Thứ Hai, 24/9/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điện Biên

Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng trong cả nước nói chung và trên địa bàn tỉnh Điện Biên nói riêng đang diễn ra hết sức phức tạp. Các đối tượng sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn hoạt động hết sức tinh vi xảo quyệt để phạm tội và đối phó lại với sự kiểm tra, kiểm soát của các lực lượng chức năng.

Theo các báo cáo, thống kê của Công an tỉnh Điện Biên và Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên, từ năm 2012 đến năm 2018 trên địa bàn toàn tỉnh xảy ra 2.965 vụ vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và quản lý lâm sản, đã ra Quyết định xử lý 2.503 vụ, trong đó: Phá rừng trái phép 682 vụ; khai thác rừng trái phép 87 vụ; vi phạm các quy định về phòng cháy 186 vụ; vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã 127 vụ. Mua bán, vận chuyển, cất giữ, chế biến, kinh doanh lâm sản trái với các quy định của Nhà nước 1.308 vụ; vi phạm quy định về chế biến gỗ và lâm sản 26 vụ; vi phạm khác 157 vụ; xử lý hình sự 55 vụ, 62 đối tượng; xử lý hành chính 2.448 vụ, thu nộp ngân sách: 27.084.205.000 đồng.

Có thể thấy rằng, hậu quả do các hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng, cùng với nạn đốt, phá rừng làm nương rẫy của bà con dân tộc đã dẫn đến những hậu quả hết sức nghiêm trọng. Làm gia tăng diện tích đất trống, đồi trọc, đất thoái hoá, bạc màu, làm cạn kiệt nguồn nước vào mùa khô, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất vào mùa mưa ở một số huyện, như: Mường Chà, Mường Nhé, Điện Biên Đông, Tuần Giáo, thị xã Mường Lay, làm suy giảm khả năng điều tiết môi trường của rừng, giảm đa dạng sinh học… gây thiệt hại nghiêm trọng về người và kinh tế, ảnh hường trực tiếp đến đời sống của nhân dân.

Xác định được tầm quan trọng của nguồn tài nguyên rừng, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã rất quan tâm và coi trọng vấn đề quản lý, bảo vệ rừng, đã có nhiều chủ trương, biện pháp bảo vệ, nuôi dưỡng, cải tạo, sử dụng rừng và trồng rừng song hành với quản lý rừng bền vững. Đồng thời, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên cũng luôn chỉ đạo sát sao công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường nói chung và đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng nói riêng.

Mặc dù, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên và chính quyền các cấp của tỉnh Điện Biên đã ban hành nhiều chính sách nhằm tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, thực tế tình hình loại tội phạm và vi phạm pháp luật này vẫn tiếp tục diễn ra và có chiều hướng gia tăng, gây ảnh hưởng xấu tới môi trường sinh thái và sự phát triển bền vững.

Theo tác giả, tình trạng tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Điện Biên phát sinh và tồn tại được là do một số nguyên nhân như sau:

- Dân số gia tăng nhanh dẫn tới nhu cầu về khai thác, sử dụng các sản phẩm từ rừng (lâm sản) ngày càng tăng cao. Đồng thời, đời sống nhân dân trong khu vực còn gặp nhiều khó khăn, cuộc sống mưu sinh vẫn chủ yếu dựa vào rừng. Tình trạng thiếu việc làm, thu nhập không ổn định dẫn tới người dân vào rừng khai thác lâm sản trái phép để buôn bán kiếm lời, thậm chí họ bị các đối tượng đầu nậu thuê mướn, mua chuộc, lợi dụng để khai thác rừng trái phép.

- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của một số cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điện Biên còn tồn tại một số hạn chế. Nhiều đồng chí được tuyển từ đơn vị khác sang hoặc từ ngành ngoài vào, bởi vậy một số được đào tạo trong lực lượng Công an thì có thể thiếu kiến thức chuyên môn về môi trường, hoặc một số tuyển từ ngành ngoài vào thì có trình độ chuyên môn về môi trường tốt nhưng lại hạn chế về nghiệp vụ Công an.

- Nguồn lâm sản ở địa bàn tỉnh Điện Biên khá phong phú và đa dạng về chủng loại, có giá trị kinh tế cao, phân bố nhiều ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa, địa bàn hiểm trở gây khó khăn cho công tác quản lý và bảo vệ. Cùng với đó, các lực lượng chức năng như: Cảnh sát môi trường, Kiểm lâm, Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương còn mỏng, chưa bao quát, quán xuyến thường xuyên được địa bàn.

- Do nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của công tác quản lý, bảo vệ rừng nên chính quyền một số địa phương có nguồn tài nguyên rừng phong phú còn thiếu trách nhiệm trong quản lý và cho rằng công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng là của cơ quan Công an, Kiểm lâm, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn,… Mặt khác, vì lợi ích cục bộ của từng địa phượng, từng ngành nên việc quản lý, bảo vệ rừng còn bị xem nhẹ, có sự đùn đẩy trách nhiệm.

- Công tác chỉ đạo phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng còn chồng chéo, có nhiều lực lượng tham gia, trong khi đó sự phân công, phân cấp chưa rõ ràng, nảy sinh hiện tượng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng thiếu chặt chẽ, đồng bộ.

Để khắc phục những nguyên nhân, điều kiện nêu trên, trong phạm vi bài viết tác giả xin đưa ra một số giải pháp sau đây:

- Thứ nhất, lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điện Biên cần chủ động tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và lãnh đạo Công an các cấp trong phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng tại địa bàn Tỉnh.

Tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh kiện toàn tổ chức, nâng cao năng lực chuyên môn của lực lượng Kiểm lâm từ cấp tỉnh đến cấp huyện, đảm bảo đáp ứng cán bộ đủ về số lượng, trình độ, năng lực để quản lý địa bàn cơ sở.

Tham mưu cho các cơ quan chức năng ban hành, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật có liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ rừng phù hợp với việc quy hoạch, cấp phép của các cơ sở khai thác, sản xuất, kinh doanh lâm sản, lâm sản ngoài gỗ.

Tham mưu cho các cấp ủy Đảng, chính quyền xây dựng các điển hình tiên tiến trong việc chấp hành các quy định về quản lý, bảo vệ rừng như: Cán bộ gương mẫu trong quản lý rừng, gia đình kiểu mẫu về bảo vệ rừng, tổ dân phố điển hình về việc chấp hành pháp luật trong khai thác, bảo vệ rừng,… Từ đó tổ chức tổng kết, khen thưởng, động viên tinh thần và lôi kéo đông đảo quần chúng nhân dân tham gia. Đồng thời phải đảm bảo công tác phát triển kinh tế, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội tại địa phương.

Tham mưu, đề xuất ban hành các văn bản hướng dẫn Công an cấp huyện thực hiện công tác nghiệp vụ cơ bản, phân công chỉ tiêu công tác hợp lý cho từng năm, thực hiện Quy chế phối hợp với UBND các cấp tương ứng; hướng dẫn cán bộ, chiến sĩ phụ trách Tổ Cảnh sát môi trường, Đội Cảnh sát môi trường tại các huyện, xây dựng các chuyên đề, kiến nghị phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến quản lý và bảo vệ rừng, đặc biệt là các huyện có diện tích rừng lớn; thông báo phương thức, thủ đoạn hoạt động của đối tượng có hành vi phạm tội và vi phạm pháp luật về môi trường nói chung để phối hợp đấu tranh,...

- Thứ hai, tiến hành tốt công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân trong phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân trong phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng là một hoạt động mang tính xã hội và mang tính chiến lược cơ bản, lâu dài và có ý nghĩa hết sức quan trọng. Chỉ khi nào quần chúng nhân dân hiểu được các quyền lợi, nghĩa vụ của mình và tự giác tham gia vào các hoạt động phòng ngừa cụ thể thì khi đó hiệu quả phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng mới có thể được nâng cao hiệu quả.

Để thực hiện tốt nội dung trên, lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điện Biên cần phối hợp với các lực lượng có liên quan làm tốt một số yêu cầu cụ thể sau:

+ Tham mưu cho lãnh đạo Công an địa phương duy trì và nâng cao chất lượng hiệu quả phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, qua đó huy động sức mạnh của quần chúng nhân dân trong phòng ngừa tội phạm vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng.

+ Phối hợp với các chủ thể có liên quan để thực hiện công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân về công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng.

- Thứ ba, nghiên cứu đề xuất xây dựng quy chế phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điện Biên với các lực lượng khác trong phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng.

Với quan điểm của Đảng và Nhà nước là xã hội hóa công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Vì vậy, bên cạnh việc phát động phong trào toàn dân, huy động các ngành tham gia quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, trong thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng của mình, lực lượng Cảnh sát môi trường cần phối hợp chặt chẽ hơn với một số lực lượng trong và ngoài ngành để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác.

Giữa các lực lượng, cơ quan chức năng cần thường xuyên có sự phối hợp, trao đổi và cung cấp những thông tin tài liệu cần thiết cho nhau để kịp thời phát hiện, tìm ra những sơ hở hoặc những hành vi của các đối tượng có hành vi phạm tội và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng. Tuy nhiên, trong quá trình phối hợp, trao đổi thông tin tài liệu cũng cần đảm bảo chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng, không được né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Chính vì vậy, giữa các mối quan hệ phối hợp này đều phải có những quy chế thống nhất và cụ thể.

- Thứ tư, bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ, năng lực công tác của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điện Biên.

Công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điên Biên trong những năm qua còn vẫn còn tồn tại một số hạn chế, thiếu sót. Những hạn chế và thiếu sót đó do nhiều nguyên nhân, trong đó có một phần nguyên nhân từ chính lực lượng Cảnh sát môi trường, đó là lực lượng còn mỏng, trình độ, năng lực của một số cán bộ chiến sĩ còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra. Vì vậy, cần phải tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ, kiến thức ngành lâm nghiệp cho cán bộ, chiến sĩ, từ đó vận dụng linh hoạt, sáng tạo, có hiệu quả vào trong thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh.

Cần chủ động báo cáo lãnh đạo các cấp có thẩm quyền để mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng hoặc tập huấn ngắn hạn các kiến thức có liên quan trực tiếp tới công tác bảo vệ môi trường nói chung và công tác phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng nói riêng. Bởi, nếu những kiến thức liên quan đến công tác này còn hạn chế thì cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Điện Biên sẽ không thể làm tốt công tác, đáp ứng yêu cầu từ thực tiễn./.

Huỳnh Long - Học viên CH25

 Tài liệu tham khảo:

1. Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017;
2. Pháp lệnh Cảnh sát môi trường năm 2014;
3. Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004;
4. Nghị định số 23/NĐ-CP ngày 30 tháng 03 năm 2006 của Chính phủ về thi hành luật bảo vệ và phát triển rừng;
5. Thông tư liên tịch số 19/2007/TTLT/BNN&PTNT-BTP-BCA-VKSNDTC-TANDTC ngày 08 tháng 03 năm 2007 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa Án nhân dân tối cao về hướng dẫn áp dụng một số điều của Bộ Luật Hình sự về các tội phạm trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản;
6. Báo cáo tổng kết công tác đấu tranh phòng chống tội phạm qua các năm từ 2012 đến năm 2017 của Công an tỉnh Điện Biên.

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi