Thứ Sáu, 22/2/2019
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số kinh nghiệm trong hoạt động phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác của lực lượng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Ninh

Tội phạm cố ý gây thương tích (CYGTT) hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác được quy định tại Điều 134 BLHS năm 2015 (sửa đổi năm 2017); đây là một trong những loại tội phạm phổ biến ở nước ta, nó không những làm tổn hại đến sức khoẻ của con người, để lại những dị tật cả đời, có khi còn tước đoạt cả tính mạng, quyền sống của con người, gây tâm lý hoang mang, lo sợ trong quần chúng nhân dân, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội.

Trong thực tế tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác cũng đã và đang trở thành mối quan tâm của các ngành, các cấp cũng như toàn xã hội.

Với đặc thù là tỉnh ven biển, biên giới, là tỉnh duy nhất của Việt Nam có 4 thành phố, 2 thị xã, có đặc khu kinh tế Vân Đồn, Trung tâm thương mại Móng Cái là đầu mối giao thương giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc và của các nước trong khu vực; là tỉnh có nguồn tài nguyên, khoáng sản, nguyên liệu sản xuất trong nước và khẩu rất phong phú; là một địa danh giàu tiềm năng du lịch.… Bên cạnh những thuận lợi nói trên thì tình hình ANTT trên địa bàn Tỉnh cũng có nhiều diễn biến rất phức tạp, nổi lên là tội phạm chống người thi hành công vụ, CYGTT. Thống kê hàng năm của lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh cho thấy , số vụ, số đối tượng phạm tội CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh luôn chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu tội phạm nói chung, tính chất và hậu quả ngày càng nghiêm trọng. Cụ thể, tính trong khoảng thời gian từ năm 2013 đến tháng 6 năm 2018, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã xảy ra 2.714 vụ, với 2.891 bị can.

Vì vậy, phòng ngừa tội phạm nói chung và tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác nói riêng đã và đang là nhiệm vụ cấp bách, nhằm từng bước hạn chế, đẩy lùi và tiến tới loại bỏ tội phạm này ra khỏi cộng đồng. Đây là nhiệm vụ hết sức nặng nề, là trách nhiệm của các cơ quan, ban ngành, các đoàn thể, tổ chức xã hội các cấp và mọi công dân của tỉnh Quảng Ninh.

Nhận thức được tác hại của tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác và sự ảnh hưởng của nó, cũng như sự cần thiết phải phòng ngừa loại tội phạm này. Trong những năm qua, lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh đã chủ động phối hợp với các lực lượng, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể của Tỉnh; chủ động tiến hành các biện pháp nghiệp vụ của ngành Công an để chủ động thực hiện hoạt động phòng ngừa tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác và thu được những kết quả nhất định, góp phần bảo đảm tình hình trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Từ kết quả thống kê và thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác của lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh, có thể chỉ ra một số nguyên nhân, điều kiện của tội phạm này như sau: Do sự kém hiểu biết về xã hội, về pháp luật và chuẩn mực đạo đức lối sống của không ít người dân trên địa bàn tỉnh, nhất là số thanh, thiếu niên. Hầu hết các đối tượng phạm tội đều có nhận thức sai về chuẩn mực xã hội, có quan điểm tiêu cực về giá trị của đạo đức cá nhân và hình thành lối sống tiêu cực, thái độ phi đạo đức, chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ có thể dẫn đến việc thực hiện các hành vi bạo lực gây thương tích cho người khác, và cao hơn nữa là  tước đoạt quyền sống của người khác. Thực tế ở một số đơn vị Công an cấp cơ ở (tại các phường, xã, thị trấn), công tác quản lý, giáo dục những phần tử xấu, nhất là quản lý, giám sát chặt chẽ những đối tượng có biểu hiện lưu manh, côn đồ càn quấy, hung hãn, tụ tập chơi bời thành các ổ, nhóm.... tại địa bàn được giao quản lý chưa được thường xuyên và chặt chẽ; công tác tuyên truyền các chính sách, pháp luật đến quần chúng nhân dân còn mang tính hình thức, chạy theo chỉ tiêu, chưa được quan tâm thực sự về nội dung và phương pháp, tuyên truyền còn mang tính hô hào, chung chung; công tác quản lý các sản phẩm văn hóa có nội dung xấu của các cơ quan chức năng chưa được chặt chẽ, thiếu thống nhất, đồng bộ. Đặc biệt sự ảnh hưởng của các chất kích thích như rượu, bia, các chất ma túy đối với công dân cũng là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tội phạm này. Bên cạnh đó, trong các vụ án CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh một phần nguyên nhân là do từ chính nạn nhân đã có những cử chỉ, hành động, lời nói… khiến đối tượng bị kích động về mặt tinh thần và từ đó nảy sinh hành động bạo lực.

Để nâng cao hiệu quả các mặt công tác phòng ngừa các loại tội phạm nói chung, tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác nói riêng, trong thời gian tới lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh cần thực hiện tốt các nội dung cơ bản sau:

- Một là: Thực hiện tốt công tác tham mưu cho các cấp chính quyền, lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Ninh trong việc xây dựng, ban hành các chủ trương, chính sách nhằm thực hiện tốt hoạt động phòng ngừa tội phạm CYGTT hoặc gây sức khoẻ của người khác. Với chức năng, nhiệm vụ được giao, lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh cần thường xuyên nắm bắt tình hình hoạt động phạm tội CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác, từ đó phát hiện nguyên nhân, điều kiện cụ thể, tìm ra quy luật dẫn đến hình thành hành vi phạm tội, quy luật hoạt động của tội phạm. Trên cơ sở đó tiến hành tham mưu cho Đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể phương pháp, cách thức trong công tác tổ chức các hoạt động phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác. Tham mưu cho chính quyền địa phương, Công an cấp cơ sở trong việc tạo công ăn việc làm cho người lao động, trong công tác quản lý, giáo dục các đối tượng trong diện cần phải quản lý tại địa phương, nhất là trong các ngày nghỉ, dịp lễ, tết khi nhiều người dân thường tụ tập để ăn uống, vui chơi… từ đó nảy sinh những mâu thuẫn dẫn đến hình thành hành vi phạm tội CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác.

- Hai là: Tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân.

Thực tế cho thấy, công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân có vai trò rất quan trọng, qua công tác này sẽ giúp quần chúng thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong công tác phòng ngừa tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Tuy nhiên, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân, nhất là cho tầng lớp thanh, thiếu niên vẫn chưa đạt kết quả cao, nhiều quần chúng chưa hiểu biết những quy định của Bộ luật hình sự hiện hành, các nguyên nhân, điều kiện, phương thức, thủ đoạn hoạt động của đối tượng. Vì vậy, lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh cần quan tân đến việc thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cũng như tinh thần đấu tranh phòng, chống tội phạm, đặc biệt là tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, cho quần chúng nhân dân. Cụ thể là:

+ Cải tiến hình thức, nội dung, phương pháp tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho quần chúng, để họ nâng cao nhận thức trách nhiệm của mỗi người dân trong việc phòng, chống tội phạm.

+ Về nội dung tuyên truyền: Tuyên truyền Pháp luật và các quy định của địa phương về công tác phòng ngừa với tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác; ngoài ra, cũng cần tuyên truyền, phổ biến cho họ về nguyên nhân, điều kiện của tội phạm; những phương thức, thủ đoạn phạm tội CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác để nhân dân nâng cao cảnh giác và chủ động trong việc phòng ngừa tội phạm; có ý thức trong việc chủ động phát hiện, tố giác tội phạm cho cơ quan Công an để áp dụng các biện pháp ngăn chặn.

- Ba là:  Phát huy vai trò các mặt công tác nghiệp vụ của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa loại tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác. Để thực hiện được nội dung này, lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh cần chú trọng công tác nắm tình hình. Qua công tác nắm tình hình, lực lượng CSHS cần có sự phân công, phân cấp quản lý chặt chẽ các địa bàn, hệ, loại đối tượng; có phương án, kế hoạch đấu tranh chuyển hóa địa bàn. Quản lý chặt chẽ các đối tượng, các địa bàn trọng điểm, tụ điểm phức tạp về ANTT; tiến hành rà soát kỹ số đối tượng đã có tiền án, tiền sự; nắm chắc tình hình, vụ việc xảy ra ở địa bàn, nhất là các địa bàn trọng điểm về ANTT; chủ động nắm chắc các đặc điểm về đối tượng trong các vụ án để xác định trọng tâm, trọng điểm, mọi biểu hiện nghi vấn của đối tượng; chú trọng công tác đặc thù để theo dõi giám sát các đối tượng.

- Bốn là: Chủ động phối hợp với các lực lượng nghiệp vụ khác trong phòng ngừa tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, như: Phối hợp với lực lượng Cảnh sát giao thông, trật tự; lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH đặc biệt là Cảnh sát khu vực, Công an xã..., từ đó lựa chọn hình thức áp dụng đối với từng đối tượng cho phù hợp với tình hình thực tế, phù hợp với từng loại đối tượng. Đồng thời lực lượng CSHS cũng tiến hành phối hợp với lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH thắt chặt công tác quản lý vật liệu cháy nổ, công cụ phương tiện có tính sát thương cao, không để các đối tượng lợi dụng đến những địa điểm đó để mua bán, chuẩn bị công cụ phương tiện.

- Năm là: Thực hiện tốt công tác điều tra, xử lý tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, làm cơ sở để thực hiện có hiệu quả công tác phòng ngừa. Bao gồm:

+ Thực hiện đúng quy trình và nâng cao năng lực tiếp nhận, kiểm tra, xác minh tin báo và tố giác về tội phạm; chú trọng, nâng cao hiệu quả công tác điều tra tại hiện trường để kịp thời phát hiện, thu thập dấu vết, vật chứng… theo đúng quy định của pháp luật; nhanh chóng tiến hành việc lấy lời khai nạn nhân, người làm chứng; người biết việc… Đồng thời giao cho Công an phường, xã phát động quần chúng nhân dân nơi xảy ra vụ án nhằm phát hiện người làm chứng và tố giác thủ phạm gây án.

+ Kịp thời áp dụng các biện pháp bắt, khám xét và hỏi cung bị can. Đối tượng gây án thường có động cơ che giấu tội phạm và lẩn tránh pháp luật.

+ Tiến hành đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ hỗ trợ để làm rõ thủ phạm. Đối với các vụ án chưa rõ thủ phạm, phải nhanh chóng phối hợp với lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH và Công an cơ sở nơi xảy ra vụ án để lên danh sách, tiến hành rà soát đối tượng nghi vấn, đối tượng sưu tra có liên quan đến các hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe nói chung. Từ đó, tổ chức xác minh việc sử dụng thời gian, dấu vết và những thái độ không bình thường ở các đối tượng nghi vấn đó.

- Sáu là: Nâng cao trình độ, chuyên môn hóa lực lượng làm công tác phòng ngừa tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.

Qua kết quả nghiên cứu cho thấy, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ làm công tác phòng ngừa tội phạm CYGTT hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác của lực lượng CSHS, Công an tỉnh Quảng Ninh hiện nay còn thiếu và trình độ của một số CBCS chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Do đó, trong thời gian tới cần tiếp tục bổ sung đội ngũ cán bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm trong công tác tại các địa bàn cơ sở. Thường xuyên tổ chức đào tạo, cập nhật kiến thức cho đội ngũ CBCS đặc biệt là của công an các huyện, thị xã trọng điểm với nhiều loại hình đào tạo và tổ chức tập huấn nghiệp vụ, hội thảo chuyên đề. Quan tâm đến đời sống vật chất, tâm tư tình cảm để CBCS của lực lượng CSHS yên tâm công tác, phát huy hết khả năng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao./.

Đặng Ngọc Nam

Học viên Cao học K26, Học viện CSND

Tài liệu tham khảo:

1. Báo cáo Tổng kết các năm từ 2103 - 6/2018 của Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Ninh.

2. Giáo trình Tội phạm học, Học viện CSND, năm 2015.

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi