Thứ Tư, 26/9/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Phòng ngừa phạm nhân vi phạm Nội quy trại giam ở Trại giam Hoàng Tiến, Bộ Công an

Trong những năm qua dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tổng cục VIII, Ban Giám thị trại giam, cùng với sự nỗ lực cố gắng của cán bộ, chiến sĩ trại giam Hoàng Tiến, công tác phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG đã đạt kết quả đáng ghi nhận, đảm bảo an ninh, an toàn trại giam:

- Cán bộ, chiến sĩ Trại giam Hoàng Tiến đã nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm; đã quán triệt và thực hiện tốt quan điểm, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước và sự chỉ đạo của ngành Công an trong thực tiễn áp dụng các biện pháp quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân, phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG bảo đảm các nguyên tắc, tuân thủ các quy định của pháp luật.

- Đã triển khai một cách đồng bộ các biện pháp công tác, bao gồm cả các biện pháp công khai, bí mật, trong phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh phạm nhân vi phạm NQTG, góp phần quan trọng bảo đảm an toàn, ổn định trại giam trong những năm qua, không để xảy ra những bất thường hoặc mất kiểm soát an ninh ở trại giam.

Các biện pháp công tác đã cơ bản phát huy vai trò, vị trí của nó trong phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG, đã quán xuyến và chủ động trong công tác điều tra cơ bản nắm tình hình phạm nhân và khu vực địa bàn trại giam đóng quân; công tác kiểm soát công khai, vũ trang bảo vệ trại giam đã phát hiện, ngăn chặn có hiệu quả các hành vi tàng trữ, sử dụng, trao đổi trái phép đồ vật cấm.

- Công tác tuyên truyền, giáo dục phạm nhân nói chung, phạm nhân thường xuyên vi phạm NQTG nói riêng đã được quan tâm, triển khai có hiệu quả, góp phần thay đổi nhận thức, hành vi phạm nhân, giúp họ yên tâm cải tạo, chấp hành NQTG.

- Quan hệ giữa lực lượng nghiệp vụ ở trại giam, giữa trại giam với các đơn vị nghiệp vụ, Công an địa phương đã được xây dựng và từng bước triển khai có hiệu quả trên thực tiễn trong quản lý, giáo dục phạm nhân và thực hiện các biện pháp phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG; quan hệ giữa trại giam với chính quyền địa phương, thân nhân gia đình phạm nhân đã được triển khai có hiệu quả, phát huy được sức mạnh từ phía gia đình trong quản lý, giáo dục, cảm hóa, động viên con em họ yên tâm chấp hành án phạt tù, góp phần phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG.

Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được Công tác quản lý giáo dục phạm nhân của Trại giam còn một số hạn chế, thiếu sót cụ thể:

- Công tác khai thác phạm nhân chưa thật sự được tổ chức có hiệu quả, liên tục, mới chỉ tập trung tiến hành theo đợt, khi có phạm nhân vi phạm NQTG hoặc theo kế hoạch của Tổng cục VIII; khai thác cá biệt phạm nhân chưa được quan tâm chú trọng. Quá trình tiến hành, cán bộ khai thác thiếu sự chuẩn bị chu đáo, việc nắm tình hình, đặc điểm đối tượng khai thác, công tác giáo dục, cảm hóa, động viên phạm nhân khai báo, tố giác chưa được quan tâm đúng mức. Việc phân loại, xử lý các nguồn tin thu thập được chưa kịp thời, đầy đủ nên chưa ngăn chặn kịp thời được vi phạm của phạm nhân.

- Giáo dục phạm nhân là biện pháp phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG mang tính triệt để, lâu dài, tuy nhiên, công tác này vẫn chưa được các trại giam quan tâm đúng mức, nhiều trại còn làm chung chung, mang tính hình thức, báo cáo, chưa thực sự tác động đến nhận thức, hành vi của phạm nhân. Giáo dục cá biệt phạm nhân chưa thực sự được chú trọng hoặc quá trình tiến hành chưa có sự chuẩn bị kĩ lưỡng, chưa xác định được các nội dung giáo dục, biện pháp tác động phù hợp, còn máy móc, mang tính lên lớp. Một bộ phận cán bộ giáo dục, quản giáo chưa thực sự là tấm gương để phạm nhân học tập, noi theo.

- Dạy nghề, tổ chức lao động cho phạm nhân là biện pháp có vị trí, ý nghĩa lớn trong việc phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG, phòng ngừa tái phạm, nhưng việc triển khai thực hiện còn nhiều bất cập. Mô hình lao động sản xuất, dạy nghề chưa được xác định rõ, chưa gắn hoạt động lao động sản xuất và dạy nghề với thị trường lao động xã hội, do đó nhiều phạm nhân, nhất là số cư trú ở thành phố, thị xã khi ra trại không sử dụng nghề được dạy để tự lao động, kiếm sống; quá trình tổ chức lao động, đặc biệt lao động ở diện rộng còn sơ hở, thiếu sót, để phạm nhân vi phạm NQTG, gây mất an toàn trong quản lý, giam giữ.

- Cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ công tác thi hành án phạt tù tuy đã được quan tâm đầu tư, nhưng do số lượng phạm nhân tăng lên đã vượt quá quy mô giam giữ được duyệt nên diện tích bình quân sàn nằm của phạm nhân chưa được bảo đảm (quy định của pháp luật là 2m2/1 phạm nhân). Các hạng mục công trình giam giữ phạm nhân còn thiếu hoặc đã xuống cấp, không đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn trong giam giữ. Về trang, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, mặc dù được đánh giá là rất quan trọng, không thể thiếu được trong công tác quản lý, giam giữ phạm nhân, nhưng cho tới nay cũng mới chỉ đầu tư được ở một số phân trại, hoặc đã đầu tư nhưng hiện đã hỏng, không sử dụng được....

- Quan hệ phối hợp giữa trại giam và gia đình phạm nhân trong giáo dục, cải tạo người bị kết án tù là con em họ còn thiếu chiều sâu và chưa duy trì thường xuyên, chặt chẽ. Việc tổ chức Hội nghị gia đình phạm nhân, trao đổi thông tin, thông báo tình hình kết quả học tập, lao động, cải tạo của con em họ (trực tiếp hoặc gián tiếp), thảo luận, bàn bạc biện pháp phối hợp giáo dục... chưa thực sự phát huy hiệu quả, huy động được sự tham gia của gia đình, thân nhân trong động viên, khích lệ phạm nhân chấp hành án, chấp hành NQTG.

Quan hệ phối hợp với chính quyền, công an nơi trại giam đóng quân trong quản lý, giam giữ, giáo dục phạm nhân, xây dựng phong trào quần chúng bảo vệ an ninh trật tự địa bàn trại, nhằm bảo vệ an toàn trại giam khi có tình huống đột xuất xảy ra vẫn chưa có cơ chế phối hợp rõ ràng, cụ thể.

Nguyên nhân hạn chế, thiếu sót đó là do:

- Mặc dù, Nhà nước ta đã quan tâm đầu tư cho trại giam, nhưng do ngân sách còn hạn hẹp, số lượng phạm nhân lại tăng nhanh nên việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, công cụ hỗ trợ phục vụ công tác quản lý, giáo dục phạm nhân còn hạn chế, thiếu hụt. Hệ thống nhà giam, buồng giam, nhà kỷ luật, tường rào vây... ở một số phân trại đã và đang xuống cấp, nhưng chưa được sửa chữa hoặc xây dựng mới kịp thời.

Chất lượng đội ngũ cán bộ, chiến sỹ chưa cao, nhiều người chưa được đào tạo cơ bản... Việc sắp xếp, sử dụng cán bộ ở một số phân trại còn chưa phù hợp dẫn đến số cán bộ làm công tác chuyên môn ở trại giam, như cảnh sát quản giáo, trinh sát, trực trại còn thiếu; thiếu cán bộ quản giáo nữ để quản lý phạm nhân nữ; cán bộ trinh sát, trực trại - lực lượng chủ công nắm tình hình, tiến hành quản lý phạm nhân còn thiếu, không quán xuyến được địa bàn, đối tượng, chỉ đủ thời gian giải quyết các sự vụ xảy ra, nên công tác nắm tình hình, tiến hành các biện pháp phòng ngừa còn hạn chế, chưa hiệu quả; số chiến sĩ phục vụ có thời hạn có biểu hiện tiêu cực, thiếu ý chí phấn đấu, tiếp tay cho phạm nhân vi phạm còn xảy ra.

- Phạm nhân vào chấp hành án trong các trại giam tăng, ngày càng đa dạng, phức tạp hơn; tính chất và mức độ tội phạm cũng nghiêm trọng hơn, số phạm nhân phạm các tội giết người, cướp, cướp giật đều tăng, riêng số phạm nhân phạm các tội về ma tuý chiếm tỷ lệ khoảng 44.54% số phạm nhân hiện có (tính đến Tháng 11/2016); nhiều phạm nhân mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, bệnh hiểm nghèo, nhiễm HIV/AIDS; phạm nhân có mức án dài, nhiều tiền án, tiền sự, chưa thực sự yên tâm chấp hành án; số phạm nhân có tiền sử sử dụng ma túy... đây thực sự là một khó khăn, thách thức lớn, tác động đến công tác phòng ngừa phạm nhân vi phạm NQTG, số đối tượng này thường xuyên vi phạm NQTG, liều lĩnh chống phá, trốn trại hoặc thực hiện tội phạm mới.

- Công tác giáo dục phạm nhân đã được Trại giam Hoàng Tiến quan tâm, chú trọng, tuy nhiên công tác giáo dục riêng, giáo dục cá biệt phạm nhân mới chỉ tập trung khi phạm nhân vi phạm, chưa thực sự được chú trọng hoặc quá trình tiến hành chưa có sự chuẩn bị kĩ lưỡng, chưa xác định được các nội dung giáo dục, biện pháp tác động phù hợp, còn máy móc; cán bộ chưa đầu tư thời gian nghiên cứu hồ sơ, nghiên cứu đặc điểm từng đối tượng giáo dục, như đặc điểm tâm lý, quá trình chấp hành án, điều kiện, hoàn cảnh gia đình, cá nhân phạm nhân vi phạm, nguyên nhân vi phạm…

- Đa số phạm nhân vi phạm NQTG trong quá trình chấp hành án phạt tù là những đối tượng chưa yên tâm chấp hành án, ngoan cố, chống đối, hoặc đã tái vi phạm nhiều lần. Thói quen lưu manh, côn đồ, hung hãn, thích ăn chơi, lười lao động, tham lam, vụ lợi, trộm cắp, lừa đảo, ít hiểu biết pháp luật, thiếu văn hoá, coi thường pháp luật... luôn “thường trực” trong người họ. Bên cạnh đó, tâm trạng mặc cảm, bi quan, chán chường, không tìm ra lối thoát trước những “đổ vỡ” của cuộc đời, hay những ấn tượng tâm lý trong quá trình bị bắt, bị điều tra, xét xử vẫn thường xuyên đè nặng trong tâm trí họ... Vì thế, trong quá trình chấp hành án họ luôn có diễn biến tư tưởng tiêu cực, không chấp hành nội quy trại giam..

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa phạm nhân vi phạm Nội quy trại giam ở Trại giam Hoàng Tiến, Bộ Công an, tác giả xin đưa ra một số giải pháp như sau:

Một là,  đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát công khai trại giam, đảm bảo phát hiện, xử lý và đấu tranh kịp thời mọi hành vi vi phạm Nội quy trại giam của phạm nhân

Kiểm soát công khai trại giam là hoạt động hành chính, pháp lý công khai của lực lượng Cảnh sát THAHS & HTTP trong phòng ngừa, phát hiện hành vi vi phạm Nội quy của phạm nhân, như mang đồ vật cấm vào trại giam. Kiểm soát công khai trại giam hướng đến những đối tượng cụ thể, là phạm nhân; khu giam, buồng giam; địa bàn lao động, sản xuất, dạy nghề; bệnh xá và các nơi trọng yếu mà phạm nhân có thể lợi dụng để cất, giấu đồ vật cấm; đồ vật, đồ dùng sinh hoạt, thư, bưu phẩm, bưu kiện, quà của phạm nhân.

Kiểm soát công khai phải được tiến hành một cách thận trọng, tỉ mỷ, không chỉ chú ý đến đối tượng nguy hiểm, nhiều tiền án, án dài… mà còn phải chú ý đến số án thấp, ít nguy hiểm, bởi vì, một trong các thủ đoạn của phạm nhân là đe dọa, khống chế những phạm nhân loại này mang vật cấm vào trại, giấu tại chỗ nằm của số phạm nhân này… nếu không cẩn trọng, tỉ mỉ sẽ để sót vật cấm là nguy cơ cho sự mất an toàn của trại giam. Việc xử lý phạm nhân mang đồ vật cấm vào trại giam phải được tiến hành kịp thời, nghiêm minh, công khai, công bằng, khách quan để răn đe, phòng ngừa vi phạm của phạm nhân khác. Đối với dụng cụ lao động sản xuất, học nghề, phải giao trách nhiệm cụ thể cho từng phạm nhân sử dụng từng loại dụng cụ, hết giờ lao động, học nghề, cán bộ quản giáo, cảnh sát bảo vệ phải kiểm kê, thu hồi đầy đủ và đưa vào kho quản lý theo đúng quy định. Phải tăng cường việc kiểm tra, lục soát thường xuyên, định kì, đột xuất khi phạm nhân ra vào trại cũng như buồng giam, nơi ở, nơi lao động của phạm nhân để kịp thời thu giữ và xử lý những trường hợp cất giấu, tàng trữ, sử dụng chất độc, chất cháy, chất nổ, chất khích thích, ma tuý và những đồ vật có thể dùng để trốn trại hoặc gây nguy hại cho cho bản thân phạm nhân hoặc người khác...

Cần nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, rút ra những kinh nghiệm trong tiến hành kiểm soát công khai ở trại giam, trong đó chú trọng đến làm rõ phương thức, thủ đoạn cất giấu, sử dụng đồ vật cấm của phạm nhân; nguyên nhân, động cơ thực hiện hành vi vi phạm NQTG của phạm nhân; những sơ hở, thiếu sót của cán bộ trong thực thi nhiệm vụ mà phạm nhân lợi dụng để vi phạm, trên cơ sở đó đề ra những biện pháp phòng ngừa, thay đổi hình thức biện pháp kiểm soát.

Hai là, Cần đề xuất đầu tư trang bị, cơ sở vật chất cho trai nhiều phạm nhân mắc các bệnh giam bảo đảm phục vụ những nhu cầu tất yếu của phạm nhân. Cần đầu tư tu sửa, thay thế các hạng mục công trình giam giữ phạm nhân còn thiếu hoặc đã xuống cấp, đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn trong giam giữ, nhằm hạn chế các bện truyền nhiễm nguy hiểm, bệnh hiểm nghèo, nhiễm HIV/AIDS, để phạm nhân thực sự yên tâm chấp hành án, không chống đối, chống phá, trốn trại hoặc thực hiện tội phạm mới.

- Đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ công tác thi hành án phạt tù đáp ứng đúng quy định của pháp luật là 2m2/1 phạm nhân.

Ba là, Nâng cao nhận thức, ý thức của cán bộ, chiến sĩ trại giam về mục đích giáo dục cải tạo của công tác thi hành án phạt tù, xác định đây là mục tiêu, nhiệm vụ trọng yếu để quản lý, phòng ngừa phạm nhân vi phạm.

- Xây dựng nội dung, chương trình, thời gian giáo dục cho phạm nhân theo từng giai đoạn, như phạm nhân mới đến trại giam chấp hành án; giai đoạn phạm nhân chấp hành án; giai đoạn sắp chấp hành xong án phạt tù, tái hòa nhập cộng đồng. Tiến đến xây dựng chương trình, nội dung giáo dục theo nhóm phạm nhân, như phạm nhân phạm các tội xâm phạm sở hữu; xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm; phạm nhân pham các tội ma túy; phạm nhân nữ; phạm nhân là người chưa thành niên; phạm nhân mắc các bệnh hiểm nghèo, bệnh truyền nhiễm nguy hiểm...

- Xây dựng môi trường trại giam thành môi trường giáo dục người phạm tội. Phạm nhân phải được sống trong môi trường lành mạnh, an toàn, trật tự, mang tính nhân văn, cần phải coi trại giam là một xã hội thu nhỏ (tất nhiên là một xã hội đặc biệt) để tạo ra tình người giữa các thành viên trong xã hội đó với nhau. Các trại giam phải đặt ra mục tiêu phấn đấu xây dựng trở thành nơi “đào luyện” lại con người cho xã hội, mang lại hạnh phúc cho những con người đó cũng như gia đình và bản thân của họ. Làm công tác tư tưởng cho phạm nhân, tâm lý phạm nhân thường là nỗi buồn nhớ gia đình, người thân, mong muốn trốn trại, cực đoan, đố kỵ, dễ nổi loạn và khao khát tự do. Các trại giam phải kiên quyết không được để cho phạm nhân hình thành tâm lý mặc cảm, chán chường, bế tắc, bầu không khí nặng nề. Từ Giám thị đến chiến sỹ Cảnh sát bảo vệ cần phải chú ý đến cảm hoá, giáo dục, thuyết phục.

Bốn là, nâng cao hiệu quả quan hệ phối hợp giữa các lực lượng nghiệp vụ trong trại giam, giữa trại giam Hoàng Tiến và các lực lượng khác trong phòng ngừa phạm nhân vi phạm Nội quy trại giam

Tổng cục VIII cần lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị chủ động chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng như Công an cấp huyện, Công an phường, xã, Công an các địa phương tiến hành điều tra cơ bản địa bàn, nắm chắc các đối tượng trên địa bàn, rà soát các đối tượng có điều kiện tiếp xúc, móc nối với phạm nhân để đưa ma túy, đồ vật cấm vào trại. Các trại giam cần chủ động phối hợp với công an tỉnh xây dựng quy chế phối hợp đảm bảo an ninh trật tự nhằm cung cấp trao đổi thông tin, điều tra xử lý vụ việc, rà soát các đối tượng có biểu hiện, điều kiện tiếp xúc, móc lối với phạm nhân để vi phạm. Xây dựng hoàn thiện quy chế phối hợp với chính quyền, Công an địa phương, cơ quan xí nghiệp, trường học trên địa bàn phát động phong trào quần chúng bảo vệ an ninh, làm trong sạch địa bàn xung quang trại giam.

Các đơn vị cần phối hợp với các công ty đến trại làm hợp đồng, tổ chức cho phạm nhân lao động, học nghề xây dựng quy chế phối hợp trong việc kiểm tra, giám sát, tuyên truyền giáo dục không để công nhân tiếp tay đưa ma túy, điện thoại di động vào trại giam và tiến hành xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Phối hợp với chính quyền địa phương trong việc tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân xung quanh đơn vị và những người làm nghề chạy xe ôm, bán hàng xung quanh trại giúp trại phát hiện và báo cáo kịp thời những đối tượng lạ mặt có biểu hiện nghi vấn, móc nối với phạm nhân đưa vật cấm vào trại giam. Đối với những phạm nhân vi phạm về tàng trữ trái phép chất ma túy, điện thoại di động trại giam đã phối hợp với gia đình phạm nhân vi phạm để giáo dục, động viên con em họ chấp hành tốt NQTG, không tiếp tay cho cho phạm nhân, tham gia bảo vệ an ninh trật tự trên địa bàn, trong đó có nhiệm vụ bảo vệ trại giam, tố giác các hành vi vi phạm NQTG, vi phạm pháp luật của phạm nhân và các đối tượng bên ngoài có dấu hiệu móc nối với phạm nhân đặc biệt là không tiếp tay cho phạm nhân vi phạm./.

Trần Ngọc Hiển - Ch24


 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi