Thứ Ba, 11/12/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa người dưới 18 tuổi phạm tội cố ý gây thương tích theo chức năng của lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng

Tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra là một trong những tội phạm thuộc nhóm tội phạm xâm phạm sức khỏe, tính mạng của người khác. Đối với loại tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra thì chủ thể thực hiện hành vi phải là người có độ tuổi từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi và có năng lực trách nhiệm hình sự. Những trường hợp dưới 14 tuổi hay trên 18 tuổi không được coi là đối tượng gây án của tội phạm này. Đối với độ tuổi từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thì phải chịu trách nhiệm với mức độ gây thương tích là 61% trở lên, dẫn đến chết người hoặc từ 31% đến 60% nhưng thuộc các trường hợp được quy định từ Điểm a đến Điểm k, Khoản 1, Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017. Đối với độ tuổi từ 16 đến dưới 18 tuổi thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo đúng quy định từ khoản 1 cho đến Khoản 6, Điều 134 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Qua công tác nghiên cứu tình hình tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra trên địa bàn thành phố Hải Phòng trong những năm vừa qua cho thấy: Tính từ năm 2014 đến 6 tháng đầu năm 2018 trên toàn thành phố Hải Phòng xảy ra 24 vụ cố ý gây thương tích do 78 đối tượng là người dưới 18 tuổi thực hiện, riêng trong năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 xảy ra 10 vụ, do 27 đối tượng là người dưới 18 tuổi thực hiện hành vi phạm tội cố ý gây thương tích.

Thực tiễn công tác điều tra cho thấy, các tội phạm như tội cố ý gây thương tích chủ yếu do các nhóm đối tượng gây ra, không đơn thuần là do những xích mích cá nhân mà động cơ khiến các em thực hiện tội phạm lại là do có bên thứ ba xúi giục, những lý do khác như tình cảm, yêu đương..., đặc biệt gần đây đã xuất hiện hiện tượng người dưới 18 tuổi sử dụng chất kích thích, rượu bia say không làm chủ được mình thậm chí là sử dụng các chất ma túy tổng hợp, ma túy đá dẫn tới không điều chỉnh được hành vi, cảm xúc dễ dàng bột phát mâu thuẫn và sẵn sàng sử dụng vũ lực để giải quyết.

Từ kết quả thống kê và thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra trên địa bàn thành phố Hải Phòng của lực lượng Cảnh sát hình sự, có thể chỉ ra một số nguyên nhân, điều kiện của tội phạm này như sau: Người dưới 18 tuổi phạm tội cố ý gây thương tích có sự kém hiểu biết về xã hội, về pháp luật và chuẩn mực đạo đức lối sống. Hầu hết các em phạm tội đều có nhận thức sai về chuẩn mực xã hội, có quan điểm tiêu cực về giá trị của đạo đức cá nhân và ở các em hình thành lối sống tiêu cực, thái độ phi đạo đức chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ có thể dẫn đến đánh chửi nhau và cao hơn nữa là cố ý gây thương tích hoặc giết người. Thực tế ở một số đơn vị địa phương cấp cơ ở như Phường, xã công tác quản lý giáo dục những phần tử xấu, nhất là quản lý, giám sát chặt chẽ những đối tượng là người dưới 18 tuổi có biểu hiện lưu manh, côn đồ càn quấy, hung hãn, tụ tập chơi bời thành các ổ, nhóm.... chưa được thường xuyên và chặt chẽ; công tác tuyên truyền các chính sách, pháp luật đến quần chúng nhân dân còn mang tính hình thức, chỉ tiêu, chưa được quan tâm thực sự về nội dung và phương pháp, tuyên truyền còn mang tính hô hào, chung chung; Công tác quản lý các sản phẩm văn hóa có nội dung xấu của các cơ quan chức năng chưa được chặt chẽ, thiếu thống nhất, đồng bộ. Đặc biệt sự ảnh hưởng của các chất kích thích như rượu, bia, các chất ma túy đối với giới trẻ cũng là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tội phạm này.

Bên cạnh đó, trong các vụ án cố ý gây thương tích diễn ra thường một phần nguyên nhân là do từ chính nạn nhân đã kích thích tạo điều kiện để thủ phạm quyết tâm thực hiện tội phạm. Khía cạnh nạn nhân thường có những cử chỉ, lời lẽ hay hành động khiến đối tượng bị kích động về mặt tinh thần và từ đó nảy sinh hành động bạo lực nhằm lấn áp người đối diện.

Tội phạm cố ý gây thương tích trên địa bàn thành phố Hải Phòng trong thời gian qua có nhiều diễn biến phức tạp (Ảnh minh họa)

Trước những diễn biến phức tạp của tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra trên địa bàn thành phố Hải Phòng, trên cơ sở những nguyên nhân, điều kiện của tội phạm đã được chỉ ra tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm giúp lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, ngăn chặn người dưới 18 tuổi phạm tội cố ý gây thương tích như sau:

Thứ nhất, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng tăng cường công tác tham mưu cho các cấp ủy Đảng, chính quyền và lực lượng Công an các cấp trong công tác phòng ngừa, ngăn chặn người dưới 18 tuổi phạm tội cố ý gây thương tích. Lực lượng Cảnh sát hình sự cần thường xuyên nắm bắt tình hình hoạt động phạm tội cố ý gây thương tích do người dưới 18 gây ra từ đó phát hiện nguyên nhân, điều kiện cụ thể, tìm ra quy luật dẫn đến hình thành hành vi phạm tội, quy luật hoạt động của tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra. Trên cơ sở đó tiến hành tham mưu cho Đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể phương pháp, cách thức trong công tác tổ chức các hoạt động phòng ngừa, ngăn chặn người dưới 18 tuổi phạm tội cố ý gây thương tích. Tham mưu cho chính quyền địa phương, Công an cấp cơ sở trong công tác quản lý, giáo dục các đối tượng là người dưới 18 tuổi tại địa phương, nhất là trong giai đoạn hè đây là khoảng thời gian các em được nghỉ tại nhà nên thường tụ tập, rủ rê ăn chơi, từ đó nảy sinh những mâu thuẫn dẫn đến hình thành hành vi phạm tội cố ý gây thương tích.

Thứ hai, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần thường xuyên trao đổi, phối hợp với gia đình, nhà trường, các tổ chức chính trị, xã hội trong công tác giáo dục người dưới 18 tuổi. Gia đình và nhà trường là hai chủ thể gần gũi, có ảnh hưởng lớn nhất đến tư tưởng cũng như tâm sinh lý của người dưới 18 tuổi. Do vậy, để hoạt động phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra hiệu quả, lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hải Phòng cần tích cực, chủ động phối hợp thường xuyên với gia đình, nhà trường trong công tác tuyên truyền về nguyên nhân, điều kiện, đặc điểm, hậu quả của tội phạm này gây ra. Đồng thời, mỗi cán bộ Cảnh sát hình sự phụ trách địa bàn cần gần gũi với người dân, gia đình có con em là người dưới 18 tuổi để làm công tác giáo dục, định hướng tư tưởng, lối sống, nhân sinh quan đúng đắn, không để người dưới 18 tuổi nảy sinh ý định thực hiện hành vi vi phạm pháp luật đặc biệt là tội phạm cố ý gây thương tích. Xây dựng các mô hình Tổ dân phố tự quản, Tổ dân phố kiểu mẫu với sự tham gia và ủng hộ của toàn thể quần chúng nhân dân cùng với sự nhiệt tình của Cảnh sát hình sự phụ trách khu vực tạo điều kiện cho việc quản lý, nhanh chóng kịp thời phát hiện nguyên nhân, điều kiện của tội phạm này từ đó đưa ra giải pháp ngăn chặn cụ thể, có hiệu quả.

Thứ ba, tăng cường tổ chức các hoạt động tập thể để thu hút người dưới 18 tuổi tham gia, bên cạnh đó lồng ghép tuyên truyền, giáo dục, định hướng cho các em, loại bỏ điều kiện, khả năng để tội phạm cố ý gây thương tích xảy ra. Xuất phát từ đặc điểm tâm lý lứa tuổi là ưa hoạt động và thích tham gia các hoạt động mang tính sáng tạo, thể dục thể thao, cần phải tổ chức các hoạt động tập thể như: các buổi làm từ thiện, “Trung thu cho em”, “Mùa hè xanh”, “Trái tim thiện nguyện”…, các hoạt động văn nghệ quần chúng, các buổi dã ngoại… Thông qua các hoạt động này sẽ góp phần tạo nên sự gắn bó đoàn kết, củng cố tinh thần yêu nước, ý thức tập thể từ đó hình thành ở thế hệ tương lai của đất nước những lý tưởng, mục tiêu phấn đấu cao đẹp, bồi dưỡng những ước mơ trong sáng.

Thứ tư, tăng cường tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và nghĩa vụ, trách nhiệm công dân về phòng ngừa đấu tranh chống tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra. Phổ biến cho người dưới 18 tuổi nắm được những quy định của BLHS về tội phạm cố ý gây thương tích và hình phạt đối với nó; những quy định của luật xử lý vi phạm hành chính đối với những hành vi cố ý gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, đặc biệt chú trọng nhấn mạnh các hình thức xử lý hành chính như đưa vào trường giáo dưỡng đối với người dưới 18 tuổi có nhiều lần thực hiện hành vi cố ý gây thương tích mà không có ý định sửa chữa. Các hình thức tuyên truyền mà lực lượng Cảnh sát hình sự có thể sử dụng là tuyên truyền thông qua các chương trình phát thanh truyền hình bằng việc kết hợp với các trang báo chí địa phương hay truyền hình trực tuyến như ANTV; tuyên truyền miệng thông qua những buổi giao lưu, tập huấn; tuyên truyền bằng các hoạt động văn hóa nghệ thuật.

Thứ năm, nâng cao trình độ của lực lượng Cảnh sát hình sự về tâm lý của người dưới 18 tuổi bằng việc mở các lớp tập huấn, cử đi học các lớp chuyên gia hay mở các buổi hội thảo trao đổi về nội dung này. Chủ thể thực hiện tội phạm mà ta đang nghiên cứu là người dưới 18 tuổi, họ là những người có nhận thức và thể chất chưa hoàn thiện đầy đủ, nhận thức của họ còn yếu kém, tâm lý chưa ổn định cho nên khả năng điều khiển hành vi của bản thân chưa tốt. Bởi thế, lực lượng Cảnh sát hình sự dù là trong quá trình phòng ngừa hay đấu tranh với loại tội phạm này đều cần có những kiến thức, am hiểu nhất định về tâm lý của người dưới 18 tuổi.

Thứ sáu, thực hiện có hiệu quả các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản trong việc phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra. Đối với công tác điều tra cơ bản nắm tình hình hệ, loại, đối tượng, phục vụ công tác phòng ngừa tội phạm, lực lượng Cảnh sát hình sự cần tập trung vào một số hệ loại như: Đối tượng chủ mưu, cầm đầu trong các băng, ổ nhóm tội phạm sử dụng bạo lực, có các thành viên là người dưới 18 tuổi tham gia hiện chưa có biểu hiện nghi vấn phạm tội; những đối tượng là người dưới 18 tuổi hoạt động ở các khu vực bến bãi, khu vực công cộng có lối sống hay gây gổ đánh nhau; những người dưới 18 tuổi có biểu hiện vi phạm pháp luật,... Đối với công tác điều tra nắm tình hình địa bàn, khu vực, tuyến trọng điểm cần tập trung vào các tụ điểm phức tạp về AN NINH, TRẬT TỰ như bến xe, bến tàu, ngân hàng, những ngành nghề kinh doanh có điều kiện (quán karaoke, vũ trường, khách sạn, nhà nghỉ,…). Qua công tác điều tra nắm tình hình, lực lượng Cảnh sát hình sự cần có sự phân công, phân cấp quản lý địa bàn, hệ, loại đối tượng; có phương án, kế hoạch đấu tranh chuyển hóa địa bàn.

Bên cạnh đó lực lượng Cảnh sát hình sự cần làm tốt công tác sưu tra quản lý nghiệp vụ đối tượng là người dưới 18 tuổi, lên danh sách những đối tượng trong hệ xâm phạm tới sức khỏe con người. Đối với những đối tượng trên, lực lượng Cảnh sát hình sự cần triệt để khai thác các nguồn tài liệu và các biện pháp nghiệp vụ nhằm kịp thời phát hiện các di biến động của đối tượng.

Đặc biệt cần tập trung chú ý tới những đối tượng là người dưới 18 tuổi thường tụ tập ở những địa điểm, khu vực không lành mạnh; những đối tượng thường tụ tập đánh nhau gây rối trật tự công cộng. Cần tập trung rà soát đưa vào diện đối tượng quản lý nghiệp vụ, những đối tượng là người dưới 18 tuổi có biểu hiện gây án nghiêm trọng liên quan đến các tội có sử dụng bạo lực; đảm bảo quản lý chẽ các đối tượng trong diện quản lý nghiệp vụ, từ đó có biện pháp cảm hóa giáo dục, nếu phát hiện biểu hiện nghi vấn phạm tội thì phải có biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Thứ bảy, lực lượng Cảnh sát hình sự tăng cường phối hợp với các lực lượng nghiệp vụ khác trong phòng ngừa tội phạm Cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Trong hoạt động tuần tra, kiểm sát nắm tình hình địa bàn, lực lượng Cảnh sát hình sự kết hợp với lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính đặc biệt là Cảnh sát khu vực phụ trách quản lý các khu dân phố, cán bộ phụ trách xã để nắm bắt những gia đình có người dưới 18 tuổi có điều kiện, khả năng, biểu hiện nghi vấn hoạt động phạm tội hình sự nói chung và tội cố ý gây thương tích nói riêng để lựa chọn hình thức áp dụng đối với từng đối tượng đó từ giáo dục, thuyết phục cho đến răn đe, cảnh cáo. Đồng thời lực lượng Cảnh sát hình sự cũng tiến hành phối hợp với lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính thắt chặt công tác quản lý vật liệu cháy nổ, công cụ phương tiện có tính sát thương cao, không để các đối tượng là người dưới 18 tuổi lợi dụng đến những địa điểm đó để mua bán, chuẩn bị công cụ phương tiện.

Tăng cường hợp tác với Công an cấp cơ sở như Công an phường, Công an xã để phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích do người dưới 18 tuổi gây ra. Công an phường, xã là lực lượng trực tiếp quản lý địa bàn, thường xuyên có mặt ở cơ sở, trực tiếp tiếp xúc với các đối tượng. Lực lượng Cảnh sát hình sự cần bám sát phối hợp để tiến hành rà soát, phát hiện người dưới 18 tuổi có điều kiện, khả năng biểu hiện nghi vấn hoạt động phạm tội cố ý gây thương tích, từ đó lên danh sách đưa vào diện quản lý, có các biện pháp giáo dục, răn đe cho phù hợp tránh để tội phạm xảy ra.

Nguyễn Hoàng Tiến

Học viên lớp B2-D40, Học viện CSND

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi