Thứ Năm, 19/4/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về công tác phòng cháy, chữa cháy tại địa bàn cơ sở

Ngày 27/9/1961, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa thông qua Pháp lệnh Quy định việc quản lý nhà nước đối với công tác phòng cháy và chữa cháy. Ngày 04/10/1961 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Lệnh công bố Pháp lệnh phòng cháy và chữa cháy. Ngày 29/6/2001 Quốc hội khóa X, kỳ họp thứ 9 đã thông qua luật Phòng cháy và chữa cháy và có hiệu lực kể từ ngày 04/10/2001. Trong công cuộc đổi mới, phát triển đất nước, do những yêu cầu mới, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản, chỉ thị, nghị quyết, các văn bản pháp luật, bổ sung và hoàn thiện luật Phòng cháy và chữa cháy (ngày 22/11/2013, Quốc hội đã ban hành Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Phòng cháy và chữa cháy )... Điều đó cho thấy, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác PCCC, kết quả đó góp phần quan trọng bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự an toàn xã hội.  

Phát huy truyền thống, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đảm bảo an toàn PCCC và CHCN theo lời dạy của Bác

Tuy nhiên, những năm vừa qua, tình hình cháy, nổ diễn biến rất phức tạp, nhất là cháy, nổ tại các khu dân cư, hộ gia đình, nhà cao tầng, chợ, khu công nghiệp, phương tiện giao thông và cháy rừng; đặc biệt có những vụ cháy hàng trăm hecta rừng có giá trị, hàng nghìn mét vuông nhà xưởng, làm nhiều người chết, bị thương và gây thiệt hại lớn về tài sản, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, môi trường đầu tư và an sinh xã hội. Theo số liệu thống kê cho thấy tình hình cháy nổ diễn ra hết sức phức tạp, nhiều vụ việc để lại hậu quả nặng nề. Có thể minh họa qua biểu đồ thống kê từ năm 2011 - đến năm 2016 như sau: 


(Nguồn: Cục cảnh sát PCCC và CNCH, Báo cáo tổng kết và chương trình công tác năm 2010 - 2016 của lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ)

Tình hình trên có nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan. Trong đó, một số người đứng đầu cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình nhận thức chưa đầy đủ về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác PCCC; chưa nhận rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của mình trong PCCC. Công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật về PCCC chưa được quan tâm đúng mức; chưa tạo được ý thức thường trực về phòng ngừa cháy, nổ trong các tầng lớp nhân dân; phong trào toàn dân tham gia PCCC chưa sâu rộng. Công tác quản lý nhà nước về PCCC còn có hiện tượng buông lỏng, hiệu lực, hiệu quả chưa cao; vi phạm các quy định về PCCC còn khá phổ biến. Lực lượng Cảnh sát PCCC còn thiếu về số lượng, hạn chế về nghiệp vụ; phương tiện PCCC và các điều kiện hạ tầng bảo đảm chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ hiện nay.
Thời gian tới, tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục phát triển, tốc độ đô thị hóa nhanh, biến đổi khí hậu, hạn hán, hanh khô kéo dài ở nhiều vùng còn diễn biến phức tạp và nghiêm trọng hơn... sẽ tác động lớn đến tình hình cháy, nổ; đặt ra cho công tác PCCC nhiệm vụ rất nặng nề. Để nâng cao hiệu quả công tác PCCC ở địa bàn cơ sở, cần quán triệt một số chủ trương lớn của Đảng như sau:
Thứ nhất, về mặt nhận thức, các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trân Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân từ Trung ương đến cơ sở phải xác định công tác PCCC là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, hàng ngày. Việc chấp hành các quy định của pháp luật về PCCC là một tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động của tổ chức cơ sở đảng cơ quan, đơn vị, đoàn thể, hội viên, cán bộ, đảng viên, công nhân viên chức và người lao động. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra cháy, nổ gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản trong phạm vi lãnh đạo, quản lý của mình. 
Để quán triệt tốt chủ trương trên, trong quá trình thực hiện cần cụ thể hóa trách nhiệm PCCC là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân, mọi công dân từ 18 tuổi trở lên, đủ sức khỏe có trách nhiệm tham gia vào đội dân phòng, đội phòng cháy và chữa cháy cơ sở được lập nơi cư trú hoặc nơi làm việc khi có yêu cầu. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, chủ hộ gia đình là người chịu trách nhiệm về PCCC trong phạm vi quản lý của mình. Lực lượng Cảnh sát PCCC có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra hoạt động phòng cháy và chữa cháy của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và làm nhiệm vụ chữa cháy.
Thứ hai, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến kiến thức pháp luật về PCCC. Công tác PCCC sẽ không thể đạt kết quả tốt nếu công tác tuyên truyền yếu kém. Do đó, cần mở nhiều chuyên trang, chuyên mục trên báo chí, phát thanh truyền hình, tờ rơi phổ cập đến từng hộ gia đình, người lao động... nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội đối với công tác PCCC. Cần đặc biệt chú trọng tuyên truyền phổ biến pháp luật về PCCC, nâng cao tính tự giác, ý thức trách nhiệm của toàn dân chấp hành các quy định về phòng cháy và chữa cháy. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các kiến thức, kỹ năng PCCC cho người dân và lồng ghép quy định về PCCC với nội dung cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư", lồng ghép vào các chương trình học tập, hoạt động ngoại khóa trong các nhà trường và các cơ sở giáo dục.
Trong tuyên truyền phải làm cho người dân nắm vững những nguyên tắc của PCCC với những nội dung cơ bản như: Phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia hoạt động PCCC; lấy phòng ngừa là chính, hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra; phải có ý thức chủ động về lực lượng, phương tiện, phương án và các điều kiện khác để chữa cháy kịp thời hiệu quả...Và phải được thực hiện trước hết với lực lượng, phương tiện tại chỗ. Nội dung tuyên truyền cần nhấn mạnh trách nhiệm PCCC của các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, hộ gia đình sinh sống và làm việc trên lãnh thổ Việt Nam cũng như các lực lượng chuyên trách như lực lượng dân phòng, Cảnh sát PCCC. Tuyên truyền về các tiêu chuẩn được áp dụng về PCCC; những quy định về bảo hiểm cháy nổ, chính sách đối với người tham gia chữa cháy. Tuyên truyền phổ biến về những hành vi liên quan đến phòng PCCC bị pháp luật nghiêm cấm. Trên thực tế nhiều vụ cháy xảy ra có nguyên nhân sâu xa do không nắm vững các quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy. Tuyên truyền sâu rộng về "Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy" 04 tháng 10 hàng năm. 
Thứ ba, quán triệt phương châm lấy phòng ngừa là chính; huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và của toàn dân vào việc thực hiện nhiệm vụ PCCC. Bản chất của hoạt động phòng cháy là phòng ngừa cháy, nổ, áp dụng tổng hợp các biện pháp, giải pháp về tổ chức và kỹ thuật nhằm hạn chế, loại trừ các nguyên nhân và điều kiện gây cháy. Vì vậy, công tác PCCC cần xây dựng theo hướng tự nguyện, tự phòng, tự quản theo cụm dân cư, cụm doanh nghiệp. Thực hiện phương châm 4 tại chỗ (lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, chỉ huy tại chỗ và hậu cần tại chỗ) mà lực lượng nòng cốt là lực lượng dân phòng, nhân dân và lực lượng PCCC chuyên ngành. Để làm tốt công tác phòng ngừa cháy, nổ, cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp cơ bản trong phòng cháy, trong thiết kế và thẩm duyệt thiết kế về PCCC, quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong đầu tư xây dựng và sử dụng công trình, làm tốt công tác phòng cháy đối với các nhà ở và khu dân cư, các đặc khu kinh tế, khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao, phòng cháy trong việc sản xuất cung ứng, sử dụng điện và các thiết bị, dụng cụ điện, phòng cháy đối với chợ, trung tâm thương mại, kho tàng, cảng biển, nhà ga, bến tàu, bến xe, trụ sở làm việc, thư viện, bảo tàng, kho lưu trữ, bệnh viện, trường học, khách sạn, vũ trường, rạp hát, rạp chiếu phim, những nơi công cộng đông người...
Để làm tốt công tác phòng cháy, bên cạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng cháy và chữa cháy, các quy định tiêu chuẩn an toàn phòng chống cháy nổ cần có sự phối hợp chặt chẽ, tích cực, chủ động giữa các lực lượng, ban ngành, cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội để xây dựng phong trào quần chúng tham gia hoạt động phòng cháy và chữa cháy.
Thứ tư, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước PCCC. Trong tình hình hiện nay, do quá trình đô thị hóa nhanh, nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất hình thành và hoạt động, các loại hình kinh doanh, dịch vụ, vui chơi giải trí phát triển đa dạng sầm uất, trong khi đó các yêu cầu về quy chuẩn, tiêu chuẩn phòng cháy, chữa cháy chưa đảm bảo. Mối quan hệ giữa quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội với quy hoạch hệ thống hạ tầng bảo đảm công tác PCCC đôi khi còn chưa đồng bộ.
Qua khảo sát các vụ cháy lớn cho thấy, hầu hết các cơ sở đều vi phạm nghiêm trọng các quy định an toàn PCCC mà trách nhiệm thuộc về người đứng đầu cơ sở như sử dụng sai công năng so với thiết kế ban đầu, tự ý cải tạo, cơi nới để mở rộng sản xuất, kinh doanh… dẫn đến tình trạng không đủ điều kiện an toàn PCCC; không đầu tư cho công tác bảo đảm an toàn PCCC; chưa thực hiện tốt công tác phòng ngừa và chuẩn bị sẵn sàng chữa cháy nên khi cháy xảy ra không có lực lượng, phương tiện tại chỗ phát hiện, báo cháy và tổ chức chữa cháy; có nơi có thành lập lực lượng, trang bị phương tiện PCCC nhưng lực lượng tại chỗ lại không biết sử dụng vì chưa được huấn luyện về PCCC…
Do đó, cần xây dựng chiến lược PCCC đối với các địa bàn, các công trình trọng điểm quốc gia, khu đô thị, khu công nghiệp, thương mại, du lịch... Phát triển kinh tế phải gắn chặt với yêu cầu an toàn phòng chống cháy, nổ. Cần đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý dứt điểm các vi phạm về bảo đảm an toàn PCCC. Nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về PCCC các cấp. Đặc biệt, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong việc hướng dẫn các bộ, ban ngành, địa phương thực hiện tốt công tác PCCC...
Thứ năm, đẩy mạnh xã hội hóa công tác PCCC. Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, Đảng và Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân tích cực tham gia đóng góp, xây dựng và phát triển hạ tầng kỹ thuật về PCCC; nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, sản xuất phương tiện, thiết bị phòng cháy và chữa cháy. Xã hội hóa công tác PCCC không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn mang tính xã hội, hướng tới mục tiêu toàn dân tham gia PCCC.
Thứ sáu, triển khai đồng bộ các biện pháp ngăn ngừa, ngăn chặn, hạn chế các vụ cháy, nổ lớn. Tăng cường phương tiện, lực lượng tại chỗ, đồng thời sẵn sàng, chủ động ứng phó của các lực lượng chuyên trách nhằm hạn chế tới mức thấp nhất hậu quả do cháy nổ gây ra. Ưu tiên đầu tư ngân sách để xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phương tiện và các điều kiện bảo đảm PCCC, cứu nạn, cứu hộ, mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế và trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn về phòng cháy và chữa cháy. Xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ, chủ động giữa các lực lượng trong hệ thống chính trị, nhất là lực lượng Công an và Quân đội trong công tác cứu nạn, cứu hộ. Xây dựng lực lượng Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy chính quy, chuyên nghiệp, từng bước hiện đại...
Để quán triệt và thực hiện tốt sự lãnh đạo của Đảng về công tác PCCC tại các địa bàn cơ sở đòi hỏi các tỉnh ủy, thành ủy, các cấp ủy Đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị... phải xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ thể gắn với việc kiểm tra, đôn đốc kết quả thực hiện. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến kiến thức pháp luật về PCCC, xây dựng phong trào Toàn dân tham gia PCCC gắn với phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

 

Đại tá, PGS.TS Phạm Thái Bình - Phó Tổng biên tập thường trực Tạp chí CSND - T32
ThS. Nguyễn Thị Thu Phương - Bộ môn LLCT và KHNV - T32



 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi