Thứ Sáu, 19/10/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục quần chúng trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm và có nhiều chủ trương, chính sách trong công tác quản lý về an toàn thực phẩm như chiến lược quốc gia an toàn thực phẩm giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn 2030, thành lập các ban chỉ đạo đảm bảo an toàn thực phẩm trên cả nước; Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 09/5/2016 về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm… Nhiều văn bản pháp luật về an toàn thực phẩm như Luật An toàn thực phẩm năm 2010, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006; Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018  của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm; Nghị định số 67/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 qui định về điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành của Bộ Y tế… Tuy nhiên, thực trạng vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm đã và đang có những diễn biến phức tạp, tác động, ảnh hưởng đến công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong nước, gây bức xúc trong dư luận quần chúng nhân dân. Theo thống kê của Bộ Y tế, trong năm 2017, cả nước ghi nhận 139 vụ ngộ độc thực phẩm với 3.869 người mắc, trong đó cơ 24 người tử vong. Nguyên nhân của các vụ việc trên được xác định là do sử dụng thực phẩm không đảm bảo an toàn. Theo báo cáo của Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về vệ sinh an toàn thực phẩm, đến đầu năm 2018, cả nước đã xây dựng thành công 744 mô hình điểm chuỗi cung ứng nông lâm thủy sản an toàn, trong đó có 379 chuỗi đã được giám sát, xác nhận; 20 địa phương triển khai dán tem điện tử. Trong năm 2017, cả nước đã thành lập 22.441 đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành, tiến hành kiểm tra tại 625.060 cơ sỏ sản xuất, kinh doanh thực phẩm, phát hiện 123.914 cơ sở vi phạm, chiếm 19.8%; xử lý hành chính 35.759 cơ sở với số tiền trên 61 tỷ đồng. Trong đó, lực lượng Cảnh sát môi trường phát hiện 6.477 vụ việc, tăng 25% so với năm 2016, xử phạt vi phạm hành chính trên 36 tỷ đồng... Thực trạng diễn biến phức tạp trên do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một trong những nguyên nhân quan trọng được xác định: do việc tuyên truyền mới tập trung phản ánh vi phạm mà chưa chú trọng biểu dương, khuyến khích những tập thể, cá nhân, doanh nghiệp làm tốt an toàn thực phẩm; chưa phát huy được vai trò các tổ chức, đoàn thể chính trị - xã hội, công luận và người dân tham gia giám sát bảo đảm an toàn thực phẩm, nhất là tại cơ sở. Đồng thời, nhận thức của người tiêu dùng còn hạn chế trong tiêu dùng thực phẩm an toàn, nhận biết thực phẩm không đảm bảo an toàn hay thói quen “dễ dãi” của người tiêu dùng trong tiêu dùng thực phẩm là những cơ hội, điều kiện thuận lợi để các đối tượng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm.

Với chức năng trực tiếp phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật khác về môi trường, tài nguyên và an toàn thực phẩm có liên quan đến môi trường, trong thời gian qua, lực lượng Cảnh sát môi trường luôn nhận thức tầm quan trọng và thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn, bất cập, qua khảo sát, tập trung vào một số vấn đề sau:

Về phía đối tượng tuyên truyền, bao gồm tất cả các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, trên địa bàn cả nước, cùng với nhiều đối tượng tạm trú, tham quan, du lịch, lữ hành, khách quốc tế… thì việc xây dựng phương pháp, nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng đòi hỏi phải có sự tập trung, nghiên cứu công phu. Hiện nay, lực lượng Cảnh sát môi trường tập trung tuyên truyền đối với các đối tượng chính như các cơ quan, tổ chức, danh nghiệp,  hộ kinh doanh, nhà hàng, khu dân cư… Nhìn chung, ý thức pháp luật về an toàn thực phẩm, hiểu biết về an toàn thực phẩm, cách nhận biết thực phẩm an toàn của người dân không đồng đều, phần lớn là còn hạn chế.  Đặc biệt, đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, nhà hàng, cá nhân chuyên sản xuất, kinh doanh, chế biến lương thực, thực phẩm vì lợi ích kinh tế đã thực hiện hành vi như sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, trồng trọt, sử dụng phụ gia thực phẩm có chứa thành phần độc hại, không trong danh mục cho phép, kinh doanh thực phẩm quá hạn sử dụng, không đảm bảo an toàn… vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe cho người sử dụng. Đối với những đối tượng này công tác tuyên truyền, giáo dục có vai trò đặc biệt quan trọng. Cần kết hợp tuyên truyền, giáo dục với phát hiện, xử lý nghiêm minh hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, với đối tượng là nông dân chăn nuôi, trồng trọt nông sản còn hạn chế về trình độ văn hóa, ý thức pháp luật về an toàn thực phẩm, do đó sử dụng bừa bãi các loại hóa chất độc hại, chất cấm trong chăn nuôi, trồng trọt… cần phải có kế hoạch, chiến lược, hình thức, nội dung tuyên truyền phù hợp.

Về phía lực lượng Cảnh sát môi trường, với cơ sở vật chất, kinh phí cho hoạt động tuyên truyền, giáo dục còn hạn chế, hình thức, phương pháp, nội dung tuyên truyền còn chưa phong phú, hiệu quả như chưa xác định cụ thể tính chất của đối tượng tuyên truyền, kế hoạch tổ chức tuyên truyền, giáo dục đã thực hiện tuy nhiên chưa có sự chi tiết, cụ thể, phù hợp với đặc điểm của nhóm đối tượng tuyên truyền… Trong thời gian qua, lực lượng Cảnh sát môi trường đã phối hợp với các Bộ,  Ngành có liên quan tổ chức tuyên truyền, giáo dục về an toàn thực phẩm từ xây dựng nội dung, kế hoạch, hình thức, biện pháp tuyên truyền và lựa chọn phương án tối ưu để đảm bảo công tác tuyên truyền đạt hiệu quả; phối hợp với cơ quan truyền thông, chính quyền địa phương, lực lượng Công an cơ sở, hình thành đường dây nóng về an toàn thực phẩm… tuy nhiên, kết quả đạt được còn khiêm tốn.

Để công tác đảm bảo an toàn thực phẩm thực sự có hiệu quản, hướng tới đảm bảo sức khỏe cộng đồng, cùng với việc tiến hành các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, trong thời gian tới lực lượng Cảnh sát môi trường cần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục về an toàn thực phẩm, trọng tâm cần tập trung trên một số phươg diện sau:

Một là, tập trung tham mưu cho các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, các ban, ngành chức năng xây dựng nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền phù hợp với đối tượng được tuyên truyền. Để đạt được điều đó, công tác tuyên truyền, giáo dục cần nắm tình hình, đặc điểm đặc trưng của từng nhóm đối tượng. Trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định rõ mục đích, yêu cầu, đối tượng tuyên truyền, hình thức, nội dung, biện pháp, các điều kiện về phương tiện, cơ sở vật chất, lực lượng tham gia phối hợp… Trong đó, cần chú ý: Công tác tuyên truyền, giáo dục phải đúng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các văn bản hướng dẫn thi hành, công tác tuyên truyền phải đúng đối tượng, có nội dung, hình thức phù hợp, dễ hiểu. Thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục, xây dựng mô hình tiên tiến, điển hình phù hợp với từng địa bàn. Cần thường xuyên cập nhật phương thức, thủ đoạn vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm để quần chúng nhân dân biết, từ đó nhận biết được dấu hiệu hành vi vi phạm báo cho lực lượng chức năng, hoặc không bị lôi kéo thực hiện, có biện pháp phòng, chống phù hợp.

Hai là, đổi mới nội dung công tác truyên truyền phù hợp với từng địa bàn, lĩnh vực cụ thể. Nội dung tuyên truyền cần đảm bảohướng đến việc đạt được mục tiêu nâng cao ý thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm. Trong đó, cần chú ý đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, nhà hàng, các nhân, trong đó chú trọng tuyên truyền về hậu quả, tác hại của hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm và những chế tài hình sự, hành chính trong xử lý với đối tượng vi phạm.

Ba là, đa dạng hóa các phương pháp tuyên truyền, giá dục phù hợp với đối tượng tuyên truyền. Để thực hiện tốt điều đó, cần xác định rõ tính chất của đối tượng tuyên truyền như trình độ văn hóa, đặc trưng nghề nghiệp, truyền thống, phong tục tập quán, ngôn ngữ… Trong đó tập trung đến các đối tượng là cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm, các hộ kinh doanh, cá nhân hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm. Đây là những đối tượng có khả năng vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm và gây hậu quả nghiêm trọng nhất. Đồng thời, cần nâng cao hiểu biết của người tiêu dùng về an toàn thực phẩm, cách thức nhận biết thực phẩm không đảm bảo an toàn,…

Bốn là, chủ động thực hiện có hiệu quả mối quan hệ phối hợp trong tuyên truyền, giáo dục quần chúng trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm. Để đảm bảo hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, lực lượng Cảnh sát môi trường cần phối hợp với các lực lượng trong Ngành Công an và các ban, ngành, cơ quan hữu quan khác có liên quan. Việc phối hợp cần căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng lực lượng. Đẩy mạnh xây dựng quy chế phối hợp cụ thể giữa lực lượng Cảnh sát môi trường với các nghà, các cấp. Trong kế hoạch tuyên truyền, cần xác định rõ lực lượng tham gia phối hợp, nội dung công việc của từng lực lượng cần tiến hành… là cơ sở để các lực lượng chủ động tiến hành và kiểm tra, đôn đốc.

Năm là, kịp thời có hình thức khen thưởng, biểu dương đối với những tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác tuyên truyền, giáo dục về an toàn thực phảm. Xây dựng các mô hình, điển hình tiên tiến, mô hình đi đầu về đảm bảo an toàn thực phẩm từ đó có biện pháp phát huy, nhân rộng ; kịp thời cung cấp thông tin, công khai các cá nhân, tổ chức, cơ sở sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp điển hình chấp hành tốt các chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật về an toàn thực phẩm./.

Thượng úy Nguyễn Thị Loan Phượng

Khoa Cảnh sát môi trường - Học viện CSND

Tài liệu tham khảo :

1. Chính phủ (2017), Báo cáo Tình hình thực thi chính sách, pháp luật về quản lý an toàn thực phẩm giai đoạn 2011 - 2016, Hà Nội

2. Chính phủ (2016), Chỉ thị số 13/2016/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, Hà Nội.

3. Cục Cảnh sát môi trường (2011 - 2017), Báo cáo tổng kết công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên và an toàn thực phẩm, Hà Nội.

4. Quốc hội (2010), Luật An toàn thực phẩm năm 2010.


Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi