Thứ Năm, 13/12/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số kinh nghiệm rút ra từ hoạt động phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường trong lĩnh vực lâm sản của lực lượng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Lai Châu

Lai Châu là tỉnh miền núi thuộc khu vực Tây Bắc Việt Nam, có tài nguyên rừng phong phú, đa dạng. Theo khảo sát, diện tích rừng và đất rừng của Lai Châu chiếm tới 35% diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh, thuộc loại rừng nhiệt đới với quần thể thực vật rất phong phú, trong đó có nhiều loại gỗ quý có giá trị kinh tế cao như: Lát, trò chỉ, nghiến, táu, pơ mu… các loại đặc sản như: Thảo quả, cọ khiết (cây cánh kiến), song, mây, sa nhân… và nhiều loại động vật quý hiếm như: Bò tót, vượn, hổ, tê tê, gấu…

Trong những năm qua, nhờ chính sách trồng rừng, phủ xanh đồi trọc, giao đất, giao rừng cho nhân dân cùng với những chính sách bảo vệ rừng của Đảng và Nhà nước, diện tích rừng của Lai Châu không ngừng tăng lên, tỷ lệ che phủ rừng đạt gần 50%.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội, nhu cầu của con người về các sản vật rừng - lâm sản ngày càng gia tăng; nhiều cá nhân đã bất chấp pháp luật thực hiện các hành vi xâm phạm các quy định về bảo vệ rừng và lâm sản. Theo thống kê của phòng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu, từ năm 2013 đến hết 6 tháng đầu năm 2018, lực lượng này đã phát hiện, bắt giữ 1.399 vụ, 1.531 đối tượng phạm tội, VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản. Trong đó, xử lý hình sự 30 vụ, 47 đối tượng; xử lý hành chính 1.269 vụ, 1.484 đối tượng.

Nghiên cứu, khảo sát cho thấy, trong 1.399 vụ phạm tội và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản trên địa bàn tỉnh Lai Châu, có 105 vụ vi phạm các quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng (chiếm 7,51%); 75 vụ vi phạm các quy định về bảo vệ rừng (chiếm 5,36%), 138 vụ phá rừng (chiếm 9,86%), 99 vụ khai thác rừng trái phép (chiếm 7,08%), 16 vụ vi phạm các quy định về quản lý (chiếm 1,1%), bảo vệ động vật rừng, 500 vụ vận chuyển lâm sản trái phép (chiếm 35,74%), 467 vụ mua bán, cất giấu, kinh doanh, chế biến lâm sản trái phép (chiếm 33,4%).

Trước tình hình đó, lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu đã chủ động áp dụng các biện pháp để đấu tranh phòng, chống tội phạm và VPPL trong lĩnh vực lâm sản, đã đạt được những kết quả nhất định; góp phần quan trọng vào việc bảo vệ tài nguyên rừng trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, khảo sát thực tiễn cũng cho thấy, hoạt động phòng ngừa tội phạm và VPPLvề môi trường trong lĩnh vực lâm sản của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu còn một số hạn chế, thiếu sót, cụ thể như:

- Tình hình tội phạm và VPPLvề môi trường trong lĩnh vực lâm sản trên địa bàn tỉnh Lai Châu vẫn còn diễn biến phức tạp, số vụ việc phạm tội, VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản vẫn diễn ra nhiều, tính chất phức tạp gây thiệt hại lớn về tài nguyên lâm sản.

- Công tác nắm tình hình, thu thập thông tin về tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu còn chưa hiệu quả, chưa kịp thời do đó, tính chủ động trong công tác phòng ngừa chưa cao.

- Lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu đã chủ động tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của quần chúng nhân dân, tuy nhiên, việc tiến hành còn chưa thường xuyên, mang tính hình thức, chỉ tiêu, chưa đi vào chiều sâu và hiệu quả công tác; nội dung hình thức tuyên truyền còn dập khuôn, chưa thực sự phù hợp với từng nhóm đối tượng.

- Công tác nghiệp vụ cơ bản đã được lực lượng này chủ động thực hiện, nhưng chưa phát huy hết hiệu quả của công tác này đối với hoạt động phòng ngừa tội phạm, việc cập nhật thông tin vào hồ sơ điều tra cơ bản, hồ sơ sưu tra chưa được lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu thực hiện thường xuyên, chỉ được tiến hành khi có sự thanh tra, kiểm tra của Công an tỉnh và Bộ Công an, số lượng hiềm nghi, chuyên án được xác lập đấu tranh còn ít so với tình hình tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản đã xảy ra. Cộng tác viên bí mật của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu còn mỏng, phân bố trên địa bàn rộng, chất lượng cộng tác viên bí mật còn hạn chế, năng lực thu thập thông tin, tài liệu về hoạt động của tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản còn kém, do đó chưa kịp thời phát hiện, ngăn chặn tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản.

- Quan hệ phối hợp giữa các lực lượng trong phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản còn chưa thực sự chặt chẽ, thường xuyên, liên tục, còn coi đây là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách như lực lượng Kiểm lâm, Cảnh sát môi trường.

Tình trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có các nguyên nhân chủ yếu sau:

Một là, một số văn bản pháp luật liên quan đến xử lý tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản còn chưa chặt chẽ, thống nhất, gây khó khăn cho công tác của lực lượng Cảnh sát môi trường, các văn bản quy định về hoạt động phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản còn tản mát, thiếu những quy định về biện pháp, nội dung tiến hành, quan hệ giữa các lực lượng và phạm vi trách nhiệm giữa các lực lượng trong tổ chức hoạt động phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản.

Hai là, biên chế của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu còn mỏng, trình độ còn hạn chế, không đồng đều phải quản lý địa bàn rộng, địa bàn hiểm trở, đi lại khó khăn, diện tích rừng lớn, do đó không có đủ điều kiện để thu thập thông tin, nắm tình hình về hoạt động của các đối tượng phạm tội và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản.

Ba là, nhận thức của chính quyền địa phương và quần chúng nhân dân về vai trò của rừng và hoạt động bảo vệ, phát triển rừng, quản lý lâm sản còn chưa đầy đủ, do đó, chưa phát huy được sức mạnh của quần chúng nhân dân, phát huy vai trò của chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng trong phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản.

Bốn là, các điều kiện bảo đảm cho hoạt động phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu còn hạn chế, cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ công tác còn thiếu, đời sống cán bộ, chiến sĩ còn khó khăn, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc đấu tranh phòng, chống tội phạm và VPPL nói chung, tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản nói riêng.

Thời gian tới, tình hình tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản trên địa bàn tỉnh Lai Châu tiếp tục diễn biến phức tạp, hoạt động của các đối tượng ngày càng tinh vi, xảo quyệt, có xu hướng hình thành các đường dây phạm tội liên tỉnh, có trang bị vũ khí, phương tiện hiện đại để thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trên địa bàn tỉnh Lai Châu thời gian tới, lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh cần tập trung làm tốt một số nội dung sau:

Thứ nhất, đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền của lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu nhằm nâng cao nhận thức của quần chúng nhân dân trong phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản. Cần tập trung tuyên truyền các nội dung như: Chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về quản lý, phát triển và bảo vệ rừng, quản lý lâm sản; các hành vi bị nghiêm cấm, bị coi là tội phạm; phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng phạm tội, VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản, ảnh hưởng, tác động của việc khai thác trái phép lâm sản, hủy hoại tài nguyên rừng; phương thức, cách thức liên hệ, cung cấp thông tin cho lực lượng Cảnh sát môi trường để bắt giữ, xử lý. Mặt khác, cần vận dụng linh hoạt các hình thức tuyên truyền cho phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Thứ hai, tích cực tập huấn, bồi dưỡng kiến thức nâng cao trình độ cho cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu và bố trí biên chế hợp lý cho Công an các huyện, thành phố để thực hiện chức năng phòng, chống tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản. Làm tốt việc rà soát đánh giá thực trạng số cán bộ hiện có, so sánh đối chiếu với khối lượng công việc được giao để dự kiến bổ sung số lượng cán bộ, chiến sĩ cho đơn vị đủ số lượng và bảo đảm đáp ứng yêu cầu công tác. Có kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ để nâng cao nhận thức lý luận vừa phải đảm bảo hiệu quả công việc trong hoạt động thực tiễn; tổ chức tập huấn nghiệp vụ, pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ.

Thứ ba, tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, uốn nắn nhằm nâng cao hiệu quả công tác nghiệp vụ cơ bản trong phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản. Lãnh đạo Phòng Cảnh sát môi trường, chỉ huy các Đội, Tổ Cảnh sát môi trường cần phải thường xuyên quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc về chuyên môn, đồng thời động viên và xác định trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ thực hiện tốt từng mặt công tác nghiệp vụ cơ bản; rà soát và chấn chỉnh công tác điều tra cơ bản; chủ động rà soát, quản lý chặt chẽ đối tượng sưu tra; tăng cường công tác xác minh hiềm nghi, đấu tranh chuyên án; xây dựng và phân bổ phù hợp cộng tác viên bí mật đáp ứng yêu cầu công tác.

Thứ tư, tăng cường tuần tra, kiểm soát phục vụ phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản. Việc kiểm tra cần phải có kế hoạch, có sự bị về lực lượng, phương tiện, máy móc, thiết bị. Trong đó, đặc biệt chú ý đến các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ chuyên dụng phục vụ cho công tác phát hiện, thu thập, bảo quản, vận chuyển tang vật phát hiện, thu giữ. Trong quá trình kiểm tra cần có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, lực lượng có liên quan để đảm bảo hiệu quả.

Thứ năm, tăng cường quan hệ phối hợp trong phòng ngừa tội phạm và VPPL về môi trường trong lĩnh vực lâm sản. Lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu cần tập trung và tăng cường quan hệ phối hợp với ngành Tài nguyên và môi trường trong quản lý và bảo vệ tài nguyên rừng; quan hệ phối hợp với ngành Kiểm Lâm trong công tác quản lý, bảo vệ lâm sản; quan hệ phối hợp với ngành Y tế, Quản lý thị trường trong quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh. Cần thường xuyên sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm về công tác phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Lai Châu với các lực lượng khác trong từng giai đoạn cũng như trong từng vụ việc, từ đó phát hiện sơ hở, thiếu sót, những vấn đề vướng mắc trong phối hợp để đề xuất hoàn thiện cơ chế phối hợp.

Nguyễn Hoài Nam

Học viên Cao học khóa 25, Học viện CSND

Tài liệu tham khảo:

1. Báo cáo tổng kết các năm 2013. 2014, 2015, 2016, 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 của Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Lai Châu.

2. Thống kê số liệu của Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Lai Châu từ năm 2013 đến hết 6 tháng đầu năm 2018.

 

 

 

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi