Thứ Năm, 15/11/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Nguyên nhân và điều kiện của tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Trước tình hình tội phạm về ma túy diễn ra ngày càng gia tăng, Nhà nước Lào đã đầu tư nhiều công sức, tài chính để đấu tranh ngăn chặn tội phạm ma túy. Thế nhưng tình hình chuyển biến chậm và còn nhiều diễn biến phức tạp. Một câu hỏi đặt ra là tại sao tội phạm về ma túy bị pháp luật xử lý nghiêm khắc thế mà tình trạng tội phạm vẫn gia tăng. Để có cơ sở đề ra những giải pháp ngăn chặn, chúng ta phải tìm ra được những nguyên nhân và điều kiện của tội phạm về ma túy. Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm và tổng hợp những ảnh hưởng và quá trình xã hội, xác định tội phạm và hậu quả của chúng. Đó là toàn bộ những hiện tượng, quá trình xã hội làm phát sinh tình hình tội phạm. Điều kiện tình hình của tội phạm là những ảnh hưởng của quá trình xã hội tạo ra những hoàn cảnh thuận lợi cho sự tồn tại của tình hình tội phạm. Ngoài những nguyên nhân và điều kiện của tội phạm nói chung, tội phạm tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy còn do những nguyên nhân, điều kiện đặc thù sau đây:

- Một là: Lợi nhuận do sản xuất và buôn bán ma túy ngày càng cao là nguyên nhân, động lực thúc đẩy gia tăng tội phạm về ma túy, tội phạm về ma túy là một hiện tượng xã hội tiêu cực mang yếu tố truyền thống, xã hội, kinh tế và quốc tế. Yếu tố truyền thống vì nó có từ lâu đời, lan truyền qua nhiều thế hệ, trở thành một thói quen ở một bộ phận nhân dân. Yếu tố xã hội vì nó có thể diễn ra ở mọi nơi, mọi lúc liên quan đến nhiều tầng lớp xã hội từ già, trẻ, trai, gái, cán bộ, học sinh… Yếu tố kinh tế vì nó đã trở thành thị trường ma túy có cung cầu và các hoạt động phục vụ cho quy luật cung - cầu đó vì nó không chỉ phát triển trong nước mà đã hình thành các băng buôn lậu xuyên quốc gia và lan tràn như một đại dịch trên thế giới. Có thể nói, buôn lậu ma túy đã và đang đem lại lợi nhuận siêu ngạch: Giá giá heroin hiện nay ở Lào khoảng hơn 10.000USD/kg, thuốc lắc đỏ 20.000kip/viên, nhưng giá heroin ở Đông Âu hay ở Mỹ gấp 10 - 15 lần ở thị trường Lào.Bên cạnh đó, số đối tượng nghiên ở Lào cũng chiếm tỷ lệ lớn (tính trong khoảng thời gian từ 2012 đến 2017, trên cả nước Lào có 384.335  lượt người nghiện ma túy). Nếu đem ma túy bán lẻ thì sẽ có lợi nhuận cao gấp 10 lần... Vì vậy có thể thấy, Lào đang là thị trường tiêu thụ ma túy đầy hấp dẫn của bọn buôn lậu ma túy. 

Công tác đấu tranh chống tội phạm ma túy cũng đã được Đảng, Nhà nước CHDCND Lào đặc biệt quan tâm và có những biện pháp mạnh đối với những đối tượng phạm tội về ma túy. Trong 5 năm qua, đã xử lý 1.329 đối tượng án tử hình, 1.824 đối tượng án tù chung thân…, nhưng vẫn chưa ngăn chặn được tội phạm ma túy. Điều này nói lên lợi nhuận cao, sức mạnh ghê gớm, là động lực thúc đẩy người dân lao vào con đường phạm tội, bất chấp pháp luật.

- Hai là: Nhà nước CHDCND Lào đã có chính sách thay thế cây thuốc phiện bằng cây trồng khác nhưng chưa có hiệu quả.

Có thể nói diện tích trồng cây thuốc phiện có giảm cơ bản, nhưng một số địa phương vẫn còn biểu hiện tái trồng cây thuốc phiện (theo thống kê hiện nay cả nước Lào còn hàng chục ha trồng cây thuốc phiện, chủ yếu thuộc các tỉnh miền Bắc Lào, các vùng cao, vùng xa xôi hẻo lánh), nguyên nhân là do đời sống nhân dân còn khó khăn; nhiều gia đình vẫn có người nghiện chưa cai được; trồng cây để giữ giống, để sử dụng hoặc bán... Những nơi còn trồng cây thuốc phiện đã hình thành đối tượng chuyên thu gom sản phẩm để bán cho bọn buôn bán, vận chuyển đến các thành phố nơi có người nghiện hoặc ra nước ngoài. Số sản phẩm thuốc phiện còn trôi nổi trên thị trường tự do làm nảy sinh các tội phạm về ma túy còn chiếm tỷ lệ khá lớn.

- Ba là: Lào là khu vực “Tam giác vàng” đường biên giới dài nên khó kiểm soát các hoạt động buôn lậu ma túy.

Trong 5 năm qua, thực hiện kế hoạch phối hợp liên ngành giữa Công an, Hải quan, Biên phòng trong đấu tranh ngăn chặn tội phạm về ma túy ở khu vực biên giới, cửa khẩu nên công tác phát hiện, điều tra tội phạm về ma túy đã có nhiều kết quả. Tuy nhiên, phát hiện số vụ buôn bán, vận chuyển ma túy qua các tuyến này mới chỉ chiếm 10% trong tổng số vụ án xảy ra trong cả nước. Trong khi đó theo báo cáo của INTERPOL các nước trên thế giới phát hiện tội phạm về ma túy chiếm 70% qua các cửa khẩu, sân bay, hải cảng. Công tác kiểm soát biên giới, sân bay, hải cảng đang thực sự là khâu sơ hở, yếu kém của lực lượng phòng, chống ma túy tại Lào hiện nay. Thông qua các vụ bắt giữ tội phạm về ma túy của lực lượng Cảnh sát Lào và Cảnh sát các nước cho phép chúng ta nhận định: Do lực lượng chống ma túy nước CHDCND Lào còn yếu nên bọn tội phạm ma túy quốc tế đã lấy Lào làm địa bàn hoạt động và vận chuyển ma túy qua Lào đi các nước là an toàn hơn đi thẳng từ khu vực “Tam giác vàng” đến Châu Âu và Nam Mỹ.

- Bốn là: Số người nghiện ma túy vẫn còn nhiều, số lượng người được cai nghiện tăng nhưng tỷ lệ tái nghiện vẫn còn cao, tạo ra nhu cầu ma túy lớn đã kích thích gia tăng tội phạm về ma túy. Theo thống kê hàng năm của Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về ma túy của Tổng cục Cảnh sát Lào, số người nghiện ma túy phát hiện được trong 5 năm là 384.335 lượt người. Số người nghiện phát hiện được qua các năm có xu hướng gia tăng. Số người nghiện vẫn còn nhiều và đây chỉ là những người có danh sách thống kê, thực tế còn cao hơn nhiều. Số lượt người được cai nghiện trong 5 năm qua là 163.958 lượt người, tỷ lệ tăng dần qua các năm. Tình trạng nghiện hút, tiêm chích ma túy và buôn bán, tổ chức sử dụng trái phép các chất ma túy diễn ra khá phức tạp. Đặc biệt, nạn sử dụng ma túy phát triển nhanh trong tầng lớp thanh, thiếu niên đã và đang lan tràn trong tuổi trẻ học đường. Tác hại của ma túy đã ảnh hưởng đến việc học tập, rèn luyện đạo đức của học sinh, sinh viên. Nhiều em đã thử sử dụng đến quen rồi nghiện, phải bỏ học và đã trở thành tội phạm. Đây là vấn đề nóng bỏng và là mối quan tâm của toàn xã hội, gia đình và cộng đồng.

Theo báo cáo của Cục quản lý trại giam 5 năm qua có 34.907 lượt phạm nhân, can phạm nghiện ma túy trong các trại giam, trại tạm giam, cơ sở giáo dục. Theo báo cáo của Bộ An ninh Lào, 5 năm qua ở địa phương đã phát hiện 50.670 lượt  em học sinh, sinh viên sử dụng ma túy, có em mới 12 - 13 tuổi đã nghiện ma túy do bạn bè rủ rê, tò mò hút thử, gia đình có người nghiện, còn lại là các lý do khác như: Công tác quản lý địa bàn và cơ sở còn nhiều thiếu sót nên các cơ quan chức năng chưa nắm hết số người nghiện ma túy.

Tệ nạn nghiện hút còn do một số người có lối sống thực dụng, thích ăn chơi, đua đòi, nhu cầu khoái cảm cao, hoặc do bế tắc trong tình yêu, gia đình và cuộc sống.

- Năm là: Công tác tuyên truyền, giáo dục tác hại của ma túy còn hạn chế nên ý thức pháp luật của nhân dân còn yếu.

Việc giáo dục về pháp luật có ý nghĩa to lớn trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, do nhiều người chưa nhận thức được tác hại của ma túy và các quy định của pháp luật nên vẫn còn lấn sâu vào nghiện hút và phạm tội về ma túy. Người nghiện ma túy không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, trí tuệ và lao động của họ mà còn phá vỡ hạnh phúc của nhiều gia đình; chưa chú ý nhiều đến công tác tuyên truyền, giáo dục mà mới chỉ sử dụng các công cụ thông tin đại chúng, công tác tuyên truyền chưa biến thành phong trào sâu rộng trong quần chúng nhân dân. Đặc biệt, công tác tuyên truyền giáo dục về pháp luật về tác hại của ma túy cho nhân dân ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều yếu kém, nhất là việc kết hợp giáo dục và giúp đỡ đồng bào để phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống nhân dân. Vì vậy, ở một số vùng đối tượng nghiện có xu hướng tái phạm.

Một thực tế người dân không báo tin, tố giác về tội phạm cho cơ quan chức năng, mặc dù đã biết rõ về hành vi phạm tội.

- Sáu là: Các cơ quan chức năng quản lý xuất nhập khẩu các chất ma túy, quản lý các thuốc độc dược có tính chất gây nghiện.

Do yêu cầu về y học và nghiên cứu khoa học cũng như sản xuất công nghiệp, cho nên cần phải xuất, nhập khẩu một số chất ma túy và một số hóa chất, những chất này có thể sản xuất ma túy. Tuy nhiên trong thời gian qua, công tác quản lý các loại hóa chất của các cơ quan chức năng nước CHDCND Lào vẫn có những thiếu sót nhất định nên còn nhiều hóa chất còn trôi nổi trên thị trường tự do để bọn sản xuất trái phép ma túy có điều kiện hoạt động.

- Bảy là: Cơ sở pháp luật về kiểm soát ma túy chưa đầy đủ để làm tốt công tác phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh có hiệu quả với tội phạm về ma túy thì vấn đề rất quan trọng là phải có một hệ thống pháp luật đồng bộ, tạo hành lang pháp lý để các cơ quan bảo vệ pháp luật hoạt động có hiệu quả cao, phát hiện và xử lý nghiêm khắc về tội phạm. BLHS nước CHDCND Lào mặc dù đã sửa đổi, bổ sung một số điều quy định tội phạm về ma túy nhưng có nhiều điểm chưa chặt chẽ và quy định mức hình phạt chưa nghiêm khắc nên tội phạm về ma túy vẫn diễn biến phức tạp và tăng nhanh, gây ra hậu quả rất nặng nề cho xã hội. Trước tình hình đó Đảng và Nhà nước ta đã đổi mới chính sách hình sự đối với tội phạm về ma túy, thể hiện thái độ kiên quyết, trừng trị nghiêm khắc các tội phạm về ma túy.

Trên đây là những nguyên nhân, điều kiện của tội phạm ma túy tại nước CHDCND Lào. Nghiên cứu những nguyên nhân, điều kiện này, sẽ giúp lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về ma túy của nước CHDCND Lào đưa ra các biện pháp để chủ động các biện pháp phòng ngừa, điều tra khám phá tội phạm ma túy đạt hiệu quả cao./.

Lăng Sỉ U Đôm
Nghiên cứu sinh khóa 20 - Học viện CSND

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi