Thứ Hai, 19/8/2019
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Quan hệ phối hợp của lực lượng Cảnh sát giao thông với Thanh tra đường bộ trong công tác đăng ký, quản lý phương tiện giao thông đường bộ

Công tác đăng ký và quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ là một trong những biện pháp nghiệp vụ quan trọng của lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trong hoạt động quản lý nhà nước trên lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ. Công tác đăng ký và quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ cần phải bảo đảm hai yêu cầu chính, đó là yêu cầu về mặt quản lý nhà nước và yêu cầu nghiệp vụ của ngành Công an. Để làm tốt cả hai yêu cầu này, lực lượng CSGT cần thiết phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Bộ Giao thông vận tải, trong số đó có lực lượng Thanh tra đường bộ (TTĐB) trong việc trao đổi cập nhật thông tin, chia sẻ dữ liệu về các phương tiện vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đây vừa là yêu cầu công tác của mỗi lực lượng, vừa là mối quan hệ được quy định trong pháp luật hiện hành. Cụ thể, tại Khoản 3, Điều 85, Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định: “Bộ Công an thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về giao thông đường bộ theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan; thực hiện các biện pháp bảo đảm TTATGT; phối hợp với Bộ Giao thông vận tải bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. Bộ Công an, Bộ Giao thông vận tải có trách nhiệm phối hợp trong việc cung cấp số liệu đăng ký phương tiện giao thông đường bộ, dữ liệu về tai nạn giao thông và cấp, đổi, thu hồi giấy phép lái xe”.

Đối với công tác đăng ký phương tiện giao thông cơ giới đường bộ: Theo thống kê của Cục CSGT đến hết năm 2017, tổng số phương tiện đã đăng ký là 3.658.360 ôtô, 54.063.318 môtô. Như vậy, tổng số phương tiện giao thông đường bộ hiện đang được đăng ký, quản lý là: 57.721.678 phương tiện.

Đối với công tác đăng kiểm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, theo Báo cáo tổng kết của Bộ GTVT, từ năm 2008 - 2017, các Trung tâm đăng kiểm trên cả nước đã tiến hành kiểm định 24.419.437 lượt phương tiện cơ giới, trong đó: 20.514.927 lượt đạt tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật; 3.900.488 lượt không đạt tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, trong số này có 23.000 phương tiện cơ giới hết niên hạn sử dụng nhưng vẫn hoạt động. Tính đến thời điểm hiện tại, cả nước có khoảng 290.000 phương tiện các loại, gồm cả xe con, xe khách, xe tải và xe chuyên dùng hết niên hạn sử dụng, không được phép lưu thông.

Những dữ liệu này được lực lượng CSGT thường xuyên trao đổi với TTĐB, cập nhật phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về TTATGT theo chức năng và nội dung của Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT-BCA-BGTVT, ngày 03/03/2010 của Bộ Công an và Bộ GTVT Quy định về phối hợp cung cấp số liệu đăng ký, đăng kiểm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, dữ liệu về TNGT và cấp, đổi, thu hồi, tước quyền sử dụng giấy phép lái xe, chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ. Từ năm 2008 - 2017, lực lượng CSGT đã thường xuyên có những văn bản thông báo cho lực lượng TTĐB các trường hợp không đủ điều kiện đăng ký, phương tiện có nguồn gốc không rõ ràng, phương tiện bị tạm giữ... để có biện pháp xử lý kịp thời.

Việc thực hiện các hoạt động phối hợp trên có tác dụng rất lớn trong việc kiểm tra, rà soát, đối chiếu với tình trạng thực của phương tiện đăng ký để phát hiện, xử lý những trường hợp làm giả giấy tờ, hồ sơ tài liệu, thay đổi kết cấu tổng thành của phương tiện, làm giả số khung, số máy của các phương tiện nhập lậu, phương tiện bị mất cắp, phương tiện có nguồn gốc bất hợp pháp... Đáp ứng yêu cầu phòng ngừa, phát hiện đấu tranh với các hành vi vi phạm; ngăn chặn kịp thời những trường hợp xe trốn thuế, nhập lậu, những xe bất hợp pháp mà tội phạm lợi dụng để hợp thức hóa thông qua khâu đăng ký.

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, xử lý các phương tiện giao thông vi phạm thì lực lượng CSGT cần thực hiện tốt quan hệ phối hợp của với TTĐB, trong việc chia sẻ dữ liệu trên một số nội dung theo chức năng của các lực lượng. Trong đó, có một số loại dữ liệu như: Cơ sở dữ liệu về xử phạt vi phạm hành chính; cơ sở dữ liệu về đăng kiểm, đăng ký quản lý phương tiện; cơ sở dữ liệu về TNGT. Việc chia sẻ cơ sở dữ liệu là căn cứ thực tiễn để kiểm tra lại tính hợp lý của những quy định của pháp luật có liên quan trên lĩnh vực TTATGT đường bộ. Nó có thể đóng vai trò là căn cứ để xem xét những quy định đã ban hành có khả thi không, mô tả hành vi đã rõ ràng chưa, mức phạt nặng hay nhẹ, hoặc có cần thiết ban hành các quy định mới để điều chỉnh một hành vi nào đó hay không. Ngoài ra, cơ sở dữ liệu này còn là căn cứ thuyết phục nhất để áp dụng các tình tiết tăng nặng trong xử lý các trường hợp tái phạm (Theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính thì tái phạm được xem là tình tiết tăng nặng và mức phạt trong trường hợp này phải cao hơn mức trung bình của khung tiền phạt. Tuy nhiên hiện nay, chưa địa phương nào trên cả nước thực hiện được vấn đề này. Song, nếu làm tốt công tác xây dựng, quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu về TTATGT và có sự chủ động chia sẻ dữ liệu giữa lực lượng CSGT với TTĐB thì việc xử lý tái phạm chắc chắn sẽ thực hiện được và khi xử lý được các trường hợp tái phạm, mục đích răn đe, giáo dục của việc xử phạt sẽ  đạt hiệu quả hơn).

Ngoài ra, trong nhiều trường hợp cơ sở dữ liệu còn góp phần phục vụ cho việc truy tìm phương tiện bị mất cắp, phát hiện các đối tượng truy nã… Trên cơ sở các thông tin về biển số, số khung, số máy của phương tiện bị mất cắp, hoặc thông tin về nhân thân các đối tượng bị truy nã được cung cấp, máy tính sẽ lưu trữ các thông tin đó. Khi tiến hành TTKS và xử phạt vi phạm hành chính, lực lượng CSGT phối hợp với lực lượng TTĐB phát hiện có các xe trùng số khung, số máy với các xe được báo mất cắp hoặc có các thông tin về nhân thân người vi phạm trùng với nhân thân các đối tượng bị truy nã…để lực lượng CSGT sẽ có các biện pháp xử lý tiếp theo.

Việc chia sẻ, khai thác cơ sở dữ liệu giữa hai lực lượng trên lĩnh vực TTATGT đường bộ, còn giúp cho công tác xử phạt vi phạm hành chính của lực lượng phối hợp liên ngành được thực hiện dễ dàng hơn, nhanh chóng hơn. Thông tin được nhập trên quyết định xử phạt sẽ được máy tính xử lý và sử dụng cho các hoạt động khác có liên quan như quyết định tạm giữ phương tiện, quyết định tước quyền sử dụng giấy phép lái xe có thời hạn, quyết định thông báo vi phạm đến cơ quan, tổ chức đã thực hiện hành vi vi phạm Luật Giao thông đường bộ.

Trong quá trình đăng ký và quản lý phương tiện, lực lượng CSGT đã chú trọng việc xây dựng tàng thư, lưu giữ hồ sơ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động phối hợp với lực lượng TTĐB trao đổi, cập nhật thông tin, tài liệu về quản lý phương tiện, phát hiện các trường hợp phương tiện vi phạm phục vụ công tác điều tra, xác minh của các đơn vị nghiệp vụ thuộc ngành Công an và trong hoạt động kiểm soát của lực lượng TTĐB. Quá trình thực hiện việc đăng ký và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu phương tiện giao thông để phục vụ yêu cầu quản lý phương tiện cũng như trong các mặt hoạt động của công tác phối hợp, lực lượng CSGT đã đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ tin học trong đăng ký, quản lý phương tiện giao thông. Cho đến nay, hệ cơ sở dữ liệu đăng ký xe của lực lượng CSGT đã tương đối hoàn chỉnh, phục vụ đắc lực cho các hoạt động kiểm soát xử lý vi phạm của cả hai lực lượng CSGT và TTĐB. Từ dữ liệu đăng ký xe, lực lượng CSGT trong quá trình xử lý các hành vi vi phạm về TTATGT có thể tra cứu hàng trăm nghìn trường hợp theo yêu cầu.

Theo thống kê từ năm 2008 - 2017, lực lượng CSGT và TTĐB đã có 15.979 lượt phối hợp với 1.867.104 phương tiện được trao đổi thông tin, đã phát hiện 7.023 trường hợp giả giấy tờ, 3.251 trường hợp đục lại số máy, số khung... chuyển cho các đơn vị chức năng xử lý, góp phần chống nhập lậu, gian lận thương mại ôtô, xe máy và ngăn chặn tội phạm hình sự.

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, quan hệ phối hợp giữa lực lượng CSGT với lực lượng TTĐB trong đăng ký, quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ vẫn còn bộc lộ một số hạn chế và bất cập. Cụ thể:

Mối quan hệ phối hợp giữa hai lực lượng này chưa được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm, chưa có sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết từ các cấp lãnh đạo có thẩm quyền.

Còn thiếu sự chia sẻ thông tin, cơ sở dữ liệu về TTATGT giữa lực lượng CSGT và TTĐB. Chẳng hạn, lực lượng CSGT cần dữ liệu về đăng kiểm cho công tác đăng ký, quản lý phương tiện và xử phạt vi phạm hành chính; ngược lại lực lượng TTĐB cũng cần dữ liệu về xử phạt VPHC cho công tác đăng kiểm... nhưng hiện nay, công tác phối hợp chia sẻ cơ sở dữ liệu về TTATGT mới được triển khai ở phạm vi rất hẹp và vẫn còn có những lỗ hổng để cho người tham gia giao thông lách luật.

Hệ thống thu nhận, xử lý thông tin, dữ liệu, báo cáo trực tuyến (xử lý online) từ cấp Trung ương đến các địa phương được chia sẻ trong các ngành riêng rẽ, chưa có sự chia sẻ giữa lực lượng CSGT và TTĐB.

Nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong quan hệ phối hợp giữa lực lượng CSGT với lực lượng TTĐB, trong công tác đăng ký, quản lý phương tiện giao thông đường bộ là do những nguyên nhân chủ yếu sau:

Còn thiếu cơ sở pháp lý cho việc chia sẻ, chưa xây dựng được cơ chế. Bên cạnh đó, các quy định của pháp luật liên quan thường không ổn định. Chẳng hạn, theo thống kê từ năm 2005 đến nay, tính trung bình cứ khoảng 3 năm, kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trên lĩnh vực TTATGT đường bộ, thì lại phải bổ sung sửa đổi, điều này gây khó khăn cho hệ thống vì phải mất thời gian để cập nhật các thay đổi cho phần mềm quản lý.

Còn thiếu hệ thống máy vi tính phục vụ cho việc lưu trữ, quản lý các dữ liệu có liên quan. Dữ liệu về lĩnh vực TTATGT đường bộ rất lớn, do vậy đòi hỏi hệ thống máy vi tính phải có cấu hình rất mạnh và dung lượng bộ nhớ lớn để lưu trữ, chia sẻ khai thác nhất là máy chủ, đường truyền phải có băng thông rộng để có thể đảm bảo thông suốt việc cập nhật và truy xuất thông tin từ các trạm về trung tâm và ngược lại. Tuy nhiên, hiện nay lực lượng CSGT vẫn chưa được trang bị các phương tiện này.

Trình độ nhận thức, năng lực của đội ngũ cán bộ trực tiếp tiến hành công tác xây dựng cơ sở dữ liệu chưa đảm bảo về chuyên môn nghiệp vụ.

Do vậy, để nâng cao hiệu quả phối hợp của lực lượng CSGT với lực lượng TTĐB trong công tác đăng ký, quản lý phương tiện giao thông đường bộ, thời gian tới cần tập trung vào những vấn đề sau đây:

Một là, cần xây dựng hành lang pháp lý cho việc chia sẻ khai thác cơ sở dữ liệu trên lĩnh vực TTATGT đường bộ. Quy định cụ thể phương pháp, nội dung khai thác cơ sở dữ liệu trên lĩnh vực TTATGT đường bộ cũng như nhiệm vụ, quyền hạn của các lực lượng khi khai thác dữ liệu.

Hai là, đầu tư trang bị hệ thống máy vi tính có cấu hình mạnh và dung lượng bộ nhớ lớn cho lực lượng CSGT Công an các địa phương. Riêng máy chủ đặt ở Cục CSGT phải là loại máy có cấu hình mạnh và dung lượng bộ nhớ bảo đảm yêu cầu quản lý chung; xây dựng mạng truyền thông tin nội bộ với băng thông rộng, đường truyền thông suốt; hoàn thiện phần mềm thu thập, quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm về TTATGT trên toàn quốc theo hướng thân thiện với cán bộ, chiến sĩ nhập cơ sở dữ liệu, đảm bảo được đầy đủ các thông tin về xử lý vi phạm về TTATGT.

Ba là, thường xuyên tổ chức tập huấn cho lực lượng CSGT và TTĐB làm công tác xây dựng cơ sở dữ liệu trên lĩnh vực TTATGT đường bộ, đặc biệt là trong quản lý phương tiện giao thông. Công tác này không chỉ đòi hỏi người cán bộ CSGT và TTĐB thực hiện những thuật toán thông thường, mà còn đòi hỏi ở họ có những kiến thức và kỹ năng nhất định trong sử dụng công cụ và các trang thiết bị hỗ trợ. Chính vì vậy, cán bộ của hai lực lượng làm công tác này phải thường xuyên được tổ chức tập huấn để nâng cao trình độ nghiệp vụ và kỹ năng nghề nghiệp; thường xuyên cập nhật, bổ sung kiến thức mới để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao.

Bốn là, lập đường dây nóng phối hợp trao đổi thông tin, dữ liệu về phương tiện, người điều khiển phương tiện giữa lực lượng CSGT và TTĐB nhằm hỗ trợ 24/7. Hệ thống đường dây nóng có từ cấp trung ương đến địa phương.

ThS. Đinh Văn Tú

Nghiên cứu sinh khóa 19 - Học viện CSND

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác