Thứ Sáu, 18/10/2019
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Cần có hướng dẫn áp dụng thống nhất Điều 116, Điều 117 Bộ luật Tố tụng hình sự

1. Trường hợp thứ nhất:

- Vụ thứ nhất: Vào lúc 18h ngày 13/3/2008, Nguyễn Thành Được và Ngô Trung Phát đi xe máy biển số 76V6-0187 từ thành phố Hồ Chí Minh về Quảng Ngãi. Trên đường đi, Được phát hiện nhà ông Nguyễn Trần Linh ở Phước Ninh - Ninh Phước - Ninh Thuận vắng người. Được bảo Phát ở ngoài, còn Được vào nhà lấy trộm xe máy biển số 85R7-2484, 01 chiếc ví trong đó có 330.000 đồng, 01 giấy chứng minh nhân dân, 01 giấy phép lái xe, 01 đăng ký xe mô tô, 01 bảo hiểm xe mô tô, 01 thẻ Đoàn viên, tất cả mang tên Nguyễn Trần Linh và 01 điện thoại di động Nokia 2630. Trộm xong, Được và Phát điều khiển xe máy về huyện Đức Phổ - Quảng Ngãi. Chiếc xe lấy trộm được, Được sử dụng lưu thông trên đường và vi phạm luật giao thông đường bộ bị công an huyện Mộ Đức tạm giữ. Được đưa cho Nguyễn Đức Ngần giấy đăng ký xe để Ngần đến công an Mộ Đức làm việc và nhận lại xe. Ngần đem chiếc xe máy đó về sử dụng một thời gian rồi chuyển xe vào thành phố Hồ Chí Minh bán tiêu xài. Riêng thẻ bảo hiểm y tế, thẻ Đoàn viên và giấy bảo hiểm xe mô tô 85R7-2484 khi thực hiện vụ trộm tại nhà bà Nguyễn Thị Màu ở xã Phổ Nhơn, Ngô Trung Phát làm rơi lại, gia đình bà Màu nhặt được giao nộp cho công an huyện Đức Phổ.

- Vụ thứ hai: Khoảng 19h ngày 11/7/2008, Nguyễn Đức Ngần gặp Nguyễn Thành Được tại quán cà phê Tao Ngộ, Được rủ Ngần đi trộm cắp tài sản, Ngần đồng ý và điều khiển xe máy 85R7-2484 chở Được đến thôn Châu Me - Đức Phong - Mộ Đức thấy nhà bà Trịnh Thị Anh Tuấn vắng người, Được bảo Ngần ở ngoài còn Được lẻn ra phía sau cạy cửa vào nhà. Được đang thực hiện hành vi trộm cắp tài sản thì bà Tuấn về. Được lấy túi xách lẻn ra phía sau rồi ra ngoài. Ngần chở Được về. Trên đường đi đến thôn Tú Sơn - Đức Lân - Mộ Đức, cả hai rẽ vào đường ngang dừng lại kiểm tra túi xách thấy có 01 chiếc lắc vàng 18k trọng lượng 3,5 chỉ. Ngần đem bán được 3.000.000 đồng, Ngần chia cho Được 2.000.000 đồng, còn 1.000.000 đồng Ngần giữ tiêu xài.

Ngoài 02 vụ trộm nói trên, nhóm của Được, Ngần, Phát còn thực hiện nhiều vụ trộm khác tại địa bàn huyện Đức Phổ.

- Quá trình tố tụng của các vụ án nói trên:

+ Ngày 17/9/2008, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ khởi tố vụ án \"Trộm cắp tài sản\" tại quyết định số 54.

+ Ngày 09/8/2008, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ khởi tố bị can số 08 về tội \"Trộm cắp tài sản\" đối với Nguyễn Thành Được. Trong quá trình điều tra, Được khai có trộm cắp ở Mộ Đức, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ thông tin cho Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Mộ Đức biết về vụ trộm tại Mộ Đức.

Sau khi xác minh, ngày 22/01/2009, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Mộ Đức khởi tố vụ án số 08 về tội \"Trộm cắp tài sản\" đối với vụ trộm nêu trên.

+ Ngày 22/01/2009, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Mộ Đức ra quyết định số 63 chuyển vụ án trộm trên cho Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ.

+ Ngày 02/02/2009, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ có quyết định số 02 nhập 02 vụ án số 54 và số 08 nêu trên để điều tra chung.

Vụ án này đã xét xử, hiện án đã có hiệu lực thi hành.

2. Trường hợp thứ 2:

- Vụ án thứ nhất:

Vào ngày 27/11/2010, Huỳnh Công Toại (sinh năm 1988) ở Ân Phong, Hoài Ân, Bình Định rủ Nguyễn Phương Duy (sinh năm 1991) ở TT Tăng Bạt Hổ, Hoài Ân, Bình Định ra thành phố Quảng Ngãi thăm bạn của Toại. Toại và Duy bàn tính, trên đường đi từ Bình Định ra Quảng Ngãi gặp ai đi trên đường có tài sản để sơ hở thì cướp giật. Đến 13h ngày 27/11/2010, Toại cùng Duy đi trên xe máy Sirius biển kiểm soát 73N6-0327 chạy từ Nam ra Bắc do Toại điều khiển, đến đoạn đường thuộc Tấn Lộc, Phổ Châu, Đức Phổ, Quảng Ngãi thì phát hiện một đôi nam nữ đi trên chiếc xe máy AirBlace màu đen do anh Trần Trọng Kim (sinh năm 1971) ở Hương Trà, Thừa Thiên Huế chở chị Nguyễn Thị Kim Liên (sinh năm 1970) ở Thuận Lộc, thành phố Huế. Toại điều khiển xe áp sát, Duy ngồi sau giật lấy túi xách trên người chị Liên rồi bỏ chạy ra hướng Bắc. Trên đường chạy, Duy ngồi sau lấy các tài sản có giá trị, còn lại giấy tờ và túi xách, ví tiền bỏ lại trên đường rồi tẩu thoát ra thành phố Quảng Ngãi. Tài sản của chị Liên báo mất gồm: hơn 11.000.000 đồng, một số giấy tờ tùy thân như chứng minh thư nhân dân, bằng lái, giấy đăng ký xe, hồ sơ đất rừng, bảo hiểm y tế, một điện thoại di động đã cũ, một sợi dây chuyền vàng tây 02 chỉ, một chiếc nhẫn bạc trị giá 1.000.000 đồng. Sau đó, Toại và Duy vào thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên tiếp tục cướp giật thì bị bắt. Đến nay, công an thị xã Sông Cầu đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Toại và Duy.

- Vụ án thứ hai:

Ngày 01/12/2010, Huỳnh Công Toại và Nguyễn Phương Duy đến khu phố Phước Lý, phường Xuân Yên, thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên cướp giật tài sản thì bị Công an thị xã Sông Cầu bắt quả tang.

- Quá trình tố tụng của hai vụ án này:

+ Ngày 06/12/2010, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên quyết định khởi tố vụ án hình sự số 01 và khởi tố bị can số 04, 05 đối với Huỳnh Công Toại và Nguyễn Phương Duy về tội \"Cướp giật tài sản\".

Trong quá trình điều tra, Toại và Duy khai nhận có cướp giật ở Đức Phổ, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Sông Cầu thông tin cho Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ biết và yêu cầu (bằng miệng) Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ khởi tố vụ án, khởi tố bị can, phê chuẩn rồi chuyển cho Cơ quan cảnh sát điều tra thị xã Sông Cầu.

Sau khi xác minh, ngày 10/01/2011, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ quyết định khởi tố vụ án số 11 và khởi tố bị can số 22, 23 đối với Toại và Duy về tội \"Cướp giật tài sản\".

+ Ngày 01/3/2011, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Đức Phổ có văn bản số 194 đề nghị VKSND huyện Đức Phổ đề nghị VKSND tỉnh Quảng Ngãi ra quyết định chuyển vụ án số 11 nêu trên đến Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Sông Cầu để điều tra xử lý.

+ Ngày 03/3/2011, VKSND huyện Đức Phổ có văn bản số 13 đề nghị VKSND tỉnh Quảng Ngãi ra quyết định chuyển vụ án nêu trên đến Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Sông Cầu.

+ Ngày 07/3/2011, VKSND tỉnh Quảng Ngãi có quyết định số 103 về việc chuyển vụ án số 11 nêu trên đến Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên để xử lý.

Qua trường hợp thứ nhất thấy như sau:

Bị can Nguyễn Thành Được đã thực hiện hành vi phạm tội trộm cắp ở nhiều địa phương khác nhau trong tỉnh và ngoài tỉnh, thế nhưng trường hợp trong tỉnh thì lại khởi tố 02 vụ án về cùng một tội danh đối với Được rồi chuyển để nhập lại điều tra trong cùng 01 vụ án. Còn vụ trộm tại Ninh Thuận thì Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Ninh Phước chỉ chuyển hồ sơ, tài liệu cho Cơ quan điều tra Công an huyện Đức Phổ.

Qua trường hợp thứ hai thấy:

Trong trường hợp này, cùng 01 đối tượng thực hiện cùng một tội phạm ở hai tỉnh khác nhau, hai địa phương nơi tội phạm xảy ra đều ra quyết định khởi tố vụ án về cùng 01 tội danh và chuyển để nhập vụ án.

Thực tiễn này hiện nay có hai dòng quan điểm như sau:

- Quan điểm thứ nhất:

Mỗi lần phạm tội của cùng 01 đối tượng thực hiện là một vụ án độc lập không phân biệt đó là cùng tội danh hay khác tội danh. Do đó, tội phạm xảy ra thuộc thẩm quyền của địa phương nào thì địa phương đó ra quyết định khởi tố vụ án. Sau đó quyết định chuyển đến một địa phương để nhập vụ án điều tra, xử lý. Quan điểm này dựa trên cơ sở pháp lý Điều 116 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định chuyển vụ án hình sự, không có quy định nào về chuyển hồ sơ tài liệu và Điều 117 Bộ luật Tố tụng hình sự nhập 02 vụ án thành 01 vụ án để điều tra. Thực tế áp dụng pháp luật thời gian qua cho thấy nhiều địa phương đã khởi tố như vậy, Tòa án vẫn xét xử và không có ý kiến nào cho rằng làm như vậy là vi phạm tố tụng.

- Quan điểm thứ hai cho rằng, những trường hợp như trên, cơ quan tố tụng biết đã có cơ quan tố tụng khác khởi tố vụ án hình sự về một tội phạm đối với 01 người thì không khởi tố đối với người đó về tội phạm đó nữa mà chỉ chuyển hồ sơ, tài liệu về lần phạm tội của người đó tại địa phương mình cho cơ quan đã khởi tố để giải quyết trong cùng một vụ án và xem xét tình tiết phạm tội nhiều lần.

Những người theo quan điểm này lập luận, không thể chuyển vụ án hình sự vì theo quy định tại Điều 116 Bộ luật Tố tụng hình sự thì chuyển vụ án khi không thuộc thẩm quyền điều tra của cơ quan điều tra nơi đã khởi tố vụ án. Theo quy định tại khoản 4 Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự về thẩm quyền điều tra thì trong trường hợp này, cơ quan khởi tố có thẩm quyền điều tra.

Trong trường hợp nếu tất cả các địa phương nơi xảy ra tội phạm đều khởi tố vụ án rồi chuyển đến một địa phương để điều tra chung thì phải nhập vụ án để điều tra. Theo quy định tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định \"Cơ quan điều tra có thể nhập để tiến hành điều tra trong cùng một vụ án những trường hợp bị can phạm nhiều tội, nhiều bị can cùng tham gia một tội phạm hoặc cùng với bị can còn có những người khác che giấu tội phạm hoặc không tố giác tội phạm quy định tại Điều 313 và Điều 314 của Bộ luật hình sự\". Cả hai trường hợp nêu trên đều không thỏa mãn quy định tại khoản 1 Điều 117 Bộ luật Tố tụng hình sự. Như vậy không thể nhập vụ án mà không nhập được thì dẫn đến cùng một hồ sơ vụ án có hai hoặc nhiều quyết định khởi tố vụ án khác nhau về cùng một tội danh đối với một người. Căn cứ vào hồ sơ, Tòa án sẽ đưa ra xét xử vụ án nào trong các quyết định khởi tố vụ án có tại hồ sơ.

Từ đó cho thấy, trong những trường hợp nêu trên theo quan điểm của tác giả cũng thống nhất với quan điểm thứ hai là nên chuyển hồ sơ, tài liệu đến cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án để xử lý trong một vụ án phạm tội nhiều lần.

Tuy nhiên, hiện nay chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thực hiện vấn đề này nên trong thực tế mỗi địa phương thực hiện khác nhau. Đề nghị các cơ quan tư pháp Trung ương ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện thống nhất quy định này./.

Phan Minh Nhựt -  VKSND huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi

Nguồn: Tạp chí Kiểm sát Online

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác