Chủ Nhật, 19/8/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nguyên nhân, điều kiện của tội phạm buôn lậu trên địa bàn cửa khẩu sân bay quốc tế nội bài

Theo quy hoạch đã được Chính phủ phê duyệt, định hướng sau năm 2020 sẽ xây dựng Cảng Hàng không quốc tế (HKQT) Nội Bài thành sân bay cấp 4F theo tiêu chuẩn của ICAO, xây dựng đường cất hạ cánh thứ 3 có khả năng tiếp cận hạ cánh chính xác CAT - 3 với khả năng tiếp nhận 45 máy bay đến cấp F vào giờ cao điểm; nhà ga hành khách T3, T4 nâng tổng công suất lên 50 triệu lượt hành khách/năm, mở rộng nhà ga hàng hóa đạt công suất 500.000 tấn/năm. Sân bay do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), một cơ quan của Bộ Giao thông Vận tải, quản lý.

Sản lượng tàu bay cất hạ cánh, hành khách, hàng hóa và bưu kiện thông qua Cảng HKQT Nội Bài tăng rất nhanh, trung bình 10 - 15% /năm. Chỉ tính riêng năm 2014, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài phục vụ 14.190.675 lượt hành khách, tăng 10,6% so với năm 2013; tổng lượng hàng hóa - bưu kiện vận chuyển đạt 405.407 tấn, tăng 16,4%; phục vụ 100.864 lượt chuyến cất hạ cánh, tăng 12,3%.

Cùng với sự mở rộng và phát triển của cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài trong những năm qua, ngay trên địa bàn này các cơ quan chức năng cũng đang phải giải quyết các vấn đề nan giải về tội phạm buôn lậu. Công an huyện Sóc Sơn mà trực tiếp là Đội Cảnh sát kinh tế đã có những biện pháp, kế hoạch trong chủ động phòng ngừa loại tội phạm này nhưng chưa mang lại kết quả cao, tình hình tội phạm vẫn có những diễn biến phức tạp. Trong giai đoạn từ năm 2012 đến hết năm 2017, Đội Cảnh sát kinh tế, Công an huyện Sóc Sơn đã đấu tranh, bắt giữ, xử lý 189 vụ việc buôn lậu lớn, nhỏ tại đây, điều này cho thấy tính chất phức tạp, nan giải của vấn đề chống buôn lậu trên địa bàn này. Trong quá trình tổng kết, đánh giá tình hình tội phạm buôn lậu trên địa bàn cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài của lực lượng Cảnh sát kinh tế, Công an huyện Sóc Sơn cho thấy, loại tội phạm này phát sinh, phát triển do những nguyên nhân chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, xuất phát từ lợi nhuận từ việc buôn lậu đem lại do những yếu kém về sản xuất hàng hóa ở trong nước và việc đánh thuế cao đối với những hàng hóa nhập khẩu nên sự chênh lệch giá cả giữa Việt Nam và các quốc gia sản xuất hàng hóa khác là rất lớn, cá biệt có những mặt hàng chênh lệch giá đến hơn 120% giá trị thực tế. Hơn nữa, nhu cầu của thị trường trong nước đối với một số mặt hàng điện tử, mỹ phẩm hay công nghệ đang tăng cao, nếu như đợi hàng nhập khẩu hải quan chính ngạch về thì vừa phải đặt hàng trước, chờ đợi lâu, mà giá thì chênh lệch rất cao. Chính vì vậy, khi nhu cầu tăng thì việc cung không chính ngạch cũng hoạt động mạnh để cung ứng cho thị trường.

Thứ hai, do công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực kinh tế còn nhiều sơ hở, thiếu sót và hạn chế nhất định, chồng chéo chức năng. Hiện nay, đối với hoạt động phòng, chống buôn lậu tại Việt Nam có liên quan đến chức năng của nhiều bộ, ngành, lực lượng khác nhau, cụ thể như sau:

- Lực lượng Hải quan thuộc Bộ Tài chính: Đây là lực lượng được giao vai trò chủ công trong việc kiểm soát vận chuyển hàng hóa qua biên giới căn cứ theo quy định tại Điều 12, Chương II, Luật Hải quan số 54/2014/QH13 cụ thể, Hải quan Việt Nam có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; thống kê hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan; kiến nghị chủ trương, biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

- Lực lượng Quản lý thị trường thuộc Bộ Công thương: Đây cũng là lực lượng quan trọng trong đấu tranh chống buôn lậu, là lực lượng kiểm soát về hàng hóa lưu hành trên thị trường. Căn cứ theo pháp lệnh số 11/2016/UBTVQH13 ngày 08/03/2016 quy định tại điều 7 về vị trí, chức năng của lực lượng Quản lý thị trường.

- Lực lượng Bộ đội Biên phòng thuộc Bộ Quốc phòng: Đây cũng có chức năng trong đấu tranh chống buôn lậu, trực tiếp và phối hợp với các lực lượng, các ngành có chức năng của Nhà nước đấu tranh chống buôn lậu qua biên giới và các tội phạm khác, bảo vệ lợi ích quốc gia và lợi ích của nhân dân, bảo vệ tài nguyên, môi trường sinh thái, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội tại khu vực biên giới.

- Lực lượng Cảnh sát biển thuộc Bộ Quốc phòng: Căn cứ theo Điều 6 và Điều 7, Chương II, Pháp lệnh số 03/2008/PL-UBTVQH12 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về vị trí, chức năng của Cảnh sát biển Việt Nam.

- Lực lượng Cảnh sát nhân dân thuộc Bộ Công an: Trọng tâm và chủ công trên mặt trận chống buôn lậu được lãnh đạo Bộ Công an giao cho lực lượng chống lậu C74 và lực lượng Cảnh sát kinh tế ở Bộ và địa phương được quy định cụ thể tại Điều 15, Thông tư 28/2014/TT-BCA về công tác điều tra hình sự trong Công an nhân dân. Lực lượng Cảnh sát nhân dân phối hợp với các lực lượng chức năng đảm bảo thực thi pháp luật của nhà nước trong lĩnh vực kinh tế phát hiện và xử lý tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực mình quản lý, đảm bảo cho sự công bằng trong sản xuất và kinh doanh, tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh tốt. 

- Ban chỉ đạo 389 quốc gia về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại được thành lập theo Quyết định số 389/QĐ-TTg ngày 19/3/2014 của Thủ tướng Chính phủ do Phó Thủ tướng chính phủ chủ trì thực hiện chức năng, nhiệm vụ Xây dựng chiến lược, kế hoạch chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong từng thời kỳ. Chỉ đạo, kiểm tra đôn đốc, hướng dẫn các Bộ ngành và các địa phương thực hiện công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Như vậy có thể thấy, mặc dù với một tội danh buôn lậu được quy định trong BLHS, một lĩnh vực đấu tranh trong lĩnh vực kinh tế nhưng liên quan đến trách nhiệm của nhiều bộ, ngành khác nhau dẫn tới sự chồng chéo trong chức năng nhiệm vụ, đùn đẩy trách nhiệm cho nhau nếu có sự việc xảy ra, đôi khi làm nảy sinh tâm lý mâu thuẫn trong các quan hệ phối hợp giữa các lực lượng. Vai trò của lực lượng Cảnh sát kinh tế thường rất mờ nhạt (lực lượng Cảnh sát nhân dân nói chung và lực lượng chuyên trách chống buôn lậu nói riêng của Bộ Công an chưa bao giờ được giao vai trò thường trực trong đấu tranh chống tội phạm buôn lậu).​Mặt khác địa bàn của lực lượng Hải quan và Biên phòng, Cảnh sát biển thì lực lượng Cảnh sát kinh tế không thể hoạt động nếu chưa có ý kiến của lãnh đạo các đơn vị này làm cho công tác trinh sát nắm tình hình cũng bị hạn chế đáng kể. 

Thứ ba, trang thiết bị phục vụ công tác đấu tranh với tội phạm buôn lậu còn chưa đáp ứng được điều kiện thực tế. Hiện nay, tại cửa khẩu sân bay Nội Bài hệ thống máy soi an ninh đã hầu hết đã được đầu tư mới ở nhà ga quốc tế T2 nhưng vẫn chưa phải là những trang thiết bị tối tân nhất về soi chiếu, do đó trong nhiều trường hợp khi soi chiếu qua cổng từ, máy soi tia X cũng khó phát hiện được hàng lậu.

Thứ tư, hiện nay biên chế của lực lượng Cảnh sát kinh tế, Công an huyện Sóc Sơn có 11 đồng chí, trong đó có 01 đồng chí đội trưởng, 01 đội phó còn lại biên chế làm 2 tổ, 04 đồng chí làm tố tụng, 05 đồng chí làm trinh sát, nhưng 2 trong số 5 đồng chí trinh sát đang đi học tập nâng cao trình độ tại Học viện Cảnh sát và của Công an thành phố; công tác trinh sát còn chưa được quán triệt sâu sắc, còn một bộ phận cán bộ, chiến sĩ có tư tưởng mua tin, xin tin với tâm lý làm cho đủ chỉ tiêu... cũng là những nguyên nhân làm cho tình hình tội phạm buôn lậu tại cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài có chiều hướng gia tăng.

Trong thực tiễn công tác phòng ngừa, đấu tranh đối với tội phạm buôn lậu trên địa bàn cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Đội Cảnh sát kinh tế, Công an huyện Sóc Sơn cũng gặp phải rất nhiều khó khăn, phức tạp, phần nhiều những khó khăn đó đến từ tính chất địa bàn và những vướng mắc trong thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ và sự can thiệp của những quan hệ cấp cao đứng sau lưng các đối tượng buôn lậu.

Trung tá Trần Văn Hóa

 


 
 
 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi