Thứ Ba, 11/12/2018
Hotline: 0966538999. Email: quangcaotccsnd@gmail.com
Những điểm mới của Tội mua bán người theo Bộ luật Hình sự năm 2015

Những năm gần đây, tình hình tội phạm nói chung, tội mua bán người nói riêng diễn biến hết sức phức tạp và có chiều hướng gia tăng về số vụ, tính chất nghiêm trọng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự. Tội phạm mua bán người đã trực tiếp xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người mà đối tượng tác động chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Những sửa đổi, bổ sung của Bộ luật hình sự năm 2015 về Tội mua bán người góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm mua bán người trong giai đoạn hiện nay.

Cụ thể: Theo quy định tại Điều 150, Bộ luật Hình sự 2015 về Tội mua bán người.

“1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc thủ đoạn khác thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Chuyển giao hoặc tiếp nhận người để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác;

b) Chuyển giao hoặc tiếp nhận người để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác;

c) Tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp người khác để thực hiện hành vi quy định tại điểm a hoặc điểm b khoản này.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm:

a) Có tổ chức;

b) Vì động cơ đê hèn;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%, nếu không thuộc trường hợp quy định tại điểm b, Khoản 3 Điều này;

d) Đưa nạn nhân ra khỏi biên giới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

đ) Đối với từ 02 người đến 05 người;

e) Phạm tội 02 lần trở lên.

3.Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Đã lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỉ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

d) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát;

đ) Đối với 06 người trở lên;

e) Tái phạm nguy hiểm.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”

Với những quy định trên so với Bộ luật Hình sự năm 1999 thì Bộ luật Hình sự năm 2015 có một số sửa đổi, bổ sung quan trọng, cụ thể như sau:

Thứ nhất, về kết cấu của điều luật

Điều 150, Bộ luật Hình sự năm 2015 được kết cấu thành 04 khoản (Bộ luật Hình sự năm 1999 gồm 03 khoản).

Thứ hai, về hành vi phạm tội

Theo Bộ luật Hình sự năm 2015, mua bán người bao gồm hai hành vi mua và bán, tuy nhiên trong hành vi mua bán này bao gồm rất nhiều công đoạn khác nhau như tuyển dụng, vận chuyển, lưu giữ, tiếp nhận, chuyển giao. Bộ luật Hình sự năm 1999 chỉ quy định hành vi mua bán người nói chung mà không bao quát hết nội hàm của hành vi này. Vì vậy, trong thực tiễn giải quyết các vụ án gặp rất nhiều khó khăn và khó xác định được hành vi mua bán. Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định cụ thể hành vi mua bán người như sau:

- Nhóm hành vi chuyển giao hoặc tiếp nhận (Hành vi chuyển giao là hành vi giao cho người khác nhận; hành vi tiếp nhận là hành vi đón nhận cái từ người khác, nơi khác chuyển đến). Nhóm hành vi này quy định hai hành vi tách biệt nhau “Chuyển giao hoặc tiếp nhận”.

- Nhóm hành vi tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp (Tuyển mộ là lựa chọn, tuyển dụng những người đáp ứng các yêu cầu điều kiện để sử dụng cho một công việc hoặc mục đích khác; vận chuyển là sự di chuyển từ nơi này đến nơi khác; chứa chấp là chứa một cách trái phép).

Tuy nhiên, những nhóm hành vi này đều nhằm các mục đích để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác; để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác.

Như vậy, nếu hành vi chuyển giao; tiếp nhận; tuyển mộ; vận chuyển; chứa chấp người không thỏa mãn các mục đích trên thì không cấu thành tội phạm.

Thứ ba, về hình phạt

Mức hình phạt tù đối với Khoản 1 áp dụng là từ 05 năm đến 10 năm (Bộ luật Hình sự năm 1999 là từ 2 năm đến 7 năm); tại Khoản 2 từ 08 năm đến 15 năm (Bộ luật Hình sự năm 1999 là 5 năm đến 20 năm); Khoản 3 từ 12 năm đến 20 năm; Khoản 4 phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản (Bộ luật Hình sự năm 1999 từ 5 triệu đồng đến 20 triệu đồng).

Thứ tư, đồng thời, Bộ luật Hình sự năm 2015 bổ sung thêm một số tình tiết.

Cụ thể, tại Khoản 2, bổ sung các tình tiết:

“b) Vì động cơ đê hèn;

 c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%, nếu không thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều này;

d) Đưa nạn nhân ra khỏi biên giới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

đ) Đối với từ 02 người đến 05 người;”

Bổ sung tại Khoản 3 các tình tiết:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Đã lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

d) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát;

đ) Đối với 06 người trở lên;

e) Tái phạm nguy hiểm.

Có thể thấy, so với Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2009; Bộ luật hình sự năm 2015 đã tiệm cận gần hơn với các chuẩn mực quốc tế liên quan đến tội phạm mua bán người, thể hiện ở chỗ: Mô tả rõ hơn hành vi của tội phạm như: Tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp, chuyển giao, tiếp nhận người; bổ sung nhiều tình tiết định khung tăng nặng mới như: Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân, làm nạn nhân chết hoặc tự sát, phạm tội đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng…; chỉ rõ phương thức, thủ đoạn phạm tội như: Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc bằng thủ đoạn khác để thực hiện tội phạm mua bán người; nêu cụ thể mục đích của tội phạm, đó là ngoài yếu tố vụ lợi (tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác) còn có yếu tố bóc lột (bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân) hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác.

Mặc dù hình phạt cao nhất áp dụng đối với các tội phạm này không thay đổi nhưng các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 liên quan đến tội phạm mua bán người đã thể hiện thái độ trừng trị nghiêm khắc hơn của Đảng, Nhà nước ta

Như vậy, với những sửa đổi, bổ sung phù hợp của Bộ luật Hình sự năm 2015, sẽ góp phần khắc phục những hạn chế, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người trong tình hình hiện nay.

Hồ Thu Hiền

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Nghiên cứu - trao đổi