Thứ Ba, 16/10/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp của lực lượng Công an nhân dân

- Cơ bản đã hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động giám định tư pháp, ban hành 8 Thông tư quy định cụ thể về các nội dung: Tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên kỹ thuật hình sự; biểu mẫu sử dụng trong công tác hồ sơ, thống kê nghiệp vụ Cảnh sát, công tác giám định kỹ thuật hình sự và công tác kỹ thuật phòng, chống tội phạm; 40 quy trình giám định kỹ thuật hình sự; quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý, sử dụng phí giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự; chế độ bồi dưỡng theo ngày công đối với giám định viên và thành phần, số lượng người thực hiện nhiệm vụ khi tham gia khám nghiệm tử thi, mổ tử thi và khai quật tử thi; điều kiện cơ sở vật chất tối thiểu của tổ chức giám định tư pháp công lập trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự. Hiện nay, đang tiếp tục xây dựng Thông tư quy định chi tiết chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp và 10 quy trình giám định kỹ thuật hình sự.

- Hoàn thiện mô hình tổ chức, tăng cường đội ngũ cán bộ: Bộ Công an đã thành lập thêm 01 cơ sở giám định cấp Bộ ở Miền Trung (Phân viện Khoa học hình sự tại thành phố Đà Nẵng); thành lập Phòng giám định kỹ thuật số và điện tử thuộc Viện Khoa học hình sự. Ở địa phương, có 53/63 Phòng Kỹ thuật hình sự Công an cấp tỉnh có đủ 02 đội giám định; 10 Phòng Kỹ thuật hình sự thành lập 01 đội giám định chung; riêng Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh thành lập 04 đội giám định. Chỉ đạo các khối trường Công an nhân dân tăng số lượng đào tạo học viên kỹ thuật hình sự từ 45 lên 90 học viên. Chỉ đạo Công an các địa phương rà soát và điều chuyển cán bộ đã được đào tạo về kỹ thuật hình sự trở về làm công tác kỹ thuật hình sự (trừ trường hợp đã được bổ nhiệm lãnh đạo). Sau 05 năm, số cán bộ làm công tác kỹ thuật hình sự đã tăng hơn 30%; lĩnh vực giám định pháp y được bổ sung thêm bác sĩ đa khoa…

- Nâng cao năng lực, trình độ nghiệp vụ: Đã chỉ đạo Viện Khoa học hình sự mở 14 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ giám định kỹ thuật hình sự cho khoảng 400 cán bộ; xây dựng chuẩn hóa hệ thống giáo trình, chương trình khung về bồi dưỡng nghiệp vụ của tất cả 10 chuyên ngành giám định kỹ thuật hình sự; tiến hành đào tạo theo hình thức kèm cặp cho các đơn vị, địa phương để nâng cao chất lượng, trình độ nghiệp vụ của các giám định viên. Sau 05 năm triển khai, đã có 63/63 địa phương triển khai giám định kỹ thuật hình sự truyền thống như cơ học, đường vân, tài liệu; 02 địa phương đã triển khai hầu hết các lĩnh vực giám định và pháp y trừ giám định ADN và giám định âm thanh (Quảng Ngãi và Vĩnh Phúc); 17 địa phương triển khai được 07 chuyên ngành giám định kỹ thuật hình sự; 60 địa phương triển khai giám định định tính chất ma túy; 30 địa phương giám định định lượng chất ma túy; 45 địa phương triển khai giám định sinh học; 37 địa phương giám định súng, đạn; 30 địa phương triển khai giám định cháy, nổ; 55 địa phương triển khai giám định pháp y tử thi.

- Tăng cường cơ sở vật chất, kinh phí bồi dưỡng giám định, chế độ chính sách cho giám định viên: Bộ Công an đã đầu tư trang bị 03 dự án trang bị phương tiện, phương tiện cho lực lượng Kỹ thuật hình sự; đồng thời chỉ đạo Công an một số đơn vị, địa phương phối hợp với UBND tỉnh xây dựng các đề án để trang bị phương tiện cho lực lượng Kỹ thuật hình sự. Từ năm 2010 đến nay, Bộ Công an đã cấp đủ kinh phí để chi trả tiền bồi dưỡng giám định tư pháp, chi phí giám định và định giá tài sản để không còn tình trạng nợ đọng kinh phí bồi dưỡng giám định tư pháp. Nhiều chế độ chính sách đãi ngộ được tăng cường, nhằm động viên, khuyến khích đội ngũ cán bộ làm công tác giám định như: Chế độ phụ cấp trách nhiệm 0,3; chế độ đặc thù 10% (đối với giám định viên KTHS) và 15% (đối với giám định viên pháp y) và chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp theo Quyết định số 01/2014/QĐ-TTg ngày 01/01/2014 của Thủ tướng Chính phủ. Ban hành một số chính sách, giải pháp nhằm thu hút, động viên cán bộ làm công tác pháp y và nghiên cứu, sử dụng các giám định viên đến tuổi nghỉ hưu nhưng có nguyện vọng, sức khỏe và có nhu cầu ở lại làm công tác giám định từ 01 đến 02 năm.

- Kết quả công tác giám định kỹ thuật hình sự và pháp y Công an nhân dân: Từ khi triển khai Đề án 258 đến nay, trung bình hàng năm, lực lượng giám định viên thuộc ngành Công an giám định khoảng 85.000 vụ giám định kỹ thuật hình sự và pháp y. Công tác này đã luôn tuân thủ đúng các quy định pháp luật về giám định tư pháp, đảm bảo thời hiệu tố tụng; hàng chục nghìn bản kết luận giám định trên tất cả các chuyên ngành thuộc kỹ thuật hình sự và pháp ý đã trở thành chứng cứ quan trọng góp phần chứng minh tội phạm.

Để tiếp tục thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm của Đề án 258, cũng như bổ sung các nhiệm vụ mới nhằm nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám định tư pháp, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động tố tụng trong giai đoạn tiếp theo, ngày 28/02/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 250/QĐ-TTg phê duyệt Đề án tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp (Đề án 250). Cùng với việc ban hành Đề án 250, liên ngành tư pháp trung ương đã ban hành Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BTP ngày 13/12/2017 quy định trường hợp cần thiết trưng cầu giám định trong quá trình giải quyết các vụ án, vụ việc kinh tế, tham nhũng (Thông tư liên tịch số 01) và Quy chế phối hợp số 992/QCPH-BTP-BCA-BQP-VKSNDTC-TANDTC ngày 26/3/2018 giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao trong công tác giám định tư pháp (Quy chế phối hợp số 992). Các văn bản nêu trên đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan tư pháp tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp trong thời gian tới.

Bộ Công an có vai trò quan trọng trong công tác giám định tư pháp, với chức năng là cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực giám định kỹ thuật hình sự, giám định tư pháp trong Công an nhân dân không chỉ là một hoạt động mang tính tư pháp của Nhà nước mà còn là một biện pháp nghiệp vụ của ngành Công an. Nhiệm vụ và mục đích chính của công tác giám định tư pháp trong Công an nhân dân là tiến hành giám định để đưa ra các kết luận có tính khách quan, khoa học phục vụ cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm; đặc biệt là trong điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự. Do đó, trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả giám định tư pháp, Bộ Công an chủ trì phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan có liên quan thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một là, về hoàn thiện thể chế giám định tư pháp: Xây dựng và ban hành Thông tư hướng dẫn việc trưng cầu, đánh giá, sử dụng kết luận giám định tư pháp trong hoạt động điều tra; rà soát, ban hành đầy đủ các Thông tư quy định về quy trình giám định hoặc hướng dẫn áp dụng quy trình giám định ở một số lĩnh vực trong đó quy định rõ thời hạn giám định ở từng lĩnh vực, bảo đảm hoạt động giám định tư pháp được thực hiện theo trình tự thống nhất trong cả nước.

Hai là, tiếp tục hoàn thiện tổ chức giám định tư pháp; nâng cao chất lượng người giám định tư pháp; đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện phục vụ giám định: Rà soát, củng cố hệ thống tổ chức giám định kỹ thuật hình sự theo hướng tinh gọn, không thành lập tổ chức mới, đầu tư trọng điểm khu vực phù hợp, bảo đảm đáp ứng tốt yêu cầu của hoạt động tố tụng; tăng cường năng lực, trách nhiệm của đơn vị đầu mối của bộ quản lý lĩnh vực giám định kỹ thuật hình sự; nghiên cứu, ban hành mới hoặc sửa đổi quy định về cơ sở vật chất tối thiểu đối với các tổ chức giám định tư pháp về kỹ thuật hình sự; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền và tổ chức thực hiện các giải pháp sử dụng nguồn ngân sách trung ương tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện phục vụ giám định cho tổ chức giám định tư pháp công lập trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự.

Ba là, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giám định tư pháp: Đổi mới quy trình rà soát lập và công bố danh sách người giám định tư pháp theo vụ việc đảm bảo chính xác, thuận lợi trong hoạt động trưng cầu giám định; xây dựng và ban hành Quy chế phối hợp giữa cơ quan trưng cầu giám định với cơ quan, tổ chức được trưng cầu và thực hiện giám định; tăng cường kiểm tra, thanh tra tình hình tổ chức, hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự.

Bốn là, căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp với các bộ, ngành có liên quan trong việc thực hiện các nhiệm vụ của Đề án; đồng thời để tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, Bộ Công an và Công an các đơn vị địa phương phải triển khai thực hiện Thông tư liên tịch số 01 và Quy chế phối hợp số 992.

Phạm Viết Cường

Viện Khoa học Hình sự 


Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi