Thứ Bảy, 29/2/2020
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Sự cần thiết triển khai sử dụng hệ thống camera giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ bằng hình ảnh
TS. Phùng Văn Hào - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ATGT, Học viện CSND

Theo báo cáo thống kê của Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt (C67) - Bộ Công an, cho biết, trong năm 2013, toàn quốc đã xảy ra 30.874 vụ tai nạn giao thông trên các tuyến đường bộ, làm chết 9.627 người, bị thương 31.982 người. Sáu tháng đầu năm 2014 xảy ra 12.855 vụ TNGT, làm chết 4.588 người, bị thương 12.821 người.

Xuất phát từ yêu cầu công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông trên lĩnh vực giao thông đường bộ, lực lượng Cảnh sát giao thông liên tục mở các đợt cao điểm tăng cường công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, tăng cường kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm mang tính phổ biến như: chạy quá tốc độ, xe quá khổ - quá tải, đua xe, không đội mũ bảo hiểm hay uống rượu bia khi điều khiển phương tiện… Theo thống kê, năm 2013, lực lượng Cảnh sát giao thông toàn quốc đã xử lý 5.536.203 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông, tước giấy phép lái xe 449.223 trường hợp, tạm giữ 31.407 ô tô, 609.945 mô tô và 1.273 phương tiện khác, phạt tiền nộp kho bạc Nhà nước 2.902 tỉ đồng. Sáu tháng đầu năm 2014, lực lượng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt toàn toàn quốc đã xử lý 2.584.905 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ, tước giấy phép lái xe 138.675 trường hợp, tạm giữ 313.473 phương tiện, phạt tiền nộp kho bạc 1.470 tỉ đồng.

Tuy nhiên, qua khảo sát cho thấy, số vụ việc vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ xảy ra trên thực tế lớn hơn rất nhiều so với số vụ được phát hiện và xử lý. Bởi không phải ở tất cả các tuyến đường, ở mọi thời điểm trong ngày đều có lực lượng chức năng tiến hành tuần tra, kiểm soát để phát hiện và xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ. Trên cơ sở phân tích 16.097 vụ tai nạn giao thông đường bộ năm 2013 cho thấy nguyên nhân, điều kiện và thực trạng vi phạm trật tự an toàn giao thông như sau:

+ Về đối tượng gây tai nạn: môtô, xe máy tham gia giao thông gây tai nạn chiếm tỷ lệ cao nhất (74%), xe ôtô chiếm 21% (còn lại 5% là do các đối tượng khác gây ra). Số lượng môtô, xe máy hiện có trên toàn quốc đã có hơn 40 triệu chiếc, ôtô có gần 2,2 triệu chiếc. Thực tế cho thấy, môtô, xe máy được người dân Việt Nam sử dụng làm phương tiện tham gia giao thông chủ yếu, con số 74% gây ra tai nạn giao thông do môtô, xe máy gây ra được lực lượng Cảnh sát giao thông phát hiện và xử lý chưa phản ánh đầy đủ tình trạng phương tiện môtô, xe máy vi phạm trật tự an toàn giao thông (số vi phạm phát hiện nhưng không xử lý được do khi đó quá đông người tham gia giao thông hoặc người vi phạm bỏ chạy; số vi phạm nhưng không phát hiện được do không có đủ lực lượng tuần tra hoặc vi phạm xảy ra vào thời điểm ban đêm; tình trạng phương tiện chưa sang tên đổi chủ, vượt đèn đỏ, quá tốc độ, lạng lách, đánh võng, không đội mũ bảo hiểm, sử dụng rượu bia…).

+ Về địa điểm xảy ra tai nạn: phân tích 15.333 vụ tai nạn giao thông năm 2013, cho thấy, trên các tuyến đường trọng điểm như cao tốc chỉ chiếm 0,42% số vụ tai nạn, trong khi đó tập trung vào quốc lộ: 39,79%; đường tỉnh lộ: 17,2%; nội thị: 25,36%; đường nông thôn: 12,1%... Đặc biệt, các tuyến đường ít hoặc không thường xuyên có lực lượng Cảnh sát giao thông tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm thì tỷ lệ số vụ tai nạn giao thông chiếm tỉ lệ tương đối cao.

+ Về thời điểm xảy ra tai nạn: khoảng thời gian từ 18h đến 24h (thời điểm lưu lượng phương tiện là môtô, xe máy tham gia giao thông chủ yếu) chiếm tỷ lệ 37,78%; từ 0h đến 6h chiếm tỷ lệ 10% số vụ tai nạn. Nhìn chung TNGT đường bộ chủ yếu xảy ra vào thời điểm khi có ít hoặc không có lực lượng Cảnh sát giao thông thường trực điều khiển giao thông.

+ Về nguyên nhân xảy ra tai nạn: Người điều khiển phương tiện sử dụng rượu bia, sử dụng ma túy, do buồn ngủ… không làm chủ được hành vi kiểm soát và điều khiển phương tiện nên thường xảy ra các lỗi vi phạm, đồng thời là những nguyên nhân chính gây TNGT như: chạy quá tốc độ cho phép: 11,5%; tránh vượt sai quy định: 11%; đi không đúng làn đường, phần đường: 28,25%...

Thực hiện Chỉ thị số 12 CT/TW ngày 04/9/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông”. Đặc biệt, ngày 23/6/2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg về việc tăng cường thực hiện các giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn tai nạn giao thông nghiêm trọng trong hoạt động vận tải, trong đó, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an chỉ đạo Công an các địa phương phát huy tối đa lực lượng, trang thiết bị, phương tiện, đẩy mạnh tuần tra lưu động, tập trung xử lý lái xe vi phạm các lỗi có nguy cơ gây tai nạn cao như: chạy quá tốc độ, đi sai làn đường, tránh vượt xe sai quy định, vi phạm nồng độ cồn, chở quá tải, quá số người quy định…

Với vai trò nòng cốt trong công tác đảm bảo trật tự ATGT, trong thời gian qua dưới sự chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Công an, lực lượng Công an nhân dân nói chung, lực lượng Cảnh sát nhân dân nói riêng, trong đó đội ngũ Cảnh sát giao thông toàn quốc đã tiến hành quyết liệt nhiều biện pháp và huy động các lực lượng tham gia phòng ngừa, hạn chế tai nạn và ùn tắc giao thông, tuần tra phát hiện và xử lí nghiêm các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông.

Thực tế cho thấy, trong công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, nếu chỉ tuyên truyền, giáo dục thuần túy thì không thể kiềm chế tình hình tai nạn và ùn tắc giao thông mà phải có những biện pháp đủ mạnh để cưỡng chế bắt buộc đối với người vi phạm. Việc lắp đặt camera trên các tuyến đường, ở các điểm giao cắt, địa bàn trọng điểm không những nhằm mục đích phát hiện, xử lý các vi phạm về trật tự an toàn giao thông mà còn hỗ trợ các lực lượng chức năng quan sát, theo dõi mọi diễn biến trên các tuyến đường và các khu vực quan trọng về an ninh - trật tự để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý mọi hoạt động tội phạm và các vi phạm pháp luật khác. Quá trình sử dụng hệ thống camera tại một số địa phương cho thấy có những ưu điểm như sau:

- Hệ thống camera giám sát, phát hiện xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông là một hệ thống kỹ thuật ghi hình với công nghệ tiên tiến. Việc ứng dụng công nghệ xử lý bằng hình ảnh vào điều kiện giao thông hỗn hợp tại Việt Nam, đáp ứng yêu cầu theo dõi, giám sát, xử lý các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, đáp ứng được yêu cầu hiện đại hóa công tác tuần tra, kiểm soát, giảm bớt sự có mặt thường xuyên và các biện pháp thủ công của lực lượng Cảnh sát giao thông đang thực hiện. Hiện nay, phần mềm công nghệ ứng dụng này đã được Việt Nam nghiên cứu thành công và đưa vào triển khai lắp đặt thử nghiệm và sử dụng có hiệu quả ở một số địa phương như thành phố Tam Kỳ (Quảng Nam), thành phố Rạch Giá (Kiên Giang), thành phố Biên Hòa (Đồng Nai), thành phố Buôn Mê Thuột (Đăk Lăk), thành phố Tây Ninh (tỉnh Tây Ninh)… Kết quả ứng dụng cho thấy việc triển khai lắp đặt hệ thống giám sát, xử lý vi phạm TTATGT tác động mạnh mẽ vào ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, nhất là đối với người điều khiển ôtô, môtô…góp phần giảm thiểu tai nạn và ùn tắc giao thông.

- Công nghệ phát hiện và xử lý các vi phạm trật tự an toàn giao thông bằng hình ảnh được ứng dụng sẽ cung cấp khả năng giám sát được các hành vi của người điều khiển phương tiện với độ chính xác cao. Ghi hình và tự động nhận dạng được biển số phương tiện, kể cả ô tô và mô tô vi phạm. Hình ảnh phương tiện vi phạm được ghi nhận qua hệ thống giám sát đáp ứng đầy đủ các yếu tố pháp lý, hỗ trợ lực lượng Cảnh sát giao thông làm căn cứ cho việc ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Ngoài việc phát hiện và xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ, hệ thống camera giám sát còn hỗ trợ đắc lực cho công tác điều tiết phân luồng giao thông; lưu trữ các thông tin hình ảnh nhằm hỗ trợ công tác điều tra, tìm hiểu diễn biến và nguyên nhân vụ tai nạn, xác định được đối tượng gây tai nạn…

- Hệ thống camera hoạt động 24/24h, với công nghệ hiện đại, ghi hình sắc nét trong điều kiện hạn chế về yếu tố thời tiết, ánh sáng… Ngoài ra, việc ứng dụng phần mềm của hệ thống camera có dung lượng lưu trữ thông tin lớn sẽ làm giảm đáng kể lực lượng Cảnh sát giao thông trực tiếp tại hiện trường; phát hiện và xử lý tối đa các hành vi vi phạm cũng như đáp ứng đầy đủ nhu cầu cần thiết của công tác đảm bảo an ninh - trật tự, như: bảo vệ an toàn các lễ hội, mít tinh; giám sát, quản lý đối tượng; điều tra hình sự…

Tai nạn và ùn tắc giao thông là một trong những thách thức không nhỏ đối với toàn xã hội và cần thiết phải có các giải pháp đảm bảo trật tự an toàn giao thông phù hợp, triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Nhằm thực hiện tốt mục tiêu trên, việc xây dựng văn hóa giao thông, tuyên truyền pháp luật về trật tự an toàn giao thông cho người dân phải kết hợp với các biện pháp tuần tra, kiểm soát, phát hiện và cưỡng chế các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông của các cơ quan chức năng trên cơ sở ứng dụng công nghệ camera giám sát, phát hiện xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông bằng hình ảnh. Việc ứng dụng hệ thống này sẽ tối ưu hóa các yêu cầu mà nhà quản lý đòi hỏi, giảm thiểu đầu tư nhân lực, vật lực mà mang lại hiệu quả cao, đáp ứng yêu cầu đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ trong thời gian tới.

 

TS. PHÙNG VĂN HÀO - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ATGT, Học viện CSND

Tạp chí Cảnh sát nhân dân - Chuyên đề An toàn giao thông - Số 01/tháng 11/2014

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác