Thứ Tư, 19/6/2019
Hotline: 02466615539. Email: tccsnd@hvcsnd.edu.vn
Hiệp định FTA giữa Việt Nam và Liên minh kinh tế Á - Âu (VN-EAEU FTA): FTA “thế hệ mới” mang đến những cơ hội mới

Theo tinh thần Nghị quyết số 22-NQ/TWC của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế ban hành ngày 10/4/2013 và Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ XII xác định hòa bình, hợp tác và phát triển tiếp tục là xu thế lớn. Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế là định hướng chiến lược lớn của Đảng nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong đó, hội nhập kinh tế là trọng tâm, hội nhập trong các lĩnh vực khác phải tạo thuận lợi cho hội nhập kinh tế và góp phần tích cực vào phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, thúc đẩy phát triển văn hóa, xã hội… Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, thuận theo xu thế phát triển toàn cầu, Việt Nam đã mạnh dạn ký kết thêm nhiều Hiệp định thương mại tự do với các nước nhằm tăng cường vị thế và gây dựng hình ảnh trên trường quốc tế, đồng thời cũng để tạo sức ép đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế trong nước.

Gần nhất phải kể đến Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh kinh tế Á - Âu (VN - EAEU FTA) chính thức có hiệu lực từ ngày 05/10/2016. Việt Nam trở thành đối tác đầu tiên trên thế giới ký FTA với Liên minh kinh tế Á - Âu (EAEU). Hiệp định thương mại tự do giữa một bên là CHXHCN Việt Nam và bên kia là EAEU và các quốc gia thành viên (bao gồm Liên bang Nga, Cộng hòa Belarus, Cộng hòa Kazakhstan, Cộng hòa Armenia và Cộng hòa Kyrgyzstan) đã được hai bên khởi động từ tháng 3/2013, qua 2 năm đàm phán với 8 phiên chính thức và nhiều phiên họp giữa kỳ, ngày 29/5/2015 Thủ tướng Chính phủ các nước đã thay mặt Nhà nước chính thức ký Hiệp định này tại Bura bay, Kazakhstan. Hiệp định VN-EAEU là một Hiệp định thương mại tự do "thế hệ mới" bao gồm các chương chính về Thương mại hàng hóa; Quy tắc xuất xứ; Phòng vệ thương mại; Thương mại dịch vụ; Đầu tư; Sở hữu trí tuệ; Các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS); Quy tắc xuất xứ; Thuận lợi hóa hải quan; Phòng vệ thương mại; Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT); Công nghệ điện tử trong thương mại; Cạnh tranh; Pháp lý và thể chế. Hiệp định này đi vào có hiệu lực sẽ tạo ra cơ hội thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang thị trường rộng lớn với 182,7 triệu dân và GDP đạt khoảng 2.200 tỷ USD.

Lễ ký Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và EAEU ở Kazakhstan hồi tháng 5/2015. Ảnh: Đức Tám/TTXVN

 
 
 
 
 
 
 
 

Rõ ràng, điều dễ nhận thấy trước tiên là Hiệp định VN-EAEU dường như hứa hẹn nhiều cơ hội phát triển kinh tế, tăng cường xuất khẩu, tạo sức hấp dẫn để thu hút vốn đầu tư nước ngoài… cho Việt Nam. Ví dụ như đối với hàng tiêu dùng, đây cũng là thị trường không quá khó tính, nhu cầu tiêu dùng hàng nhập khẩu đang ngày càng được đa dạng hóa, nhất là trong bối cảnh phương Tây gia tăng trừng phạt kinh tế Nga. Dự báo, sau khi VN - EAEU FTA có hiệu lực, kim ngạch hai chiều của hai bên sẽ tăng bình quân 18 - 20%/năm, từ mức khoảng 4 tỷ USD năm 2014 lên 10 - 12 tỷ USD vào năm 2020. Lĩnh vực đầu tư, dịch vụ tài chính - ngân hàng, logistics và hợp tác về hải quan cũng được hai bên ưu tiên tự do hóa. Hay thị trường EAEU từ trước đã nhập khẩu nhiều mặt hàng thủy sản của Việt Nam. Tuy nhiên, trước khi có FTA Việt Nam-EAEU thì mức thuế của mặt hàng này vào khoảng 35%, nay về bằng 0%. Tất cả những mặt hàng được cắt, giảm thuế ở mức cao đều là những mặt hàng mà Việt Nam có khả năng cạnh tranh cao và có bề dày xuất khẩu. Với những ưu đãi đó, đây là cơ hội vàng cho doanh nghiệp Việt Nam để đẩy mạnh xuất khẩu và chiếm lĩnh thị trường EAEU. VN - EAEU FTA sẽ giúp cho doanh nghiệp hai bên học hỏi lẫn nhau để cùng phát triển, nâng cao khả năng cạnh tranh, đồng thời cũng tạo cơ hội cho Việt Nam tranh thủ tiếp thu công nghệ tiên tiến của Liên minh này trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. 

Hải sản là một trong những mặt hàng có thế mạnh của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường EAEU

Tuy nhiên, phải thẳng thắn thừa nhận rằng, mặc dù Việt Nam luôn cố gắng chủ động, tích cực tham gia đàm phán, tuy nhiên qua kinh nghiệm với việc triển khai và thực hiện các Hiệp định thương mại tự do trước đây Việt Nam đã ký kết thì Việt Nam còn gặp phải không ít khó khăn, thách thức về một số vấn đề cơ bản như hệ thống pháp luật và năng lực quản lý Nhà nước trên một số lĩnh vực trực tiếp liên quan đến hội nhập quốc tế nói chung và tham gia FTA nói riêng hiện còn nhiều bất cập; năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp còn yếu; Nhà nước chưa có chiến lược bài bản rõ ràng khi tham gia các hiệp định FTA, đặc biệt là mức độ sẵn sàng và sự chuẩn bị chưa tốt…

Khác với các Hiệp định thương mại truyền thống, các FTA “thế hệ mới” có phạm vi tác động rộng hơn, sâu hơn cả những nội dung thương mại và các nội dung “phi thương mại” như: lĩnh vực môi trường, lao động, doanh nghiệp nhà nước, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, an toàn thực phẩm… Các FTA này không chỉ tác động đối với tiến trình tự do hóa thương mại toàn cầu, khu vực và mỗi quốc gia mà còn tác động đối với hệ thống pháp luật, đến cả thể chế, chính sách của các thành viên. Vì vậy, kéo theo đó là những ảnh hưởng đến an ninh chính trị và tình hình an ninh trật tự của đất nước.

Việt Nam muốn tận dụng, phát huy được tất cả những ưu đãi mà FTA đem đến, phải thực sự làm tốt công tác chuẩn bị cả về cơ sở pháp lý, công tác tuyên truyền, vận động doanh nghiệp tham gia, một mặt nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, đáp ứng được yêu cầu của thị trường mới, cam kết đảm bảo đầy đủ tiêu chuẩn về chất lượng, bảo vệ môi trường, minh bạch thuế quan… đủ sức cạnh tranh công bằng với tất cả các đối tác, thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa, tạo sức bật cho nền kinh tế Việt Nam phát triển lành mạnh. Việc Việt Nam ký kết các FTA nói chung và Hiệp định VN - EAEU nói riêng là một sự kiện quan trọng, là thời cơ và thách thức đối với Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

 Hồng Nhung - Tạp chí CSND - T32

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi