Thứ Ba, 23/10/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Chứng minh nhân dân mới - Tính khoa học, nghiệp vụ công tác quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội,
Hình minh họa

Ở nước ta, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc chứng minh nhân thân, đi lại, giao dịch của nhân dân và để đảm bảo cho công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự, quản lý công dân được thống nhất, Chính phủ đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định về căn cước công dân như Quyết định số 143/QĐ-CP ngày 09/08/1976 về việc cấp CMND, Nghị định số 05/1999/NĐ-CP ngày 03/02/1999 về việc cấp CMND cho công dân. Nghị định số 05/1999/NĐ-CP đã xác định “Chứng minh nhân dân là một loại giấy tờ tùy thân của công dân do cơ quan Công an có thẩm quyền chứng nhận về những đặc điểm riêng và nội dung cơ bản của mỗi công dân trong độ tuổi do pháp luật quy định, nhằm đảm bảo thuận tiện cho việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của công dân trong đi lại và thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam”.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong công tác cải cách thủ tục hành chính nhưng công tác quản lý nhà nước về căn cước công dân hiện nay ở nước ta vẫn còn mang nặng cơ chế xin cho; trình tự, thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại CMND còn rườm rà, phức tạp, chưa thật sự dân chủ; kỹ thuật, công nghệ cấp, quản lý, khai thác và sử dụng CMND hiện tại quá lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu cấp CMND ngày càng tăng của nhân dân, chưa bảo đảm phục vụ tốt yêu cầu nghiệp vụ Công an và hội nhập quốc tế. Vì vậy, yêu cầu cần thiết phải đổi mới cơ chế, thủ tục, công cụ, phương tiện trong cấp và quản lý CMND. Làm tốt vấn đề này sẽ bảo đảm quyền của công dân trong đi lại, giao dịch, tăng cường cải cách hành chính và phù hợp với bối cảnh của nước ta đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với thế giới và khu vực, từng bước thực hiện Chính phủ điện tử. Đáp ứng yêu cầu trên, Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 27/2012/TT-BCA ngày 01/07/2012 quy định về mẫu giấy CMND mới, tiến hành cấp, quản lý CMND trên dây chuyền công nghệ hiện đại theo Quyết định 446/QĐ-TTg ngày 11/05/2004 của Thủ tướng Chính phủ cho công dân Việt Nam để dần thay thế CMND cũ.

Từ ngày 21/09/2012, Bộ Công an đã chỉ đạo Tổng cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự, an toàn xã hội triển khai thí điểm cấp CMND mẫu mới cho công dân tại Trung tâm CMND quốc gia (C72) và một số đơn vị của Công an Hà Nội (PC64, Công an thành phố Hà Nội, Công an quận Hoàng Mai, Công an quận Tây Hồ, Công an huyện Từ Liêm). Bước đầu triển khai cấp CMND theo mẫu mới đã đạt được những kết quả nhất định, được dư luận nhân dân, các phương tiện thông tin đại chúng đánh giá cao, đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ cũng như của ngành Công an. Sau khi sơ kết công tác cấp và quản lý CMND theo mẫu mới, Bộ Công an tiếp tục cho phép triển khai mở rộng Dự án cấp CMND tại 15 tỉnh, thành phố gồm: Hà Nội (các quận, huyện chưa triển khai cấp CMND theo mẫu mới), Hải Phòng, Thái Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Tây Ninh. Tính đến ngày 21/04/2014 đã triển khai cấp CMND mới cho toàn bộ các quận, huyện của Hà Nội, ngày 01/06/2014 là toàn bộ các quận huyện của Hải Phòng, sau đó là một số đơn vị của Thái Bình. Trong thời gian tới sẽ triển khai đến các tỉnh Hưng Yên, Hải Dương và các tỉnh, thành còn lại như đã nêu trên. Tính đến ngày 23/06/2014, cả nước đã cấp được 218.006 CMND mới (trong đó, Hà Nội cấp được 211.600 CMND, Hải Phòng cấp được 3.894 CMND, Thái Bình cấp được 512 CMND, Trung tâm CMND quốc gia cấp được 2000 CMND).

Nghiên cứu, so sánh cấu trúc của CMND mới và CMND cũ ta có thể nhận thấy những ưu điểm vượt trội của CMND mới so với CMND cũ. CMND cũ gồm 09 chữ số, trong đó 03 chữ số đầu là mã vùng thể hiện nơi đăng ký thường trú của công dân, 06 chữ số tiếp theo là số thứ tự để cấp cho công dân khi làm CMND. Việc quy định cấu trúc các chữ số trong dãy số của CMND cũ như trên qua thời gian đã bộc lộ một số tồn tại, lạc hậu so với các thuật toán sinh số CMND của các nước trên thế giới hiện nay: CMND cũ không mang các thuộc tính giúp cơ quan quản lý kiểm tra nhanh chóng, chính xác những thông tin của công dân ghi trên CMND; CMND cũ quy định 03 số đầu là nơi đăng ký thường trú của công dân nên khi thay đổi nơi thường trú thì phải thay đổi lại CMND; CMND cũ chưa có quy định về quản lý đối với các công dân sinh ra tại nước ngoài.

Với 12 chữ số, CMND mới khá đầy đủ cho việc quản lý con người, được rất nhiều quốc gia tương đồng với Việt Nam về đặc điểm dân số, phương pháp quản lý dân cư áp dụng. Sử dụng CMND mới đạt được những ưu điểm nổi bật sau:

Một là, số CMND mới được cấp và quản lý tập trung, thống nhất trên toàn quốc; đảm bảo tính pháp lý để sử dụng rộng rãi, hiệu quả trong đi lại và thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam; số CMND mới đảm bảo tính ứng dụng công nghệ thông tin cao trong hoạt động quản lý nhà nước, cải cách quy trình hành chính, phục vụ người dân và cộng đồng ngày một tốt hơn;

Hai là, số CMND mới có miền xác định giá trị đủ lớn để cấp cho toàn bộ người dân kể cả trong tương lai, trong một thời gian dài. Đảm bảo mỗi công dân sẽ được cấp một số CMND duy nhất, vĩnh viễn, không trùng lặp với người khác và phù hợp với các quy định của pháp luật. Cấu trúc số CMND 12 số đảm bảo kho số để cấp cho toàn bộ công dân Việt Nam trong 500 năm;

Ba là, cấu trúc số CMND 12 số có sử dụng tham chiếu thuộc tính để gán giá trị cho một số thành phần của số CMND nhằm đưa thông tin của công dân vào chính mã số này phục vụ công tác kiểm tra nhanh nhân thân;

Bốn là, mã tỉnh, thành phố nơi đăng ký khai sinh của cá nhân là 03 số sẽ đáp ứng đủ yêu cầu của 63 địa phương hiện nay, và có thể nhiều hơn nữa trong tương lai, đồng thời cũng đảm bảo đủ mã số quốc gia để cấp cho công dân Việt Nam sinh ra ở nước ngoài hoặc công dân nước ngoài nhập quốc tịch Việt Nam (khoảng 245 quốc gia và vùng lãnh thổ).

Từ những phân tích trên, cùng với kết quả thực tế của 02 năm cấp thí điểm và mở rộng địa bàn cấp CMND mới, có thể thấy được những hiệu quả tích cực của CMND mới đối với các mặt của đời sống xã hội, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, góp phần thực hiện hiệu quả Đề án 896 về đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và các cơ sở dữ liệu quốc gia liên quan đến quản lý dân cư. CMND mới còn là công cụ, giải pháp hiện đại mang lại hiệu quả cao trong công tác quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao dịch của nhân dân, phục vụ yêu cầu nghiệp vụ công tác Công an, góp phần tích cực trong phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, cụ thể như sau:

Thứ nhất, trong cải cách hành chính, việc cấp CMND mới mang lại những tiến bộ rõ rệt, đáp ứng những yêu cầu cải cách thủ tục hành chính.

- Do được tiến hành qua các máy móc, thiết bị, phần mềm nên thời gian tiếp nhận, xử lý, hoàn thiện 01 hồ sơ đề nghị cấp CMND mới giảm đáng kể (khoảng 03 phút so với trước đây khoảng 05 phút), giảm thời gian chờ đợi, giảm phiền hà cho người dân. Đối với các trường hợp đã được cấp CMND mới khi thực hiện việc cấp đổi, cấp lại sẽ đơn giản hơn rất nhiều do việc tra cứu được thực hiện trên hệ thống phần mềm hiện đại cho kết quả nhanh chóng, chính xác.

- Hệ thống phần mềm cho phép đối sánh vân tay tự động với tốc độ cao, chính xác qua hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung nên đảm bảo mỗi người dân chỉ được cấp 01 CMND duy nhất, không thay đổi số CMND trong suốt cuộc đời kể cả khi người đó thay đổi thông tin về nhân thân, thay đổi nơi cư trú. Điều này rất có ý nghĩa và quan trọng trong việc bảo đảm các giao dịch và các lợi ích hợp pháp của công dân, phù hợp với tình hình quốc tế hiện nay - điều mà CMND cũ không làm được.

- CMND mới được sản xuất theo công nghệ hiện đại, theo chuẩn chung của quốc tế nên có độ bền cao, hình thức đẹp, dễ bảo quản, dễ sử dụng và có các yếu tố bảo an cao, rất khó làm giả, tạo sự tin cậy, thân thiện với nhân dân.

Thứ hai, trong công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự.

- Việc sử dụng hệ thống máy móc, phần mềm hiện đại cùng với cách thức tổ chức lưu trữ thông tin, quy trình quản lý thông tin giúp cho việc truy nguyên, tìm kiếm nhanh chóng, chính xác, đầy đủ các thông tin về một con người đã được cấp CMND. Điều này phục vụ rất tốt cho công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự của lực lượng Công an nói riêng và của các ngành, các cấp nói chung.

- Việc sinh số, cấp số và quản lý số CMND được ngành Công an nghiên cứu công phu, áp dụng kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới kết hợp với phần mềm đối sánh vân tay tự động qua hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung đảm bảo mỗi công dân chỉ được cấp 01 CMND duy nhất. Chấm dứt tình trạng một người có thể có nhiều CMND hoặc nhiều người có cùng một số CMND như trước đây tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự của lực lượng Công an, phục vụ yêu cầu nghiệp vụ của các cấp, các ngành.

- Hệ thống sản xuất, cấp, quản lý CMND mới được thiết kế có tính mở, có thể kết nối và chia sẻ thông tin với các cơ sở dữ liệu khác trong và ngoài ngành Công an để thực hiện công tác quản lý nhà nước nói chung và công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự nói riêng.

Thứ ba, trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm:

- Yêu cầu của việc cấp CMND mới là mỗi công dân phải khai, cung cấp 18 thông tin về nhân thân, ảnh chân dung, vân tay. Toàn bộ thông tin này sẽ được lưu trữ đầy đủ trên hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung sẵn sàng cung cấp các thông tin theo yêu cầu tra cứu, tìm kiếm, truy nguyên của các lực lượng nghiệp vụ khi có yêu cầu. Hệ thống cung cấp thông tin đa dạng, nhanh chóng, kịp thời giúp cho việc khai thác các thông tin về công dân phục vụ các yêu cầu nghiệp vụ của ngành Công an được thuận tiện, hiệu quả thay thế hoàn toàn việc phân loại vân tay thủ công từ tàng thư vân tay như trước kia.

- Hệ thống sử dụng máy đọc mã vạch hai chiều để kiểm tra, xác thực thông tin, đặc biệt là sử dụng thiết bị xác minh di động để kiểm tra xác thực tại chỗ giữa thông tin trên thẻ CMND với công dân và phát hiện đối tượng qua dữ liệu được lưu trữ trên thiết bị hoặc thu nhận vân tay trực tiếp của đối tượng để gửi yêu cầu về Trung tâm CMND quốc gia qua mạng thông tin di động và nhận ngay kết quả đối sánh. Bên cạnh đó, hệ thống còn cho phép gửi trực tiếp vân tay thu nhận được từ các nguồn khác nhau để truy nguyên (vân tay phẳng, vân tay lăn). Như vậy, có thể nhận thấy rằng, ngoài việc phục vụ công tác cấp CMND hệ thống máy móc và phần mềm quản lý, cơ sở dữ liệu sẽ phục vụ có hiệu quả cao cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm của lực lượng Công an hơn hẳn các phương pháp thủ công chúng ta đang sử dụng.

ThS. TRỊNH MINH ĐỨC - Nghiên cứu sinh, Học viện CSND

Tạp chí Cảnh sát nhân dân số 12/2014

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi