Thứ Ba, 23/10/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Một số thách thức về an ninh quốc gia trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Có thể lấy Trung Quốc làm điển hình, với đất nước rất rộng lớn về diện tích, có số dân đông nhất trên thế giới (1,2 tỷ người), kinh tế đang trên đà phát triển rất mạnh trong khoảng 20 năm liền với mức tăng trường GDP mỗi năm trên 12%, nhưng vẫn không ngừng cải thiện môi trường nhằm thu hút vốn đầu tư nước ngoài để phát triển kinh tế trong nước. Trung Quốc nhận thức rằng, không hội nhập kinh tế quốc tế là tự mình cô lập mình, tự mình bỏ qua lợi thế phát triển và sẽ không tránh khỏi nguy cơ tụt hậu, lệ thuộc. Đối với nước ta, nền kinh tế đất nước, mặc dù đã vượt qua khủng hoảng, nhưng vẫn ở trong tình trạng lạc hậu, chậm phát triển. Nhu cầu hội nhập được với kinh tế khu vực và thế giới để thúc đẩy nhanh hơn nền kinh tế đất nước là yêu cầu cấp thiết trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Tuy nhiên, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế còn có những khó khăn khi các thế lực thù địch đang tìm mọi cách thay đổi chế độ chính trị đất nước, xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng. Cho nên, yêu cầu trong hội nhập kinh tế quốc tế nước ta, trước tiên phải đảm bảo an ninh quốc gia, giữ vững sự lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa. Đây là một vấn đề trước hết, đầu tiên, hết sức thận trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Vấn đề hội nhập kinh tế quốc tế đã được đặt ra trong nhiều đại hội Đảng, nhất là trong các Đại hội Đảng lần thứ VI, VII, VIII. Thực hiện chủ trương này, Nhà nước ta từng bước tham gia vào các tổ chức kinh tế thế giới như gia nhập khối ASEAN (1995), tham gia khu vực mậu dịch tự do AFTA, ký hiệp định khung EU (1996), là thành viên APEC (1998), xin gia nhập WTO, đàm phán với Mỹ hiệp định thương mại song phương v.v.... Từng bước hội nhập kinh tế khu vực và thế giới đi liền với việc mở rộng hợp tác trên các inh vực an ninh và đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến bảo vệ an ninh quốc gia. Mặc dù vẫn còn nhiều vấn đề phải được kết luận, nhưng quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của nhà nước đã giúp ta đánh giá chính xác hơn tiềm lực an ninh, quốc phòng đất nước; thấy được khả năng bảo vệ chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc; xác định được những nguy cơ đe doạ từ bên trong, bên ngoài lợi dụng quá trình hội nhập xâm phạm an ninh quốc gia. Phải thừa nhận rằng, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế tạo những điều kiện thuận lợi trong hợp tác an ninh khu vực và thế giới của lực lượng Công an Việt Nam. Những hoạt động như tham gia vào Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (lnterpol), Tổ chức Cảnh sát trong khối ASEAN (Aseanapol); hợp tác kiểm soát ma tuý với các quốc gia trên thế giới; phối hợp song phương và đa phương với Công an, Nội vụ các nước khác bảo vệ an ninh quốc gia từ xa... , là mở rộng hợp tác quốc tế về an ninh giữa Công an Việt Nam với các cơ quan Công an, Nội vụ của các nước khác bảo vệ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Đặc biệt, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã làm tăng khả năng áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến nhất vào công tác giữ gìn an ninh trật tự của lực lượng Công an nhân dân. Tuy nhiên, nghiên cứu quá trình hội nhập kinh tế khu vực và thế giới trong tiến trình toàn cầu hoá cũng đặt ra nhiều thách thức trong bảo vệ an ninh quốc gia tại Việt Nam.

Trước tiên, cần nhận thức được sự tác động qua lại lẫn nhau trong mối quan hệ giữa an ninh quốc gia và an ninh khu vực (an ninh thế giới). Không có sự ổn định an ninh khu vực, (an ninh thế giới) sẽ dẫn đến phá vỡ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế , tác động trực tiếp đến an ninh của mỗi quốc gia. Ngược lại, an ninh của mỗi quốc gia lại ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh khu vực, tác động mạnh quá trình hội nhập của một quốc gia với các nước xung quanh. Vì vậy không phải ngẫu nhiên những năm vừa qua giữa Công an Việt Nam với cơ quan Công an, Nội vụ các nước đã từng bước thực hiện chế độ trao đổi thông tin tội phạm và tệnạn xã hội; phổ biến những phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm mang tính quốc tế; tồ chức truy bắt theo lệnh truy nã quốc tế đối với những kẻ phạm tội đặc biệt nguy hiểm tham gia các hội thảo quốc tế về đào tạo sỹ quan cảnh sát, đấu tranh chống tội phạm có tổ chức, tội phạm buôn bán ma tuý, phụ nữ, trẻ em v.v... Sự phối hợp trong tổ chức đấu tranh tội phạm giữa cơ quan công an các nước trong khu vực và trên thế giới là hết sức cần thiết để đảm bảo an ninh khu vực, an ninh toàn cầu. Tuy nhiên, cần hết sức cảnh giác với cơ quan an ninh các nước đã bị Mỹ và các thế lực đế quốc khống chế, lợi dụng để thực hiện mục đích chính trị, từng bước làm mất đi tính Đảng, tính giai cấp của công an Việt Nam, dẫn đến xâm phạm an ninh quốc gia của đất nước ta.

Thứ hai, Hội nhập kinh tế quốc tế gắn liền với quá trình tự do hoá thương mại, tự do hoá dịch vụ, tự do hoá đầu tư. Trên danh nghĩa của quá trình hội nhập, mọi quốc gia đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ. Nhưng thực tế do xuất phát điểm của quá trình hội nhập ở mỗi quốc gia khác nhau về vốn, công nghệ, tiềm năng, lợi thế, kinh nghiệm... mà mức độ bình đẳng trên thực tế có khác nhau. Những nước nhỏ bé, nghèo thường bị các nước lớn điều tiết, khống chế không chỉ đơn thuần là kinh tế, mà còn về chính trị, xã hội, thậm chí bị xâm phạm chủ quyền quốc gia. Nước ta cũng nằm trong vòng khống chế của một số nước lớn, nhất là Mỹ, khi tham gia vào quá trình hội nhập. Với mục tiêu xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, chế độ nhà nước XHCN trong chiến lược "diễn biến hoà bình", Mỹ và các thế lực đã và đang thông qua các tổ chức kinh tế quốc tế, từng bước đưa ra các yêu cầu có tính áp đặt về chính trị như cải tổ doanh nghiệp nhà nước, phát triển kinh tế tư nhân; mở rộng cửa khu vực dịch vụ ngân hàng, tài chính, xúc tiến tự do hoá thương mại; thắt chặt ngân sách, công bố ngân sách quốc phòng an ninh; tự do báo chí, dân chủ, nhân quyền... nhằm tạo nên những tiền đề chống đối ngày từ bên trong đất nước. Sự phát triển kinh tế tư nhân cũng đồng nghĩa với việc nhà nước XHCN có thể từng bước mất dần khả năng kiểm soát, điều hành kinh tế đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đến một mức nhất định, nếu không tỉnh táo, những khái niệm cơ bản về định hướng xã hội chủ nghĩa không còn giá trị. Đây chính là quá trình sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa một cách từ từ, tự giác, nhưng không mất ổn định chính trị xã hội đất nước bắt nguồn từ những sai lầm trong hội nhập kinh tế quốc tế, hội nhập không có định hướng đúng dẫn đến chệch hướng theo đúng theo ý đồ của Mỹ trong chiến lược kinh tế toàn cầu, lấy kinh tế để chuyển hoá chính trị, thay đổi chế độ chính trị nhà nước.

Thứ ba, hội nhập kinh tế gắn liền với sự mở rộng hợp tác quốc tế để cạnh tranh thông qua các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá, công nghệ của các doanh nghiệp, công ty. Sự thông thoáng thị trường, mở rộng quan hệ hợp tác giữa các doanh nghiệp, công ty của các nước đặt ra hàng loạt những vấn đề về an ninh quốc gia. Đây là điều kiện thuận lợi nhất cho Mỹ và các thế lực tuyển dụng người Việt Nam làm tay sai cũng như đưa người của chúng vào Việt Nam hoạt động tình báo, phá hoại. Bọn phản động người Việt lưu vong, dưới sự hỗ trợ của Mỹ, cũng có điều kiện về nước móc nối với bọn phản động trong nước hoạt động lật đổ. Hiện tại, chúng đang đe doạ tổ chức khủng bố tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam, tập trung vào doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài để ngăn cản sự đầu tư công nghệ của nước ngoài vào Việt Nam. Điều này đặt ra những khó khăn, phức tạp trong bảo vệ an ninh quốc gia giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

Thứ tư, hội nhập kinh tế quốc tế là từng bước gắn kết các nền kinh tế của các quốc gia với nhau, đưa ra nhiều thuận lợi, nhưng cũng đặt ra nhiều khả năng rủi ro, gây nên khả năng mất an toàn nhiều hơn không chỉ trong kinh tế, mà cả chính trị, văn hoá, xã hội của mỗi quốc gia. Hội nhập kinh tế quốc tế làm cho mọi mặt hoạt động của mỗi quốc gia phụ thuộc nhiều hơn vào yếu tố bên ngoài, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, từ an ninh chính trị đến an ninh kinh tế, an ninh văn hoá, an ninh xã hội, an ninh môi trường, an ninh đối với mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi tầng lớp người và cả cộng đồng. Rất khó có thể lường trước được những bất trắc, những nguy cơ đưa đến sự mất an toàn cho hoạt động kinh tế xã hội ở mỗi quốc gia. Kinh nghiệm tại một số nước đã từng tham gia hội nhập kinh tế quốc tế cho thấy, nguy cơ khủng hoảng rất khó lường trước, nó có thể đột ngột xảy ra với những tác hại mang tính dây chuyền khốc liệt, thường bắt đầu từ khủng hoảng kinh tế từ vấn đề tài chính tiền tệ, dẫn đến khủng hoảng chính trị - xã hội. Tại các nước có chế độ chính trị không giống nước ta thì cuộc khủng hoảng kinh tế, dẫn đến khủng hoảng chính trị xã hội chỉ có thể làm thay đổi chính phủ, Tổng thống như đã từng xảy ra tại Thái Lan, lndonexia, Hàn Quốc, Nhật Bản năm 1997. Nhưng tại nước ta, nếu xảy ra khủng hoảng thì có thể sẽ đưa đến thay đổi chế độ chính trị, xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng. Đây là một trong những thách thức trực tiếp đến an ninh quốc gia nếu chúng ta không chủ động đặt ra các phương án đối phó với khủng hoảng kinh tế xảy ra trong quá trình hội nhập.

Thứ năm, hội nhập kinh tế quốc tế đi đến toàn cầu hoá thường làm trầm trọng thêm những bất công xã hội, đào sâu thêm hố ngăn cách giàu nghèo trong từng quốc gia và giữa các quốc gia tham gia. Thực tế quá trình hội nhập ở nước ta trong 10 năm qua đã chỉ ra, nếu nhà nước không có định hướng đúng trong thực hiện các chính sách xã hội thì hội nhập kinh tế quốc tế lại càng làm sâu sắc thêm những bất công xã hội. Kinh nghiệm đã chỉ ra, sự chênh lệch ngày càng cao tỷ lệ người giàu người nghèo và khoảng cách giàu nghèo ngày một cách xa trong xã hội là một trong những nguy cơ làm bùng nổ cách mạng xã hội. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ những tiêu cực xã hội phát sinh trong quá trình hội nhập. có điều kiện lây lan và phát triển như nạn quan liêu, tham nhũng; nạn thất nghiệp ngày một gia tăng đang gây những bức xúc căng thẳng cho xã hội; sự phân tầng xã hội, phân hoá giàu nghèo giữa các tầng lớp người tại các vùng khác nhau trong cả nước v.v... Điều này từng bước làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân lao động đối với Đảng, Nhà nước và ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia nếu nhà nước không gắn việc phát triển kinh tế với giải quyết những vấn đề xã hội, không giải quyết được những mâu thuẫn, những bất công, tiêu cực được "bật ra" do tác động của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Kinh nghiệm từ lndonexia cho thấy, do những sai lầm của chính phủ trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế không chú ý giải quyết những vấn đề xã hội đã làm tăng làm phát sinh tư tưởng dân tộc hẹp hòi đòi độc lập dân tộc, dẫn đến chiến tranh sắc tộc, tôn giáo từ Đông Ti-mo đến hàng loạt các địa phương khác trong cả nước. Đối với nước ta, những vấn đề nêu trên cần được chủ động ngăn ngừa những biến động chính trị xã hội có thể xảy ra.

Thứ sáu, nguy cơ đe doạ đến an ninh quốc gia của đất nước không chỉ xuất phát từ bên ngoài, mà còn xuất phát ngay từ chính sách, biện pháp thực hiện những bước đi của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nếu chúng ta mắc phải những sai lầm. Những sai lầm có thể mắc phải trong quá trình này thể hiện rất đa dạng như chính sách đầu tư không đúng hướng, đầu tư quá mức trong các lĩnh vực trong nước không có nhu cầu tiêu thụ nhiều như đã từng xảy ra ở nước ta những năm vừa qua (các loại nhà máy xi măng, thép, giấy, đường, đồ uống, khách sạn...) đưa đến tình trạng hàng hoá sản xuất ra không tiêu thụ được; hoặc những sai lầm trong chính sách phát huy nội lực cũng như tranh thủ được vốn, khoa học công nghệ nước ngoài (tình trạng sử dụng vốn không đúng mục đích, gây lãng phí hoặc làm thất thoát số lượng rất lớn vốn trong một số vụ án hình sự những năm gần đây) đã làm phát sinh những phản ứng tiêu cực xã hội, làm tăng sự bất mãn, chán chường trong nhân dân. Sau cuộc khủng hoảng tài chính, tiền tệ năm 1997, trong khi kinh tế các nước trong khu vực ASEAN đang có chiều hướng phục hồi và tăng trường thì kinh tế nước ta vẫn tiếp tục ở trong tình trạng khó khăn. Hàng hoá trong nước đang ở tình trạng cung vượt xa cầu, không tiêu thụ được thì tại thị trường trong nước, hàng hoá của các nước khác trong khối ASEAN, nhất là của Trung Quốc tràn vào Việt Nam với số lượng lớn, giá rất rẻ đã từng bước gây khó khăn cho nền sản xuất trong nước. Tình trạng cung vượtxa cầu, giảm phát hiện nay ở nước ta đang làm cho cả hai bên: doanh nghiệp và ngân hàng nhà nước lâm vào tình trạng đình đốn. Nếu tình hình kéo dài thì cũng có nguy cơ gây nguy hại đến an ninh quốc gia.

Thứ bảy, hội nhập kinh tế quốc tế phải được tiến hành trong điều kiện đất nước có sự ổn định về chính trị - xã hội. Tuy nhiên, nước ta hiện nay đang còn có một số vấn đề phức tạp xảy ra tại nông thôn liên quan đến tranh chấp đất đai, tham nhũng tại chính quyền cấp cơ sở, khiếu kiện tập thể dẫn đến gây rối, chống người thi hành công vụ ... xảy ra trong khoảng thời gian dài ở một số địa phương. Vấn đề dân tộc, tôn giáo là vấn đề lớn, nhạy cảm liên quan trực tiếp đến chính trị ở trong và ngoài nước với những hoạt động truyền giáo (đạo Tin Lành, đạo Thiên Chúa) tại các vùng đồng bào dân tộc. Thêm vào đó là những phức tạp chính trị khác như quan hệ người Thượng ở Tây Nguyên với người Thượng đang định cư tại nước ngoài; hoạt động chống đối của các phần tử cơ hội chính trị; một số vấn đề phức tạp tại biên giới Việt - Lào, Việt Nam - Campuchia v.v... . Tất cả những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường hội nhập kinh tế quốc tế của nhà nước ta liên quan đến an ninh quốc gia và cần thiết được giải quyết.

Thừ tám, hội nhập kinh tế quốc tế còn tạo nên những điều kiện thuận lợi khác để những tiêu cực xã hội khác phát triển như các loại tội phạm có tính chất quốc tế; buôn bán vận chuyển trái phép các chất ma tuý giữa các nước trong khu vực và trên thế giới; tẩy rửa đồng tiền phi pháp; lừa đảo, mua bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới; bảo kê, đâm chém thuê, mê tín dị đoan, tuyên truyền tà giáo trái phép, lây lan các dịch bệnh nguy hiểm như HIV, AIDS và các tệ nạn xã hội khácv.v.... Đây là những vấn đề hết sức phức tạp có điều kiện nảy sinh ở nước ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi sự hợp tác giữa các nước tham gia hội nhập phải phối hợp cùng giải quyết.

Từ tất cả một số vấn đề nêu trên có thể thấy trách nhiệm bảo vệ an ninh quốc gia gắn liền với bảo vệ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế để từng bước loại bỏ những nguy cơ, thách thức đến an ninh quốc gia. Nhận thức được vấn đề nàycó ý nghĩa quan trọng không chỉ làm định hướng trong đề ra chiến lược phát triển kinh tế xã hội đất nước, mà còn chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế tại Việt Nam.

PGS, TS. Đỗ Ngọc Quang - Phó viện trưởng V21

Nguồn: Viện Nghiên cứu Lập pháp

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi