hiện ngay.

Hai là, rà soát lại hệ thống pháp luật: giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa... để bổ sung, phân công hợp lý như các quy định về an toàn giao thông đối với xe khách, xe có giường nằm chạy trên các đường đèo, dốc... Quốc hội, Chính phủ cần chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng Pháp Luật phòng, chống lạm dụng rượu, bia để triển khai, thực hiện không chỉ ngăn chặn tai nạn giao thông có nguyên nhân từ rượu bia mà còn ngăn chặn phòng ngừa được nhiều vụ phạm tội hình sự hoặc vi phạm đạo đức do rượu bia.

 Bộ Giao thông vận tải cần sớm nghiên cứu sửa đổi, bổ sung và trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định về hoạt động kinh doanh và điều kiện kinh doanh trong vận tải bằng xe ô tô thay thế Nghị định số 91 và Nghị định số 93 cho phù hợp với điều kiện hiện nay.

Ba là, kiểm tra, đánh giá, xem xét về quy định việc đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô và lái các phương tiện thủy; việc cấp đăng ký phương tiện giao thông đường thủy cho chặt chẽ và thống nhất quản lý trong toàn quốc, nên tách bạch giữa đào tạo và sát hạch cấp bằng, giữa kiểm định phương tiện và đăng ký. Trong đó, cần siết chặt công tác quản lý cấp giấy phép lưu hành xe tải trọng lớn, xe vận tải siêu trường, siêu trọng trên đường bộ. Rà soát, cắm đầy đủ các biển báo tải trọng cầu, đường để người tham gia giao thông biết, thực hiện và là căn cứ để xử lý vi phạm quá tải trọng cầu, đường theo quy định. Tổ chức kiểm tra xe quá tải ngay tại nhà kho, bến cảng nơi bốc xếp hàng hóa lên các phương tiện vận tải.

Bốn là, về công tác tuần tra, xử lý, cần khẩn trương thực hiện các đề án, dự án trang bị hệ thống kỹ thuật giám sát, điều hành giao thông thông qua hình ảnh trên các tuyến giao thông quan trọng và nội đô. Khai thác, sử dụng có hiệu quả dữ liệu thiết bị giám sát hành trình xe, kết nối giữa ngành Giao thông vận tải với Cảnh sát giao thông. Luật hóa và áp dụng thống nhất về việc xử lý vi phạm an toàn giao thông qua hình ảnh (phạt nguội), đồng thời áp dụng thu tiền phạt qua tài khoản ngân hàng (có thể số tiền từ 500.000 trở lên) và trước mắt thực hiện đối với người điều khiển phương tiện ô tô (lái xe ô tô phải có tài khoản). Đối với Tp Hà Nội và Tp Hồ Chí Minh do quỹ đất có hạn cần nghiên cứu xây dựng một số bãi đỗ xe ngầm dưới lòng đất mới đáp ứng được tình hình tăng nhanh xe máy, ô tô đưa vào tham gia giao thông hiện nay, cũng là đẹp cảnh quan thành phố.

Hiện nay, đang lưu hành hàng trăm loại mũ bảo hiểm, CSGT không dễ nhận rõ thế nào là mũ không đạt chuẩn. Vì vậy, cần có sự phối hợp giữa Bộ Công thương với Bộ Công an, Bộ Giao Thông vận tải, Bộ Khoa học và công nghệ kiểm tra chất lượng mũ bảo hiểm ngay từ khâu sản xuất, nhập khẩu, buôn bán và tập trung xử lý ngay từ đầu nhằm ngăn chặn việc sử dụng mũ bảo hiểm không đạt chuẩn.

Năm là, thực hiện nghiêm túc, đúng Kế hoạch phối hợp số 12593/KHPH-BGTVT-BCA ngày 21/11/2013 giữa Bộ Công an và Bộ Giao thông vận tải theo sự phân công trách nhiệm đối với từng lực lượng (nhất là Cảnh sát giao thông và Thanh tra giao thông). Khắc phục một số tồn tại trong việc khảo sát, chuẩn bị đầy đủ phương tiện, kho bãi hạ tải, các trường hợp vi phạm phải kiên quyết hạ tải, mới cho tiếp tục lưu hành; thống nhất biện pháp cân xác định trọng tải xe tránh tình trạng lái xe, chủ hàng khiếu kiện, chống đối. Đồng thời, có biện pháp tổ chức giao thông tại vị trí cân xe cho phù hợp phục vụ hoạt động của trạm liên ngành cân tải trọng xe an toàn, hiệu quả, không ảnh hưởng đến hoạt động lưu thông của các phương tiện.

Sáu là, tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm về ATGT của lực lượng Cảnh sát giao thông. Siết chặt quy định quy trình hoạt động và tư thế, thái độ giao tiếp, công khai minh bạch trong xử lý vi phạm về kiểm soát ATGT, phòng chống tiêu cực trong thực thi công vụ của các lực lượng. Đồng thời, đảm bảo các điều kiện hoạt động của các lực lượng tham gia bảo đảm ATGT, các loại trang bị bị phục vụ kiểm soát an toàn giao thông.

                                       

Thượng tướng TS. LÊ QUÝ VƯƠNG

  Ủy viên BCH TW Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an

Phó Chủ tịch UB An toàn giao thông Quốc gia

Tạp chí Cảnh sát nhân dân Chuyên đề An toàn giao thông - Số 01/tháng 11/2014 

 

  

 


 [1] . Báo cáo số 230/BC-UBATGTQG ngày 20/10/2014 về công tác bảo đảm TT ATGT 9 tháng 2014

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi