Thứ Ba, 16/10/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra tội phạm về ma túy do phạm nhân thực hiện tại các trại giam thuộc Bộ Công an

Để có thể đưa ma túy vào trong trại giam, các phạm nhân đã thông qua nhiều nguồn khác nhau, họ lợi dụng các mối quan hệ làm ăn, buôn bán trước đây, qua những người thân trong gia đình hoặc bạn bè và cả những mối quan hệ “bạn tù” đã chấp hành xong hình phạt, tìm cách liên lạc, móc nối để đưa ma túy vào trại giam với nhiều thủ đoạn như: Cất giấu kỹ vào các vật phẩm rồi gửi qua đường bưu điện, qua thăm gặp gửi quà tiếp tế, qua quan hệ tiếp xúc với nhân dân ở gần các khu lao động, sản xuất; lợi dụng phạm nhân khi ốm đau được đưa đi khám và điều trị tại các bệnh viện bên ngoài; tạo ra những “hộp thư chết” ở trong trại giam và ngoài hiện trường lao động, khu sản xuất... Trước tình hình trên, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đã quan tâm, chỉ đạo các trại giam tập trung lực lượng, sử dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ, phương pháp, chiến thuật và phương tiện kỹ thuật trong hoạt động phát hiện, điều tra xử lý tội phạm về ma túy xảy ra trong các trại giam và đã đạt được những kết quả nhất định. Theo số liệu báo cáo tổng kết, trong thời gian từ năm 2010 đến tháng 6/2018, các trại giam đã phát hiện và khởi tố 416 vụ án về ma túy. Cụ thể: Năm 2010, khởi tố 53 vụ chiếm 45,29%; năm 2011, khởi tố 90 vụ chiếm 61,22%; năm 2012, khởi tố 67 vụ chiếm 54,03%; năm 2013, khởi tố 82 vụ chiếm 51,89%; năm 2014, khởi tố 70 vụ chiếm 48,61%; năm 2015, khởi tố 40 vụ chiếm 37,74%; năm 2016, khởi tố 12 vụ chiếm 20,69%; riêng năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018, các trại giam phát hiện và khởi tố 02 vụ phạm tội về ma túy.

Để phát hiện và điều tra xử lý kịp thời tình trạng tội phạm về ma túy tại các trại giam, lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đã tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp như: Vận động quần chúng, tuần tra kiểm soát, kiểm tra lục soát trại giam, các biện pháp nghiệp vụ trinh sát... Đặc biệt, các trại giam đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và Công an địa phương nơi trại đóng quân trong việc cung cấp, trao đổi và xác minh các thông tin có liên quan đến tội phạm về ma túy để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi móc nối giữa phạm nhân và các đối tượng bên ngoài xã hội đưa ma túy vào trong trại giam. Tuy nhiên, qua nghiên cứu thực tiễn ở các trại giam những năm gần đây, công tác phát hiện, điều tra tội phạm về ma túy do phạm nhân thực hiện tại các trại giam vẫn còn bộc lộ những tồn tại, hạn chế nhất định, cụ thể:

Thứ nhất, công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tham gia phát hiện, tố giác tội phạm về ma túy trong trại giam của lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, vẫn chưa tiến hành một cách thường xuyên, liên tục và chưa tạo được sự hưởng ứng tích cực của quần chúng nhân dân tham gia tố giác tội phạm. Trong khi đó, công tác tuyên truyền, giáo dục và phổ biến pháp luật cho quần chúng nhân dân chưa có chiều sâu, việc tiếp cận địa bàn để tiếp xúc, thăm hỏi và giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân về phòng, chống ma túy còn gặp nhiều hạn chế, khó khăn. Vẫn còn tình trạng một số nhân dân xung quanh khu vực trại giam đóng quân tiếp tay, cung cấp ma túy cho phạm nhân nên tình hình tội phạm về ma túy thời gian qua vẫn còn xảy ra và diễn biến phức tạp.

Thứ hai, một bộ phận cán bộ, chiến sĩ chưa ý thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác đấu tranh phòng, chống ma túy, chưa thấy rõ tính chất phức tạp của tình hình, tính chất nguy hiểm, manh động của đối tượng quản lý. Một số cán bộ, chiến sĩ thiên về “chủ nghĩa kinh nghiệm”, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đôi lúc còn chủ quan, mất cảnh giác, chưa tuân thủ triệt để các nguyên tắc và quy trình công tác, tạo ra những sơ hở để phạm nhân cũng như các đối tượng xấu bên ngoài xã hội lợi dụng để đưa ma túy vào trại giam.

Thứ ba, các biện pháp nghiệp vụ chưa được lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng phát huy triệt để trong phát hiện, điều tra tội phạm về ma túy, cụ thể: Công tác tuần tra kiểm soát, kiểm tra, lục soát ở một số trại giam chưa được tiến hành một cách thường xuyên, quá trình thực hiện thiếu nghiêm ngặt, chặt chẽ, cán bộ tiến hành kiểm tra, lục soát chưa tuân thủ đúng quy trình, làm việc còn mang tính hình thức; công tác điều tra cơ bản khu vực bố trí trại giam ở nhiều trại giam chưa được tiến hành thường xuyên và có chiều sâu. Việc nắm bắt tình hình các đối tượng hình sự, các tụ điểm về ma túy và tình hình ANTT trong khu vực chưa được kịp thời; công tác xây dựng và sử dụng cộng tác viên bí mật ở nhiều đơn vị còn chạy theo số lượng, chưa chú trọng quan tâm giáo dục, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cộng tác viên bí mật dẫn đến hoạt động của cộng tác viên bí mật chỉ mang tính hình thức, kém hiệu quả, không cung cấp được nhiều tin tức giá trị; công tác khai thác phạm nhân còn mang nặng hình thức, việc tổ chức khai thác cá biệt còn ít, cán bộ trinh sát chưa tận tâm, tận lực với công tác này. Các thông tin thu thập được không được kiểm tra, xác minh nên độ tin cậy và hiệu quả do các nguồn tin đem lại chưa cao.

Thứ tư, các phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ được trang bị cho các trại giam trong việc giám sát các hoạt động của phạm nhân không đồng bộ, không phù hợp với điều kiện thời tiết, khí hậu ở nước ta và do thời gian sử dụng đã lâu nên hầu hết bị hỏng hoàn toàn, không sử dụng được hoặc được trang bị nhưng không còn hiệu quả. Mặt khác, phần lớn các trại giam nằm ở khu vực miền núi, địa hình rừng núi hiểm trở, phức tạp, ngành nghề lao động chủ yếu là nông nghiệp, lâm nghiệp, hiện trường lao động rộng, tiếp giáp với các khu vực dân cư sinh sống nên phạm nhân có điều kiện tiếp xúc và móc nối với các đối tượng xấu bên ngoài để đưa ma túy vào trong trại giam.

Thứ năm, việc phối hợp giữa trại giam với các cơ quan, tổ chức và chính quyền địa phương, với các lực lượng trong ngành Công an mặc dù đã được quan tâm nhưng chưa thường xuyên và thiếu chặt chẽ, thiếu tính chủ động, mối quan hệ phối hợp chỉ xảy ra khi có chỉ đạo của cấp trên hay trong một vài vụ việc cụ thể, chưa thể hiện được sự phối hợp mang tính hiệp đồng chiến đấu...; việc tiếp nhận, xử lý thông tin liên quan đến phạm nhân và tội phạm ngoài xã hội tuy nhiều nhưng việc sàng lọc thông tin chưa có chiều sâu nên thông tin không có giá trị vẫn còn chiếm tỷ lệ cao; việc phối hợp với Công an các đơn vị, địa phương trong xác minh thông tin liên quan chậm…dẫn đến triển khai các hoạt động nghiệp vụ kém hiệu quả, phối hợp trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy không đạt hiệu quả như mong muốn.

Xuất phát từ thực tiễn trên, để góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện, điều tra các vụ án ma túy do phạm nhân thực hiện ở trại giam trong thời gian tới, chúng tôi xin đưa ra một số giải pháp như sau:

Một là, lãnh đạo các đơn vị trại giam cần thường xuyên làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ để nâng cao tinh thần cảnh giác, ý thức trách nhiệm, tuân thủ các nguyên tắc, quy trình, chế độ trong công tác. Phân công, bố trí cán bộ phải đúng sở trường và năng lực công tác, lựa chọn những cán bộ có phẩm chất, năng lực và kinh nghiệm công tác ở các vị trí như: Trinh sát, quản giáo ở các điểm lẻ, bộ phận thăm gặp. Bên cạnh đó, hàng năm cần tổ chức mở các lớp tập huấn cho cán bộ, chiến sĩ về công tác phòng, chống ma túy, cách nhận biết các loại ma túy và thuốc tân dược gây nghiện, trong đó đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ điều tra theo tố tụng hình sự tạo, điều kiện để cán bộ, chiến sĩ nâng cao trình độ, năng lực công tác nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Hai là, thường xuyên và nâng cao hiệu quả hoạt động tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân địa phương tham gia phát hiện, đấu tranh ngăn chặn các hành vi mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy của các đối tượng bên ngoài với phạm nhân. Đồng thời, phải coi trọng công tác tuyên truyền cho quần chúng nhân dân hiểu về tác hại của ma túy, các phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma tuý, kết quả xét xử các vụ án về ma túy xảy ra trên địa bàn để mọi người dân biết chủ động phòng ngừa, phát hiện và tố giác. Biểu dương khích lệ, nhân rộng những nhân tố tích cực điển hình trong phòng, chống ma tuý.

Ba là, tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt công tác phân loại và tổ chức giam giữ phạm nhân theo loại nhằm phân hóa, cô lập và có đối sách quản lý, bố trí lao động phù hợp với từng loại đối tượng. Chủ động nắm tình hình phạm nhân, trong đó đặc biệt chú ý đến những đối tượng có dấu hiệu nghi vấn mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy cần đưa vào diện quản lý chặt chẽ. Tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa việc tổ chức kiểm tra, lục soát công khai người, đồ vật, thư tín, bưu phẩm, bưu kiện, quà thăm gặp của phạm nhân, nhất là khi xuất, nhập phạm nhân ra vào cổng trại đi thăm gặp, lao động, khám chữa bệnh… Đặc biệt, cần nghiên cứu sử dụng động vật (chó) nghiệp vụ hỗ trợ cán bộ khi kiểm tra người, đồ vật của phạm nhân hoặc khi kiểm tra, lục soát buồng giam, khu giam nhằm phát hiện nhanh chóng, kịp thời vị trí phạm nhân cất giấu các chất ma túy.

Bốn là, thực hiện đồng bộ và có hiệu quả các biện pháp công tác nghiệp vụ cơ bản, trong đó chú trọng công tác điều tra cơ bản khu vực bố trí trại giam, công tác xây dựng cộng tác viên bí mật đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, lãnh đạo sử dụng phù hợp và sâu sát góp phần giúp cán bộ nắm tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm nội quy của phạm nhân, phát hiện nơi cất giấu, phương thức thủ đoạn vận chuyển, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy của phạm nhân. Trong quá trình này, cần coi trọng thực hiện chế độ chính sách kịp thời cả về vật chất và tinh thần cũng như các hình thức xem xét giảm án để động viên, khích lệ cộng tác viên bí mật hoạt động có hiệu quả. Đồng thời, có biện pháp xử lý nghiêm khắc mang tính răn đe với những trường hợp vi phạm.

Năm là, trang bị đầy đủ các loại công cụ hỗ trợ để kiểm tra, kiểm soát phạm nhân ra vào trại, kiểm tra, lục soát người, đồ vật, khu vực giam giữ phạm nhân như: Cổng từ, máy soi đồ, máy kiểm tra kim loại, que thử nước tiểu để phát hiện chất ma túy, va lý thử nhanh một số chất ma túy… Đồng thời, nghiên cứu lắp đặt các thiết bị kỹ thuật ở các buồng giam trọng điểm và nhà thăm gặp gia đình phạm nhân phục vụ công tác giám sát bí mật và công khai đối với phạm nhân; lắp đặt thiết bị phá sóng điện thoại tại các khu vực nhà giam giữ để phạm nhân không có điều kiện liên lạc với các đối tượng bên ngoài.

Sáu là, chủ động hơn nữa trong quan hệ phối hợp với Công an địa phương trong phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm tội phạm về ma túy do phạm nhân thực hiện. Trong thời gian tới mối quan hệ phối hợp giữa các trại giam và Công an địa phương nơi trại đóng quân cần có những đổi mới cả về nội dung và hình thức phối hợp, đó là: Phải xây dựng quy chế phối hợp; tổ chức giao ban định kỳ để thông báo cho nhau về tình hình tội phạm, âm mưu, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy trên địa bàn; phối hợp trong công tác nắm tình hình, công tác điều tra cơ bản địa bàn; nắm chắc các đối tượng có biểu hiện nghi vấn phạm tội về ma túy trên địa bàn; rà soát các đối tượng có điều kiện tiếp xúc, móc nối với phạm nhân để đưa ma túy vào trại giam. Bên cạnh đó, các trại giam cần phối hợp với Công an địa phương trong việc tổ chức tập huấn, trao đổi kiến thức, kinh nghiệm cho cán bộ chiến sỹ ở trại giam các biện pháp trong đấu tranh phòng chống, phát hiện và xử lý các hành vi mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy do phạm nhân thực hiện.

Thiếu tá Nguyễn Hồng Quang

Phó trưởng phòng - Trường T51

 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi